Interpelacja w sprawie niezrozumiałych i bardzo krzywdzących zapisów zarządzenia Prezesa NFZ nr 94/2024/DSOZ, które realnie zagrażają ciągłej i kompleksowej rehabilitacji osób z niepełnosprawnością (w tym - dzieciom z niepełnosprawnościami sprzężonymi)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6905
do ministra zdrowia
w sprawie niezrozumiałych i bardzo krzywdzących zapisów zarządzenia Prezesa NFZ nr 94/2024/DSOZ, które realnie zagrażają ciągłej i kompleksowej rehabilitacji osób z niepełnosprawnością (w tym - dzieciom z niepełnosprawnościami sprzężonymi)
Zgłaszający: Czesław Hoc, Marek Gróbarczyk
Data wpływu: 10-12-2024
Szanowna Pani Minister,
w dniu 24 października 2024 r. weszło w życie zarządzenie Prezesa NFZ nr 94/2024/DSOZ z dnia 23 września 2024 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzajach rehabilitacja lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie świadczeń – leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką. Owe zarządzenie zostało powszechnie i w sposób zdecydowany oprotestowane, także protestem fizjoterapeutów przed Sejmem. Nie dość, że owe zarządzenie może stać się grabarzem małych (2-5 osobowych) firm zajmujących się rehabilitacją ambulatoryjną i domową, to stwarza poważne ograniczenia, a nawet wykluczenia, w rehabilitacji dla osób z niepełnosprawnością, w tym utratę możliwości swobodnego wyboru świadczeniodawcy, usunięcie z listy rehabilitacji domowej niektórych chorób (np. zwyrodnienia stawów biodrowych i kolanowych), wyraźne ograniczenie dostępu do rehabilitacji w przewlekłych postępujących chorobach (np. pacjenci z SM <<stwardnienie rozsiane>> lub chorobą Parkinsona – pacjenci rehabilitowani tylko do 6 miesięcy od zaostrzenia choroby), marginalizowanie pacjentów ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
Zatem zgodnie z § 1 ust. 4 tego zarządzenia szpitale, w których są prowadzone turnusy rehabilitacyjne, zaczęły żądać od rodziców dzieci z niepełnosprawnościami zaświadczenia o zakończeniu rehabilitacji w innym ośrodku (treść oświadczenia: „Dzieci przychodzące na wizytę kwalifikacyjną oraz turnus nie mogą korzystać z usług w innym ośrodku. Wymagane jest zaświadczenie o zakończeniu rehabilitacji z tego ośrodka“).
Należy wskazać, że takie turnusy są prowadzone dla jednego dziecka 2-3 w roku i trwają 10 dni roboczych. Z informacji uzyskanych z poradni, w których prowadzona jest codzienna rehabilitacja, rodzice otrzymują informację, że wydanie takiego zaświadczenia wiąże się – gdyby chcieli nadal kontynuować tam rehabilitację – z umieszczeniem dzieci na liście oczekujących, a dokładnie… na końcu tej listy!
Rozpoczęcie ponownej rehabilitacji wiąże się więc z oczekiwaniem od kilku miesięcy do kilku lat na kolejną wizytę(!). Jak wiadomo, dla dzieci zmagających się z niepełnosprawnością, opóźnieniem rozwoju, wadami wzroku, słuchu, narządu ruchu czas, w którym rozpoczyna się rehabilitacja, oraz jej cykliczność mają znaczenie fundamentalne. Dzieci bardzo szybko się rozwijają. Zaprzestanie rehabilitacji na miesiące (nawet – o, zgrozo – na lata) spowoduje nieodwracalne zmiany albo realne niebezpieczeństwo „zaniku“ (cofania się) dotychczas uzyskanej poprawy sprawności.
Podkreślić również należy, że ośrodki, chociaż pracują na tej samej podstawie (umowa z NFZ na ten sam rodzaj świadczeń), specjalizują się w różnych rodzajach rehabilitacji. Przykładowo, w jednym miejscu dzieci uzyskają terapię stopy, ale brak w nim specjalistów zajmujących się rehabilitacją kręgosłupa lub terapią integracji sensorycznej, itp. Stąd też korzystanie tylko z jednej poradni rehabilitacyjnej powoduje, że dziecko nie otrzymuje kompleksowej opieki zdrowotnej, wszak gwarantowanej przecież przez państwo.
Powyższe zarządzenie prezesa NFZ może wynikać z faktu, że zgodnie z art. 20 ust. 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w celu otrzymania danego świadczenia opieki zdrowotnej świadczeniobiorca może wpisać się na jedną listę oczekujących u jednego świadczeniodawcy.
Jednakże należy tutaj wskazać, że takie ograniczenie jest wysoce dyskryminujące właśnie dla osób najbardziej potrzebujących takich świadczeń, a więc dzieci (w tym dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi). Osoby takie potrzebują codziennej opieki i pomocy specjalistów. Wyraźne ograniczenie takich procedur i narzędzi prowadzi wprost do ograniczenia koniecznej pomocy oraz naraża ich na brak możliwości uzyskania niezbędnej sprawności poprawiających jakość ich życia lub dających szansę do spełnienia ich marzeń, tj. uzyskania zdolności do samodzielnego życia.
Ponadto rodzice tych dzieci z niepełnosprawnością są narażeni na dodatkowe koszty, najczęściej pośrednio „zmuszeni“ do korzystania z prywatnych gabinetów rehabilitacji, choć w art. 68 Konstytucji wyraźnie jest zapisane, że władze publiczne gwarantują równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz zapewniają szczególną opiekę zdrowotną dzieciom i osobom niepełnosprawnym.
Pytania:
1. W wymiarze logistycznym, aksjologicznym i wartości konstytucyjnych, a także w aspekcie realnej możliwości utraty pracy dla kilkudziesięciu fizjoterapeutów – jakie rzeczywiste argumenty i cele przyświecały MZ i NFZ we wprowadzeniu tego zarządzenia?
2. Czy jest prawdą, że możliwym konkretnym przesłaniem owych działań MZ i NFZ jest monopolizacja świadczeń z zakresu rehabilitacji dużych firm (niejednokrotnie z udziałem obcego kapitału) i sukcesywne przyzwyczajanie społeczeństwa, w tym osób z niepełnosprawnościami (!), do korzystania z usług prywatnych podmiotów medycznych z zakresu szeroko rozumianej rehabilitacji?
3. Czy szpitale prowadzące turnusy rehabilitacje mogą żądać zaświadczenia o zakończeniu rehabilitacji w innym ośrodku, jeśli dziecko z niepełnosprawnością potrzebuje codziennej opieki?
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6037 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.124.2024.WS
Warszawa, 24 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację (nr 6905) Pana Czesława Hoca i Marka Gróbarczyka –
Posłów na Sejm RP, w sprawie
„niezrozumiałych i bardzo krzywdzących zapisów
zarządzenia Prezesa NFZ nr 94/2024/DSOZ, które realnie zagrażają ciągłej i
kompleksowej rehabilitacji osób z niepełnosprawnością (w tym - dzieciom z
niepełnosprawnościami sprzężonymi)", uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
Na wstępie pragnę zaznaczyć, że ustalanie warunków zawierania i realizacji umów o
udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, należy do ustawowych zadań Prezesa
Narodowego Funduszu Zdrowia. Zarządzenie nr 94/2024/DSOZ z dnia 23 września
2024 r. ma charakter techniczny i w żaden sposób nie ingeruje w prawa osób wymagających
usprawniania w warunkach domowych. Warunki realizacji świadczeń gwarantowanych
oraz prawa pacjentów do publicznego systemu opieki zdrowotnej definiują odpowiednio
ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych1 oraz
rozporządzenia wykonawcze, których płatnik nie może zmienić mocą zarządzeń
Prezesa NFZ.
1. W wymiarze logistycznym, aksjologicznym i wartości konstytucyjnych, a także w
aspekcie realnej możliwości utraty pracy dla kilkudziesięciu fizjoterapeutów - jakie
rzeczywiste argumenty i cele przyświecały MZ i NFZ we wprowadzeniu tego
Zarządzenia?
Celem wprowadzonych zmian w zarządzeniu Prezesa NFZ nr 94/DSOZ/2024 jest
uporządkowanie zasad rozliczania świadczeń z zakresu fizjoterapii domowej. Narodowy
Fundusz Zdrowia, jako płatnik, ma obowiązek zapewnienia przejrzystego i odpowiedniego
finansowania świadczeń opieki zdrowotnej. Dotychczasowe zasady finansowania
świadczeń wymagały zmian, aby umożliwić lepsze monitorowanie ich dostępności oraz
efektywniejsze planowanie zakupów przez oddziały wojewódzkie NFZ.
1 Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych t.j. Dz.U. z
2024 r. poz. 146 z późn. zm.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W odpowiedzi na postulaty społeczne Prezes NFZ podjął decyzję o przekazaniu do
konsultacji publicznych projektu zarządzenia z dnia 19 grudnia 2024 r., który wydłuża
okres wdrażania regulacji wynikających z zarządzenia 94/DSOZ/2024. Projekt ten został
udostępniony na stronie internetowej Narodowego Funduszu Zdrowia
(https://www.nfz.gov.pl/zarzadzeniaprezesa/projekty-zarzadzen/ ).
Podkreślenia wymaga, że celem zmian nie jest utrudnienie dostępu do fizjoterapii domowej
czy zagrożenie dla miejsc pracy fizjoterapeutów, lecz zapewnienie lepszego dostosowania
systemu finansowania i organizacji świadczeń do aktualnych potrzeb pacjentów oraz
możliwości systemu opieki zdrowotnej.
2. Czy prawdą jest, że możliwym konkretnym przesłaniem owych działań MZ i NFZ
jest z jednej strony monopolizacja świadczeń z zakresu rehabilitacji dużych firm
(niejednokrotnie z udziałem obcego kapitału) i sukcesywne przyzwyczajanie
społeczeństwa, w tym osób z niepełnosprawnościami (!) do korzystania z usług
prywatnych podmiotów medycznych z zakresu szeroko rozumianej rehabilitacji?
Narodowy Fundusz Zdrowia nie ogranicza żadnemu podmiotowi możliwości złożenia
oferty w postępowaniach konkursowych dotyczących realizacji świadczeń z zakresu
rehabilitacji leczniczej. Kryteria oceny ofert są jednakowe dla wszystkich oferentów i
wynikają zarówno z przepisów dotyczących koszyka świadczeń gwarantowanych2, jak i z
rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert3.
Wprowadzone zmiany mają na celu zapewnienie równości szans wszystkim podmiotom,
niezależnie od ich wielkości czy formy organizacyjnej, a nie monopolizację świadczeń na
korzyść dużych firm. Decyzje NFZ są podejmowane w celu zapewnienia najlepszej
dostępności i jakości świadczeń dla pacjentów, w tym osób z niepełnosprawnościami, oraz
optymalizacji sposobu finansowania opieki zdrowotnej w Polsce.
Jednocześnie warto podkreślić, że system opieki zdrowotnej w Polsce opiera się na
współistnieniu podmiotów publicznych i prywatnych, które działają w oparciu o jednakowe
zasady określone w przepisach prawa.
3. Czy szpitale prowadzące turnusy rehabilitacyjne mogą żądać zaświadczenia o
zakończeniu rehabilitacji w innym ośrodku, jeśli dziecko z niepełnosprawnością
potrzebuje codziennej opieki?
Jeśli dziecko korzysta z rehabilitacji w ośrodku dziennym i wymaga codziennej terapii,
świadczeniodawca powinien dostosować plan terapii do jego indywidualnych potrzeb.
Zakończenie rehabilitacji w danym ośrodku następuje po osiągnięciu celu terapeutycznego
lub ustaniu przyczyny kierowania na terapię.
Pacjent ma prawo zmienić świadczeniodawcę. W takim przypadku wystarczy przedstawić
nowe skierowanie w wybranej placówce, a dotychczasowy świadczeniodawca kończy
udzielanie świadczeń. Wystawienie zaświadczenia o zakończeniu terapii u poprzedniego
świadczeniodawcy nie jest wymagane.
Jednak dobrą praktyką, zwłaszcza w kontekście limitu 120 dni zabiegowych rehabilitacji w
roku kalendarzowym, jest wydanie pacjentowi zaświadczenia o liczbie zrealizowanych i
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji
leczniczej t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 265 z późn. zm.
3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w
postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej Dz.U. z 2016
r. poz. 1372 z późn. zm.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
sprawozdanych do NFZ dni rehabilitacji. Takie zaświadczenie pomaga zapewnić ciągłość
terapii i ułatwia organizację świadczeń w nowym ośrodku.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --