Interpelacja w sprawie rowerów elektrycznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6978
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rowerów elektrycznych
Zgłaszający: Teresa Wilk
Data wpływu: 13-12-2024
Szanowna Pani Minister,
w ostatnim czasie pojawiają się niepokojące informacje o rekordowym w historii Polski deficycie budżetowym w wysokości 289 miliardów złotych. Taka sytuacja budzi obawy o stabilność finansów publicznych. Jesteśmy świadkami sytuacji, w której problemem staje się funkcjonowanie podstawowych gałęzi gospodarki. W 2024 roku więcej przedsiębiorstw zostaje zamkniętych lub zawieszonych niż rejestruje się nowych. Rząd nie planuje inwestycji kluczowych do zażegnania kryzysu, a stawia na rozwiązania niezwiązane z ochroną miejsc pracy.
Jednym z takich rozwiązań obecnego rządu jest program dopłat do rowerów elektrycznych.
Warto nadmienić, że w opinii wielu ekspertów ds. klimatu można zaimplementować znacznie efektywniejsze instrumenty do walki ze zmianami klimatycznymi niż dotowanie rowerów elektrycznych.
W nawiązaniu do powyższego zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy rządowy program dopłat do rowerów elektrycznych będzie współfinansowany przez instytucje unijne?
Jakiej wysokości środki zarezerwowano na poczet programu dopłat do rowerów elektrycznych?
W jakich ramach czasowych przewidziano funkcjonowanie programu?
Z jakiego powodu nie będą dotowane rowery tradycyjne, a wyłącznie modele elektryczne?
Jak wygląda przyszłość funkcjonowania programu w sytuacji odmowy wsparcia z Europejskiego Banku Inwestycyjnego?
Czym argumentuje się wprowadzenie programu w niepewnej sytuacji gospodarczej?
O ile prognozowany jest spadek ilości emitowanego CO2 w wyniku wprowadzenia programu?
Pozdrawiam
Poseł na Sejm RP
Teresa Wilk
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9031 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DEI-WE.050.4.2024.JD
3549100.14118791.11354559
Warszawa, 02-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Posłanki Teresy Wilk w sprawie rowerów elektrycznych
o numerze K10INT6978, poniżej przekazuję odpowiedzi na zadane pytania:
1. Czy rządowy program dopłat do rowerów elektrycznych będzie
współfinansowany przez instytucje unijne?
Zgodnie z pierwotnymi założeniami, program dopłat do zakupu rowerów elektrycznych miał
być finansowany ze środków unijnych Funduszu Modernizacyjnego. Instrument ten działa
w perspektywie czasowej 2021-2030 i zasilany jest środkami ze sprzedaży 4,5% ogólnej puli
uprawnień do emisji CO2 w ramach unijnego systemu handlu emisjami, tzw. EU-ETS.
Propozycje programów finansowanych z Funduszu Modernizacyjnego przekazywane są do
Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), celem uzyskania zgody na uruchomienie takiego
programu. W przypadku programu wsparcia zakupu rowerów elektrycznych EBI wydało
negatywną decyzję.
W związku z decyzją EBI, Ministerstwo Klimatu i Środowiska wraz z nadzorowanym
Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczęło działania na
rzecz określenia źródła finansowania ze środków krajowych.
2. Jakiej wysokości środki zarezerwowano na poczet programu dopłat do rowerów
elektrycznych?
Na chwilę obecną brak jest możliwości określenia wysokości środków przeznaczonych na
finansowanie tego programu. Ostateczna wysokość środków uzależniona będzie od
wielkości wygospodarowanych środków z innych programów związanych z dekarbonizacją
sektora transportu.
3. W jakich ramach czasowych przewidziano funkcjonowanie programu?
Zgodnie z opracowanym projektem, uruchomienie programu planowane jest na pierwszą
połowę 2025 r. Długość trwania programu uzależniona będzie od wielkości środków jakie
zostaną przeznaczone na finansowanie tego programu.
4. Z jakiego powodu nie będą dotowane rowery tradycyjne, a wyłącznie modele
elektryczne?
Rowery tradycyjne są powszechne i dużo tańsze niż rowery elektryczne, dlatego też nie ma
uzasadnienia dla ich dotowania ze środków publicznych.
W Polsce, tak jak w całej Europie, rozwijają się nowe formy mobilności i rośnie popyt na
rowery elektryczne. Rowery elektryczne, dzięki wspomaganiu elektrycznemu ułatwiają
użytkownikom pokonywanie większych dystansów. Mogą być one wygodną i ekologiczną
-- 1 of 4 --
alternatywą dla poruszania się pojazdem spalinowym, zarówno na obszarach wiejskich, gdzie
odległości pomiędzy miejscem zamieszkania, a punktami usługowymi, miejscem pracy czy
szkołą są większe, jak i w miastach, w których występuje duże natężenie ruchu oraz trudności
w parkowaniu. Rowery elektryczne mogą też być użytkowane przez osoby mniej sprawne czy
w gorszej kondycji fizycznej, które nie byłyby w stanie pokonywać większych dystansów
rowerem tradycyjnym.
Oprócz funkcji przemieszczania się, rowery elektryczne, w szczególności typu cargo, są coraz
częściej wykorzystywane w usługach np. w branży kurierskiej, cateringu i dostaw jedzenia.
Rośnie oferta rowerów elektrycznych także polskich producentów, a badania i trendy
pokazują, że rynek w Polsce, jak i w Europie będzie się rozwijał. Największą przeszkodą
w rozwoju sprzedaży rowerów elektrycznych jest ich wysoka cena. Dlatego też w wielu
krajach, w tym także o niższym niż Polska PKB, jak Chorwacja czy Grecja, wprowadzane są
programy dopłat do takich rowerów.
Spodziewamy się, że elektryczne rowery, elektryczne rowery cargo i elektryczne wózki
rowerowe częściowo zastępować będą samochody spalinowe beneficjentów programu.
Należy pamiętać, że zastąpienie pojazdu samochodowego rowerem elektrycznym,
szczególnie w miastach gdzie występuje duża kongestia ruchu, ograniczy użytkowanie
pojazdów spalinowych, co przyczyni się do ograniczenia szkodliwych emisji.
5. Jak wygląda przyszłość funkcjonowania programu w sytuacji odmowy wsparcia
z Europejskiego Banku Inwestycyjnego?
W związku z odmową EBI w zakresie finansowania ze środków Funduszu Modernizacyjnego,
prowadzone są prace mające na celu określenie źródła finansowania ze środków krajowych.
6. Czym argumentuje się wprowadzenie programu w niepewnej sytuacji
gospodarczej?
Emisje z sektora transportu, jako jedyne nie maleją od 1990 r. W związku tym, aby działać na
rzecz ochrony klimatu oraz wypełnienia zobowiązań Polski wynikających z Dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2881 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie
jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy, a także europejskich i światowych
porozumień w tym: Porozumienia Paryskiego, niezbędne są m.in. upowszednienie napędów
zeroemisyjnych, zmiana zachowań transportowych, wdrożenie nowych rozwiązań oraz
zwiększenie efektywności istniejących rozwiązań w sektorze transportu (automatyzacja,
rozwój transportu intermodalnego).
Promowanie na skalę krajową rowerów elektrycznych jest jednym z tych działań. Przykłady
programów lokalnych (inicjatywy lokalne miast np. w Białymstoku - Ekorower – alternatywa
dla samochodu, Łodzi #TowaRower, i Krakowie – LajkBike - długoterminowa wypożyczalnia
rowerów, czy program dla mieszkańców Gdyni – 50% dopłaty do zakupu roweru
elektrycznego) pokazują, że istnieje zapotrzebowanie na taki program na skalę krajową.
W krajach europejskich funkcjonuje ponad 300 programów wsparcia zakupu rowerów
elektrycznych oraz elektrycznych rowerów towarowych cargo (oferowanych przez władze
centralne i lokalne). Podobne programy wsparcia na poziomie centralnym przyjęte zostały
m.in. w Szwecji, Portugalii, Chorwacji i Francji.
Program stanowić będzie ponadto wsparcie dla polskiego sektora producentów rowerów.
Polska jako ósmy co do wielkości eksporter i piąty największy producent rowerów w Europie,
wykazuje stabilność produkcji na poziomie ponad 1 mln rowerów rocznie. Polska jest
również dziesiątym co do wielkości eksporterem rowerów elektrycznych, z całkowitą
wartością eksportu w 2022 r. wynoszącą 148 mln EUR i z najszybszym tempem wzrostu
-- 2 of 4 --
eksportu rowerów elektrycznych. Według danych jednego z czołowych producentów,
rowery elektryczne w 2023 r. stanowiły one 20% całej produkcji rowerów.
Zgodnie z raportem Bicycle Market Outlook 2022 – 2026 przewiduje się wzrost wartości
europejskiego rynku rowerowego w latach 2023-2028, z 25,08 mld USD do 39,8 mld USD.
Wzrost ten odzwierciedla rosnące zapotrzebowanie na rowery zarówno tradycyjne, jak
i elektryczne. W niektórych europejskich krajach takich jak Niemcy, Francja, czy Włochy
obserwuje się już wyższy popyt na rowery elektryczne niż na rowery tradycyjne.
Tylko połączenie i promowanie różnorakich działań wspierających zero- i niskoemisyjne
środki transportu w celu ograniczenia szkodliwych emisji, będzie miało wpływ na zmianę
w podejściu społeczeństwa do spraw ochrony środowiska i zdrowia oraz będzie sprzyjało
poszerzaniu zbiorowej świadomości, budowaniu poczucia odpowiedzialności za stan
środowiska, a także wzbudzaniu potrzeby wspólnego zadbania o zrównoważony rozwój.
Podtrzymywanie inicjatyw i programów wsparcia nawet przy niedużych środkach
finansowych, podkreśla ich znaczenie oraz cel do jakiego Polska dąży w swojej polityce
klimatycznej.
7. O ile prognozowany jest spadek ilości emitowanego CO2 w wyniku wprowadzenia
programu?
Efekty ekologiczne są każdorazowo kalkulowane i przedstawiane w programach
priorytetowych realizowanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej (NFOŚiGW). W wyliczeniach dla programu wsparcia zakupu rowerów
elektrycznych, NFOŚiGW wziął pod uwagę roczne przebiegi oraz założył, że w pewnym
stopniu rowery te będą zastępować pojazdy spalinowe.
Emisja CO2 w przeliczeniu na jednego mieszkańca poruszającego się rowerem elektrycznym
to zaledwie 22 g/km, gdy w przypadku transportu zbiorowego wynosi ona 101 g/km. Jazda
na rowerze pozwala ograniczyć w UE emisję o ponad 16 mln ton ekwiwalentu CO2 rocznie
czyli porównywalnie tyle co całkowita roczna emisja CO2 Chorwacji (Źródło ECF - European
Cyclists’ Federation).
Ostateczny efekt ekologiczny programu uzależniony jest od jego budżetu. Szacowane
w projekcie programu ograniczenie emisji CO2 (przy budżecie 300 mln złotych) wyniosłoby,
co najmniej 83 139 Mg/rok. Spodziewane jest także ograniczenie emisji pyłów PM10
i tlenków azotu.
Przy opracowaniu założeń projektu programu bazowano na programach wsparcia
wdrożonych w innych krajach europejskich oraz danych dotyczących redukcji emisji gazów
cieplarnianych, poprawie jakości oraz zmniejszeniu zatorów komunikacyjnych
pochodzących z opracowań eksperckich m.in. Komisji Europejskiej „Cycling: The Way Ahead
For Towns And Cities”, Europejskiej Federacji Cyklistów oraz Europejskiej Agencji Ochrony
Środowiska.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 4 --
-- 4 of 4 --