Interpelacja nr 6930
Interpelacja w sprawie korzystania z obiektów pływających bez odpowiednich uprawnień
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie korzystania z obiektów pływających bez odpowiednich uprawnień
Interpelacja nr 6930
do ministra infrastruktury
w sprawie korzystania z obiektów pływających bez odpowiednich uprawnień
Zgłaszający: Andrzej Kosztowniak
Data wpływu: 11-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich dniach do mojego biura poselskiego zgłaszały się osoby korzystające z aktywnego wypoczynku nad mazurskimi jeziorami. Z racji tego, że w moim mieście, w Radomiu dużą popularnością cieszą się kursy na patenty żeglarskie, a co za tym idzie wielu Radomian korzysta z tej możliwości później właśnie w krainie tysiąca jezior. U tych osób zrodził się niepokój oraz strach z racji na fakt możliwości wypłynięcia na otwarty akwen obiektem pływającym nie mając do tego żadnych uprawnień. Tak zwane houseboaty oraz małe jednostki pływające nie wymagają posiadania patentu żeglarskiego jeśli spełniają określone parametry co do wielkości obiektu oraz pojemności (mocy) silnika.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy prawdą jest, że możliwość wynajęcia housboata czy małej jednostki pływającej ma każdy dorosły mieszkaniec naszego kraju, nawet nieposiadający wymaganych uprawnień – patentu żeglarskiego?
Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi prace mające na celu zaostrzenie ew. przepisów dotyczących korzystania z tzw. houseboatów oraz małych jednostek pływających?
Czy w opinii ministerstwa obecna regulacja jest odpowiednia i nie stwarza zagrożenia dla innych uczestników ruchu żeglugowego, a także dla osób cumujących w portach czy przystaniach?
Niestety sytuacja ta w odczuciu wielu osób stwarza realne zagrożenie dla zdrowia, ale także życia innych uczestników żeglugi śródlądowej, a także dla osób, które korzystają z portów czy przystani. Ciężko wyobrazić sobie, że kilkunastometrowy obiekt sterowany jest przez osobę bez odpowiedniego szkolenia z zakresu sterowania, nawigacji, zachowania w porcie czy ogólnego użytkowania takiego środka lokomocji.
W związku z powyższym pojawiły się postulaty dotyczące zwiększenia bezpieczeństwa na zbiornikach wodnych. Pierwszym z nich jest oznaczenie takich jednostek pływających w określony w przepisach, widoczny sposób – analogicznie jak liść klonowy u początkujących kierowców – informujący, że dany obiekt przeznaczony jest dla osób bez odpowiednich uprawnień np. oklejenie łódki czy housboatu oznaczeniem (taśmą w określonym, widocznym kolorze np. żółtym czy pomarańczowym). Drugim nakaz dla osób korzystających z małych jednostek pływających do przebywania w zapiętych kapokach, które w razie ew. zdarzenia mogą uratować życie. Kolejnym wymóg, aby chociaż jedna osoba, która odpowiedzialna jest za sterowanie taką jednostką posiadała jednak patent żeglarski – odpowiednią wiedzę choć w minimalnym stopniu co do sposobu sterowności, nawigacji czy przepisów na mazurskich jeziorach (strefy ciszy, obszary lęgowe ptaków). Dodatkowo wydaje mi się, ze logicznym będzie danie możliwości osobom, wynajmującym łódki do weryfikacji trzeźwości najemcy w sposób rejestrowany, tak aby osoba która odpowiedzialna będzie za sterowanie danym obiektem musiała zweryfikować swoją trzeźwość przed najmem oraz zaraz po zdaniu takiego obiektu.
Z racji na poważny wydźwięk tego problemu zwracam się z prośbą o analizę przytoczonego stanu faktycznego i podjęcie ew. działań zmierzających do uregulowania tej branży.
Z wyrazami szacunku
Andrzej Kosztowniak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 6930
do ministra infrastruktury
w sprawie korzystania z obiektów pływających bez odpowiednich uprawnień
Zgłaszający: Andrzej Kosztowniak
Data wpływu: 11-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich dniach do mojego biura poselskiego zgłaszały się osoby korzystające z aktywnego wypoczynku nad mazurskimi jeziorami. Z racji tego, że w moim mieście, w Radomiu dużą popularnością cieszą się kursy na patenty żeglarskie, a co za tym idzie wielu Radomian korzysta z tej możliwości później właśnie w krainie tysiąca jezior. U tych osób zrodził się niepokój oraz strach z racji na fakt możliwości wypłynięcia na otwarty akwen obiektem pływającym nie mając do tego żadnych uprawnień. Tak zwane houseboaty oraz małe jednostki pływające nie wymagają posiadania patentu żeglarskiego jeśli spełniają określone parametry co do wielkości obiektu oraz pojemności (mocy) silnika.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy prawdą jest, że możliwość wynajęcia housboata czy małej jednostki pływającej ma każdy dorosły mieszkaniec naszego kraju, nawet nieposiadający wymaganych uprawnień – patentu żeglarskiego?
Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi prace mające na celu zaostrzenie ew. przepisów dotyczących korzystania z tzw. houseboatów oraz małych jednostek pływających?
Czy w opinii ministerstwa obecna regulacja jest odpowiednia i nie stwarza zagrożenia dla innych uczestników ruchu żeglugowego, a także dla osób cumujących w portach czy przystaniach?
Niestety sytuacja ta w odczuciu wielu osób stwarza realne zagrożenie dla zdrowia, ale także życia innych uczestników żeglugi śródlądowej, a także dla osób, które korzystają z portów czy przystani. Ciężko wyobrazić sobie, że kilkunastometrowy obiekt sterowany jest przez osobę bez odpowiedniego szkolenia z zakresu sterowania, nawigacji, zachowania w porcie czy ogólnego użytkowania takiego środka lokomocji.
W związku z powyższym pojawiły się postulaty dotyczące zwiększenia bezpieczeństwa na zbiornikach wodnych. Pierwszym z nich jest oznaczenie takich jednostek pływających w określony w przepisach, widoczny sposób – analogicznie jak liść klonowy u początkujących kierowców – informujący, że dany obiekt przeznaczony jest dla osób bez odpowiednich uprawnień np. oklejenie łódki czy housboatu oznaczeniem (taśmą w określonym, widocznym kolorze np. żółtym czy pomarańczowym). Drugim nakaz dla osób korzystających z małych jednostek pływających do przebywania w zapiętych kapokach, które w razie ew. zdarzenia mogą uratować życie. Kolejnym wymóg, aby chociaż jedna osoba, która odpowiedzialna jest za sterowanie taką jednostką posiadała jednak patent żeglarski – odpowiednią wiedzę choć w minimalnym stopniu co do sposobu sterowności, nawigacji czy przepisów na mazurskich jeziorach (strefy ciszy, obszary lęgowe ptaków). Dodatkowo wydaje mi się, ze logicznym będzie danie możliwości osobom, wynajmującym łódki do weryfikacji trzeźwości najemcy w sposób rejestrowany, tak aby osoba która odpowiedzialna będzie za sterowanie danym obiektem musiała zweryfikować swoją trzeźwość przed najmem oraz zaraz po zdaniu takiego obiektu.
Z racji na poważny wydźwięk tego problemu zwracam się z prośbą o analizę przytoczonego stanu faktycznego i podjęcie ew. działań zmierzających do uregulowania tej branży.
Z wyrazami szacunku
Andrzej Kosztowniak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9969 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGMiZS-9.054.1.2024
Warszawa, 07 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
w odpowiedzi na interpelację nr 6930 Posła na Sejm RP, Pana Andrzeja Kosztowniaka,
w sprawie korzystania z obiektów pływających bez odpowiednich uprawnień,
przedstawiam stosowne informacje.
Sprawy bezpieczeństwa w zakresie uprawiania żeglugi śródlądowej są uregulowane
w ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 395),
a także w przepisach wykonawczych do przedmiotowej ustawy, w tym w szczególności:
1) rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie przepisów
żeglugowych na śródlądowych drogach wodnych (Dz. U. Nr 212 poz. 2072),
2) rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia
8 listopada 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa przy uprawianiu turystyki wodnej
(Dz. U. z 2013 r. poz. 1366),
3) rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia
10 maja 2013 r. w sprawie szkolenia z zakresu bezpieczeństwa na wodzie (Dz. U. z 2013 r.
poz. 599).
Odnosząc się do poruszonych przez Pana Posła kwestii:
„1. Czy prawdą jest, że możliwość wynajęcia housboat’a czy małej jednostki pływającej
ma każdy dorosły mieszkaniec naszego kraju, nawet nieposiadający wymaganych
uprawnień – patentu żeglarskiego?”
Zgodnie z art. 37a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej uprawianie
turystyki wodnej na jachtach żaglowych o długości kadłuba powyżej 7,5 m lub
motorowych o mocy silnika powyżej 10 kW wymaga posiadania dokumentu
kwalifikacyjnego wydanego przez właściwy polski związek sportowy. Prowadzenie
mniejszych statków przeznaczonych do uprawiania sportu i rekreacji nie wymaga
posiadania patentu. Nie wymaga posiadania dokumentu kwalifikacyjnego również
uprawianie turystyki wodnej na jachtach motorowych o mocy silnika do 75 kW i o długości
kadłuba do 13 m, których prędkość maksymalna ograniczona jest konstrukcyjnie do
15 km/h (tzw. houseboat'y), z tym że w przypadku jachtów przeznaczonych do najmu,
uprawianie turystyki wodnej wymaga odbycia przez prowadzącego jacht szkolenia
-- 1 of 4 --
2
z zakresu bezpieczeństwa na wodzie. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa
i Gospodarki Morskiej z dnia 10 maja 2013 r. w sprawie szkolenia z zakresu
bezpieczeństwa na wodzie (Dz. U. z 2013 r. poz. 599) określa sposób i tryb
przeprowadzania szkolenia z zakresu bezpieczeństwa na wodzie, wzór dokumentu
potwierdzającego odbycie szkolenia z zakresu bezpieczeństwa na wodzie, a także wykaz
kwalifikacji z zakresu żeglugi morskiej lub śródlądowej, których posiadanie zwalnia
z obowiązku odbycia szkolenia z zakresu bezpieczeństwa na wodzie. Szkolenie jest
przeprowadzane przez armatora jachtu przeznaczonego do najmu przed jego
wynajęciem. Szkolenie to obejmuje zapoznanie prowadzącego jacht z obowiązującymi
przepisami dotyczącymi zasad bezpieczeństwa na wodzie, w tym o drogach wodnych,
a także zagadnienia praktyczne, w tym manewrowanie jachtem (w szczególności manewry
odejścia od kei i dojścia do kei).
W wielu państwach uprawianie turystyki wodnej, bez względu na wielkość jednostki
pływającej, nie wymaga posiadania dokumentu kwalifikacyjnego, tym samym Polska nie
jest najbardziej liberalnym krajem w tym zakresie. Należy również podkreślić, że brak
obowiązku posiadania dokumentu kwalifikacyjnego do kierowania wyżej wymienionymi
statkami nie zwalnia kierownika statku z obowiązku znajomości i przestrzegania
obowiązujących przepisów.
„2. Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi prace mające na celu zaostrzenie ew.
przepisów dot. korzystania z tzw. houseboat’ow oraz małych jednostek pływających?”
W celu zwiększenia poziomu bezpieczeństwa żeglugi śródlądowej w ramach najbliższej
nowelizacji ustawy z dnia 21 grudnia 20000 r. o żegludze śródlądowej Ministerstwo
Infrastruktury rozważa między innymi:
- wprowadzenie wymogu posiadania dokumentu kwalifikacyjnego przez osoby kierujące
jachtami komercyjnymi przeznaczonymi do odpłatnego przewozu osób lub odpłatnie
udostępnianych wraz z załogą, bez względu na długość kadłuba i moc silnika,
- wprowadzenie wymogu ukończenia 18 lat przez osoby kierujące jachtami komercyjnymi
przeznaczonymi do odpłatnego przewozu osób lub odpłatnie udostępnianych wraz
z załogą,
- wprowadzenie obowiązku posiadania dokumentu wydawanego przez producenta jachtu
lub jednostkę certyfikującą, lub podmiot upoważniony, potwierdzającego, że prędkość
maksymalna jachtu ograniczona jest konstrukcyjnie do 15 km/h,
- wprowadzenie przepisów na wzór art. 96 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks
wykroczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 2119), zawierających sankcje za udostępnianie statku
osobie, która nie posiada odpowiedniego dokumentu lub też znajduje się pod wpływem
alkoholu lub innego podobnie działającego środka, a także za udostępnianie statku, który
nie jest odpowiednio wyposażony, nie posiada wymaganych dokumentów lub jest
niesprawny.
-- 2 of 4 --
3
„3. Czy w opinii Ministerstwa obecna regulacja jest odpowiednia i nie stwarza zagrożenia
dla innych uczestników ruchu żeglugowego, a także dla osób cumujących w portach czy
przystaniach?”
Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego „Transport śródlądowy pozostaje
jedną z najbezpieczniejszych gałęzi transportu”. W 2023 r. w rejestrach wypadków
żeglugowych prowadzonych przez właściwe urzędy żeglugi śródlądowej odnotowano
łącznie 3 wypadki. Dodatkowo należy zauważyć, że o bezpieczeństwo żeglugi dbają różne
instytucje, w tym w szczególności urzędy żeglugi śródlądowej, a także Policja. Współpraca
Ministerstwa Infrastruktury z wyżej wymienionymi instytucjami pozwoliła wypracować
pożądane kierunki ewentualnych zmian legislacyjnych, opisane w punkcie 2 niniejszej
odpowiedzi.
Należy również mieć na uwadze, że houseboat’y, którymi można sterować bez uprawnień
to obiekty do 13 m długości oraz mocy silnika do 75 kW, które ze względów
bezpieczeństwa muszą posiadać konstrukcyjnie ograniczenie prędkości do 15 km/h. Tylko
takie jednostki mogą być prowadzone bez konieczności posiadania dokumentu
kwalifikacyjnego. Są to zatem jednostki poruszające się ze stosunkowo małą prędkością,
co powinno pozwolić na znaczące zmniejszenie ryzyka wypadku, a także na ograniczenie
potencjalnie wyrządzonych przez nie szkód w przypadku jego zaistnienia. Co więcej,
w przypadku housebot’ów przeznaczonych do najmu, najmujący musi odbyć odpowiednie
szkolenie, o którym mowa w punkcie pierwszym przedmiotowej odpowiedzi. Należy
również mieć na uwadze, że wiele osób, które decydują się na wynajem takiej jednostki,
to osoby które pomimo braku takiego obowiązku, posiadają dokumenty kwalifikacyjne.
Odnosząc się do propozycji dodatkowego oznaczenia takich jednostek uprzejmie
informuję, że w opinii Ministerstwa Infrastruktury wprowadzenie takiego obowiązku
byłoby nadmiarowe, bowiem natężenie ruchu oraz liczba wypadków na akwenach
wodnych jest nieporównywalnie mniejsza niż na drogach.
W zakresie obowiązku przebywania załogi w zapiętych kapokach, informuję, że zgodnie
z § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymagań technicznych
i wyposażenia statków żeglugi śródlądowej oraz upoważniania podmiotów
do wykonywania przeglądów technicznych statków z dnia 5 listopada 2010 r. (Dz. U.
Nr 216, poz. 1423), statek, z wyjątkiem statku na stałe zacumowanego do nabrzeża,
powinien być wyposażony w pasy lub kamizelki ratunkowe w liczbie odpowiadającej
liczbie osób znajdujących się na statku oraz w koła ratunkowe. Natomiast zgodnie z § 3
i 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia
8 listopada 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa przy uprawianiu turystyki wodnej (Dz. U.
z 2013 r. poz. 1366) osoba nieumiejąca pływać w czasie przebywania na statku powinna
mieć założoną kamizelkę ratunkową lub środek asekuracyjny, a kierownik statku (kapitan)
może zadecydować w dowolnym momencie o konieczności użyciu środków
bezpieczeństwa przez osoby przebywające na statku.
-- 3 of 4 --
4
Odnośnie propozycji weryfikacji trzeźwości najemcy w sposób rejestrowany przez osoby
wynajmujące łódki wyjaśniam, że nadanie takich uprawnień przedsiębiorcom względem
obywateli wydaje się być środkiem nieproporcjonalnym i nadmiarowym. Uprawnienia
w przedmiotowym zakresie, zgodnie z polskim prawem, przysługują odpowiednim
służbom, natomiast rozważane dodanie przepisów, o którym mowa w pkt. 2 niniejszej
odpowiedzi, sankcjonujące udostępnianie statku osobie znajdującej się w stanie
nietrzeźwości lub działania podobnie działającego środka, co powinno sprawić, że
w przypadku posiadania jakichkolwiek podejrzeń, statek nie zostanie udostępniony takiej
osobie.
Mając na względzie powyższe, w ocenie Ministerstwa Infrastruktury obecnie
obowiązujące przepisy w zakresie turystyki wodnej odbywanej na takich jednostkach
stanowią rozsądny kompromis między potrzebą zapewnienia odpowiedniego poziomu
bezpieczeństwa a ułatwieniem dostępu do uprawiania turystyki wodnej, a także jej
dostępnością dla obywatela. Rozważane do wprowadzenia zmiany powinny się przyczynić
do podniesienia bezpieczeństwa.
Należy również podkreślić, że Ministerstwo Infrastruktury podejmuje działania
pozalegislacyjne, których celem jest podniesienie wiedzy i świadomości uczestników
turystyki wodnej. Przygotowywane przez Ministerstwo materiały m.in. „Informator dla
żeglarzy i armatorów”, „Przewodnik po śródlądowych drogach wodnych”, „Broszura
oznakowania nawigacyjnego” cieszą się dużą popularnością zarówno w wersji papierowej
jak i elektronicznej, a zawarte w tych publikacjach informacje pozwalają w sposób
przystępny znacząco pogłębić wiedzę w zakresie obowiązujących przepisów i zasad
bezpieczeństwa nawet początkującym miłośnikom aktywności na wodzie.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGMiZS-9.054.1.2024
Warszawa, 07 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
w odpowiedzi na interpelację nr 6930 Posła na Sejm RP, Pana Andrzeja Kosztowniaka,
w sprawie korzystania z obiektów pływających bez odpowiednich uprawnień,
przedstawiam stosowne informacje.
Sprawy bezpieczeństwa w zakresie uprawiania żeglugi śródlądowej są uregulowane
w ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 395),
a także w przepisach wykonawczych do przedmiotowej ustawy, w tym w szczególności:
1) rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie przepisów
żeglugowych na śródlądowych drogach wodnych (Dz. U. Nr 212 poz. 2072),
2) rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia
8 listopada 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa przy uprawianiu turystyki wodnej
(Dz. U. z 2013 r. poz. 1366),
3) rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia
10 maja 2013 r. w sprawie szkolenia z zakresu bezpieczeństwa na wodzie (Dz. U. z 2013 r.
poz. 599).
Odnosząc się do poruszonych przez Pana Posła kwestii:
„1. Czy prawdą jest, że możliwość wynajęcia housboat’a czy małej jednostki pływającej
ma każdy dorosły mieszkaniec naszego kraju, nawet nieposiadający wymaganych
uprawnień – patentu żeglarskiego?”
Zgodnie z art. 37a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej uprawianie
turystyki wodnej na jachtach żaglowych o długości kadłuba powyżej 7,5 m lub
motorowych o mocy silnika powyżej 10 kW wymaga posiadania dokumentu
kwalifikacyjnego wydanego przez właściwy polski związek sportowy. Prowadzenie
mniejszych statków przeznaczonych do uprawiania sportu i rekreacji nie wymaga
posiadania patentu. Nie wymaga posiadania dokumentu kwalifikacyjnego również
uprawianie turystyki wodnej na jachtach motorowych o mocy silnika do 75 kW i o długości
kadłuba do 13 m, których prędkość maksymalna ograniczona jest konstrukcyjnie do
15 km/h (tzw. houseboat'y), z tym że w przypadku jachtów przeznaczonych do najmu,
uprawianie turystyki wodnej wymaga odbycia przez prowadzącego jacht szkolenia
-- 1 of 4 --
2
z zakresu bezpieczeństwa na wodzie. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa
i Gospodarki Morskiej z dnia 10 maja 2013 r. w sprawie szkolenia z zakresu
bezpieczeństwa na wodzie (Dz. U. z 2013 r. poz. 599) określa sposób i tryb
przeprowadzania szkolenia z zakresu bezpieczeństwa na wodzie, wzór dokumentu
potwierdzającego odbycie szkolenia z zakresu bezpieczeństwa na wodzie, a także wykaz
kwalifikacji z zakresu żeglugi morskiej lub śródlądowej, których posiadanie zwalnia
z obowiązku odbycia szkolenia z zakresu bezpieczeństwa na wodzie. Szkolenie jest
przeprowadzane przez armatora jachtu przeznaczonego do najmu przed jego
wynajęciem. Szkolenie to obejmuje zapoznanie prowadzącego jacht z obowiązującymi
przepisami dotyczącymi zasad bezpieczeństwa na wodzie, w tym o drogach wodnych,
a także zagadnienia praktyczne, w tym manewrowanie jachtem (w szczególności manewry
odejścia od kei i dojścia do kei).
W wielu państwach uprawianie turystyki wodnej, bez względu na wielkość jednostki
pływającej, nie wymaga posiadania dokumentu kwalifikacyjnego, tym samym Polska nie
jest najbardziej liberalnym krajem w tym zakresie. Należy również podkreślić, że brak
obowiązku posiadania dokumentu kwalifikacyjnego do kierowania wyżej wymienionymi
statkami nie zwalnia kierownika statku z obowiązku znajomości i przestrzegania
obowiązujących przepisów.
„2. Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi prace mające na celu zaostrzenie ew.
przepisów dot. korzystania z tzw. houseboat’ow oraz małych jednostek pływających?”
W celu zwiększenia poziomu bezpieczeństwa żeglugi śródlądowej w ramach najbliższej
nowelizacji ustawy z dnia 21 grudnia 20000 r. o żegludze śródlądowej Ministerstwo
Infrastruktury rozważa między innymi:
- wprowadzenie wymogu posiadania dokumentu kwalifikacyjnego przez osoby kierujące
jachtami komercyjnymi przeznaczonymi do odpłatnego przewozu osób lub odpłatnie
udostępnianych wraz z załogą, bez względu na długość kadłuba i moc silnika,
- wprowadzenie wymogu ukończenia 18 lat przez osoby kierujące jachtami komercyjnymi
przeznaczonymi do odpłatnego przewozu osób lub odpłatnie udostępnianych wraz
z załogą,
- wprowadzenie obowiązku posiadania dokumentu wydawanego przez producenta jachtu
lub jednostkę certyfikującą, lub podmiot upoważniony, potwierdzającego, że prędkość
maksymalna jachtu ograniczona jest konstrukcyjnie do 15 km/h,
- wprowadzenie przepisów na wzór art. 96 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks
wykroczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 2119), zawierających sankcje za udostępnianie statku
osobie, która nie posiada odpowiedniego dokumentu lub też znajduje się pod wpływem
alkoholu lub innego podobnie działającego środka, a także za udostępnianie statku, który
nie jest odpowiednio wyposażony, nie posiada wymaganych dokumentów lub jest
niesprawny.
-- 2 of 4 --
3
„3. Czy w opinii Ministerstwa obecna regulacja jest odpowiednia i nie stwarza zagrożenia
dla innych uczestników ruchu żeglugowego, a także dla osób cumujących w portach czy
przystaniach?”
Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego „Transport śródlądowy pozostaje
jedną z najbezpieczniejszych gałęzi transportu”. W 2023 r. w rejestrach wypadków
żeglugowych prowadzonych przez właściwe urzędy żeglugi śródlądowej odnotowano
łącznie 3 wypadki. Dodatkowo należy zauważyć, że o bezpieczeństwo żeglugi dbają różne
instytucje, w tym w szczególności urzędy żeglugi śródlądowej, a także Policja. Współpraca
Ministerstwa Infrastruktury z wyżej wymienionymi instytucjami pozwoliła wypracować
pożądane kierunki ewentualnych zmian legislacyjnych, opisane w punkcie 2 niniejszej
odpowiedzi.
Należy również mieć na uwadze, że houseboat’y, którymi można sterować bez uprawnień
to obiekty do 13 m długości oraz mocy silnika do 75 kW, które ze względów
bezpieczeństwa muszą posiadać konstrukcyjnie ograniczenie prędkości do 15 km/h. Tylko
takie jednostki mogą być prowadzone bez konieczności posiadania dokumentu
kwalifikacyjnego. Są to zatem jednostki poruszające się ze stosunkowo małą prędkością,
co powinno pozwolić na znaczące zmniejszenie ryzyka wypadku, a także na ograniczenie
potencjalnie wyrządzonych przez nie szkód w przypadku jego zaistnienia. Co więcej,
w przypadku housebot’ów przeznaczonych do najmu, najmujący musi odbyć odpowiednie
szkolenie, o którym mowa w punkcie pierwszym przedmiotowej odpowiedzi. Należy
również mieć na uwadze, że wiele osób, które decydują się na wynajem takiej jednostki,
to osoby które pomimo braku takiego obowiązku, posiadają dokumenty kwalifikacyjne.
Odnosząc się do propozycji dodatkowego oznaczenia takich jednostek uprzejmie
informuję, że w opinii Ministerstwa Infrastruktury wprowadzenie takiego obowiązku
byłoby nadmiarowe, bowiem natężenie ruchu oraz liczba wypadków na akwenach
wodnych jest nieporównywalnie mniejsza niż na drogach.
W zakresie obowiązku przebywania załogi w zapiętych kapokach, informuję, że zgodnie
z § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymagań technicznych
i wyposażenia statków żeglugi śródlądowej oraz upoważniania podmiotów
do wykonywania przeglądów technicznych statków z dnia 5 listopada 2010 r. (Dz. U.
Nr 216, poz. 1423), statek, z wyjątkiem statku na stałe zacumowanego do nabrzeża,
powinien być wyposażony w pasy lub kamizelki ratunkowe w liczbie odpowiadającej
liczbie osób znajdujących się na statku oraz w koła ratunkowe. Natomiast zgodnie z § 3
i 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia
8 listopada 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa przy uprawianiu turystyki wodnej (Dz. U.
z 2013 r. poz. 1366) osoba nieumiejąca pływać w czasie przebywania na statku powinna
mieć założoną kamizelkę ratunkową lub środek asekuracyjny, a kierownik statku (kapitan)
może zadecydować w dowolnym momencie o konieczności użyciu środków
bezpieczeństwa przez osoby przebywające na statku.
-- 3 of 4 --
4
Odnośnie propozycji weryfikacji trzeźwości najemcy w sposób rejestrowany przez osoby
wynajmujące łódki wyjaśniam, że nadanie takich uprawnień przedsiębiorcom względem
obywateli wydaje się być środkiem nieproporcjonalnym i nadmiarowym. Uprawnienia
w przedmiotowym zakresie, zgodnie z polskim prawem, przysługują odpowiednim
służbom, natomiast rozważane dodanie przepisów, o którym mowa w pkt. 2 niniejszej
odpowiedzi, sankcjonujące udostępnianie statku osobie znajdującej się w stanie
nietrzeźwości lub działania podobnie działającego środka, co powinno sprawić, że
w przypadku posiadania jakichkolwiek podejrzeń, statek nie zostanie udostępniony takiej
osobie.
Mając na względzie powyższe, w ocenie Ministerstwa Infrastruktury obecnie
obowiązujące przepisy w zakresie turystyki wodnej odbywanej na takich jednostkach
stanowią rozsądny kompromis między potrzebą zapewnienia odpowiedniego poziomu
bezpieczeństwa a ułatwieniem dostępu do uprawiania turystyki wodnej, a także jej
dostępnością dla obywatela. Rozważane do wprowadzenia zmiany powinny się przyczynić
do podniesienia bezpieczeństwa.
Należy również podkreślić, że Ministerstwo Infrastruktury podejmuje działania
pozalegislacyjne, których celem jest podniesienie wiedzy i świadomości uczestników
turystyki wodnej. Przygotowywane przez Ministerstwo materiały m.in. „Informator dla
żeglarzy i armatorów”, „Przewodnik po śródlądowych drogach wodnych”, „Broszura
oznakowania nawigacyjnego” cieszą się dużą popularnością zarówno w wersji papierowej
jak i elektronicznej, a zawarte w tych publikacjach informacje pozwalają w sposób
przystępny znacząco pogłębić wiedzę w zakresie obowiązujących przepisów i zasad
bezpieczeństwa nawet początkującym miłośnikom aktywności na wodzie.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --