Interpelacja nr 6963
Interpelacja w sprawie używania sygnału Radio-Stop przez osoby nieuprawnione
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Obrona i Bezpieczeństwo (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie używania sygnału Radio-Stop przez osoby nieuprawnione
Interpelacja nr 6963
do ministra infrastruktury
w sprawie używania sygnału Radio-Stop przez osoby nieuprawnione
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 13-12-2024
Gdańsk, dnia 30 listopada 2024 r.
Szanowny Panie Ministrze,
system Radio-Stop to program wykorzystywany w celu zabezpieczenia ruchu kolejowego, który ma za zadanie zatrzymanie pociągów w sytuacjach zagrożenia. Działa on na zasadzie radiowego nadawania sygnału A 1r – „Alarm”, który dociera do innych radiotelefonów i powoduje zatrzymanie składu. System ten został wprowadzony na polskiej kolei, aby zapobiegać wypadkom i reagować na nagłe zagrożenia, takie jak np. jazda dwóch pociągów na jednym torze. Skuteczność tego systemu pokazuje m.in. zapobiegnięcie wypadkowi w Worowie, gdzie dwa składy TLK należące do spółki PKP Intercity zatrzymały się 100 metrów od siebie.
Niestety, w ostatnim czasie odnotowano przypadki, w których osoby nieuprawnione korzystają z urządzeń nadających sygnał Radio-Stop w sposób niezgodny z przepisami. Tego rodzaju nadużycia mogą powodować poważne zakłócenia w ruchu kolejowym i prowadzą do szeregu negatywnych konsekwencji. Przykładem jest sytuacja z 28 października 2024 roku, kiedy m.in. pociąg InterCity Łużyce należący do spółki PKP IC został zatrzymany podczas wyjazdu z Wrocławia w stronę Legnicy, co spowodowało opóźnienie pociągu.
Każde nieuzasadnione zatrzymanie pociągu generuje opóźnienia w ruchu kolejowym, co wpływa na pasażerów czy przewoźników towarowych, powodując straty finansowe i utrudnienia w ruchu. Nadużywanie sygnału Radio-Stop przez osoby nieuprawnione podważa standardy bezpieczeństwa funkcjonujące na polskiej kolei.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury monitoruje skalę problemu nieuprawnionego używania sygnału Radio-Stop i jego skutków dla funkcjonowania ruchu kolejowego?
Jakie działania zostały dotychczas podjęte w celu zapobiegania takim incydentom?
Kiedy zostanie ostatecznie ukończona wymiana systemu Radio-Stop na cyfrowy, która została zapowiedziana przez ówczesnego prezesa PKP Polskich Linii Kolejowych w sierpniu 2023 r.?
Czy w przyszłości ministerstwo planuje wymianę systemu na nowy, odporny na wpływ nieautoryzowanych osób?
Interpelacja nr 6963
do ministra infrastruktury
w sprawie używania sygnału Radio-Stop przez osoby nieuprawnione
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 13-12-2024
Gdańsk, dnia 30 listopada 2024 r.
Szanowny Panie Ministrze,
system Radio-Stop to program wykorzystywany w celu zabezpieczenia ruchu kolejowego, który ma za zadanie zatrzymanie pociągów w sytuacjach zagrożenia. Działa on na zasadzie radiowego nadawania sygnału A 1r – „Alarm”, który dociera do innych radiotelefonów i powoduje zatrzymanie składu. System ten został wprowadzony na polskiej kolei, aby zapobiegać wypadkom i reagować na nagłe zagrożenia, takie jak np. jazda dwóch pociągów na jednym torze. Skuteczność tego systemu pokazuje m.in. zapobiegnięcie wypadkowi w Worowie, gdzie dwa składy TLK należące do spółki PKP Intercity zatrzymały się 100 metrów od siebie.
Niestety, w ostatnim czasie odnotowano przypadki, w których osoby nieuprawnione korzystają z urządzeń nadających sygnał Radio-Stop w sposób niezgodny z przepisami. Tego rodzaju nadużycia mogą powodować poważne zakłócenia w ruchu kolejowym i prowadzą do szeregu negatywnych konsekwencji. Przykładem jest sytuacja z 28 października 2024 roku, kiedy m.in. pociąg InterCity Łużyce należący do spółki PKP IC został zatrzymany podczas wyjazdu z Wrocławia w stronę Legnicy, co spowodowało opóźnienie pociągu.
Każde nieuzasadnione zatrzymanie pociągu generuje opóźnienia w ruchu kolejowym, co wpływa na pasażerów czy przewoźników towarowych, powodując straty finansowe i utrudnienia w ruchu. Nadużywanie sygnału Radio-Stop przez osoby nieuprawnione podważa standardy bezpieczeństwa funkcjonujące na polskiej kolei.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury monitoruje skalę problemu nieuprawnionego używania sygnału Radio-Stop i jego skutków dla funkcjonowania ruchu kolejowego?
Jakie działania zostały dotychczas podjęte w celu zapobiegania takim incydentom?
Kiedy zostanie ostatecznie ukończona wymiana systemu Radio-Stop na cyfrowy, która została zapowiedziana przez ówczesnego prezesa PKP Polskich Linii Kolejowych w sierpniu 2023 r.?
Czy w przyszłości ministerstwo planuje wymianę systemu na nowy, odporny na wpływ nieautoryzowanych osób?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3884 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-4.054.12.2024.AG.2
Warszawa, 10 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6963 posła na Sejm RP pana Jarosława Wałęsy z dnia
18 grudnia 2024 r. w sprawie używania sygnału Radio-stop przez osoby nieuprawnione,
przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Narodowy zarządca sieci linii kolejowych w Polsce tj. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. od
listopada 2023 r. został zobowiązany do podjęcia zdecydowanych działań zmierzających
do jak najszybszego rozwiązania kwestii nieuprawnionego użycia sygnału A 1r „Alarm”
przy użyciu systemu Radio-stop. Ponadto spółka została zobowiązana do comiesięcznego
raportowania działań podjętych w tym zakresie. Dodatkowo, w lutym 2024 r. Minister
Infrastruktury zwrócił się z prośbą o wsparcie do Wicepremiera – Ministra Obrony
Narodowej, w ramach możliwości Ministerstwa Obrony Narodowej oraz dostępnych
środków umożliwiających przeciwdziałanie czy też wykrywanie tego typu zdarzeń, z uwagi
na wysoce niepokojący charakter sprawy.
Z informacji przedstawionych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. wynika, że spółka
monitoruje przypadki nieuprawnionego użycia sygnału A 1r „Alarm” w systemie Radio-
stop na podstawie danych pozyskanych z Systemu Ewidencji Pracy Eksploatacyjnej (SEPE)
oraz raportów kwartalnych Zakładów Linii Kolejowych, czyli jednostek organizacyjnych
spółki. Każdy przypadek nieuprawnionego użycia sygnału A 1r „Alarm” jest zgłaszany do
Urzędu Komunikacji Elektronicznej, Straży Ochrony Kolei oraz Policji. Służby te prowadzą
akcje mające na celu ustalenie lokalizacji nadawania sygnału oraz osób za to
odpowiedzialnych. Ponadto, spółka we współpracy z dostawcami rozwiązań łączności
radiowej planuje w 2025 r. rozpocząć analizę możliwości zmodyfikowania sygnału Radio-
stop na trudniejszy do zasymulowania przez osoby nieuprawnione. W przypadku
osiągnięcia pozytywnych wyników testów oraz po akceptacji rozwiązania przez
przewoźników kolejowych, takie rozwiązanie będzie mogło zostać zaimplementowane na
liniach kolejowych będących w zarządzie spółki.
Należy również wskazać, że w 2024 r. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. uruchomiła zadanie
polegające na wymianie 500 starych zestawów VHF (do łączności analogowej 150 MHz)
na nowe oraz dostosowane do zmodyfikowanego, trudniejszego do zasymulowania przez
osoby nieuprawnione sygnału A 1r „Alarm” w systemie Radio-stop. Wymiana starych
zestawów VHF jest również realizowana w ramach infrastrukturalnych działań
inwestycyjnych spółki.
-- 1 of 2 --
2
Jednocześnie pragnę poinformować, że całkowite wyłączenie analogowego systemu
Radio-stop będzie możliwe po uruchomieniu systemu łączności cyfrowej ERTMS/GSM-R.
Wdrażany przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. system ERTMS/GSM-R, realizujący usługi
wywoływania alarmowego w sytuacjach nagłego zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu
kolejowym został zabudowany na około 1,6 tys. km linii kolejowych. Obecnie realizowany
projekt zabudowy systemu ERTMS/GSM-R obejmuje wdrożenie tego systemu na około
13,8 tys. km linii kolejowych w całej Polsce. W ramach niniejszego projektu wymieniane
są radioodbiorniki na wszystkich posterunkach z analogowych na radioodbiorniki cyfrowe
dwusystemowe. Umożliwi to zakodowanie sygnału Radio-stop, co powinno wyeliminować
możliwość nieuprawnionego użycia ww. sygnału. Aktualnie trwa proces mediacji
pomiędzy spółką a wykonawcą przedmiotowego projektu, dotyczący m.in.
harmonogramu realizacji prac. Mając na uwadze powyższe nie jest obecnie możliwe
podanie terminu zakończenia uruchamiania łączności cyfrowej GSM-R.
Łączę wyrazy szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-4.054.12.2024.AG.2
Warszawa, 10 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6963 posła na Sejm RP pana Jarosława Wałęsy z dnia
18 grudnia 2024 r. w sprawie używania sygnału Radio-stop przez osoby nieuprawnione,
przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Narodowy zarządca sieci linii kolejowych w Polsce tj. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. od
listopada 2023 r. został zobowiązany do podjęcia zdecydowanych działań zmierzających
do jak najszybszego rozwiązania kwestii nieuprawnionego użycia sygnału A 1r „Alarm”
przy użyciu systemu Radio-stop. Ponadto spółka została zobowiązana do comiesięcznego
raportowania działań podjętych w tym zakresie. Dodatkowo, w lutym 2024 r. Minister
Infrastruktury zwrócił się z prośbą o wsparcie do Wicepremiera – Ministra Obrony
Narodowej, w ramach możliwości Ministerstwa Obrony Narodowej oraz dostępnych
środków umożliwiających przeciwdziałanie czy też wykrywanie tego typu zdarzeń, z uwagi
na wysoce niepokojący charakter sprawy.
Z informacji przedstawionych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. wynika, że spółka
monitoruje przypadki nieuprawnionego użycia sygnału A 1r „Alarm” w systemie Radio-
stop na podstawie danych pozyskanych z Systemu Ewidencji Pracy Eksploatacyjnej (SEPE)
oraz raportów kwartalnych Zakładów Linii Kolejowych, czyli jednostek organizacyjnych
spółki. Każdy przypadek nieuprawnionego użycia sygnału A 1r „Alarm” jest zgłaszany do
Urzędu Komunikacji Elektronicznej, Straży Ochrony Kolei oraz Policji. Służby te prowadzą
akcje mające na celu ustalenie lokalizacji nadawania sygnału oraz osób za to
odpowiedzialnych. Ponadto, spółka we współpracy z dostawcami rozwiązań łączności
radiowej planuje w 2025 r. rozpocząć analizę możliwości zmodyfikowania sygnału Radio-
stop na trudniejszy do zasymulowania przez osoby nieuprawnione. W przypadku
osiągnięcia pozytywnych wyników testów oraz po akceptacji rozwiązania przez
przewoźników kolejowych, takie rozwiązanie będzie mogło zostać zaimplementowane na
liniach kolejowych będących w zarządzie spółki.
Należy również wskazać, że w 2024 r. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. uruchomiła zadanie
polegające na wymianie 500 starych zestawów VHF (do łączności analogowej 150 MHz)
na nowe oraz dostosowane do zmodyfikowanego, trudniejszego do zasymulowania przez
osoby nieuprawnione sygnału A 1r „Alarm” w systemie Radio-stop. Wymiana starych
zestawów VHF jest również realizowana w ramach infrastrukturalnych działań
inwestycyjnych spółki.
-- 1 of 2 --
2
Jednocześnie pragnę poinformować, że całkowite wyłączenie analogowego systemu
Radio-stop będzie możliwe po uruchomieniu systemu łączności cyfrowej ERTMS/GSM-R.
Wdrażany przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. system ERTMS/GSM-R, realizujący usługi
wywoływania alarmowego w sytuacjach nagłego zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu
kolejowym został zabudowany na około 1,6 tys. km linii kolejowych. Obecnie realizowany
projekt zabudowy systemu ERTMS/GSM-R obejmuje wdrożenie tego systemu na około
13,8 tys. km linii kolejowych w całej Polsce. W ramach niniejszego projektu wymieniane
są radioodbiorniki na wszystkich posterunkach z analogowych na radioodbiorniki cyfrowe
dwusystemowe. Umożliwi to zakodowanie sygnału Radio-stop, co powinno wyeliminować
możliwość nieuprawnionego użycia ww. sygnału. Aktualnie trwa proces mediacji
pomiędzy spółką a wykonawcą przedmiotowego projektu, dotyczący m.in.
harmonogramu realizacji prac. Mając na uwadze powyższe nie jest obecnie możliwe
podanie terminu zakończenia uruchamiania łączności cyfrowej GSM-R.
Łączę wyrazy szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --