Interpelacja w sprawie emisji zielonych obligacji skarbowych w celu budowy elektrowni jądrowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6985
do ministra finansów
w sprawie emisji zielonych obligacji skarbowych w celu budowy elektrowni jądrowej
Zgłaszający: Adam Gomoła
Data wpływu: 15-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
Polska była pierwszym państwem na świecie, które wyemitowało zielone obligacje skarbowe. Od czasu ostatniej emisji zielonych obligacji skarbowych przez Polskę taka forma finansowania wydatków na realizację celów środowiskowych zyskała na popularności. Kolejne emisje podmiotów prywatnych oraz publicznych cieszą się wysokim zainteresowaniem inwestorów. W Polsce zielone obligacje wpisują się w strategie prywatnych podmiotów z sektora energetycznego, umożliwiając im sfinansowanie inwestycji w niskoemisyjne źródła energii.
Jednocześnie otoczenie regulacyjne, finansowe i społeczne sprzyja pozyskiwaniu zielonego finansowania na projekty związane z energetyką jądrową. Kanada została pierwszym krajem, który pozyskał środki na wydatki związane z energetyką jądrową w postaci zielonych obligacji skarbowych. Unia Europejska, która uznała energię jądrową za technologię przejściową w unijnej taksonomii, umożliwiła przyszłym emitentom skorzystanie ze standardu „europejskich zielonych obligacji”. W Polsce poparcie społeczne dla realizacji projektów energetyki jądrowej jest obecnie rekordowo wysokie. Zarówno wyborcy, jak i ich przedstawiciele w parlamencie zgadzają się co do konieczności inwestycji w stabilne, bezemisyjne źródło energii.
Emisja zielonych obligacji skarbowych na wydatki związane z energetyką jądrową mogłaby mieć szereg korzyści. Z uwagi na wciąż ograniczoną globalną podaż zielonych obligacji taki instrument mógłby cieszyć się dużym zainteresowaniem inwestorów, w tym tych z zagranicy. Inwestorzy instytucjonalni, kupując takie instrumenty, mogliby zwiększyć udział zielonych aktywów w swoich portfelach, zgodnie z oczekiwaniami klientów oraz organów nadzoru. Dla inwestorów detalicznych zakup zielonych obligacji skarbowych mógłby mieć walor edukacyjny, budując świadomość na temat zielonych finansów oraz inwestycji z zamiarem wygenerowania wpływu. Wreszcie inwestycja w transformację energetyczną Polski dla wielu będzie po prostu aktem patriotyzmu, gdzie poprzez lokowanie swoich funduszy będzie można wspierać strategiczny rozwój państwa. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że obligacje tego typu byłyby mniejszym obciążeniem dla budżetu. Można bowiem zakładać, że mimo dłuższego terminu zapadalności czy niższego oprocentowania dzięki wskazanym korzyściom cieszyłyby się dużą popularnością. Świadczy o tym fakt, że w tym roku wyemitowano tego typu obligacji ponad 4-krotnie więcej niż w roku ubiegłym. Takie kraje jak Kanada i Francja zanotowały z tytułu jądrowych zielonych obligacji wpływy do budżetu na poziomie kilkunastu miliardów złotych, co widać na wykresie załączonym do niniejszej interpelacji.
Szerokie poparcie społeczne wobec realizacji projektów z zakresu energetyki jądrowej, przy odpowiedniej komunikacji emisji, mogłoby umożliwić dotarcie do różnych grup inwestorów, tradycyjnie mniej zainteresowanych takimi instrumentami. Emisja bezpiecznych, płynnych zielonych obligacji skarbowych stanowiłaby impuls do dalszego rozwoju rynku zielonych finansów w Polsce. Zastosowanie standardu „europejskich zielonych obligacji” stanowiłoby zobowiązanie do wykorzystywania środków w zgodzie z najwyższymi standardami środowiskowymi, z zachowaniem minimalnych społecznych gwarancji, oraz raportowanie postępu w tym zakresie do interesariuszy, co miałoby korzyści wizerunkowe i komunikacyjne.
Mając powyższe na uwadze, proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:
Jakie są planowane źródła wkładu własnego dla Polskich Elektrowni Jądrowych sp. z o.o., który zgodnie z deklaracjami ma wynieść ponad 60 miliardów złotych? Czy istnieje rządowa strategia finansowania budowy energetyki atomowej w Polsce?
W jaki sposób zielone obligacje skarbowe wpisują się w strategię finansowania transformacji energetycznej przez ministerstwo?
Czy ministerstwo podało pod ocenę możliwość pozyskania części środków na budowę elektrowni jądrowej poprzez zielone obligacje skarbowe? Czy było to przedmiotem rozmów z Ministerstwem Przemysłu lub resortem klimatu i środowiska?
Jeżeli tak, to czy rozważono również emisję zielonych obligacji na energetykę jądrową dla inwestorów detalicznych?
Sekretarz stanu Marcin Łoboda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4136 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 31 grudnia 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 6985
Znak sprawy: PG1.054.5.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6985 Pana Posła Adama Gomoły, proszę przyjąć
następujące wyjaśnienia.
Ad 1
Uprzejmie informuję, że w ramach rządowego procesu legislacyjnego procedowany
jest obecnie projekt ustawy o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji
w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz
ustawy o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (numer
UD119 w wykazie prac legislacyjnych).
Projekt wprowadza zmiany w ustawie z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu
i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji
towarzyszących (Dz. U. z 2024 r. poz. 1410 i 1572) poprzez wprowadzenie limitu
wsparcia PEJ w kwocie 60,2 mld zł w latach 2025-2034. Pokrycie udziałów
w podwyższonym kapitale zakładowym spółki PEJ, dokonuje się przez wniesienie
wkładu pieniężnego z budżetu państwa, lub wkładu niepieniężnego w postaci
skarbowych papierów wartościowych.
Ad 2
Zielone obligacje skarbowe są jednym z narzędzi finansowania transformacji
energetycznej w Polsce, stanowiąc element szeroko zakrojonego planu przejścia
na gospodarkę niskoemisyjną. Środki pozyskane poprzez emisję zielonych obligacji
są alokowane m.in. na projekty takie jak rozwój energii odnawialnej (np. farmy
wiatrowe, fotowoltaika), modernizacja sieci energetycznych w celu integracji OZE,
-- 1 of 2 --
2/2
poprawa efektywności energetycznej w budynkach publicznych i mieszkalnych,
programy ochrony środowiska (np. dot. jakości powietrza, gospodarki wodno-
ściekowej) i zrównoważonego transportu. Standard zielonych obligacji wymaga
szczegółowego raportowania i monitorowania projektów, na które przeznaczone
są pozyskane środki. To z kolei zwiększa transparentność działań związanych
z finansowaniem transformacji energetycznej.
Ad 3
Wg zapisów taksonomii UE1 energia jądrowa została uznana przejściowo
za „zrównoważoną” w specyficznych okolicznościach (m.in. przy spełnieniu
wysokich standardów bezpieczeństwa dot. gospodarki odpadami radioaktywnymi).
Jednak nadal istnieją różnice zdań między państwami członkowskimi oraz
sceptycyzm inwestorów co do jej akceptacji w kontekście zielonego finansowania.
Cześć inwestorów międzynarodowych, kierujących się strategią ESG, wyraża obawy
że energia jądrowa, mimo niskiej emisji CO2 jest społecznie kontrowersyjna, a także,
w subiektywnej lecz istotnej pod względem decyzji inwestycyjnych percepcji tych
inwestorów, ryzykowna pod kątem ekologicznym ze względu na ryzyko usterek
i potencjalne trudności w zarządzaniu odpadami promieniotwórczymi.
Także w optyce potencjalnych inwestorów, długi czas realizacji projektów
związanych z budową elektrowni jądrowych (10-15 lat), duże koszty początkowe,
możliwe ewentualne opóźnienia w realizacji takich inwestycji mogą stanowić ryzyko
finansowe, które nie odpowiada celom inwestorów pod kątem stabilności
i przewidywalności „zielonych” projektów. Z tych powodów energetyka jądrowa nie
wpisuje się dobrze w strukturę finansowania krótko- i średnioterminowego
zielonych obligacji.
Dążąc do maksymalnej przejrzystości, zgodności z międzynarodowymi standardami
oraz zapewnienia atrakcyjności dla inwestorów nie przewidziano umieszczenia
projektów z zakresu energii jądrowej we Frameworku emitowanych w Polsce
zielonych obligacji. W przyszłości, w miarę zmieniającej się percepcji społecznej
i inwestorów, a także ewolucji obowiązujących regulacji, decyzja ta może zostać
ponownie rozważona.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej
1 Taksonomia UE to potoczna nazwa rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2020/852 z 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone
inwestycje.
-- 2 of 2 --