Interpelacja nr 6972
Interpelacja w sprawie zrównania statusu rekompensat finansowych za służbę w Wojskach Obrony Terytorialnej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zrównania statusu rekompensat finansowych za służbę w Wojskach Obrony Terytorialnej
Interpelacja nr 6972
do ministra obrony narodowej
w sprawie zrównania statusu rekompensat finansowych za służbę w Wojskach Obrony Terytorialnej
Zgłaszający: Krzysztof Tuduj, Karina Anna Bosak, Krzysztof Bosak, Michał Wawer, Witold Tumanowicz, Krzysztof Szymański
Data wpływu: 13-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
chciałbym przedstawić ważny problem dotyczący braku wypłaty świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenia dla żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnych będących zatrudnionymi w formie umowy zlecenia lub umowy o dzieło.
Pragnę na wstępie zaznaczyć, iż brak świadczeń dla osób pracujących na postawie powyższych form zatrudnienia może mieć negatywny wpływ na rekrutację potencjalnych kandydatów do WOT. Powyższy problem może skutkować obniżeniem gotowości obronnej naszego kraju.
W aktualnym stanie prawnym kwestię rekompensaty za utracone wynagrodzenie reguluje art. 312 ust. 1 i nn. ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 248, z późn. zm.), który stanowi, iż „żołnierzom OT, którzy pełnili terytorialną służbę wojskową rotacyjnie, z wyjątkiem służby pełnionej jednorazowo w czasie lub dniu wolnym od pracy, przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy, stosunku służbowego, dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które mogliby uzyskać w okresie pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie”.
Należy zwrócić uwagę, iż art. 312 ust. 10 tej ustawy stosuje się odpowiednio do żołnierzy aktywnej i pasywnej rezerwy. Katalog utraconych dochodów, za które można uzyskać świadczenie pieniężne, nie obejmuje m.in. dochodów z umów cywilnoprawnych o świadczenie usług (takich jak np. umowa zlecenie czy umowa o dzieło) zawieranych przez osoby nieprowadzące działalności gospodarczej. W konsekwencji wynagrodzenie z tego typu umów nie będzie podlegało zwrotowi, pomimo że taki sam rezerwista pracujący na podstawie umowy o pracę otrzyma utracone wynagrodzenie.
Ponadto należy nadmienić, iż niniejszy problem był już poruszany m.in. przez rzecznika praw obywatelskich w piśmie z dnia 5 stycznia 2016 roku, znak: WZF.7042.3.2015.TO/ZS, skierowanym do ówczesnego ministra obrony narodowej. Możliwość nowelizacji ustawy i poszerzenie katalogu osób uprawnionych do zwrotu rekompensaty powinno wpłynąć na większy nabór żołnierzy do WOT.
Trzeba zaznaczyć, że na styczeń 2024 r. w WOT służbę pełni ponad 40 000 żołnierzy, w tym blisko 35 000 żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową oraz ponad 5 000 żołnierzy zawodowych. 56% żołnierzy OT deklaruje stałe zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę; 5% prowadzi własną działalność gospodarczą; 3,1% utrzymuje się z prowadzenia gospodarstw rolnych; 19% to studenci; a kolejne 18% stanowią osoby bez stałego zatrudnienia, w obu ostatnich grupach są osoby, których dochód stanowią umowy zlecenia.
Jak pokazują powyższe dane, aż 19% żołnierzy OT to studenci, którzy pracują przede wszystkim na umowach zlecenia. Nie możemy także zapominać, iż rynek pracy wymusza często na młodych osobach podjęcie zatrudnienia na podstawie umowy cywilnoprawnej, która w oczekiwaniu zleceniodawcy ma często cechy umowy o pracę. Ponadto jak wynika z powyższych danych, około 37% żołnierzy OT, co stanowi ponad 12 000 żołnierzy, może utrzymywać się z umów cywilnoprawnych. Mając na uwadze dobro obronności naszego kraju oraz próbę mobilizacji nowych obywateli do wstąpienia w struktury WOT, proponuję rozważenie zmiany ustawy.
Mając na uwadze przedstawioną w art. 32 Konstytucji RP zasadę równości wobec prawa, należy rozważyć, czy aktualne regulacje prawne nie naruszają powyższej zasady, a właściwie zasadna jest konstatacja, że oczywiście naruszają. Zasada równości posiada w sobie obowiązek równego traktowania i chroni jednostki przed dyskryminacją. Zakres zasady równości dotyczy także promocji równości i przeciwdziałania nierówności w społeczeństwie. Zasada równości wymaga, aby dwa podmioty znajdujące się w podobnej sytuacji były traktowane tak samo. Zatem jeżeli dwóch obywateli spełnia wymogi bycia żołnierzem OT, natomiast ustawa pomija możliwość uzyskania zwrotu utraconego wynagrodzenia przez któregoś z nich, to z pewnością prowadzi to do braku równości wobec prawa.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo dostrzega opisany powyżej problem oraz czy prowadzi prace mające na celu poszerzenie katalogu uprawnionych do uzyskania rekompensaty za utracone wynagrodzenie podczas odbywania służby wojskowej?
2. Ile osób spośród pełniących obecnie terytorialną służbę wojskową świadczy usługi na podstawie umowy zlecenia?
3. Kiedy w Ministerstwie Obrony Narodowej zostaną podjęte prace legislacyjne nad naprawieniem tej luki w prawie?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Tuduj
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 6972
do ministra obrony narodowej
w sprawie zrównania statusu rekompensat finansowych za służbę w Wojskach Obrony Terytorialnej
Zgłaszający: Krzysztof Tuduj, Karina Anna Bosak, Krzysztof Bosak, Michał Wawer, Witold Tumanowicz, Krzysztof Szymański
Data wpływu: 13-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
chciałbym przedstawić ważny problem dotyczący braku wypłaty świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenia dla żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnych będących zatrudnionymi w formie umowy zlecenia lub umowy o dzieło.
Pragnę na wstępie zaznaczyć, iż brak świadczeń dla osób pracujących na postawie powyższych form zatrudnienia może mieć negatywny wpływ na rekrutację potencjalnych kandydatów do WOT. Powyższy problem może skutkować obniżeniem gotowości obronnej naszego kraju.
W aktualnym stanie prawnym kwestię rekompensaty za utracone wynagrodzenie reguluje art. 312 ust. 1 i nn. ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 248, z późn. zm.), który stanowi, iż „żołnierzom OT, którzy pełnili terytorialną służbę wojskową rotacyjnie, z wyjątkiem służby pełnionej jednorazowo w czasie lub dniu wolnym od pracy, przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy, stosunku służbowego, dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które mogliby uzyskać w okresie pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie”.
Należy zwrócić uwagę, iż art. 312 ust. 10 tej ustawy stosuje się odpowiednio do żołnierzy aktywnej i pasywnej rezerwy. Katalog utraconych dochodów, za które można uzyskać świadczenie pieniężne, nie obejmuje m.in. dochodów z umów cywilnoprawnych o świadczenie usług (takich jak np. umowa zlecenie czy umowa o dzieło) zawieranych przez osoby nieprowadzące działalności gospodarczej. W konsekwencji wynagrodzenie z tego typu umów nie będzie podlegało zwrotowi, pomimo że taki sam rezerwista pracujący na podstawie umowy o pracę otrzyma utracone wynagrodzenie.
Ponadto należy nadmienić, iż niniejszy problem był już poruszany m.in. przez rzecznika praw obywatelskich w piśmie z dnia 5 stycznia 2016 roku, znak: WZF.7042.3.2015.TO/ZS, skierowanym do ówczesnego ministra obrony narodowej. Możliwość nowelizacji ustawy i poszerzenie katalogu osób uprawnionych do zwrotu rekompensaty powinno wpłynąć na większy nabór żołnierzy do WOT.
Trzeba zaznaczyć, że na styczeń 2024 r. w WOT służbę pełni ponad 40 000 żołnierzy, w tym blisko 35 000 żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową oraz ponad 5 000 żołnierzy zawodowych. 56% żołnierzy OT deklaruje stałe zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę; 5% prowadzi własną działalność gospodarczą; 3,1% utrzymuje się z prowadzenia gospodarstw rolnych; 19% to studenci; a kolejne 18% stanowią osoby bez stałego zatrudnienia, w obu ostatnich grupach są osoby, których dochód stanowią umowy zlecenia.
Jak pokazują powyższe dane, aż 19% żołnierzy OT to studenci, którzy pracują przede wszystkim na umowach zlecenia. Nie możemy także zapominać, iż rynek pracy wymusza często na młodych osobach podjęcie zatrudnienia na podstawie umowy cywilnoprawnej, która w oczekiwaniu zleceniodawcy ma często cechy umowy o pracę. Ponadto jak wynika z powyższych danych, około 37% żołnierzy OT, co stanowi ponad 12 000 żołnierzy, może utrzymywać się z umów cywilnoprawnych. Mając na uwadze dobro obronności naszego kraju oraz próbę mobilizacji nowych obywateli do wstąpienia w struktury WOT, proponuję rozważenie zmiany ustawy.
Mając na uwadze przedstawioną w art. 32 Konstytucji RP zasadę równości wobec prawa, należy rozważyć, czy aktualne regulacje prawne nie naruszają powyższej zasady, a właściwie zasadna jest konstatacja, że oczywiście naruszają. Zasada równości posiada w sobie obowiązek równego traktowania i chroni jednostki przed dyskryminacją. Zakres zasady równości dotyczy także promocji równości i przeciwdziałania nierówności w społeczeństwie. Zasada równości wymaga, aby dwa podmioty znajdujące się w podobnej sytuacji były traktowane tak samo. Zatem jeżeli dwóch obywateli spełnia wymogi bycia żołnierzem OT, natomiast ustawa pomija możliwość uzyskania zwrotu utraconego wynagrodzenia przez któregoś z nich, to z pewnością prowadzi to do braku równości wobec prawa.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo dostrzega opisany powyżej problem oraz czy prowadzi prace mające na celu poszerzenie katalogu uprawnionych do uzyskania rekompensaty za utracone wynagrodzenie podczas odbywania służby wojskowej?
2. Ile osób spośród pełniących obecnie terytorialną służbę wojskową świadczy usługi na podstawie umowy zlecenia?
3. Kiedy w Ministerstwie Obrony Narodowej zostaną podjęte prace legislacyjne nad naprawieniem tej luki w prawie?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Tuduj
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
18%
Konkretność
82%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.9 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3520 znaków
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.883.2024/In-319/24/KT
Warszawa, 13.01.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Krzysztofa Tuduja wraz z grupą Posłów nr 6972 w sprawie zrównania
statusu rekompensat finansowych za służbę w Wojskach Obrony Terytorialnej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pana Posła Krzysztofa
Tuduja wraz z grupą Posłów w sprawie zrównania statusu rekompensat finansowych za służbę
w Wojskach Obrony Terytorialnej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Żołnierz Wojsk Obrony Terytorialnej pełni terytorialną służbę wojskową co najmniej raz w miesiącu przez
okres 2 dni w czasie wolnym od pracy zawodowej. Z tytułu pełnienia terytorialnej służby wojskowej lub
służby w aktywnej rezerwie żołnierz otrzymuje uposażenie zasadnicze wynoszące zgodnie
z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2022 r. w sprawie stawek uposażenia
zasadniczego oraz dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy niebędących żołnierzami
zawodowymi (Dz. U. poz. 2850 ze zm.). Jednocześnie, w art. 312 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny z dnia
11 marca 2022 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.) ustanowiono świadczenie pieniężne, którego istotą
jest rekompensata utraconego wynagrodzenia ze stosunku pracy, stosunku służbowego lub dochodu
z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej,
Utracone wynagrodzenie, jakie mogłoby zostać uzyskane na podstawie umowy zlecenia lub umowy
o dzieło, zawieranej w ramach prowadzonej przez żołnierza OT/AR działalności gospodarczej, w świetle
ww. art. 312 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, podlega refundacji przez wypłatę świadczenia
pieniężnego, oczywiście pod warunkiem, że kwota utraconego wynagrodzenia jest wyższa od kwoty
otrzymanego uposażenia (wypłacana jest różnica pomiędzy tymi kwotami).
Powyższa, korzystna dla zainteresowanego różnica pomiędzy kwotami nie występuje w sytuacji umów
zleceń i umów o dzieło zawieranych bez konieczności rejestrowania działalności gospodarczej (tzw.
działalność nieewidencjonowana), czyli - w myśl art. 5 ust. 1 cyt. ustawy Prawo przedsiębiorców –
w sytuacji, gdy osoba fizyczna uzyskuje przychód z tych umów w wysokości nieprzekraczającej w żadnym
miesiącu 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października
2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r., poz. 1773) i która w okresie ostatnich
60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej. Zatem, wprowadzenie zmian prawnych przez
uwzględnienie utraconego wynagrodzenia z umów zleceń lub umów o dzieło w tym przypadku nie
spowodowałoby wypłaty świadczenia pieniężnego, bowiem kwota utraconego wynagrodzenia byłaby
niższa od otrzymanego uposażenia.
O utraconym wynagrodzeniu nie można mówić również w przypadku umów zlecenia oraz umów o dzieło
zawieranych w ramach działalności prowadzonej osobiście (co najwyższej o nieuzyskanym dochodzie,
który dane osoby mogłyby uzyskać w okresie pełnienia służby wojskowej).
Podsumowując, pragnę ponownie podkreślić, iż istotą omawianego świadczenia pieniężnego jest
rekompensata utraconego wynagrodzenia. Resort obrony narodowej nie planuje prac nad zmianą
przedmiotowych przepisów.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.883.2024/In-319/24/KT
Warszawa, 13.01.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Krzysztofa Tuduja wraz z grupą Posłów nr 6972 w sprawie zrównania
statusu rekompensat finansowych za służbę w Wojskach Obrony Terytorialnej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pana Posła Krzysztofa
Tuduja wraz z grupą Posłów w sprawie zrównania statusu rekompensat finansowych za służbę
w Wojskach Obrony Terytorialnej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Żołnierz Wojsk Obrony Terytorialnej pełni terytorialną służbę wojskową co najmniej raz w miesiącu przez
okres 2 dni w czasie wolnym od pracy zawodowej. Z tytułu pełnienia terytorialnej służby wojskowej lub
służby w aktywnej rezerwie żołnierz otrzymuje uposażenie zasadnicze wynoszące zgodnie
z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2022 r. w sprawie stawek uposażenia
zasadniczego oraz dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy niebędących żołnierzami
zawodowymi (Dz. U. poz. 2850 ze zm.). Jednocześnie, w art. 312 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny z dnia
11 marca 2022 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.) ustanowiono świadczenie pieniężne, którego istotą
jest rekompensata utraconego wynagrodzenia ze stosunku pracy, stosunku służbowego lub dochodu
z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej,
Utracone wynagrodzenie, jakie mogłoby zostać uzyskane na podstawie umowy zlecenia lub umowy
o dzieło, zawieranej w ramach prowadzonej przez żołnierza OT/AR działalności gospodarczej, w świetle
ww. art. 312 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, podlega refundacji przez wypłatę świadczenia
pieniężnego, oczywiście pod warunkiem, że kwota utraconego wynagrodzenia jest wyższa od kwoty
otrzymanego uposażenia (wypłacana jest różnica pomiędzy tymi kwotami).
Powyższa, korzystna dla zainteresowanego różnica pomiędzy kwotami nie występuje w sytuacji umów
zleceń i umów o dzieło zawieranych bez konieczności rejestrowania działalności gospodarczej (tzw.
działalność nieewidencjonowana), czyli - w myśl art. 5 ust. 1 cyt. ustawy Prawo przedsiębiorców –
w sytuacji, gdy osoba fizyczna uzyskuje przychód z tych umów w wysokości nieprzekraczającej w żadnym
miesiącu 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października
2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r., poz. 1773) i która w okresie ostatnich
60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej. Zatem, wprowadzenie zmian prawnych przez
uwzględnienie utraconego wynagrodzenia z umów zleceń lub umów o dzieło w tym przypadku nie
spowodowałoby wypłaty świadczenia pieniężnego, bowiem kwota utraconego wynagrodzenia byłaby
niższa od otrzymanego uposażenia.
O utraconym wynagrodzeniu nie można mówić również w przypadku umów zlecenia oraz umów o dzieło
zawieranych w ramach działalności prowadzonej osobiście (co najwyższej o nieuzyskanym dochodzie,
który dane osoby mogłyby uzyskać w okresie pełnienia służby wojskowej).
Podsumowując, pragnę ponownie podkreślić, iż istotą omawianego świadczenia pieniężnego jest
rekompensata utraconego wynagrodzenia. Resort obrony narodowej nie planuje prac nad zmianą
przedmiotowych przepisów.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --