telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.1.2025.KM
Warszawa, 24 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6860 w sprawie podjęcia działań zapobiegających otyłości
u dzieci i młodzieży, złożoną przez Pana Posła Henryka Smolarza i grupę innych posłów,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ministerstwo Zdrowia planuje realizację szeregu działań dotyczących profilaktyki i leczenia
otyłości, co znalazło swoje odzwierciedlenie w dokumentach o charakterze strategicznym.
Pierwszym przykładem jest „Zdrowa Przyszłość. Ramy strategiczne rozwoju systemu
ochrony zdrowia na lata 2021-2027, z perspektywą do 2030”, która ma charakter
parasolowy dla systemu ochrony zdrowia. Wskazano w niej konieczność realizacji
programów zdrowotnych dla kluczowych chorób przewlekłych o charakterze
cywilizacyjnym, takich jak otyłość. Dodatkowo jako wyzwanie wymagające wsparcia
wymieniono intensywną edukację zdrowotną, w tym programy interwencji behawioralnych
w grupach ryzyka (otyłość, używki, siedzący tryb życia, narażenie na nadmierny stres).
Ponadto, w mapie potrzeb zdrowotnych, która jest podstawą diagnostyczną dla wszystkich
dokumentów o charakterze strategicznym w systemie ochrony zdrowia, przeprowadzono
analizę tego zakresu w ramach części „Czynniki ryzyka i profilaktyka”. Na tej podstawie
opracowano plany transformacji (krajowy i wojewódzkie). W pierwszym z nich
uwzględniono działania z zakresu promowania prawidłowego sposobu odżywiania oraz
zapobiegania nadwadze i otyłości. Z kolei w planach wojewódzkich, również założono
działania w tym zakresie. Są one zróżnicowane w zależności od województwa, a

-- 1 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
przykładowo jest to wdrażanie programów profilaktyki i promocji zdrowia, wykonywanie
badań przesiewowych u osób otyłych, czy zwiększenie liczby dietetyków. Ostatecznie,
działania związane ze zwalczaniem otyłości uwzględniono w dokumentach takich jak
Narodowa Strategia Onkologiczna na lata 2020-20301 i Narodowy Program Zdrowia na
lata 2021- 20252.
Odnosząc się do kwestii profilaktyki otyłości dzieci i młodzieży, pragnę zwrócić uwagę na
dostępne bilanse zdrowia dzieci i młodzieży. Jednym z celów podstawowej opieki
zdrowotnej jest zapewnienie świadczeniobiorcy edukacji w zakresie odpowiedzialności za
własne zdrowie i kształtowanie świadomości prozdrowotnej. Ważnym elementem tej
odpowiedzialności są działania profilaktyczne, w tym korzystanie z systematycznej,
okresowej oceny stanu zdrowia dzieci i młodzieży w ramach badań bilansowych
prowadzonych przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Bilanse zdrowia to
wykonywane okresowo u każdego dziecka, kompleksowe przeglądy stanu zdrowia,
połączone z oceną prawidłowości rozwoju. Dzięki systematycznemu wykonywaniu
bilansów zdrowia jest możliwe wczesne wykrycie niepokojących objawów czy
nieprawidłowości rozwoju oraz podjęcie właściwych kroków, zmierzających do poprawy
zdrowia dziecka. Wsparciem dla rodziców dzieci w wieku szkolnym jest pielęgniarka
środowiska nauczania i wychowania albo higienistka szkolna, która zgodnie z ustawą o
opiece zdrowotnej nad uczniami, integruje działania wszystkich osób zaangażowanych w
sprawowanie tej opieki. W ramach współpracy z rodzicami uczniów pielęgniarka albo
higienistka szkolna m.in. przekazuje informacje o terminach i zakresie przysługujących im
świadczeń profilaktycznej opieki zdrowotnej, a także wspiera ich w organizacji korzystania
z takich świadczeń. W ramach współpracy i wymiany informacji między pielęgniarką
szkolną a lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej jest prowadzona karta
profilaktycznego badania ucznia, w której wpisywane są wyniki badań przesiewowych
wykonanych przez pielęgniarkę w szkole, a następnie wyniki badania lekarskiego(bilansu
zdrowia), w szczególności dotyczące wzrastania i rozwoju ucznia, stanu odżywienia,
dojrzewania płciowego, rozwoju psychospołecznego, funkcjonowania układów i narządów,
stwierdzone problemy zdrowotne. W ramach bilansu zdrowia lekarz POZ przeprowadza
m.in. badania przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem oceny rozwoju fizycznego
(pomiary: wzrostu i masy ciała), w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass
Index - BMI), prowadzi również poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że rozpoczęło się wdrażanie cyfryzacji dokumentacji
medycznej pielęgniarki szkolnej, co usprawni wymianę informacji między
1 M. P z 2020 r., poz. 189
2 Dz. U. z 2021 r., poz. 642

-- 2 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
pielęgniarką/higienistką szkolną a lekarzem POZ i rodzicami oraz przyczyni się do lepszego
skoordynowania ich działań.
Niezależnie od powyższego informuję, że poprzez realizację Narodowego Programu
Zdrowia na lata 2021-2025 (NPZ) prowadzone są inicjatywy mające na celu edukację
zdrowotną oraz promowanie prozdrowotnego stylu życia. Jednym z celów operacyjnych
NPZ jest profilaktyka nadwagi i otyłości.
W 2017 r., w ramach NPZ 2016-2020 , zostało utworzone Narodowe Centrum Edukacji
Żywieniowej . Działanie jest kontynuowane w ramach NPZ 2021-2025 i realizowane przez
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-Państwowy Instytut Badawczy.
NCEŻ zajmuje się rozpowszechnianiem rzetelnej wiedzy w zakresie żywienia i zdrowego
stylu życia, pozytywnej zmiany postaw i nawyków żywieniowych, co w konsekwencji
przyczynia się do poprawy stanu zdrowia. Portal jest wiarygodnym i łatwo dostępnym
źródłem wiedzy. Każdy zainteresowany poprawą swojego zdrowia i jakości życia ma dostęp
do wyników najnowszych badań, szeregu artykułów edukacyjnych, materiałów wideo i
wielu innych praktycznych narzędzi pomagających w zmianie nawyków na prozdrowotne.
Wśród materiałów, które publikowane są na stronie NCEŻ znaleźć można wiele informacji
poświęconych żywieniu dzieci i młodzieży – skierowanych zarówno do tej grupy odbiorców
jak również do rodziców, nauczycieli oraz realizatorów żywienia zbiorowego. Na szczególną
uwagę zasługują opracowane w ramach NCEŻ bezpłatne e-booki do pobrania ze strony
https://ncez.pzh.gov.pl/e-booki/ w tym m.in.:
• Żywienie w przedszkolu w praktyce,
• 100 jadłospisów dla dzieci i młodzieży w wieku szkolnym,
• Obiady szkolne – 60 propozycji zbilansowanych zestawów obiadowych,
• Żywienie w przedszkolu w praktyce- propozycja 30 zbilansowanych jadłospisów
przedszkolnych,
• Zdrowy dzień przedszkolaka. Jak przedszkolak dba o zdrowie.
W ramach NCEŻ, w 2017 r. zostało uruchomione Centrum Dietetyczne Online (CDO,
https://ncez.pzh.gov.pl/poradnia/). Działanie to wpisuje się zarówno w profilaktykę, jak i
wsparcie żywieniowe w procesie leczenia. Z usług mogą korzystać zarówno osoby zdrowe
w celu profilaktyki chorób zależnych od stylu życia, jak i chore, dla których dieta stanowi
istotny element skutecznego leczenia. Konsultacja dietetyczna może mieć charakter
indywidualny, a także rodzinny. Edukacja żywieniowa całej rodziny to kluczowy element w
procesie zmiany nawyków żywieniowych, szczególnie wśród dzieci z otyłością. Spotkania
mogą mieć charakter jednorazowej porady bądź długofalowej, bezpłatnej opieki.

-- 3 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Ponadto, poprzez realizację NPZ prowadzone są również szkolenia w zakresie promowania
zasad zdrowego żywienia i aktywności fizycznej jako integralnej części zdrowego stylu
życia. Osiągnięcie zadowalającego poziomu wiedzy w powyższym zakresie wśród
uczestników szkoleń, utrwalanie wiedzy zdobytej podczas szkoleń, jak również stosowanie
jej w praktyce to główna idea zadania. Szkolenia skierowane są do grup zawodowych
zaangażowanych w działania na rzecz walki z nadwagą i otyłością: pracodawców,
przemysłu spożywczego, menedżerów zdrowia, osób wykonujących zawody medyczne,
nauczycieli, pracowników ochrony zdrowia, a także pracowników Państwowej Inspekcji
Sanitarnej. Realizatorem zadania jest Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH -
Państwowy Instytut Badawczy.
Jednym z działań edukacyjnych, opracowanym koncepcyjnie i realizowanym przez
ekspertów NCEŻ, które promuje wiedzę o zasadach zdrowego żywienia wśród dzieci i
młodzieży szkolnej oraz osób odpowiedzialnych za przygotowywanie posiłków dla dzieci w
jednostkach systemu oświaty, są warsztaty edukacyjno-kulinarne.
Edukacja kulinarna to jedna ze skuteczniejszych metod nauki zasad zdrowego żywienia
wśród społeczeństwa, która łączy zarówno wiedzę, jak i praktykę. Takie działania wpisują
się w profilaktykę nadwagi i otyłości oraz innych chorób zależnych od stylu życia.
Kolejnym działaniem edukacyjnym kierowanym do całych rodzin, jest cykliczny konkurs
„Rodzinna Akcja: Zdrowa Rywalizacja”. Ma on na celu promowanie prozdrowotnych
nawyków żywieniowych i aktywności fizycznej wśród wszystkich członków rodziny.
Inicjatywa ta ma zachęcić do zwiększenia świadomości na temat zdrowego stylu życia i jego
wpływu na zdrowie, a w efekcie trwałej zmiany nawyków żywieniowych na zdrowsze.
Ponadto, w zakresie NPZ na lata 2021-2025 Instytut Matki i Dziecka realizuje zadanie:
Monitorowanie, wczesna diagnoza i interwencja w zakresie występowania nadwagi i
otyłości oraz podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi w populacji dzieci. W ramach
zadania został opracowany program „Przybij Piątkę” skierowany do uczniów klas I-III oraz
ich rodziców. Jego nadrzędnym celem jest ograniczenie ryzyka nadwagi, otyłości i
podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi u dzieci w wieku wczesnoszkolnym i poprawa
zachowań zdrowotnych dzieci poprzez zapoznanie z rekomendacjami w zakresie zdrowego
stylu życia.
Odpowiadając na pytanie nr 3 uprzejmie wyjaśniam, że w ramach 1 Celu Operacyjnego NPZ
dotyczącego profilaktyki nadwagi i otyłości urzędy administracji centralnej (w tym organy
administracji centralnej) wydatkowały w:
 2021 r. - 134,1 mln zł,
 2022 r. - 88,21 mln zł,

-- 4 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
 2023 r. - 267,6 mln zł
Jednocześnie należy zauważyć, że wiele zadań, związanych z przeciwdziałaniem nadwadze i
otyłości, podejmowanych przed administrację centralną (w tym jednostki Państwowej
Inspekcji Sanitarnej) to działania statutowe, realizowane w ramach zadań własnych
Instytucji, gdzie nie wskazano kosztów realizacji tych zadań.
Ponadto, zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z
2024 r. poz. 1670) organy administracji rządowej, z wyłączeniem wojewody, agencje
wykonawcze oraz inne państwowe jednostki organizacyjne uczestniczące w realizacji zadań
z zakresu zdrowia publicznego przekazują ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, do 30
kwietnia każdego roku, roczną informację o zrealizowanych lub podjętych w ubiegłym roku
zadaniach z zakresu zdrowia publicznego. Z kolei jednostki samorządu terytorialnego
przekazują właściwemu wojewodzie, do 31 marca każdego roku, roczną informację o
zrealizowanych lub podjętych w ubiegłym roku zadaniach z zakresu zdrowia publicznego. Z
uwagi na powyższe, dane za rok 2024 nie są jeszcze dostępne w ramach ww. obowiązku
sprawozdawczego.
W odniesieniu do kosztów świadczeń medycznych na rzecz dzieci z rozpoznaniem głównym
otyłość (E65, E66) w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej należy podkreślić
znaczący wzrost nakładów w ostatnich latach. Szczegółowe dane zawiera poniższa tabela.
Zakres świadczeń 2021 2022 2023 2024 (styczeń-
listopad)
02.1008.001.02
ŚWIADCZENIA W
ZAKRESIE
CHORÓB
METABOLICZNYCH
112 154 187 285 923 671 1 030 888
02.1008.401.02
ŚWIADCZENIA W
ZAKRESIE
CHORÓB
METABOLICZNYCH-
ŚWIADCZENIA
PIERWSZORAZOWE
116 165 87 607 333 800 401 062
02.1009.001.02
ŚWIADCZENIA W
ZAKRESIE
RZADKICH
WRODZONYCH
WAD
METABOLIZMU U
DZIECI
10 108 22 279 22 967 23 800
02.1009.401.02 6 555 8 491 8 484 5 818

-- 5 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
ŚWIADCZENIA W
ZAKRESIE
RZADKICH
WRODZONYCH
WAD
METABOLIZMU U
DZIECI-
ŚWIADCZENIA
PIERWSZORAZOWE
02.1021.001.02
ŚWIADCZENIA W
ZAKRESIE
DIABETOLOGII DLA
DZIECI
226 201 328 452 457 048 458 486
02.1021.401.02
ŚWIADCZENIA W
ZAKRESIE
DIABETOLOGII DLA
DZIECI-
ŚWIADCZENIA
PIERWSZORAZOWE
131 789 174 543 240 202 227 618
02.1031.001.02
ŚWIADCZENIA W
ZAKRESIE
ENDOKRYNOLOGII
DLA DZIECI
1 025 302 1 589 771 2 226 555 2 229 006
02.1031.401.02
ŚWIADCZENIA W
ZAKRESIE
ENDOKRYNOLOGII
DLA DZIECI-
ŚWIADCZENIA
PIERWSZORAZOWE
405 786 555 977 660 929 629 904
OGÓŁEM 2 034 060 2 954 405 4 873 656 5 006 583
Na koniec pragnę zwrócić uwagę, że uchwałą nr 26/2024 z dnia 15 listopada 2024 r. Rady
do spraw Zdrowia Publicznego powołany został Zespół do spraw przeciwdziałania otyłości.
Uchwała dostępna jest na stronie Ministerstwa Zdrowia pod adresem:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/rada-do-spraw-zdrowia-publicznego. Zgodnie z uchwałą,
do Zadań Zespołu należą:
- przeprowadzenie analizy systemu ochrony zdrowia w zakresie przeciwdziałania otyłości,
- wypracowanie propozycji rozwiązań w zakresie zmniejszenia liczby osób z chorobą
otyłościową w Polsce,

-- 6 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
- wypracowanie propozycji rozwiązań w odpowiedzi na problemy osób z chorobą
otyłościową w Polsce.
Pierwsze posiedzenie Zespołu odbyło się 27 listopada 2024 r.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 7 of 7 --