Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w wydatkowaniu przez rząd Prawa i Sprawiedliwości blisko 100 mld zł pozyskanych z tytułu sprzedaży praw do emisji gazów cieplarnianych w ramach unijnego programu handlu emisjami ETS (Emission Trading System)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6909
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie nieprawidłowości w wydatkowaniu przez rząd Prawa i Sprawiedliwości blisko 100 mld zł pozyskanych z tytułu sprzedaży praw do emisji gazów cieplarnianych w ramach unijnego programu handlu emisjami ETS (Emission Trading System)
Zgłaszający: Tomasz Kostuś
Data wpływu: 10-12-2024
Szanowna Pani Minister,
opublikowany w końcu października bulwersujący raport Najwyższej izby Kontroli dotyczący rozdysponowania środków z tytułu sprzedaży praw do emisji gazów cieplarnianych w ramach unijnego programu handlu emisjami ETS (Emission Trading System) ujawnił, że w ciągu dekady Polska otrzymała prawie 100 mld zł na odchodzenie od paliw kopalnych, ale wydała na ten cel raptem 1,3 proc. środków.
Jako kraj, którego gospodarka oparta jest przede wszystkim na węglu przez lata byliśmy w czołówce państw UE, którym przysługiwało najwięcej środków za prawo do handlu emisjami CO2 i innymi gazami cieplarnianymi. W latach 2013-2023 otrzymaliśmy z tego tytułu 94 mld zł, w tym aż 84 mld zł w latach 2019-2023. Polska ma też najwyższe, po Niemczech, dochody z aukcji uprawnień do emisji dwutlenku węgla (EUA).
Środki te powinny być przeznaczone na inwestycje promujące OZE i odchodzenie od paliw kopalnych, a zatem programy dopłat do pomp ciepła, fotowoltaiki, samochodów elektrycznych, termomodernizacji itp. Tymczasem - jak ustaliła NIK - z dochodów pochodzących ze sprzedaży uprawnień do emisji gazów cieplarnianych jedynie nieco ponad 1 proc. przekazano bezpośrednio na cele związane z redukcją emisji tych gazów lub zarządzaniem tymi emisjami. Izba nie była w stanie dotrzeć do informacji, gdzie wydano 90 proc. uzyskanych pieniędzy z programu i podkreśla, że system gospodarowania środkami ze sprzedaży uprawnień EU ETS w Polsce został zorganizowany w sposób uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie faktycznego wykorzystania dochodów ze sprzedaży uprawnień do emisji w przypadku niemal 90 proc. uzyskanych środków.
W związku z powyższym, Pani Minister, proszę o odpowiedź na pytania.
1. Czy po audytach wykonanych przez rząd Koalicji 15 października wiadomo już, jak i na co poprzednia ekipa wydatkowała te ogromne środki?
2. Na jakie straty wydatkowanie ich na inne cele naraziło polskich obywateli?
3. Czy obecnie wdrożono zmiany mające na celu zapewnienie transparentności tych wydatków na przyszłość?
Z poważaniem
Tomasz Kostuś
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2590 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WZE.050.11.2024.2.KDK
3536572.14174835.11444362
Warszawa, 20-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W nawiązaniu do interpelacji pana Posła Tomasza Kostusia w sprawie nieprawidłowości
w wydatkowaniu przez rząd Prawa i Sprawiedliwości blisko 100 mld zł pozyskanych z tytułu
sprzedaży praw do emisji gazów cieplarnianych w ramach unijnego programu handlu emisjami
ETS (Emission Trading System) – K10INT6909, uprzejmie informuję co następuje.
W Polsce zgodnie z zasadą jednolitości materialnej budżetu nie łączy się danych dochodów
z konkretnymi wydatkami. Co do zasady w budżecie są określone wpływy oraz wydatki,
jednak te dwie kategorie nie są ze sobą połączone celowościowo. Oznacza to, że środki nie
są znaczone, czyli że wpływ z jakiegoś tytułu nie jest połączony z konkretnym wydatkiem.
Opracowywanie, wykonywanie i kontrolowanie realizacji budżetu państwa znajduje się we
właściwości Ministra Finansów.
Kwoty z aukcji w ramach systemu handlu uprawnieniami do emisji, zgodnie z zasadną
jednolitości materialnej budżetu, zasilają krajowy budżet zwiększając możliwości wsparcia
budżetowego dla realizacji zadań związanych z transformacją klimatyczną oraz
wprowadzania działań osłonowych związanych z wysokimi cenami energii. Przy czym
budżet nie jest jedynym źródłem finansowania tych zadań. Do wykorzystania mamy m.in.:
środki europejskie (uruchomiliśmy znaczące środki z KPO, które wcześniej były
zblokowane), które należy wykorzystać w pierwszej kolejności, środki z Funduszu
Modernizacyjnego, środki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej. Z tych środków finansowane jest szerokie spektrum zadań związanych
z transformacją, m.in. wsparcie termomodernizacji i rozwój odnawialnych źródeł energii
w gospodarstwach domowych, poprawa efektywności energetycznej w przemyśle, rozwój
sieci przesyłowych i dystrybucyjnych, budowa odnawialnych źródeł energii w energetyce,
rozwój elektromobilności i inne.
Rząd pracuje nad koncepcją utworzenia funduszu, który miałby wspierać transformację
energetyczną i być zasilany wprost środkami z aukcji uprawnień do emisji. Jednakże, mając
na względzie trudną sytuację budżetową, uruchomienie funduszu w roku 2025 nie wydaje
się możliwe.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
-- 1 of 2 --
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 2 of 2 --