Interpelacja nr 6874
Interpelacja w sprawie przyszłości programu dotyczącego centrów zdrowia psychicznego oraz dostępności pomocy psychologicznej i psychiatrycznej w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przyszłości programu dotyczącego centrów zdrowia psychicznego oraz dostępności pomocy psychologicznej i psychiatrycznej w Polsce
Interpelacja nr 6874
do ministra zdrowia
w sprawie przyszłości programu dotyczącego centrów zdrowia psychicznego oraz dostępności pomocy psychologicznej i psychiatrycznej w Polsce
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 09-12-2024
Szanowna Pani Minister,
otrzymuję od wyborców liczne głosy zaniepokojenia dotyczące przyszłości programu dotyczącego centrów zdrowia psychicznego, który odgrywa kluczową rolę w systemie wsparcia psychologicznego i psychiatrycznego w Polsce. Program ten, realizowany przez ostatnie sześć lat, znacząco przyczynił się do zwiększenia dostępności pomocy dla osób zmagających się z problemami psychicznymi, co jest szczególnie ważne w obliczu rosnących wyzwań zdrowotnych w tej dziedzinie.
Obywatele wyrażają obawy, że wycofanie lub ograniczenie finansowania dla tego programu mogłoby doprowadzić do pogorszenia dostępu do opieki psychiatrycznej i psychologicznej, co byłoby sprzeczne z potrzebami społeczeństwa oraz priorytetami zdrowotnymi. Z tego względu utrzymanie i rozwój tego rodzaju wsparcia powinny pozostać jednymi z kluczowych elementów strategii Ministerstwa Zdrowia.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy program dotyczący centrów zdrowia psychicznego zakończył się sporządzeniem raportu lub innej formy jego oceny? Jeśli tak, to proszę o udostępnienie dokumentów oraz wskazanie, gdzie je opublikowano, a jeśli nie — o podanie przyczyny ich braku.
Jakie są plany ministerstwa w związku z ewentualnym kontynuowaniem wspomnianego programu?
Czy Ministerstwo Zdrowia sformułowało strategię w zakresie zwiększania dostępności pomocy psychologicznej i psychiatrycznej na nadchodzące lata?
Czy Ministerstwo Zdrowia lub jednostki podległe prowadzi badania w zakresie dostępności pomocy psychologicznej i psychiatrycznej w Polsce? Jeśli tak, to proszę o podanie ich wyników na przestrzeni ostatniej dekady.
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 6874
do ministra zdrowia
w sprawie przyszłości programu dotyczącego centrów zdrowia psychicznego oraz dostępności pomocy psychologicznej i psychiatrycznej w Polsce
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 09-12-2024
Szanowna Pani Minister,
otrzymuję od wyborców liczne głosy zaniepokojenia dotyczące przyszłości programu dotyczącego centrów zdrowia psychicznego, który odgrywa kluczową rolę w systemie wsparcia psychologicznego i psychiatrycznego w Polsce. Program ten, realizowany przez ostatnie sześć lat, znacząco przyczynił się do zwiększenia dostępności pomocy dla osób zmagających się z problemami psychicznymi, co jest szczególnie ważne w obliczu rosnących wyzwań zdrowotnych w tej dziedzinie.
Obywatele wyrażają obawy, że wycofanie lub ograniczenie finansowania dla tego programu mogłoby doprowadzić do pogorszenia dostępu do opieki psychiatrycznej i psychologicznej, co byłoby sprzeczne z potrzebami społeczeństwa oraz priorytetami zdrowotnymi. Z tego względu utrzymanie i rozwój tego rodzaju wsparcia powinny pozostać jednymi z kluczowych elementów strategii Ministerstwa Zdrowia.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy program dotyczący centrów zdrowia psychicznego zakończył się sporządzeniem raportu lub innej formy jego oceny? Jeśli tak, to proszę o udostępnienie dokumentów oraz wskazanie, gdzie je opublikowano, a jeśli nie — o podanie przyczyny ich braku.
Jakie są plany ministerstwa w związku z ewentualnym kontynuowaniem wspomnianego programu?
Czy Ministerstwo Zdrowia sformułowało strategię w zakresie zwiększania dostępności pomocy psychologicznej i psychiatrycznej na nadchodzące lata?
Czy Ministerstwo Zdrowia lub jednostki podległe prowadzi badania w zakresie dostępności pomocy psychologicznej i psychiatrycznej w Polsce? Jeśli tak, to proszę o podanie ich wyników na przestrzeni ostatniej dekady.
