Interpelacja nr 6984
Interpelacja w sprawie ośrodków wychowawczych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (70%)
Zdrowie i Lecznictwo (64%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ośrodków wychowawczych
Interpelacja nr 6984
do ministra sprawiedliwości
w sprawie ośrodków wychowawczych
Zgłaszający: Barbara Grygorcewicz
Data wpływu: 14-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
obecnie uwaga opinii publicznej skupiona jest na ośrodkach wychowawczych. Od lat wiadomo, że panujące tam warunki pozostawiają wiele do życzenia, a pracujący tam opiekunowie nie zawsze są odpowiednio wykwalifikowani. Jednak to właśnie takie sytuacje, jak ta, która wydarzyła się w Jerzmianicach-Zdroju powinny być impulsem do przeprowadzenia gruntownych zmian systemowych. Ośrodki wychowawcze z założenia są miejscem, w którym dzieci i młodzież znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji powinny otrzymywać fachową pomoc, zarówno w zakresie warunków bytowych, jak i wsparcia psychologicznego. Sytuacja, w której podopieczny w szpitalu walczy o życie w wyniku brutalnego pobicia przez swojego opiekuna są niedopuszczalne i podają w wątpliwość prawidłowe funkcjonowanie całego systemu.
W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
1. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby zapobiec wystąpieniu sytuacji takich jak ta z ośrodka wychowawczego z Jerzmianic-Zdroju w przyszłości?
2. Czy ministerstwo zamierza przeprowadzić (lub zlecić odpowiedniej instytucji przeprowadzenie) weryfikację kwalifikacji oraz stanu psychicznego pracowników zatrudnionych w ośrodkach wychowawczych?
3. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jednolitych i bardziej rygorystycznych standardów rekrutacji oraz monitoringu pracy opiekunów w ośrodkach wychowawczych, a także systematyczne kontrole warunków bytowych podopiecznych?
Z poważaniem
Barbara Grygorcewicz
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 6984
do ministra sprawiedliwości
w sprawie ośrodków wychowawczych
Zgłaszający: Barbara Grygorcewicz
Data wpływu: 14-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
obecnie uwaga opinii publicznej skupiona jest na ośrodkach wychowawczych. Od lat wiadomo, że panujące tam warunki pozostawiają wiele do życzenia, a pracujący tam opiekunowie nie zawsze są odpowiednio wykwalifikowani. Jednak to właśnie takie sytuacje, jak ta, która wydarzyła się w Jerzmianicach-Zdroju powinny być impulsem do przeprowadzenia gruntownych zmian systemowych. Ośrodki wychowawcze z założenia są miejscem, w którym dzieci i młodzież znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji powinny otrzymywać fachową pomoc, zarówno w zakresie warunków bytowych, jak i wsparcia psychologicznego. Sytuacja, w której podopieczny w szpitalu walczy o życie w wyniku brutalnego pobicia przez swojego opiekuna są niedopuszczalne i podają w wątpliwość prawidłowe funkcjonowanie całego systemu.
W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
1. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby zapobiec wystąpieniu sytuacji takich jak ta z ośrodka wychowawczego z Jerzmianic-Zdroju w przyszłości?
2. Czy ministerstwo zamierza przeprowadzić (lub zlecić odpowiedniej instytucji przeprowadzenie) weryfikację kwalifikacji oraz stanu psychicznego pracowników zatrudnionych w ośrodkach wychowawczych?
3. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jednolitych i bardziej rygorystycznych standardów rekrutacji oraz monitoringu pracy opiekunów w ośrodkach wychowawczych, a także systematyczne kontrole warunków bytowych podopiecznych?
Z poważaniem
Barbara Grygorcewicz
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.2 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6990 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.437.2024
Warszawa, 16 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6984 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
poseł Barbarę Grygorcewicz w sprawie ośrodków wychowawczych, uprzejmie
przedstawiam następujące informacje.
Minister Sprawiedliwości jest organem prowadzącym okręgowe ośrodki wychowawcze,
zakłady poprawcze oraz schroniska dla nieletnich. Nadzorowanie procesu resocjalizacji
w innych placówkach dla nieletnich, które nie podlegają bezpośrednio resortowi,
a pełnią rolę ośrodka wychowawczego, w tym młodzieżowe ośrodki wychowawcze,
pozostaje poza jego właściwością. Resortem odpowiedzialnym za młodzieżowe ośrodki
wychowawcze jest Ministerstwo Edukacji Narodowej.
Ad 1
W związku z wydarzeniem, do którego doszło 21 listopada 2024 r. na terenie Okręgowego
Ośrodka Wychowawczego w Jerzmanicach-Zdroju, w Ministerstwie Sprawiedliwości
powołano sztab kryzysowy, który monitoruje sytuację w ośrodku.
Ponadto zarządzono przeprowadzenie kontroli przez wizytatora, który jednocześnie przez
kilka dni prowadził bezpośredni nadzór nad bieżącą sytuacją w placówce oraz
monitorował działania podejmowane w celu poprawy warunków i bezpieczeństwa
w placówce. Na podstawie przeprowadzonej kontroli zostało sporządzone sprawozdanie,
które wykazało nieprawidłowości w zakresie braku właściwego nadzoru pedagogicznego
dyrektora nad nauczycielami oraz niezapewnienie bezpieczeństwa wychowankom
poprzez doprowadzenie do sytuacji, że w placówce doszło do użycia wobec nich przemocy
fizycznej. O stwierdzonych nieprawidłowościach powiadomiono Prokuraturę Rejonową
w Złotoryi oraz Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim.
Decyzją Ministra Sprawiedliwości, dyrektor ośrodka został odwołany z pełnionej funkcji.
Stanowisko p.o. dyrektora na czas określony od 27 listopada 2024 r. do 26 maja 2025 r.
powierzono innemu pracownikowi.
Podczas prowadzenia czynności kontrolnych na terenie ośrodka ujawniono kolejne
nieprawidłowości związane ze stosowaniem przemocy wobec wychowanków.
O powyższym powiadomiono prokuraturę i rzecznika dyscyplinarnego, a pracownicy
odpowiedzialni za naruszenie nietykalności cielesnej nieletnich zostali zawieszeni
w pełnieniu swoich obowiązków.
-- 1 of 3 --
5 grudnia 2024 r. w Ministerstwie Sprawiedliwości odbyła się narada z dyrektorami
wszystkich okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów poprawczych i schronisk
dla nieletnich. Głównym tematem rozmów były nieprawidłowości ujawnione w ośrodku
w Jerzmanicach-Zdroju. Podczas spotkania uczestnicy dyskusji opracowali wstępną listę
wniosków, które mają na celu poprawę bezpieczeństwa nieletnich w placówkach
resocjalizacyjnych.
Rekomendacje, jakie wypracowano podczas spotkania są dostępne na stronie
internetowej resortu sprawiedliwości pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/kryzys-w-jerzmanicach-zdroju-konsultacje-
wiceministry-z-dyrektorami-osrodkow-wychowawczych
Ponadto Ministerstwo Sprawiedliwości wystąpiło do Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości
o przeprowadzenie pogłębionej analizy praktyk orzekania o zastosowaniu środka
wychowawczego w postaci umieszczenia nieletniego w młodzieżowym ośrodku
wychowawczym oraz okręgowym ośrodku wychowawczym.
W celu wzmocnienia działań nadzorczych, planowane jest zwiększenie liczby wizytatorów
oraz przeprowadzenie ewaluacji modelu kontrolowania i wspierania okręgowych
ośrodków wychowawczych. Wspólnie z Instytutem Psychiatrii i Neurologii w Warszawie
oraz Polskim Towarzystwem Suicydologicznym, resort sprawiedliwości planuje wdrożenie
cykli szkoleń, których tematyka będzie dotyczyć zapobiegania próbom samobójczym
nieletnich w placówkach resocjalizacyjnych.
Jednocześnie informuję że w Ministerstwie Sprawiedliwości powołany został zespół
ekspercki, który rozpoczął pracę nad nową ustawą o resocjalizacji nieletnich. Założenia
nowej ustawy mają przede wszystkim zwiększyć bezpieczeństwo wychowanków,
podmiotowość oraz urealnić ich proces resocjalizacji.
Założenia nowej ustawy przewidują podniesienie dobrostanu psychicznego nie tylko
wychowanków placówek resocjalizacyjnych, ale także zatrudnionej tam kadry. W tym celu
nowe prawo zakłada m.in. przeprowadzanie okresowych audytów i rozpoczęcie cyklicznej
superwizji dla kadry zajmującej się procesem resocjalizacji nieletnich.
Podjęto również decyzje o wsparciu psychologicznym pracowników ośrodków poprzez
zorganizowanie szkoleń z radzenia sobie ze stresem, których celem będzie budowanie
odporności psychicznej na trudne sytuacje wychowawcze, a także opracowanie
najskuteczniejszych strategii zarządzania stresem w życiu zawodowym.
Ad 2
Każdy zatrudniony w okręgowym ośrodku wychowawczym pracownik pedagogiczny musi
posiadać kwalifikacje szczegółowo określone w § 23 rozporządzenie Ministra Edukacji
i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od
nauczycieli (Dz. U. z 2023 r., poz. 2102). Za zatrudnienie kadry, zgodnie z wymaganymi
kwalifikacjami, w tym za bezpieczeństwo na terenie placówki odpowiada dyrektor.
Ad 3
W świetle obowiązujących przepisów1, dyrektor okręgowego ośrodka wychowawczego,
zakładu poprawczego lub schroniska dla nieletnich, sprawuje nadzór pedagogiczny nad
nauczycielami, zapewnia im warunki niezbędne do realizacji zadań placówki oraz ponosi
1 Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, Dz.U. 2024 poz. 978,
art. 332.
-- 2 of 3 --
odpowiedzialność za jej działalność. W związku z tym, to dyrektor danej placówki
resocjalizacyjnej jest odpowiedzialny za nadzorowanie pracy kadry oraz prowadzenie
procesu rekrutacyjnego pracowników.
Minister Sprawiedliwości jako organ prowadzący okręgowe ośrodki wychowawcze,
zakłady poprawcze i schroniska dla nieletnich sprawuje nad nimi nadzór zwierzchni2
i pedagogiczny3, poprzez m.in. planowane i doraźne kontrole4.
Nadzór nad wykonywaniem orzeczeń o umieszczeniu nieletnich w okręgowym ośrodku
wychowawczym, zakładzie poprawczym i schronisku dla nieletnich, sprawuje również
sędzia rodzinny, wyznaczony przez prezesa sądu okręgowego, w okręgu którego znajduje
się placówka5.
Placówki resocjalizacyjne dla nieletnich, prowadzone przez Ministra Sprawiedliwości
są kontrolowane także przez inne instytucje, w tym Najwyższą Izbę Kontroli oraz Krajowy
Mechanizm Prewencji Tortur.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
2 Tamże, art. 340.
3 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, art. 60 ust. 4, Dz.U. 2024 poz. 737 z późn. zm.
4 Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej, Dz.U. z 2020 r. poz. 224, art. 6
ust. 3 pkt 1; Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, dz. cyt., art.
340.
5 Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, dz. cyt., art. 143.
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.437.2024
Warszawa, 16 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6984 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
poseł Barbarę Grygorcewicz w sprawie ośrodków wychowawczych, uprzejmie
przedstawiam następujące informacje.
Minister Sprawiedliwości jest organem prowadzącym okręgowe ośrodki wychowawcze,
zakłady poprawcze oraz schroniska dla nieletnich. Nadzorowanie procesu resocjalizacji
w innych placówkach dla nieletnich, które nie podlegają bezpośrednio resortowi,
a pełnią rolę ośrodka wychowawczego, w tym młodzieżowe ośrodki wychowawcze,
pozostaje poza jego właściwością. Resortem odpowiedzialnym za młodzieżowe ośrodki
wychowawcze jest Ministerstwo Edukacji Narodowej.
Ad 1
W związku z wydarzeniem, do którego doszło 21 listopada 2024 r. na terenie Okręgowego
Ośrodka Wychowawczego w Jerzmanicach-Zdroju, w Ministerstwie Sprawiedliwości
powołano sztab kryzysowy, który monitoruje sytuację w ośrodku.
Ponadto zarządzono przeprowadzenie kontroli przez wizytatora, który jednocześnie przez
kilka dni prowadził bezpośredni nadzór nad bieżącą sytuacją w placówce oraz
monitorował działania podejmowane w celu poprawy warunków i bezpieczeństwa
w placówce. Na podstawie przeprowadzonej kontroli zostało sporządzone sprawozdanie,
które wykazało nieprawidłowości w zakresie braku właściwego nadzoru pedagogicznego
dyrektora nad nauczycielami oraz niezapewnienie bezpieczeństwa wychowankom
poprzez doprowadzenie do sytuacji, że w placówce doszło do użycia wobec nich przemocy
fizycznej. O stwierdzonych nieprawidłowościach powiadomiono Prokuraturę Rejonową
w Złotoryi oraz Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie Dolnośląskim.
Decyzją Ministra Sprawiedliwości, dyrektor ośrodka został odwołany z pełnionej funkcji.
Stanowisko p.o. dyrektora na czas określony od 27 listopada 2024 r. do 26 maja 2025 r.
powierzono innemu pracownikowi.
Podczas prowadzenia czynności kontrolnych na terenie ośrodka ujawniono kolejne
nieprawidłowości związane ze stosowaniem przemocy wobec wychowanków.
O powyższym powiadomiono prokuraturę i rzecznika dyscyplinarnego, a pracownicy
odpowiedzialni za naruszenie nietykalności cielesnej nieletnich zostali zawieszeni
w pełnieniu swoich obowiązków.
-- 1 of 3 --
5 grudnia 2024 r. w Ministerstwie Sprawiedliwości odbyła się narada z dyrektorami
wszystkich okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów poprawczych i schronisk
dla nieletnich. Głównym tematem rozmów były nieprawidłowości ujawnione w ośrodku
w Jerzmanicach-Zdroju. Podczas spotkania uczestnicy dyskusji opracowali wstępną listę
wniosków, które mają na celu poprawę bezpieczeństwa nieletnich w placówkach
resocjalizacyjnych.
Rekomendacje, jakie wypracowano podczas spotkania są dostępne na stronie
internetowej resortu sprawiedliwości pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/kryzys-w-jerzmanicach-zdroju-konsultacje-
wiceministry-z-dyrektorami-osrodkow-wychowawczych
Ponadto Ministerstwo Sprawiedliwości wystąpiło do Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości
o przeprowadzenie pogłębionej analizy praktyk orzekania o zastosowaniu środka
wychowawczego w postaci umieszczenia nieletniego w młodzieżowym ośrodku
wychowawczym oraz okręgowym ośrodku wychowawczym.
W celu wzmocnienia działań nadzorczych, planowane jest zwiększenie liczby wizytatorów
oraz przeprowadzenie ewaluacji modelu kontrolowania i wspierania okręgowych
ośrodków wychowawczych. Wspólnie z Instytutem Psychiatrii i Neurologii w Warszawie
oraz Polskim Towarzystwem Suicydologicznym, resort sprawiedliwości planuje wdrożenie
cykli szkoleń, których tematyka będzie dotyczyć zapobiegania próbom samobójczym
nieletnich w placówkach resocjalizacyjnych.
Jednocześnie informuję że w Ministerstwie Sprawiedliwości powołany został zespół
ekspercki, który rozpoczął pracę nad nową ustawą o resocjalizacji nieletnich. Założenia
nowej ustawy mają przede wszystkim zwiększyć bezpieczeństwo wychowanków,
podmiotowość oraz urealnić ich proces resocjalizacji.
Założenia nowej ustawy przewidują podniesienie dobrostanu psychicznego nie tylko
wychowanków placówek resocjalizacyjnych, ale także zatrudnionej tam kadry. W tym celu
nowe prawo zakłada m.in. przeprowadzanie okresowych audytów i rozpoczęcie cyklicznej
superwizji dla kadry zajmującej się procesem resocjalizacji nieletnich.
Podjęto również decyzje o wsparciu psychologicznym pracowników ośrodków poprzez
zorganizowanie szkoleń z radzenia sobie ze stresem, których celem będzie budowanie
odporności psychicznej na trudne sytuacje wychowawcze, a także opracowanie
najskuteczniejszych strategii zarządzania stresem w życiu zawodowym.
Ad 2
Każdy zatrudniony w okręgowym ośrodku wychowawczym pracownik pedagogiczny musi
posiadać kwalifikacje szczegółowo określone w § 23 rozporządzenie Ministra Edukacji
i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od
nauczycieli (Dz. U. z 2023 r., poz. 2102). Za zatrudnienie kadry, zgodnie z wymaganymi
kwalifikacjami, w tym za bezpieczeństwo na terenie placówki odpowiada dyrektor.
Ad 3
W świetle obowiązujących przepisów1, dyrektor okręgowego ośrodka wychowawczego,
zakładu poprawczego lub schroniska dla nieletnich, sprawuje nadzór pedagogiczny nad
nauczycielami, zapewnia im warunki niezbędne do realizacji zadań placówki oraz ponosi
1 Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, Dz.U. 2024 poz. 978,
art. 332.
-- 2 of 3 --
odpowiedzialność za jej działalność. W związku z tym, to dyrektor danej placówki
resocjalizacyjnej jest odpowiedzialny za nadzorowanie pracy kadry oraz prowadzenie
procesu rekrutacyjnego pracowników.
Minister Sprawiedliwości jako organ prowadzący okręgowe ośrodki wychowawcze,
zakłady poprawcze i schroniska dla nieletnich sprawuje nad nimi nadzór zwierzchni2
i pedagogiczny3, poprzez m.in. planowane i doraźne kontrole4.
Nadzór nad wykonywaniem orzeczeń o umieszczeniu nieletnich w okręgowym ośrodku
wychowawczym, zakładzie poprawczym i schronisku dla nieletnich, sprawuje również
sędzia rodzinny, wyznaczony przez prezesa sądu okręgowego, w okręgu którego znajduje
się placówka5.
Placówki resocjalizacyjne dla nieletnich, prowadzone przez Ministra Sprawiedliwości
są kontrolowane także przez inne instytucje, w tym Najwyższą Izbę Kontroli oraz Krajowy
Mechanizm Prewencji Tortur.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
2 Tamże, art. 340.
3 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, art. 60 ust. 4, Dz.U. 2024 poz. 737 z późn. zm.
4 Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej, Dz.U. z 2020 r. poz. 224, art. 6
ust. 3 pkt 1; Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, dz. cyt., art.
340.
5 Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, dz. cyt., art. 143.
-- 3 of 3 --