tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/8
Warszawa, 30 grudnia 2024 roku
Sprawa: Interpelacja 6867
Znak sprawy: PT11.054.1.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację posła Janusza Kowalskiego nr 6867
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6867 Pana Janusza Kowalskiego, posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, której przedmiotem są działania realizowane przez
Ministerstwo Finansów w 2024 roku, przedstawiam następujące informacje
i wyjaśnienia w kolejności zadanych pytań.
Odnośnie pytania 1:
Czy planowane jest wprowadzenie nowych źródeł dochodów budżetowych, takich jak
podatki sektorowe lub ekologiczne, i jakie mogłyby być ich skutki dla gospodarki?
Odnosząc się do pytania w zakresie planowanego wprowadzenia nowych źródeł
dochodów budżetowych, wskazuję, że w roku 2025 planowane jest objęcie
podatkiem akcyzowym:
- wielorazowych papierosów elektronicznych, podgrzewaczy oraz urządzeń
wielofunkcyjnych,
- saszetek nikotynowych oraz innych wyrobów nikotynowych.
Ponadto zaproponowano wprowadzenie dodatkowego obciążenia akcyzą płynu
zawartego w jednorazowych e-papierosach w kwocie równej stawce akcyzy na
wielorazowe urządzenia do waporyzacji, tj. 40 zł/szt. Pozwoli to na efektywne
obciążenie akcyzą jednorazowych e-papierosów na takim samym poziomie jak
urządzeń wielorazowych.
Planowane jest również rozszerzenie opodatkowania akcyzą, w zakresie już
istniejącej na gruncie ustawy o podatku akcyzowym kategorii wyrobów

-- 1 of 8 --

2/8
nowatorskich, wyrobów niezawierających tytoniu, zarówno z nikotyną, jak i bez
nikotyny. W tych wyrobach tytoń jest zastępowany innym surowcem, zazwyczaj
roślinnym, np. konopiami siewnymi.
Oprócz wymienionych powyżej nowych źródeł dochodu w zakresie podatku
akcyzowego, od 1 stycznia 2025 r. wejdzie w życie zaktualizowana mapa drogowa
na wyroby tytoniowe i ich substytuty. Wzrost stawek akcyzy w stosunku do roku
2024 będzie miał miejsce od 1 marca 2025 r., co również przyczyni się do
dodatkowych dochodów z podatku akcyzowego.
Aktualizacja mapy drogowej obejmuje:
podwyższenie stawek akcyzy na używki w latach 2025-2027:
• części kwotowej stawki akcyzy na papierosy, (r/r)
w 2025 r.- 25%
w 2026 r. - 20%
w 2027 r. - 15%
• części kwotowej stawki akcyzy na tytoń do palenia,
w 2025 r.- 38%
w 2026 r. - 30%
w 2027 r. - 22%
• stawki na cygara i cygaretki,
w 2025 r.- 25%
w 2026 r. - 20%
w 2027 r. - 15%
• stawki na susz tytoniowy,
w 2025 r.- 38%
w 2026 r. - 30%
w 2027 r. - 22%
• części kwotowej stawki akcyzy na wyroby nowatorskie,
w 2025 r.- 50%
w 2026 r. - 20%
w 2027 r. - 15%
• stawki akcyzy na płyn do papierosów elektronicznych
w 2025 r.- 75%
w 2026 r. - 50%
w 2027 r. - 25%.
Wszystkie wprowadzone lub planowane zmiany w opodatkowaniu akcyzą mają na
celu wzrost dochodów budżetowych i jednocześnie ograniczenie spożycia przez
konsumentów ww. używek. W szczególności, wprowadzenie opodatkowania
akcyzą urządzeń do waporyzacji oraz podniesienie kwoty należnej akcyzy od płynu
zawartego w jednym jednorazowym papierosie elektronicznym powinno
ograniczyć dostępność cenową podgrzewaczy i papierosów elektronicznych
(szczególnie jednorazowych), zwłaszcza dla młodszej części społeczeństwa
rozpoczynającej swój kontakt z używkami prowadzącymi do uzależnień
skutkujących nieodwracalnymi szkodami zdrowotnymi.
Odnośnie pytania nr 2
Czy przewidziane są ulgi podatkowe dla firm inwestujących w odnawialne źródła energii?
Poprzez pojęcie „ulg podatkowych”, zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy Ordynacja
podatkowa, rozumie się przewidziane w przepisach prawa podatkowego
zwolnienia, odliczenia, obniżki albo zmniejszenia, których zastosowanie powoduje

-- 2 of 8 --

3/8
obniżenie podstawy opodatkowania lub wysokości podatku, z wyjątkiem obniżenia
kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w rozumieniu przepisów
o podatku od towarów i usług, oraz innych odliczeń stanowiących element
konstrukcji tego podatku.
Ustawą z dnia 19 października 2024 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o opłacie skarbowej
(Dz. U. poz. 1757) dokonano m.in. zmian w zakresie opodatkowania podatkiem od
nieruchomości polegających na wprowadzeniu w tej ustawie definicji budowli.
Definicja ta wskazuje jako budowlę m.in. elektrownię wiatrową, elektrownię
jądrową i elektrownię fotowoltaiczną, biogazownię, biogazownię rolniczą, magazyn
energii (…), w części niebędącej budynkiem – wyłącznie w zakresie ich części
budowlanych (art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych).
Ustawa wprowadza korzystniejsze niż dotychczas rozwiązania w zakresie
opodatkowania budowli: biogazowni, biogazowni rolniczej oraz magazynu energii,
które podlegać będą opodatkowaniu wyłącznie od ich części budowlanych.
Ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.
Odnośnie pytania nr 3 i 6
Jakie działania podejmuje rząd w celu zwiększenia efektywności wykrywania oszustw
podatkowych, w szczególności w obszarze VAT?
Jakie kroki zostały podjęte w celu poprawy efektywności systemu poboru podatków oraz
walki z unikaniem opodatkowania?
W roku 2024 działania w zakresie poprawy:
a) wykrywania oszustw podatkowych,
b) efektywności systemu poboru podatków,
c) zapobiegania unikaniu opodatkowaniu
podejmowane były w obszarze legislacyjnym, weryfikacyjnym, organizacyjnym,
edukacyjnym, informacyjnym, jak również prowadzono prace w zakresie
rozbudowy i rozwoju narzędzi i systemów informatycznych resortu finansów.
 Działania legislacyjne
Wśród działań legislacyjnych szczególną uwagę należy zwrócić na:
Krajowy System e-Faktur (KSeF)
Wprowadzenie obowiązkowego e-fakturowania ma przyczynić się do lepszego
zwalczania oszustw związanych z podatkiem VAT i uchylania się od VAT. Szacuje
się, że obligatoryjne e-fakturowanie przyniesie korzyści – zarówno z punktu
widzenia administracji skarbowej, jak i przedsiębiorców – w postaci lepszego
i łatwiejszego przestrzegania przepisów podatkowych oraz większej efektywności
kontroli nakierowanych na identyfikowanie nadużyć finansowych oraz
nieprawidłowości związanych z rozliczaniem VAT. To rozwiązanie przełoży się na
uszczelnienie systemu VAT i spowoduje zwiększenie dochodów budżetu państwa
z tytułu tego podatku na każdym etapie obrotu towarami i usługami.
Mechanizm podzielonej płatności

-- 3 of 8 --

4/8
Ze względu na pozytywne oddziaływanie mechanizmu podzielonej płatności jako
rozwiązania wpływającego m.in. na zwiększenie poboru VAT poprzez udział
w ograniczeniu tzw. oszustw karuzelowych, nieuzasadnionych zwrotów (wyłudzeń)
VAT oraz unikania i uchylania się od zapłaty VAT (a tym samym na wzrost i większą
stabilność wpływów budżetowych z VAT) Ministerstwo Finansów w 2024 roku
zadecydowało o wystąpieniu do Komisji Europejskiej z wnioskiem o uzyskanie
zgody na możliwość dalszego stosowania mechanizmu podzielonej płatności jako
jednego ze środków uszczelniających system VAT.
Obecnie wyżej wspomniany wniosek jest przedmiotem prac Komisji Europejskiej.
Nowe rozporządzenie w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji
sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących
W celu walki z unikaniem opodatkowania zostanie rozszerzony o nowe branże
obowiązek prowadzenia ewidencji przy użyciu kas rejestrujących. Na podstawie
rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia
ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących., zawężono zakres
stosowanych zwolnień od tego obowiązku. Rozporządzenie wejdzie w życie
1 stycznia 2025 r.
Wdrożenie globalnych zasad przeciwdziałania erozji podstawy opodatkowania
W odpowiedzi na globalne wyzwania związane z unikaniem opodatkowania, Polska,
podobnie jak inne państwa członkowskie Unii Europejskiej, wprowadziła nowe
przepisy dotyczące opodatkowania międzynarodowych korporacji.
Ustawa z dnia 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek
składowych grup międzynarodowych i krajowych zaimplementowała do polskiego
porządku prawnego przepisy dyrektywy Rady (UE) 2022/2523 z dnia 14 grudnia
2022 r. w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania
międzynarodowych grup przedsiębiorstw oraz dużych grup krajowych w Unii
Europejskiej (Dz. Urz. UE L 328 z 22.12.2022 r., str. 1). Oprócz samej Dyrektywy,
w ustawie odzwierciedlenie znajdują zasady zawarte w dokumentach
wypracowanych na forum OECD, stanowiących zbiór przepisów modelowych
i wytycznych, które państwa członkowskie OECD zobowiązały się kompleksowo
wdrożyć.
Ustawa wprowadza system opodatkowania wyrównawczego oparty o trzy rodzaje
podatków wyrównawczych: globalny podatek wyrównawczy, krajowy podatek
wyrównawczy oraz podatek od niedostatecznie opodatkowanych zysków.
Dodatkowo należy wskazać, że 28 października 2024 r. decyzją Ministra Finansów
uruchomiony został projekt „Wdrożenie w KAS założeń ustawy o opodatkowaniu
wyrównawczym (globalny podatek minimalny GloBE)”. Projekt ten zakłada
przygotowanie administracji skarbowej do nowego systemu opodatkowania
w ramach trzech obszarów:
1. Przygotowanie i dostosowanie systemów Krajowej Administracji Skarbowej
(KAS) do obsługi deklaracji i dokumentacji GloBE (IT).
2. Przygotowanie KAS do obsługi i poboru opodatkowania wyrównawczego
(wdrożenie organizacyjne - regulaminy i procedury).
3. Przygotowanie KAS do obsługi i poboru opodatkowania wyrównawczego
(wdrożenie kadrowe - szkolenia).
Docelowo planowane jest również rozszerzenie zakresu projektu

-- 4 of 8 --

5/8
o międzynarodową wymianę informacji podatkowych, w momencie gdy status prac
i ustaleń Komisji Europejskiej dotyczący zmiany dyrektywy 2011/16/UE w sprawie
współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania będzie na odpowiednim
poziomie zaawansowania.
 Działania weryfikacyjne
W 2024 roku działania mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego oraz
ograniczenie skali oszustw podatkowych, w szczególności w zakresie podatku VAT,
były aktywnie prowadzone przez Krajową Administrację Skarbową.
Działania weryfikacyjne organów KAS podejmowane są we wszystkich tytułach
podatkowych i w różnych obszarach tematycznych na podstawie wyników analizy
ryzyka. W razie wątpliwości co do rzetelności deklarowanych rozliczeń
podejmowane są odpowiednie działania, tj. mogą zostać uruchomione czynności
sprawdzające, kontrole podatkowe lub kontrole celno-skarbowe. Ich celem jest, w
szczególności, identyfikacja niezgodnych z prawem praktyk podatkowych,
zwalczanie nieuczciwości podatkowej oraz ograniczanie szarej strefy w obrocie
gospodarczym.
W 2024 roku KAS podjęła w obszarze podatków 1 802 270 działań, w wyniku
których wykryto nieprawidłowości na łączną kwotę 11 749 853 tys. zł.
Efektem działań KAS w 2024 roku jest m.in. najwyższa od kilku lat liczba wykrytych
fikcyjnych faktur. W pierwszym półroczu tego roku wykryto ponad
140,5 tys. fikcyjnych faktur, a więc o ponad 100% więcej niż w pierwszym półroczu
2023 roku. Wykrywalność fikcyjnych faktur sukcesywnie rośnie. W okresie
od I do IX 2024 roku wykryto najwyższą od 2019 roku liczbę fikcyjnych faktur
(ponad 220 tys.) na kwotę ponad 7 mld zł (w okresie od I do IX 2023 roku wykryto
niecałe 100 tys. fikcyjnych faktur na kwotę 4,4 mld zł), co oznacza m.in. trafność
typowania podmiotów szczególnie ryzykownych pod kątem oszustw podatkowych.
Należy zauważyć, że systematycznie spadająca od 2019 do 2023 roku liczba
wykrywanych fikcyjnych faktur, w kontekście rozmiarów luki w VAT w 2023 roku,
może świadczyć o narastającej niewykrytej skali oszustw w VAT i niewłaściwie
ukierunkowanych działaniach kontrolnych. Prezentowane dane są efektem działań
organów Krajowej Administracji Skarbowej w 2024 roku w toku kontroli celno-
skarbowych i podatkowych.
Należy wskazać, że prowadzone kontrole dotyczą najczęściej okresów wstecz
i świadczą o nieprawidłowościach, które miały miejsce przed 2024 rokiem.
W roku 2024 kontrolę celno-skarbową ukierunkowano, zgodnie z jej
przeznaczeniem, na zwalczanie oszustw, nie zaś na uczciwych przedsiębiorców
popełniających błędy. Takie podejście z założenia skutkuje spadkiem ilości kontroli,
jednocześnie wzrasta ilość postępowań podatkowych (o ponad 30% w 2024 roku)
oraz rośnie ilość czynności sprawdzających i ustalenia dokonywane w ich trakcie.
Czynności sprawdzające to najszybsza i najmniej dotkliwa dla podatnika forma
działań organu (wcześniej tego typu ustalenia często były dokonywane poprzez
uciążliwe dla podatników kontrole).
Po analizie wyników kontroli za 2023 rok w urzędach celno-skarbowych
stwierdzono, że część spraw (które kończyły się korektami po doręczeniu
upoważnienia do przeprowadzenia kontroli) mogłaby być realizowana przez
urzędy skarbowe w toku czynności sprawdzających.

-- 5 of 8 --

6/8
W okresie I-IX 2023 roku ilość korekt złożonych po doręczeniu upoważnienia do
przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej wyniosła 3 578, natomiast w okresie
III kwartałów 2024 roku – 2 733, czyli nastąpił spadek kontroli celno-skarbowych
prowadzonych wobec podatników, którzy popełnili jedynie błędy, które
niezwłocznie skorygowali.
Obecnie część zadań, które nie wymagają podjęcia kontroli, a wynikają z prostych
błędów formalnych została przekierowana na urzędy skarbowe do realizacji
w procedurze czynności sprawdzających. Skutkiem tych działań jest wzrost ustaleń
z czynności sprawdzających o ok. 1 mld zł.
Podsumowując łączne ustalenia kontroli celno-skarbowych, podatkowych
i czynności sprawdzających, widoczny jest wzrost ustaleń w 2024 roku
w porównaniu do 2023 roku o ponad 5 %.
Ponadto, w zakresie działalności Szefa KAS dokonywana jest analiza i ocena
informacji, o których mowa w rozdziale 11a działu III ustawy Ordynacja
podatkowa. W wyniku przeprowadzonych analiz w uzasadnionych przypadkach
podejmowane są właściwe działania mające na celu zapobieżenie wykorzystywaniu
przez podatników niedozwolonych schematów optymalizacyjnych. Efekty działań
w zakresie przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania są publikowane w ujęciu
kwartalnym na stronie podatki.gov.pl
Dzięki działaniom KAS, w okresie I-IX 2024 roku, zaległości podatkowe spadły
o 3 mld zł, w tym głównie w podatku VAT (o 2,1 mld zł). W efekcie działań KAS
podatnicy dokonali, w okresie I-IX br., wpłat na ponad 15,1 mld zł.
Z tych wpłat:
 64,8% dot. podatku VAT,
 10,94% dot. podatku liniowego,
 8,16% dot. podatku CIT,
 8,03% dot. podatku PIT (wg skali),
 5,34% dot. ryczałtu ewidencjonowanego.
Odnotowano również rekordowo wysoką efektywność egzekucji administracyjnej,
która na koniec III kwartału br. uzyskała kwotę przekraczającą 5,5 mld zł zaległych
zobowiązań podatkowych, osiągając wzrost o 9% w stosunku do roku ubiegłego.
 Działania organizacyjne
Aby zapewnić w KAS jeszcze skuteczniejszą i efektywniejszą realizację zadań przez
naczelników urzędów celno-skarbowych w zakresie wykrywania i zwalczania
zorganizowanej przestępczości podatkowej oraz najpoważniejszych naruszeń
podatkowych, od 1 września 2024 r. obowiązuje nowa struktura organizacyjna
urzędów celno-skarbowych.
Zasadniczą zmianą organizacyjną jest utworzenie w ramach struktury urzędów
celno-skarbowych nowych trzech pionów:
1) pionu operacyjno-analitycznego,
2) pionu prewencji i realizacji,

-- 6 of 8 --

7/8
3) pionu dochodzeniowo-śledczego
oraz utworzenie komórki postępowania celnego i administracyjnego w pionie
orzecznictwa i obsługi zgłoszeń celnych.
Zmiana weszła w życie zarządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 lipca 2024 r.
zmieniającym zarządzenie w sprawie organizacji Krajowej Informacji Skarbowej,
izby administracji skarbowej, urzędu skarbowego, urzędu celno-skarbowego
(Dz. Urz. Min. Fin. poz. 75).
Na jego mocy dyrektorzy izb administracji skarbowej jako kierownicy jednostek
organizacyjnych oraz naczelnicy urzędów celno-skarbowych, w oparciu o ramy
ww. zarządzenia, mają możliwość odpowiedniego, elastycznego kształtowania
struktur organizacyjnych urzędów celno-skarbowych, uwzględniających specyfikę
danego regionu, tak aby zapewniały skuteczną i efektywną realizację wszystkich
zadań urzędów celno-skarbowych.
 Działania szkoleniowo-edukacyjne
Stale prowadzona jest działalność edukacyjna i informacyjna w zakresie podatków,
poprzez portale tematyczne Ministerstwa Finansów (np. podatki.gov.pl) oraz przez
Krajową Informację Skarbową. Celem tej działalności jest pozytywne
oddziaływania na spadek skłonności obywateli do świadomego uczestniczenia
w szarej strefie.
W mijającym roku przeprowadzono szereg szkoleń, których adresatem byli
pracownicy terenowych organów KAS, dotyczących problematyki przeciwdziałania
unikaniu opodatkowania, w tym w szczególności prowadzenia kontroli
podatkowych i celnoskarbowych w tym zakresie. Szkolenia te, przeprowadzone
przez pracowników MF doświadczonych w problematyce przeciwdziałania
unikaniu opodatkowania, miały na celu zwiększenie kompetencji członków
administracji skarbowej, realizujących kontrole i postępowania w omawianym
zakresie.
 Rozwój systemów informatycznych
Ministerstwo Finansów stawia duży nacisk na informatyzację procesów.
Jako główne działania w powyższym zakresie należy wymienić wdrażanie
rozwiązań informatycznych i wzmacnianie zdolności analitycznych, opartych
przede wszystkim na rozwoju jednolitych plików kontrolnych.
Odnośnie pytania nr 4 i pytania nr 5
Ile wyniosły straty dla budżetu państwa z tytułu oszustw podatkowych w 2024 roku i jak
ta straty zmieniała się w porównaniu do poprzedniego okresu?
Ile wynosi szacowana dziura budżetowa związana z wyłudzeniami podatku od towarów i
usług?
W Ministerstwie Finansów szacowana jest tzw. luka VAT, czyli różnica pomiędzy
rzeczywistym wykonaniem dochodów z VAT a podatkiem teoretycznym
wyliczonym na podstawie wskaźników makroekonomicznych.
Ostatni szacunek luki obejmuje 2023 rok i opublikowany został w Wieloletnim
Planie Finansowym Państwa oraz w omówieniu sprawozdania z wykonania ustawy

-- 7 of 8 --

8/8
budżetowej za rok 2023 (str. 65 omówienia):
https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdanie-roczne-za-2023-rok
Szacowana na2023 rok luka wyniosła 47 mld zł (15,8% podatku teoretycznego).
Był to szacunek wstępny i może ulec zmianie po uwzględnieniu nowszych danych.
Co do zasady, szacunku luki dokonuje się po zakończeniu roku, którego dotyczy,
gdy dostępne są przynajmniej wstępne dane o wskaźnikach makroekonomicznych
i wykonaniu dochodów z VAT.
Szacunek luki VAT dokonywany jest metodą odgórną, tj. w oparciu o wskaźniki
makroekonomiczne, i nie pozwala na wskazanie przyczyn powstania i zmiany luki.
Nie jest więc możliwe wskazanie, jaka jest luka związana z oszustwami
podatkowymi i wyłudzeniami podatku.
W związku z powyższym, wzmacniając potencjał analityczny w resorcie finansów,
poleciłem, aby w 2024 roku rozpocząć prace nad bardziej zaawansowanymi
metodami liczenia luki w VAT, które pozwolą na dekompozycję tej luki i wskazanie
obszarów działalności, gdzie zjawisko to przyjmuje największe rozmiary. Zakładam,
że pierwsze rezultaty tych prac poznamy w 2025 roku.
Mając natomiast na uwadze dane o postępowaniach przygotowawczych
w sprawach o przestępstwa skarbowe i przestępstwa dotyczące wyłudzeń oraz
karuzel VAT, należy wskazać, że wartość podatku VAT, która jest przedmiotem
tych postępowań, wyniosła 1,39 mld w okresie od 1 stycznia do 31 października
2024 r.
Końcowo, należy zauważy, że administracja polska jest adresatem Instrumentu
Wsparcia Technicznego (TSI). Jest to to program UE, który zapewnia państwom
członkowskim UE dostosowaną do ich potrzeb wiedzę techniczną w celu
opracowania i wdrożenia reform. Wsparcie jest ukierunkowane na popyt i nie
wymaga współfinansowania ze strony państw członkowskich. W ramach projektu
Technical Support Instrument realizowany jest projekt pt. Improvement of the
capacity of Poland to better assess and counteract the "grey economy" and aggressive tax
planning (Poprawa zdolności Polski do lepszej oceny rozmiarów i przeciwdziałania "szarej
strefie" oraz agresywnemu planowaniu podatkowemu), którego celem jest rozwój
potencjału analitycznego i koordynacja działania administracji publicznej w celu
zmniejszenia rozmiarów szarej strefy w Polsce. Aktualnie, krytycznym działaniem
jest stworzenie podejścia "Whole of Government" (podejście ogólnorządowe)
w zakresie zwalczania szarej strefy. W tym celu zainicjowałem działania
zmierzające do powołania międzyresortowego zespołu do spraw przeciwdziałania
szarej strefie.
Wyrażam nadzieję, że przedstawione wyjaśnienia, uzna Pan Poseł za wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu

-- 8 of 8 --