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6828 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.111.2024.AS
Warszawa, 20 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na otrzymaną interpelację nr 6874 Pani Poseł Pauliny Matysiak w sprawie
przyszłości programu dotyczącego centrów zdrowia psychicznego oraz dostępności
pomocy psychologicznej i psychiatrycznej w Polsce, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższego.
Odpowiadając na pytanie 1 i 2 na wstępie, pragnę podkreślić, iż program pilotażowy
w centrach zdrowia psychicznego nie został zakończony, a aktualnie trwa proces jego
ewaluacji. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 8 października 2024 r.
zmieniającym rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia
psychicznego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1503) program pilotażowy ma zakończyć się 30 czerwca
2025 r.
Należy jednak wskazać, że planuje się zakończenie pilotażu i włączenie modelu opieki
środowiskowej do systemu opieki zdrowotnej (koszyk świadczeń gwarantowanych), aby
wdrożyć go w całym kraju.
W chwili obecnej funkcjonuje 117 centrów zdrowia psychicznego, które obejmują
działaniem 50 % dorosłej populacji Polski. W ocenie Ministerstwa Zdrowia priorytetowym
zadaniem powinno być dążenie do wyrównywania dostępu doświadczeń zdrowotnych,
zwłaszcza w tak priorytetowych obszarach jak zdrowie psychiczne. Zakończenie programu
pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego jest etapem niezbędnym dla wprowadzenia
nowoczesnej, opartej o model środowiskowy opieki psychiatrycznej na terenie całego kraju.
Prowadzona ewaluacja warunkuje podjęcie decyzji docelowych. Naszym wspólnym celem
jest dążenie do jak najszybszego objęcia całej Polski systemem dobrze działających centrów
zdrowia psychicznego. Nigdy nie rozważano rezygnacji z funkcjonowania centrów zdrowia
psychicznego.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ponadto, Ministerstwo Zdrowia informuje, iż w dniu 4 grudnia 2024 r. zarządzeniem
Ministra Zdrowia został powołany Zespół do spraw zmiany systemowych w centrach
zdrowia psychicznego (organ pomocniczy ministra właściwego do spraw zdrowia), którego
celem jest przygotowywanie propozycji rozwiązań w zakresie systemu ochrony zdrowia
psychicznego, przy udziale przedstawicieli środowiska psychiatrycznego, przedstawicieli
Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Ministerstwa Zdrowia. Do zadań Zespołu należy:
1) analiza potrzeb w zakresie systemu ochrony zdrowia psychicznego;
2) przygotowywanie propozycji rozwiązań w zakresie systemu ochrony zdrowia
psychicznego, z uwzględnieniem sposobu organizacji i finansowania centrów
zdrowia psychicznego po zakończeniu programu pilotażowego prowadzonego na
podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie
programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego;
3) opracowanie strategii wdrożenia zaproponowanych przez Zespół rozwiązań;
4) sporządzenie raportu końcowego zawierającego wyniki prac Zespołu oraz
przedłożenie go ministrowi właściwemu do spraw zdrowia.
Następnie odpowiadając na pytanie 3, Ministerstwo Zdrowia w oparciu o strategiczne
dokumenty planuje wdrażanie zmian w systemie ochrony zdrowia psychicznego.
Kluczowym dokumentem strategicznym określającym kierunki i warunki działań w zakresie
opieki psychiatrycznej jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 października 2023 r.
w sprawie Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2023-2030
(Dz.U. 2023 poz. 2480), które do wdrażania opisanych strategicznych założeń angażuje
Ministrów właściwych ze względu na cele programu jak również jednostki samorządu
terytorialnego.
W celu poprawy dostępu do właściwej opieki psychiatrycznej Ministerstwo Zdrowia
opracowało i wdraża kompleksową reformę systemu ochrony zdrowia psychicznego.
Głównym celem reformy jest rozwijanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki
zdrowotnej w duchu procesu deinstytucjonalizacji oraz wyrównanie dostępu do opieki
psychiatrycznej we wszystkich regionach kraju. Model środowiskowy poprzez udzielanie
świadczeń zdrowotnych blisko miejsca zamieszkania umożliwia prowadzenie procesu
terapeutycznego w sposób adekwatny do potrzeb pacjentów, pozwala na wczesne
wykrywanie kryzysów psychicznych, może przyczynić się do zwiększenia efektów
terapeutycznych, jak również zapobiega zjawisku stygmatyzacji pacjentów.
Ponadto Ministerstwo Zdrowia nieustannie podejmuje działania w zakresie zapewnienia
na rynku pracy optymalnej liczby lekarzy i lekarzy dentystów posiadających kwalifikacje
specjalisty, w tym również dla dziedziny psychiatria.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W zakresie zwiększania dostępności pomocy psychologicznej i psychiatrycznej wymienia
się kształcenie kadr w zakresie:
zwiększenia kompetencji lekarzy w kształceniu przeddyplomowym z zakresu
psychiatrii, zmiany programu kształcenia specjalistycznego psychiatrów, psychologów
klinicznych i pielęgniarek psychiatrycznych w celu poszerzenia kompetencji w zakresie
opieki środowiskowej, zapewnienia finansowania szkolenia terapeutów
środowiskowych ze środków publicznych, zakończenia prac nad regulacjami
dotyczącymi zawodu psychoterapeuty;
zwiększenia kompetencji lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i psychologów
klinicznych w kształceniu przeddyplomowym z zakresu problematyki uzależnień w celu
rozpoznawania wczesnych symptomów zaburzeń związanych z używaniem substancji
psychoaktywnych i zaburzeń czynnościowych.
W ramach programów finansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego
prowadzone są projekty, których celem jest szkolenie kadr systemu opieki zdrowotnej,
oświaty i pomocy społecznej w celu uzyskania kwalifikacji m.in. w zakresie ww. nowych
zawodów. Pierwszy taki program finansowany był ze środków Programu Operacyjnego
Wiedza Edukacja Rozwój (POWER 5.4). Kontynuacja ww. działań jest planowana ze
środków programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.
W odpowiedzi na pytanie 4, uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 6 Ustawy z dnia 19
sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2024 r. poz. 917) samorząd
województwa zgodnie z potrzebami wynikającymi w szczególności z liczby i struktury
społecznej ludności województwa tworzy i prowadzi podmioty lecznicze udzielające
świadczenia zdrowotne w zakresie psychiatrycznej opieki zdrowotnej, zgodnie z czym
zapewnia odpowiednią liczbę i dostępność do świadczeń zdrowotnych. Monitorowanie
wskazanej dostępności jest zadaniem Narodowego Funduszu Zdrowia oraz samorządów
województw.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.111.2024.AS
Warszawa, 20 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na otrzymaną interpelację nr 6874 Pani Poseł Pauliny Matysiak w sprawie
przyszłości programu dotyczącego centrów zdrowia psychicznego oraz dostępności
pomocy psychologicznej i psychiatrycznej w Polsce, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższego.
Odpowiadając na pytanie 1 i 2 na wstępie, pragnę podkreślić, iż program pilotażowy
w centrach zdrowia psychicznego nie został zakończony, a aktualnie trwa proces jego
ewaluacji. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 8 października 2024 r.
zmieniającym rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia
psychicznego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1503) program pilotażowy ma zakończyć się 30 czerwca
2025 r.
Należy jednak wskazać, że planuje się zakończenie pilotażu i włączenie modelu opieki
środowiskowej do systemu opieki zdrowotnej (koszyk świadczeń gwarantowanych), aby
wdrożyć go w całym kraju.
W chwili obecnej funkcjonuje 117 centrów zdrowia psychicznego, które obejmują
działaniem 50 % dorosłej populacji Polski. W ocenie Ministerstwa Zdrowia priorytetowym
zadaniem powinno być dążenie do wyrównywania dostępu doświadczeń zdrowotnych,
zwłaszcza w tak priorytetowych obszarach jak zdrowie psychiczne. Zakończenie programu
pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego jest etapem niezbędnym dla wprowadzenia
nowoczesnej, opartej o model środowiskowy opieki psychiatrycznej na terenie całego kraju.
Prowadzona ewaluacja warunkuje podjęcie decyzji docelowych. Naszym wspólnym celem
jest dążenie do jak najszybszego objęcia całej Polski systemem dobrze działających centrów
zdrowia psychicznego. Nigdy nie rozważano rezygnacji z funkcjonowania centrów zdrowia
psychicznego.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ponadto, Ministerstwo Zdrowia informuje, iż w dniu 4 grudnia 2024 r. zarządzeniem
Ministra Zdrowia został powołany Zespół do spraw zmiany systemowych w centrach
zdrowia psychicznego (organ pomocniczy ministra właściwego do spraw zdrowia), którego
celem jest przygotowywanie propozycji rozwiązań w zakresie systemu ochrony zdrowia
psychicznego, przy udziale przedstawicieli środowiska psychiatrycznego, przedstawicieli
Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Ministerstwa Zdrowia. Do zadań Zespołu należy:
1) analiza potrzeb w zakresie systemu ochrony zdrowia psychicznego;
2) przygotowywanie propozycji rozwiązań w zakresie systemu ochrony zdrowia
psychicznego, z uwzględnieniem sposobu organizacji i finansowania centrów
zdrowia psychicznego po zakończeniu programu pilotażowego prowadzonego na
podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie
programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego;
3) opracowanie strategii wdrożenia zaproponowanych przez Zespół rozwiązań;
4) sporządzenie raportu końcowego zawierającego wyniki prac Zespołu oraz
przedłożenie go ministrowi właściwemu do spraw zdrowia.
Następnie odpowiadając na pytanie 3, Ministerstwo Zdrowia w oparciu o strategiczne
dokumenty planuje wdrażanie zmian w systemie ochrony zdrowia psychicznego.
Kluczowym dokumentem strategicznym określającym kierunki i warunki działań w zakresie
opieki psychiatrycznej jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 października 2023 r.
w sprawie Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2023-2030
(Dz.U. 2023 poz. 2480), które do wdrażania opisanych strategicznych założeń angażuje
Ministrów właściwych ze względu na cele programu jak również jednostki samorządu
terytorialnego.
W celu poprawy dostępu do właściwej opieki psychiatrycznej Ministerstwo Zdrowia
opracowało i wdraża kompleksową reformę systemu ochrony zdrowia psychicznego.
Głównym celem reformy jest rozwijanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki
zdrowotnej w duchu procesu deinstytucjonalizacji oraz wyrównanie dostępu do opieki
psychiatrycznej we wszystkich regionach kraju. Model środowiskowy poprzez udzielanie
świadczeń zdrowotnych blisko miejsca zamieszkania umożliwia prowadzenie procesu
terapeutycznego w sposób adekwatny do potrzeb pacjentów, pozwala na wczesne
wykrywanie kryzysów psychicznych, może przyczynić się do zwiększenia efektów
terapeutycznych, jak również zapobiega zjawisku stygmatyzacji pacjentów.
Ponadto Ministerstwo Zdrowia nieustannie podejmuje działania w zakresie zapewnienia
na rynku pracy optymalnej liczby lekarzy i lekarzy dentystów posiadających kwalifikacje
specjalisty, w tym również dla dziedziny psychiatria.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W zakresie zwiększania dostępności pomocy psychologicznej i psychiatrycznej wymienia
się kształcenie kadr w zakresie:
zwiększenia kompetencji lekarzy w kształceniu przeddyplomowym z zakresu
psychiatrii, zmiany programu kształcenia specjalistycznego psychiatrów, psychologów
klinicznych i pielęgniarek psychiatrycznych w celu poszerzenia kompetencji w zakresie
opieki środowiskowej, zapewnienia finansowania szkolenia terapeutów
środowiskowych ze środków publicznych, zakończenia prac nad regulacjami
dotyczącymi zawodu psychoterapeuty;
zwiększenia kompetencji lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i psychologów
klinicznych w kształceniu przeddyplomowym z zakresu problematyki uzależnień w celu
rozpoznawania wczesnych symptomów zaburzeń związanych z używaniem substancji
psychoaktywnych i zaburzeń czynnościowych.
W ramach programów finansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego
prowadzone są projekty, których celem jest szkolenie kadr systemu opieki zdrowotnej,
oświaty i pomocy społecznej w celu uzyskania kwalifikacji m.in. w zakresie ww. nowych
zawodów. Pierwszy taki program finansowany był ze środków Programu Operacyjnego
Wiedza Edukacja Rozwój (POWER 5.4). Kontynuacja ww. działań jest planowana ze
środków programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.
W odpowiedzi na pytanie 4, uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 6 Ustawy z dnia 19
sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2024 r. poz. 917) samorząd
województwa zgodnie z potrzebami wynikającymi w szczególności z liczby i struktury
społecznej ludności województwa tworzy i prowadzi podmioty lecznicze udzielające
świadczenia zdrowotne w zakresie psychiatrycznej opieki zdrowotnej, zgodnie z czym
zapewnia odpowiednią liczbę i dostępność do świadczeń zdrowotnych. Monitorowanie
wskazanej dostępności jest zadaniem Narodowego Funduszu Zdrowia oraz samorządów
województw.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --