Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.28.2024.KG
Warszawa, 14 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 6932 z dnia 18 grudnia 2024 r., Posłów na Sejm RP Pana
Dominika Jaśkowca i Pana Marka Sowy, w sprawie udrożnienia koryt rzecznych rzek:
Witeradówka, Baba, Sztoła, Biała, Sztolnia Ponikowska w powiecie olkuskim,
na podstawie informacji przekazanych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody
Polskie, przekazuję następujące stanowisko w sprawie.
PGW WP poinformowało, że przeglądy koryt ww. cieków są wykonywane systematycznie
przez cały rok przez pracowników PGW WP Nadzoru Wodnego w Olkuszu, a także jest
sporządzany wiosenny protokół przeglądu cieków. Należy zaznaczyć, że stan
przedmiotowych cieków, zgodnie z przeglądami wykonywanymi na przełomie kwietnia i
maja 2024 r., nie budził zastrzeżeń.
Jednak od maja 2024 r. sytuacja hydrologiczna obszaru zaczęła dynamicznie i zauważalnie
się zmieniać: wody dołowe niewypompowywane na powierzchnię przez kopalnię ZGH
Bolesław S.A. (po jej przejściu w stan likwidacji 31 grudnia 2020 r.) osiągnęły wysoki stan
i zaczęły oddziaływać na zwiększenie przepływu w rzekach (aktualnie w zależności
od lokalizacji ma to charakter trwały lub tymczasowy).
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że do Nadzoru Wodnego w Olkuszu
wpływają informacje o powstających na obszarze powiatu olkuskiego zapadliskach
i odtwarzaniu się sieci wód powierzchniowych, które to zjawiska są trudne do
przewidzenia i kontrolowania. Szacunki naukowców wskazywały okres kilkudziesięciu lat
jako niezbędny do wypełnienia się pokopalnianego leja depresji. Znaczny napływ wód jest
zauważalny jednak od 2022 r. Kilkudziesięcioletnia działalność współczesnej kopalni,
nakładająca się na wieloletnie działania wydobywcze na przestrzeni wielu wieków,
zaburzyła stosunki wodne i zmieniła sytuację hydrologiczną regionu.
PGW WP zwróciło uwagę, że obniżenie przepływu w rzekach w związku z oddziaływaniem
leja depresji mogło częściowo uśpić czujność właścicieli gruntów podczas planowania
inwestycji, co aktualnie jest weryfikowane przez warunki przyrodnicze. Mieszkańcy
obszaru znajdującego się w zasięgu oddziaływania kopalni mierzą się z problemem
podsiąkania wód gruntowych na posesje lub zalewania ich wodami rzecznymi, które wciąż
nie mają jednak ustabilizowanych przepływów. Aktualna sytuacja sprzyja dodatkowo
niekorzystnej w tym rejonie zwiększonej aktywności bobrów, które potęgują problem
podtapiania zamieszkałych, zabudowanych obszarów.

-- 1 of 6 --

2
Ciek Biała do 2024 r. prowadził niewiele wód w związku ze znacznym obniżeniem się
zwierciadła wód gruntowych. Znaczny wpływ na jego przepływ miały wody jego dopływu
(Sztolni Ponikowskiej) i tymi wodami był w znacznej mierze dotychczas zasilany.
Od pierwszych dni maja 2024 r. można było zaobserwować podsiąkanie wody gruntowej
w okolicy ul. Głównej i ul. Leśnej w m. Laski, w miejscu dawnego koryta cieku Biała,
którego odcinek (o długości około 500 m) w wyniku działalności kopalni całkowicie zanikł.
Wody te wytyczały przebieg koryta cieku zgodnie z jego historycznym przebiegiem.
Aktualnie ciek prowadzi znaczne ilości wody nieprzerwanym korytem na terenie gminy
Laski.
Dodatkowo wody gruntowe w okolicy Skałki Trawertynowej, przy ul. Leśnej, znajdując
okno tektoniczne w nieprzepuszczalnej warstwie kajpru, który tworzy w tym obszarze
podłoże, wypłynęły tworząc w lesie rozlewisko. Mając na uwadze dane archiwalne
dotyczące przepływu wód powierzchniowych obszaru oczekuje się dodatkowego dopływu
wód do cieku Biała od obszaru pustyni Błędowskiej. Aktualnie na cieku obserwuje się dużą
działalność bobrów wpływającą na jego czasowe zaburzenia drożności.
Wiosną 2024 r. można było zaobserwować zwiększoną i nową aktywność wód
powierzchniowych w okolicach Witeradowa w miejscach, gdzie ciek Witeradówka,
administrowany przez PGW Wody Polskie Nadzór Wodny w Olkuszu, nie ma wytyczonego
przepływu.
Ciek Baba w strefie źródliskowej pozostaje suchy i jest pozbawiony koryta (okolice
Olewina). Poniżej obszaru źródliskowego ma on przepływ niestabilny, często całkowicie
zanika, zasilany jest aktualnie głównie wodami cieku Witeradówka.
Podobną sytuację można zaobserwować na cieku Sztoła, który od zaprzestania zrzutu wód
dołowych do cieku Baba, będącego dopływem cieku Sztoła, pozostaje głównie suchy.
Obserwuje się jednak odradzanie się cieku w obszarze źródliskowym.
Ciek Sztolnia Ponikowska, na odcinku administrowanym przez PGW Wody Polskie,
pozostaje drożny. Prowadzi on aktualnie niewielkie ilości wód, obserwuje się na nim dużą
działalność bobrów wpływającą na jego czasowe zaburzenia drożności.
Należy zaznaczyć, że informacje pojawiające się w mediach dotyczące działań w zakresie
udrożnienia Sztolni Ponikowskiej przez ZGH Bolesław nie dotyczą cieku administrowanego
przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.
PGW WP poinformowało o następujących działaniach utrzymaniowych:
Lp. Nazwa cieku Działania podejmowane
1. Baba 1. Regularne przeglądy cieków.
2. W latach 2022-2024 prace utrzymaniowe zlecane
firmom zewnętrznym.
3. Wykonywanie doraźnych prac przez PGW Wody
Polskie przy rozbiórce tam bobrowych, usuwaniu
zagrażających drzew, usuwaniu zatorów i odpadów
z koryta cieku itp.
4. W 2024 r. na zlecenie PGW Wody Polskie

-- 2 of 6 --

3
przeprowadzono zadanie pn. „Modelowanie
hydrauliczne zlewni rzeki Baby”, którego celem było
oszacowanie niebezpieczeństw i wskazanie miejsc
newralgicznych, które mogą – bez podjęcia działań
zaradczych – prowadzić do zagrożeń powodziowych
obszarze.
W związku z pozyskaną dokumentacją trwają obecnie
rozmowy z ZGH Bolesław S.A. w zakresie remontu fragmentu
koryta rz. Baby. Ponadto pozyskana dokumentacja jest
analizowana celem planowania i podejmowania kolejnych
działań.
2. Witeradówka 1. Regularne przeglądy cieków.
2. W latach 2022-2024 prace utrzymaniowe zlecane
firmom zewnętrznym.
3. Wykonywanie doraźnych prac przez PGW Wody
Polskie przy rozbiórce tam bobrowych, usuwaniu
zagrażających drzew, usuwaniu zatorów i odpadów
z koryta cieku itp.
4. W roku 2024 na zlecenie PGW Wody Polskie
przeprowadzono zadanie pn. „Modelowanie
hydrauliczne zlewni rzeki Baby”, obejmujące
również ciek Witeradówka, którego celem było
oszacowanie niebezpieczeństw i wskazanie miejsc
newralgicznych, które mogą – bez podjęcia działań
zaradczych – prowadzić do zagrożeń powodziowych
w obszarze.
Pozyskana dokumentacja jest analizowana celem
planowania i podejmowania kolejnych działań.
3. Sztoła 1. Regularne przeglądy cieków.
2. Wykonywanie doraźnych prac przez PGW Wody
Polskie przy rozbiórce tam bobrowych, usuwaniu
zagrażających drzew, usuwaniu zatorów i odpadów
z koryta cieku itp.
3. W latach 2021 – 2024 udział w akcjach sprzątania
odpadów z koryta cieku organizowanych przez
Urząd Miasta w Bukownie i podejmowanie
kilkakrotnie indywidualnych działań przez PGW
Wody Polskie celem uprzątnięcia koryta cieku z
licznych odpadów oraz zatamowań, w tym w 2024 r.
poprzez zlecenie uprzątnięto ponad 8 m3 odpadów.
Odpady gromadzące się przez dziesięciolecia w
korycie cieku były zamulane w piaszczystym gruncie

-- 3 of 6 --

4
– aktualnie z uwagi na brak wody w cieku, koryto
systematycznie odsłania nowe odpady.
4. Wykonywanie doraźnych prac przez PGW Wody
Polskie przy rozbiórce tam bobrowych, usuwaniu
zagrażających drzew, usuwaniu zatorów i odpadów
z koryta cieku itp.
4. Sztolnia
Ponikowska
1. Regularne przeglądy cieków.
2. W latach 2022-2024 prace utrzymaniowe zlecane
firmom zewnętrznym.
3. Wykonywanie doraźnych prac przy rozbiórce tam
bobrowych, usuwaniu zagrażających drzew,
usuwaniu zatorów i odpadów z koryta cieku itp.
5. Biała 1. Regularne przeglądy cieków.
2. W latach 2022-2024 prace utrzymaniowe zlecane
firmom zewnętrznym.
3. Spotkania w terenie z przedstawicielami Regionalnej
Dyrekcji Ochrony Środowiska w Krakowie oraz
Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w
Katowicach (ciek przepływa na granicy
województw) celem zapoznania z bezprecedensową
sytuacją, z jaką mamy do czynienia w zakresie cieku
Biała oraz pozyskania zgód na prace w korycie cieku.
4. Wykonywanie doraźnych prac przez PGW Wody
Polskie przy rozbiórce tam bobrowych, usuwaniu
zagrażających drzew, usuwaniu zatorów i odpadów
z koryta cieku itp.
5. W związku z bezprecedensowym i dynamicznym
odradzaniem się koryta cieku w m. Laski PGW Wody
Polskie przygotowały dawne koryto cieku na
przyjęcie wód poprzez usunięcie roślinności i
zatorów celem doprowadzenia do bezpiecznego
połączenia się dwóch odcinków cieku.
Lp. Nazwa cieku Działania planowane
1. Baba 1. Regularne przeglądy cieków.
2. Prace utrzymaniowe w 2025 r.
3. Wykonywanie doraźnych prac przez PGW Wody
Polskie przy rozbiórce tam bobrowych, usuwaniu

-- 4 of 6 --

5
zagrażających drzew, usuwaniu zatorów i odpadów
z koryta cieku itp.
4. Analiza dokumentacji zadania pn. „Modelowanie
hydrauliczne zlewni rzeki Baby”, obejmującego
także ciek Witeradówka, celem: podejmowania
rozmów z jednostkami administracyjnymi na temat
zabezpieczeń mieszkańców przed zagrożeniami
wynikającymi ze zmian hydrologicznych, podjęcia
komunikacji z mieszkańcami regionu oraz
właściwego doboru działań do sformułowanych
potrzeb, realnych do zrealizowania dla PGW Wody
Polskie Nadzoru Wodnego w Olkuszu.
2. Witeradówka 1. Regularne przeglądy cieków.
2. Prace utrzymaniowe w 2025 r.
3. Wykonywanie dorywczych prac przez PGW Wody
Polskie przy rozbiórce tam bobrowych, usuwaniu
zagrażających drzew, usuwaniu zatorów i odpadów
z koryta cieku itp.
4. Analiza dokumentacji zadania pn. „Modelowanie
hydrauliczne zlewni rzeki Baby”, obejmującego
również ciek Witeradówka, celem: podejmowania
rozmów z jednostkami administracyjnymi na temat
zabezpieczeń mieszkańców przed zagrożeniami
wynikającymi ze zmian hydrologicznych, podjęcia
komunikacji z mieszkańcami regionu oraz
właściwego doboru działań do sformułowanych,
realnych do zrealizowania dla Nadzoru Wodnego w
Olkuszu.
3. Sztoła 1. Regularne przeglądy cieków.
2. Obserwacja cieku w zakresie jego odtworzenia się.
3. Wykonywanie doraźnych prac przez PGW Wody
Polskie przy rozbiórce tam bobrowych, usuwaniu
zagrażających drzew, usuwaniu zatorów i odpadów
z koryta cieku itp.
4. Sztolnia
Ponikowska
1. Regularne przeglądy cieków.
2. Prace utrzymaniowe w 2025 r.
3. Wykonywanie doraźnych prac przez PGW Wody
Polskie przy rozbiórce tam bobrowych, usuwaniu
zagrażających drzew, usuwaniu zatorów i odpadów
z koryta cieku itp.

-- 5 of 6 --

6
5. Biała 1. Regularne przeglądy cieków.
2. Prace utrzymaniowe w 2025 r.
3. Wykonywanie dorywczych prac przez PGW Wody
Polskie przy rozbiórce tam bobrowych, usuwaniu
zagrażających drzew, usuwaniu zatorów i odpadów
z koryta cieku itp.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu

-- 6 of 6 --