Interpelacja nr 6953
Interpelacja w sprawie programu "Czyste Powietrze"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie programu "Czyste Powietrze"
Interpelacja nr 6953
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie programu "Czyste Powietrze"
Zgłaszający: Monika Rosa, Łukasz Ściebiorowski
Data wpływu: 12-12-2024
Szanowna Pani Ministro!
Zawieszenie programu „Czyste Powietrze” i wstrzymanie naboru wniosków jest w mojej ocenie czymś niezwykle szkodliwym. Nie tylko blokuje się na nieokreślony czas potrzebne inwestycje, ale też osoby, które zrealizowały inwestycje i nie złożyły wniosku będą narażone na niepowetowane straty. Nie do pogodzenia jest sytuacja, gdzie obywateli obciąża się zbiorową odpowiedzialnością za wszelakie nieprawidłowości, które ujawniły się w toku przebiegu programu. Należy również krytycznie ocenić fakt, że nie podano szczegółowego uzasadnienia wstrzymania programu, co zwiększa niepewność prawa wśród obywateli. Nie podano także precyzyjnej daty wznowienia programu, tylko lakonicznie wspomina się o wiośnie 2025 r.
Mając powyższe na uwadze, wnoszę, by Pani Ministra odpowiedziała na następujące pytania:
Jakie powody stały u podstaw takiej decyzji w sprawie programu „Czyste Powietrze”? Czy ministerstwo posiada statystyki ewentualnych nieprawidłowości, które ujawniły się w toku programu?
Na jakie środki lub mechanizmy mogą liczyć obywatele, którzy poczynili inwestycje, a ze względu na zawieszenie programu nie mogli złożyć wniosku?
Jakie działania lub czynności zamierza podjąć ministerstwo w sprawie ewentualnych zmian w programie?
Kiedy ministerstwo zamierza ogłosić precyzyjną datę wznowienia programu?
Interpelacja nr 6953
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie programu "Czyste Powietrze"
Zgłaszający: Monika Rosa, Łukasz Ściebiorowski
Data wpływu: 12-12-2024
Szanowna Pani Ministro!
Zawieszenie programu „Czyste Powietrze” i wstrzymanie naboru wniosków jest w mojej ocenie czymś niezwykle szkodliwym. Nie tylko blokuje się na nieokreślony czas potrzebne inwestycje, ale też osoby, które zrealizowały inwestycje i nie złożyły wniosku będą narażone na niepowetowane straty. Nie do pogodzenia jest sytuacja, gdzie obywateli obciąża się zbiorową odpowiedzialnością za wszelakie nieprawidłowości, które ujawniły się w toku przebiegu programu. Należy również krytycznie ocenić fakt, że nie podano szczegółowego uzasadnienia wstrzymania programu, co zwiększa niepewność prawa wśród obywateli. Nie podano także precyzyjnej daty wznowienia programu, tylko lakonicznie wspomina się o wiośnie 2025 r.
Mając powyższe na uwadze, wnoszę, by Pani Ministra odpowiedziała na następujące pytania:
Jakie powody stały u podstaw takiej decyzji w sprawie programu „Czyste Powietrze”? Czy ministerstwo posiada statystyki ewentualnych nieprawidłowości, które ujawniły się w toku programu?
Na jakie środki lub mechanizmy mogą liczyć obywatele, którzy poczynili inwestycje, a ze względu na zawieszenie programu nie mogli złożyć wniosku?
Jakie działania lub czynności zamierza podjąć ministerstwo w sprawie ewentualnych zmian w programie?
Kiedy ministerstwo zamierza ogłosić precyzyjną datę wznowienia programu?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5659 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Odpowiedź na interpelację
DPN-WWM.050.21.2024.MB
3549099.14067107.11322142
Warszawa, 23-12-2024
Dotyczy: Interpelacja Posłów Moniki Rosy i Łukasza Ścieborowskiego w sprawie programu
"Czyste Powietrze" - K10INT6953
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
decyzja Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) o
tymczasowym wstrzymaniu przyjmowania nowych wniosków w programie „Czyste
Powietrze” związana jest z potrzebą wdrożenia kompleksowych zmian w programie. Ich
celem jest m.in. lepsza ochrona Polek i Polaków przed nieuczciwymi wykonawcami.
Do NFOŚiGW spływały informacje o nadużyciach w programie „Czyste Powietrze”, w tym
także od beneficjentów, którzy dostawali podejrzane oferty. Równocześnie NFOŚiGW
podjął współprace z organami ścigania, pod kątem dopuszczenia się oszustw przez
wykonawców i pośredników.
Jeśli chodzi o skalę nieprawidłowości w programie „Czyste Powietrze”, to w I półroczu2024
r. przeprowadzono 4,6 tys. kontroli. Liczba kontroli zakończonych wypowiedzeniem umowy
w I półroczu 2024 r. to 67, a 573 kontrole (czyli 12 proc.) zakończyły się obniżeniem
wartości dotacji.
Dla inwestycji realizowanych na podstawie wniosków składanych od 22.04.2024 r. wfośigw
kontrolują co najmniej 5% inwestycji. Kontrole są realizowane na miejscu inwestycji.
NFOŚiGW przygotował zawiadomienie do prokuratury dotyczące kilku firm, co do których
istnieje uzasadnione podejrzenie popełniania przestępstw w ramach programu „Czyste
Powietrze”. Dotyczy to 6 tys. wniosków o dotacje z programu „Czyste Powietrze” z całej
Polski. Wykonawcy, których działania NFOŚiGW zgłasza prokuraturze, złożyli wnioski o
dotacje w imieniu beneficjentów o wartości ok. 600 mln zł. NFOŚiGW na bieżąco
współpracuje z organami ścigania.
Kontrole przeprowadzone przez NFOŚiGW wykazały podejrzenie nadużyć w działaniu firm
wykonawczych. Nieprawidłowości dotyczyły przede wszystkim możliwości popełnienia
oszustwa, wyłudzenia, podrobienia lub przerobienia dokumentu, poświadczenia nieprawdy
oraz posłużenia się dokumentem potwierdzającym nieprawdę.
Zidentyfikowane zostały m.in. przypadki:
zawyżania rachunków za usługi i materiały,
realizacji nieefektywnych inwestycji,
wymuszania udzielenia pełnomocnictwa.
Firmy, których dotyczy zawiadomienie, w imieniu swoich beneficjentów wnioskowały
najczęściej o najwyższy poziom dofinansowania, który w programie wynosi 136,2 tys. zł.
-- 1 of 3 --
Beneficjenci nie posiadają jednak często żadnych lub prawie żadnych dokumentów
dotyczących realizowanego przedsięwzięcia. Pełnomocnicy nie uzgadniają optymalnego
zakresu prac, ich zakres jest narzucany jako „możliwy do realizacji w ramach dotacji, którą
można uzyskać z programu”. Beneficjenci w większości przypadków nie mają świadomości,
co obejmuje wniosek o dofinansowanie, w tym jakie oświadczenia są tam składane. Po
podpisaniu pełnomocnictwa już o niczym nie są informowani.
Wcześniej do prokuratury i policji trafiły 103 zawiadomienia o podejrzeniu
nieprawidłowości z wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Program „Czyste Powietrze” w nowej odsłonie zadebiutuje 31 marca 2025 r. Wszystkie
złożone dotychczas wnioski będą nadal rozpatrywane. Dla osób, które rozpoczęły realizację
inwestycji, ale nie zdążyły złożyć wniosku, NFOŚiGW przygotuje specjalne rozwiązanie,
które uwzględni dłuższy okres kwalifikowalności kosztów (od 28 maja 2024 r.).
Program po wielu latach funkcjonowania wymagał gruntownych zmian. Ministerstwo
Klimatu i Środowiska wspólnie z NFOŚiGW przeprowadziło w październiku br. szereg
spotkań konsultacyjnych, w których wzięło udział ponad 200 przedstawicieli organizacji
pozarządowych, samorządów, administracji, banków oraz wojewódzkich funduszy ochrony
środowiska i gospodarki wodnej. Efektem tych spotkań są propozycje reform w Programie,
które obejmują:
nowy, czytelny układ programu - podział przedsięwzięć w zależności od
zapotrzebowania budynku na energię użytkową,
aktualizację progów dochodowych w poszczególnych grupach dofinansowania,
ujednolicone poziomy dofinansowania w poszczególnych grupach dochodowych
dla łatwiejszych rozliczeń projektów,
wzrost wymagań odnośnie do klasy efektywności energetycznej dotowanych
urządzeń,
odejście od audytów energetycznych na rzecz świadectw charakterystyki
energetycznej i oceny energetycznej z wizytą eksperta w każdym domu,
obowiązek wypłaty zaliczki na konto beneficjenta, a nie wykonawcy,
limity dotacji na poszczególne kategorie kosztów,
dotacje dla rzeczywiście najuboższych – wymóg posiadania co najmniej 3 lata przed
złożeniem wniosku nieruchomości (wyjątek np. spadek), której zapotrzebowanie
na energię użytkową, w przypadku najwyższego poziomu dofinansowania wynosi
powyżej 150 kWh/m2/rok.
uzyskanie określonego standardu energetycznego – przedsięwzięcie musi
prowadzić do zapotrzebowania na energię użytkową nie większego niż 120
kWh/m2.
Tymczasowe zawieszenie przyjmowania nowych wniosków w programie „Czyste
Powietrze” nie oznacza obniżenia priorytetu dla działań na rzecz poprawy jakości
powietrza. Zwróciłem się do wszystkich marszałków województw o podjęcie współpracy z
gminami, by wykorzystać obecny okres na działania przygotowawcze do uruchomienia
nowej odsłony programu „Czyste Powietrze”.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 2 of 3 --
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Odpowiedź na interpelację
DPN-WWM.050.21.2024.MB
3549099.14067107.11322142
Warszawa, 23-12-2024
Dotyczy: Interpelacja Posłów Moniki Rosy i Łukasza Ścieborowskiego w sprawie programu
"Czyste Powietrze" - K10INT6953
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
decyzja Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) o
tymczasowym wstrzymaniu przyjmowania nowych wniosków w programie „Czyste
Powietrze” związana jest z potrzebą wdrożenia kompleksowych zmian w programie. Ich
celem jest m.in. lepsza ochrona Polek i Polaków przed nieuczciwymi wykonawcami.
Do NFOŚiGW spływały informacje o nadużyciach w programie „Czyste Powietrze”, w tym
także od beneficjentów, którzy dostawali podejrzane oferty. Równocześnie NFOŚiGW
podjął współprace z organami ścigania, pod kątem dopuszczenia się oszustw przez
wykonawców i pośredników.
Jeśli chodzi o skalę nieprawidłowości w programie „Czyste Powietrze”, to w I półroczu2024
r. przeprowadzono 4,6 tys. kontroli. Liczba kontroli zakończonych wypowiedzeniem umowy
w I półroczu 2024 r. to 67, a 573 kontrole (czyli 12 proc.) zakończyły się obniżeniem
wartości dotacji.
Dla inwestycji realizowanych na podstawie wniosków składanych od 22.04.2024 r. wfośigw
kontrolują co najmniej 5% inwestycji. Kontrole są realizowane na miejscu inwestycji.
NFOŚiGW przygotował zawiadomienie do prokuratury dotyczące kilku firm, co do których
istnieje uzasadnione podejrzenie popełniania przestępstw w ramach programu „Czyste
Powietrze”. Dotyczy to 6 tys. wniosków o dotacje z programu „Czyste Powietrze” z całej
Polski. Wykonawcy, których działania NFOŚiGW zgłasza prokuraturze, złożyli wnioski o
dotacje w imieniu beneficjentów o wartości ok. 600 mln zł. NFOŚiGW na bieżąco
współpracuje z organami ścigania.
Kontrole przeprowadzone przez NFOŚiGW wykazały podejrzenie nadużyć w działaniu firm
wykonawczych. Nieprawidłowości dotyczyły przede wszystkim możliwości popełnienia
oszustwa, wyłudzenia, podrobienia lub przerobienia dokumentu, poświadczenia nieprawdy
oraz posłużenia się dokumentem potwierdzającym nieprawdę.
Zidentyfikowane zostały m.in. przypadki:
zawyżania rachunków za usługi i materiały,
realizacji nieefektywnych inwestycji,
wymuszania udzielenia pełnomocnictwa.
Firmy, których dotyczy zawiadomienie, w imieniu swoich beneficjentów wnioskowały
najczęściej o najwyższy poziom dofinansowania, który w programie wynosi 136,2 tys. zł.
-- 1 of 3 --
Beneficjenci nie posiadają jednak często żadnych lub prawie żadnych dokumentów
dotyczących realizowanego przedsięwzięcia. Pełnomocnicy nie uzgadniają optymalnego
zakresu prac, ich zakres jest narzucany jako „możliwy do realizacji w ramach dotacji, którą
można uzyskać z programu”. Beneficjenci w większości przypadków nie mają świadomości,
co obejmuje wniosek o dofinansowanie, w tym jakie oświadczenia są tam składane. Po
podpisaniu pełnomocnictwa już o niczym nie są informowani.
Wcześniej do prokuratury i policji trafiły 103 zawiadomienia o podejrzeniu
nieprawidłowości z wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Program „Czyste Powietrze” w nowej odsłonie zadebiutuje 31 marca 2025 r. Wszystkie
złożone dotychczas wnioski będą nadal rozpatrywane. Dla osób, które rozpoczęły realizację
inwestycji, ale nie zdążyły złożyć wniosku, NFOŚiGW przygotuje specjalne rozwiązanie,
które uwzględni dłuższy okres kwalifikowalności kosztów (od 28 maja 2024 r.).
Program po wielu latach funkcjonowania wymagał gruntownych zmian. Ministerstwo
Klimatu i Środowiska wspólnie z NFOŚiGW przeprowadziło w październiku br. szereg
spotkań konsultacyjnych, w których wzięło udział ponad 200 przedstawicieli organizacji
pozarządowych, samorządów, administracji, banków oraz wojewódzkich funduszy ochrony
środowiska i gospodarki wodnej. Efektem tych spotkań są propozycje reform w Programie,
które obejmują:
nowy, czytelny układ programu - podział przedsięwzięć w zależności od
zapotrzebowania budynku na energię użytkową,
aktualizację progów dochodowych w poszczególnych grupach dofinansowania,
ujednolicone poziomy dofinansowania w poszczególnych grupach dochodowych
dla łatwiejszych rozliczeń projektów,
wzrost wymagań odnośnie do klasy efektywności energetycznej dotowanych
urządzeń,
odejście od audytów energetycznych na rzecz świadectw charakterystyki
energetycznej i oceny energetycznej z wizytą eksperta w każdym domu,
obowiązek wypłaty zaliczki na konto beneficjenta, a nie wykonawcy,
limity dotacji na poszczególne kategorie kosztów,
dotacje dla rzeczywiście najuboższych – wymóg posiadania co najmniej 3 lata przed
złożeniem wniosku nieruchomości (wyjątek np. spadek), której zapotrzebowanie
na energię użytkową, w przypadku najwyższego poziomu dofinansowania wynosi
powyżej 150 kWh/m2/rok.
uzyskanie określonego standardu energetycznego – przedsięwzięcie musi
prowadzić do zapotrzebowania na energię użytkową nie większego niż 120
kWh/m2.
Tymczasowe zawieszenie przyjmowania nowych wniosków w programie „Czyste
Powietrze” nie oznacza obniżenia priorytetu dla działań na rzecz poprawy jakości
powietrza. Zwróciłem się do wszystkich marszałków województw o podjęcie współpracy z
gminami, by wykorzystać obecny okres na działania przygotowawcze do uruchomienia
nowej odsłony programu „Czyste Powietrze”.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 2 of 3 --
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --