Interpelacja nr 6859
Interpelacja w sprawie dostępności do opieki długoterminowej w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dostępności do opieki długoterminowej w Polsce
Interpelacja nr 6859
do ministra zdrowia
w sprawie dostępności do opieki długoterminowej w Polsce
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 06-12-2024
Szanowna Pani Minister,
podczas posiedzenia Podkomisji Stałej ds. Zdrowia Osób Starszych Ministerstwo Zdrowia przedstawiło dane opracowane przez Centralę Narodowego Funduszu Zdrowia, z których wynika, że występują istotne różnice w liczbie łóżek przypadających na 100 tys. mieszkańców w placówkach takich jak zakłady opiekuńczo-lecznicze (ZOL) i zakłady pielęgnacyjno-opiekuńcze (ZPO), a także w hospicjach stacjonarnych i oddziałach medycyny paliatywnej.
W przypadku ZOL i ZPO liczba łóżek waha się od 38 na 100 tys. mieszkańców w niektórych województwach do nawet 94 w województwie opolskim. Jeszcze większe nierówności zauważalne są w dostępności łóżek w hospicjach stacjonarnych i oddziałach medycyny paliatywnej. Przykładowo, w województwie warmińsko-mazurskim dostępnych jest jedynie 6 łóżek na 100 tys. mieszkańców, podczas gdy w województwie opolskim liczba ta wynosi 16.
Te dane budzą poważne wątpliwości dotyczące równości w dostępie do kluczowych usług medycznych. W sytuacji, gdy dostępność opieki długoterminowej i paliatywnej jest uzależniona od miejsca zamieszkania, obywatele nie mają zapewnionych równych szans, co stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami sprawiedliwości społecznej i obowiązkami państwa wobec swoich obywateli.
W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega nierówności w liczbie łóżek opieki długoterminowej (ZOL, ZPO) oraz paliatywnej (oddziały medycyny paliatywnej, hospicja stacjonarne) w różnych województwach?
2. Jakie działania podjęto lub planuje się podjąć, aby wyrównać te różnice i zapewnić obywatelom równy dostęp do tych usług, niezależnie od miejsca zamieszkania?
3. Czy istnieje strategia zwiększenia liczby łóżek w województwach, w których ich dostępność jest znacznie poniżej średniej krajowej? Jeśli tak, proszę o szczegóły.
4. Jakie mechanizmy koordynacji i wsparcia finansowego są wdrażane lub planowane, aby umożliwić samorządom lokalnym zwiększenie dostępności opieki długoterminowej i paliatywnej?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wprowadzenie krajowych standardów dotyczących minimalnej liczby łóżek opieki długoterminowej i paliatywnej na 100 tys. mieszkańców?
6. Czy ministerstwo analizowało wpływ nierówności w dostępie do opieki długoterminowej i paliatywnej na jakość życia pacjentów i ich rodzin? Jeśli tak, jakie wnioski wynikają z tych analiz?
7. Czy w Ministerstwie Zdrowia planowane są zmiany w polityce kontraktowania świadczeń przez NFZ, które miałyby na celu wyrównanie dostępności tych usług w skali kraju?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 6859
do ministra zdrowia
w sprawie dostępności do opieki długoterminowej w Polsce
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 06-12-2024
Szanowna Pani Minister,
podczas posiedzenia Podkomisji Stałej ds. Zdrowia Osób Starszych Ministerstwo Zdrowia przedstawiło dane opracowane przez Centralę Narodowego Funduszu Zdrowia, z których wynika, że występują istotne różnice w liczbie łóżek przypadających na 100 tys. mieszkańców w placówkach takich jak zakłady opiekuńczo-lecznicze (ZOL) i zakłady pielęgnacyjno-opiekuńcze (ZPO), a także w hospicjach stacjonarnych i oddziałach medycyny paliatywnej.
W przypadku ZOL i ZPO liczba łóżek waha się od 38 na 100 tys. mieszkańców w niektórych województwach do nawet 94 w województwie opolskim. Jeszcze większe nierówności zauważalne są w dostępności łóżek w hospicjach stacjonarnych i oddziałach medycyny paliatywnej. Przykładowo, w województwie warmińsko-mazurskim dostępnych jest jedynie 6 łóżek na 100 tys. mieszkańców, podczas gdy w województwie opolskim liczba ta wynosi 16.
Te dane budzą poważne wątpliwości dotyczące równości w dostępie do kluczowych usług medycznych. W sytuacji, gdy dostępność opieki długoterminowej i paliatywnej jest uzależniona od miejsca zamieszkania, obywatele nie mają zapewnionych równych szans, co stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami sprawiedliwości społecznej i obowiązkami państwa wobec swoich obywateli.
W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega nierówności w liczbie łóżek opieki długoterminowej (ZOL, ZPO) oraz paliatywnej (oddziały medycyny paliatywnej, hospicja stacjonarne) w różnych województwach?
2. Jakie działania podjęto lub planuje się podjąć, aby wyrównać te różnice i zapewnić obywatelom równy dostęp do tych usług, niezależnie od miejsca zamieszkania?
3. Czy istnieje strategia zwiększenia liczby łóżek w województwach, w których ich dostępność jest znacznie poniżej średniej krajowej? Jeśli tak, proszę o szczegóły.
4. Jakie mechanizmy koordynacji i wsparcia finansowego są wdrażane lub planowane, aby umożliwić samorządom lokalnym zwiększenie dostępności opieki długoterminowej i paliatywnej?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wprowadzenie krajowych standardów dotyczących minimalnej liczby łóżek opieki długoterminowej i paliatywnej na 100 tys. mieszkańców?
6. Czy ministerstwo analizowało wpływ nierówności w dostępie do opieki długoterminowej i paliatywnej na jakość życia pacjentów i ich rodzin? Jeśli tak, jakie wnioski wynikają z tych analiz?
7. Czy w Ministerstwie Zdrowia planowane są zmiany w polityce kontraktowania świadczeń przez NFZ, które miałyby na celu wyrównanie dostępności tych usług w skali kraju?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10956 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.131.2024.AK
Warszawa, 29 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 6859 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego i Pani Poseł
Ewy Kołodziej, w sprawie dostępności do opieki długoterminowej w Polsce, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega nierówności w liczbie łóżek opieki długoterminowej
(ZOL, ZPO) oraz paliatywnej (oddziały medycyny paliatywnej, hospicja stacjonarne) w
różnych województwach?
Dane dotyczące szacunkowej liczby łóżek w umowach o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej w zakresie: świadczenia w ZOL/ZPO oraz w zakresie: świadczenia w oddziale
medycyny paliatywnej / hospicjum stacjonarnym, w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców w
poszczególnych województwach, zostały przedstawione w informacji Ministra Zdrowia
przygotowanej na posiedzenie Podkomisji stałej ds. zdrowia osób starszych Sejmu RP, które
odbyło się w dniu 4 grudnia 2024 r., niemniej jednak informuję, iż średnia dla kraju w
przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców wynosi 68 łóżek w zakresie: świadczenia w ZOL/ZPO
i 10 łóżek w zakresie: świadczenia w oddziale medycyny paliatywnej / hospicjum
stacjonarnym.
2. Jakie działania podjęto lub planuje się podjąć, aby wyrównać te różnice i zapewnić
obywatelom równy dostęp do tych usług, niezależnie od miejsca zamieszkania?
NFZ monitoruje realizację świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki
długoterminowej oraz opieki paliatywnej i hospicyjnej oraz podejmuje działania mające na
celu rozwój i zwiększanie dostępności do świadczeń. W tym celu z roku na rok zwiększane są
środki w planie finansowym NFZ przeznaczone na zakup i realizację przedmiotowych
świadczeń, co obrazuje poniższa tabela:
Umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są zawierane przez NFZ w oparciu o plan
zakupu świadczeń. Zasady tworzenia planu zakupu świadczeń określają przepisy art. 131b
ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z
2024 r. poz. 146, ze zm.). Prezes Funduszu sporządza projekt planu zakupu świadczeń opieki
zdrowotnej na obszarze województwa na następny rok, uwzględniając dostępność do
świadczeń opieki zdrowotnej na obszarze województwa, wysokość planowanych kosztów
Pozycja
planu Wyszczególnienie 2022 r. 2023 r. 2024 r.
B2.6
świadczenia pielęgnacyjne i
opiekuńcze w ramach opieki
długoterminowej
2 851 242 000 zł 3 558 497 000 zł 3 965 340 000 zł
B2.7 opieka paliatywna i
hospicyjna 1 166 852 000 zł 1 634 519 000 zł 1 957 666 000 zł
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
świadczeń opieki zdrowotnej oraz krajowy plan transformacji i wojewódzki plan
transformacji. Plan zakupu świadczeń opieki zdrowotnej składa się z: 1) części ogólnej
zawierającej w szczególności wskazanie priorytetów w zakresie finansowania świadczeń
opieki zdrowotnej wraz z uzasadnieniem; 2) części szczegółowej określającej w
szczególności obszary terytorialne, dla których przeprowadza się postępowania w sprawie
zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, oraz maksymalną liczbę umów o
udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, która zostanie zawarta na danym obszarze, w
danym zakresie lub rodzaju świadczeń. Obszary kontraktowania wybierane są w oparciu o
plany uwzględniające potrzeby zdrowotne społeczeństwa na obszarze danego
województwa, konieczność zapewnienia dostępności do świadczeń, posiadane środki
finansowe oraz dostępny potencjał świadczeniodawców. Dodać należy, że zagadnienie
potencjału świadczeniodawców, czyli decyzje o tworzeniu nowych komórek organizacyjnych
w podmiotach leczniczych bądź zwiększaniu liczby łóżek, leży w gestii organów tworzących
tych podmiotów.
3. Czy istnieje strategia zwiększenia liczby łóżek w województwach, w których ich
dostępność jest znacznie poniżej średniej krajowej? Jeśli tak, proszę o szczegóły.
4. Jakie mechanizmy koordynacji i wsparcia finansowego są wdrażane lub planowane, aby
umożliwić samorządom lokalnym zwiększenie dostępności opieki długoterminowej i
paliatywnej?
W celu identyfikacji priorytetowych potrzeb zdrowotnych i wyzwań organizacji systemu
opieki zdrowotnej oraz zapewnienia zrównoważonego i skoordynowanego wydatkowania
środków publicznych, Minister Zdrowia opracowuje, ustala i aktualizuje mapę potrzeb
zdrowotnych. Ponadto, Minister Zdrowia opracowuje, ustala, monitoruje i aktualizuje
krajowy plan transformacji, uwzględniający rekomendowane kierunki działań wskazane
w mapie potrzeb zdrowotnych oraz wynikające z innych dokumentów strategicznych
w ochronie zdrowia. Natomiast wojewódzki plan transformacji ustala wojewoda.
W aktualizacji Krajowego Planu Transformacji, ogłoszonej w dniu 31 grudnia 2024 r.
(Dz. Urz. Min. Zdr. z 2024 r. poz. 146), zostały wskazane najważniejsze potrzeby zdrowotne
i wyzwania w obszarach opieki długoterminowej oraz opieki paliatywnej i hospicyjnej.
Dla obu ww. obszarów określono działania z przypisaniem podmiotu odpowiedzialnego,
harmonogramu i wskaźników realizacji.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w latach 2022-2023 zostały zrealizowane dwa
kamienie milowe (D1L oraz D2L) w ramach reformy D4.1 (poprzednio D1.2) Krajowego
Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności: „Zwiększenie efektywności, dostępności i
jakości usług opieki długoterminowej świadczeniodawców opieki zdrowotnej na poziomie
powiatowym”. Zakres inwestycji D4.1.1 „Rozwój opieki długoterminowej poprzez
modernizację infrastruktury podmiotów leczniczych na poziomie powiatowym” obejmuje
wykonanie niezbędnych prac budowlanych lub remontowych lub zakup sprzętu dla szpitali
powiatowych, celem tworzenia miejsc opieki długoterminowej i geriatrycznej w ramach
procesów przekształcenia łóżek szpitalnych. Pula środków w ramach naboru mającego
zwiększyć dostępność do opieki długoterminowej i geriatrycznej wynosi 1 295 340 000 zł.
Ponadto, w ramach środków pochodzących z Subfunduszu modernizacji podmiotów
leczniczych wyodrębnionego z Funduszu Medycznego planowane jest wsparcie rozwoju
infrastruktury udzielania świadczeń opiekuńczo-leczniczych m. in. w zakresie opieki
długoterminowej oraz w zakresie opieki paliatywnej i hospicyjnej udzielanych w warunkach
stacjonarnych.
5. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wprowadzenie krajowych standardów dotyczących
minimalnej liczby łóżek opieki długoterminowej i paliatywnej na 100 tys. mieszkańców?
Narodowy Fundusz Zdrowia monitoruje liczbę łóżek w opiece paliatywnej i hospicyjnej
zgodnie z zaleceniami European Association for Palliative Care, tj. 80-100 łóżek na 1 milion
mieszkańców województwa. W przypadku znacznego przekroczenia wskaźnika, Centrala
NFZ informuje Oddział Wojewódzki NFZ o potrzebie rozważenia większego rozwoju opieki
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
domowej, natomiast w przypadku wskaźnika łóżek niższego od 80 na 1 milion mieszkańców
wskazuje na potrzebę uwzględnienia w planie zakupu świadczeń zwiększenia liczby
zakontraktowanych świadczeń w hospicjach stacjonarnych i oddziałach medycyny
paliatywnej. Wskaźnik liczby łóżek na 100 tys. mieszkańców może być traktowany
pomocniczo przy planowaniu zakupu świadczeń, natomiast z uwagi na wiele zmiennych
wpływających na potrzebę zabezpieczenia obszaru kontraktowania nie może być
decydujący. Przyjęcie matematycznego wskaźnika liczby łóżek / x mieszkańców w celu
planowania zabezpieczenia świadczeń bez uwzględniania innych zmiennych w tym m.in.
stopnia realizacji umów, może spowodować zablokowanie części środków finansowych i
nieefektywne gospodarowanie środkami finansowymi.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że trwają prace Międzyresortowego Zespołu ds.
systemowych rozwiązań związanych z opieką nad osobami starszymi. Podczas planowania
reformy opieki długoterminowej w Polsce zwraca się przede wszystkim uwagę na poprawę
dostępności świadczeń i usług, a także ich koordynację pomiędzy systemami ochrony
zdrowia i pomocy społecznej i w ramach każdego z tych systemów.
6. Czy Ministerstwo analizowało wpływ nierówności w dostępie do opieki długoterminowej
i paliatywnej na jakość życia pacjentów i ich rodzin? Jeśli tak, jakie wnioski wynikają z tych
analiz?
W ramach badania opinii publicznej na potrzeby „Przeglądu strategicznego systemu opieki
długoterminowej w Polsce”, przygotowanego przez Bank Światowy w ramach kamienia
milowego A69G Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, nie uwzględniono
analizy przedmiotowej zależności. Zgodnie z założeniami i dokumentami programowymi,
analiza systemu opieki długoterminowej w Polsce obejmowała zbadanie możliwych
sposobów: integracji opieki długoterminowej w zakresie usług zdrowotnych i społecznych,
przyspieszenia deinstytucjonalizacji tych usług, zmniejszenia rozdrobnienia świadczenia
opieki, przeglądu świadczeń opiekuńczych umożliwiających podjęcie zatrudnienia,
stworzenia stabilnego systemu finansowania usług opieki długoterminowej, wprowadzenia
ram jakości dla usług opieki długoterminowej. Rekomendowane rozwiązania zostały
opublikowane w raporcie: https://www.gov.pl/web/zdrowie/przeglad-strategiczny-opieki-
dlugoterminowej-w-polsce-opracowany-przez-bank-swiatowy. Natomiast w zakresie opieki
paliatywnej i hospicyjnej, w celu zwiększenia dostępności do świadczeń, od 1 kwietnia 2024
r. zostały zniesione limity, dzięki czemu świadczeniodawcy mają gwarancję otrzymania
środków za zrealizowane świadczenia i mogą w pełni wykorzystać potencjał kadrowy i
sprzętowy do ich realizacji.
7. Czy w Ministerstwie Zdrowia planowane są zmiany w polityce kontraktowania świadczeń
przez NFZ, które miałyby na celu wyrównanie dostępności tych usług w skali kraju?
Aktualnie Ministerstwo Zdrowia nie planuje zmian przepisów w obszarze kontraktowania
świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Podkreślić należy, iż obecnie obowiązujące
przepisy, określające m.in. zasady tworzenia planu zakupu świadczeń opieki zdrowotnej,
pozwalają dostosować strukturę świadczeń do potrzeb zdrowotnych mieszkańców na
danym terenie. Kontraktowanie świadczeń opieki zdrowotnej ma na celu zabezpieczenie
dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej na danym obszarze przez podmioty, które będą
w stanie zapewnić opiekę na możliwie najlepszym poziomie biorąc pod uwagę kryterium:
jakości, dostępności, kompleksowości, ciągłości oraz ceny. W ramach publicznego systemu
opieki zdrowotnej proces zawierania umów w oparciu o tryb konkursowy jest dominujący
(poza pewnymi wyjątkami, np. POZ, sieć szpitali) i zmiana przepisów w przedmiotowym
zakresie nie jest zasadna.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.131.2024.AK
Warszawa, 29 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 6859 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego i Pani Poseł
Ewy Kołodziej, w sprawie dostępności do opieki długoterminowej w Polsce, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega nierówności w liczbie łóżek opieki długoterminowej
(ZOL, ZPO) oraz paliatywnej (oddziały medycyny paliatywnej, hospicja stacjonarne) w
różnych województwach?
Dane dotyczące szacunkowej liczby łóżek w umowach o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej w zakresie: świadczenia w ZOL/ZPO oraz w zakresie: świadczenia w oddziale
medycyny paliatywnej / hospicjum stacjonarnym, w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców w
poszczególnych województwach, zostały przedstawione w informacji Ministra Zdrowia
przygotowanej na posiedzenie Podkomisji stałej ds. zdrowia osób starszych Sejmu RP, które
odbyło się w dniu 4 grudnia 2024 r., niemniej jednak informuję, iż średnia dla kraju w
przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców wynosi 68 łóżek w zakresie: świadczenia w ZOL/ZPO
i 10 łóżek w zakresie: świadczenia w oddziale medycyny paliatywnej / hospicjum
stacjonarnym.
2. Jakie działania podjęto lub planuje się podjąć, aby wyrównać te różnice i zapewnić
obywatelom równy dostęp do tych usług, niezależnie od miejsca zamieszkania?
NFZ monitoruje realizację świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki
długoterminowej oraz opieki paliatywnej i hospicyjnej oraz podejmuje działania mające na
celu rozwój i zwiększanie dostępności do świadczeń. W tym celu z roku na rok zwiększane są
środki w planie finansowym NFZ przeznaczone na zakup i realizację przedmiotowych
świadczeń, co obrazuje poniższa tabela:
Umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są zawierane przez NFZ w oparciu o plan
zakupu świadczeń. Zasady tworzenia planu zakupu świadczeń określają przepisy art. 131b
ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z
2024 r. poz. 146, ze zm.). Prezes Funduszu sporządza projekt planu zakupu świadczeń opieki
zdrowotnej na obszarze województwa na następny rok, uwzględniając dostępność do
świadczeń opieki zdrowotnej na obszarze województwa, wysokość planowanych kosztów
Pozycja
planu Wyszczególnienie 2022 r. 2023 r. 2024 r.
B2.6
świadczenia pielęgnacyjne i
opiekuńcze w ramach opieki
długoterminowej
2 851 242 000 zł 3 558 497 000 zł 3 965 340 000 zł
B2.7 opieka paliatywna i
hospicyjna 1 166 852 000 zł 1 634 519 000 zł 1 957 666 000 zł
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
świadczeń opieki zdrowotnej oraz krajowy plan transformacji i wojewódzki plan
transformacji. Plan zakupu świadczeń opieki zdrowotnej składa się z: 1) części ogólnej
zawierającej w szczególności wskazanie priorytetów w zakresie finansowania świadczeń
opieki zdrowotnej wraz z uzasadnieniem; 2) części szczegółowej określającej w
szczególności obszary terytorialne, dla których przeprowadza się postępowania w sprawie
zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, oraz maksymalną liczbę umów o
udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, która zostanie zawarta na danym obszarze, w
danym zakresie lub rodzaju świadczeń. Obszary kontraktowania wybierane są w oparciu o
plany uwzględniające potrzeby zdrowotne społeczeństwa na obszarze danego
województwa, konieczność zapewnienia dostępności do świadczeń, posiadane środki
finansowe oraz dostępny potencjał świadczeniodawców. Dodać należy, że zagadnienie
potencjału świadczeniodawców, czyli decyzje o tworzeniu nowych komórek organizacyjnych
w podmiotach leczniczych bądź zwiększaniu liczby łóżek, leży w gestii organów tworzących
tych podmiotów.
3. Czy istnieje strategia zwiększenia liczby łóżek w województwach, w których ich
dostępność jest znacznie poniżej średniej krajowej? Jeśli tak, proszę o szczegóły.
4. Jakie mechanizmy koordynacji i wsparcia finansowego są wdrażane lub planowane, aby
umożliwić samorządom lokalnym zwiększenie dostępności opieki długoterminowej i
paliatywnej?
W celu identyfikacji priorytetowych potrzeb zdrowotnych i wyzwań organizacji systemu
opieki zdrowotnej oraz zapewnienia zrównoważonego i skoordynowanego wydatkowania
środków publicznych, Minister Zdrowia opracowuje, ustala i aktualizuje mapę potrzeb
zdrowotnych. Ponadto, Minister Zdrowia opracowuje, ustala, monitoruje i aktualizuje
krajowy plan transformacji, uwzględniający rekomendowane kierunki działań wskazane
w mapie potrzeb zdrowotnych oraz wynikające z innych dokumentów strategicznych
w ochronie zdrowia. Natomiast wojewódzki plan transformacji ustala wojewoda.
W aktualizacji Krajowego Planu Transformacji, ogłoszonej w dniu 31 grudnia 2024 r.
(Dz. Urz. Min. Zdr. z 2024 r. poz. 146), zostały wskazane najważniejsze potrzeby zdrowotne
i wyzwania w obszarach opieki długoterminowej oraz opieki paliatywnej i hospicyjnej.
Dla obu ww. obszarów określono działania z przypisaniem podmiotu odpowiedzialnego,
harmonogramu i wskaźników realizacji.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w latach 2022-2023 zostały zrealizowane dwa
kamienie milowe (D1L oraz D2L) w ramach reformy D4.1 (poprzednio D1.2) Krajowego
Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności: „Zwiększenie efektywności, dostępności i
jakości usług opieki długoterminowej świadczeniodawców opieki zdrowotnej na poziomie
powiatowym”. Zakres inwestycji D4.1.1 „Rozwój opieki długoterminowej poprzez
modernizację infrastruktury podmiotów leczniczych na poziomie powiatowym” obejmuje
wykonanie niezbędnych prac budowlanych lub remontowych lub zakup sprzętu dla szpitali
powiatowych, celem tworzenia miejsc opieki długoterminowej i geriatrycznej w ramach
procesów przekształcenia łóżek szpitalnych. Pula środków w ramach naboru mającego
zwiększyć dostępność do opieki długoterminowej i geriatrycznej wynosi 1 295 340 000 zł.
Ponadto, w ramach środków pochodzących z Subfunduszu modernizacji podmiotów
leczniczych wyodrębnionego z Funduszu Medycznego planowane jest wsparcie rozwoju
infrastruktury udzielania świadczeń opiekuńczo-leczniczych m. in. w zakresie opieki
długoterminowej oraz w zakresie opieki paliatywnej i hospicyjnej udzielanych w warunkach
stacjonarnych.
5. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wprowadzenie krajowych standardów dotyczących
minimalnej liczby łóżek opieki długoterminowej i paliatywnej na 100 tys. mieszkańców?
Narodowy Fundusz Zdrowia monitoruje liczbę łóżek w opiece paliatywnej i hospicyjnej
zgodnie z zaleceniami European Association for Palliative Care, tj. 80-100 łóżek na 1 milion
mieszkańców województwa. W przypadku znacznego przekroczenia wskaźnika, Centrala
NFZ informuje Oddział Wojewódzki NFZ o potrzebie rozważenia większego rozwoju opieki
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
domowej, natomiast w przypadku wskaźnika łóżek niższego od 80 na 1 milion mieszkańców
wskazuje na potrzebę uwzględnienia w planie zakupu świadczeń zwiększenia liczby
zakontraktowanych świadczeń w hospicjach stacjonarnych i oddziałach medycyny
paliatywnej. Wskaźnik liczby łóżek na 100 tys. mieszkańców może być traktowany
pomocniczo przy planowaniu zakupu świadczeń, natomiast z uwagi na wiele zmiennych
wpływających na potrzebę zabezpieczenia obszaru kontraktowania nie może być
decydujący. Przyjęcie matematycznego wskaźnika liczby łóżek / x mieszkańców w celu
planowania zabezpieczenia świadczeń bez uwzględniania innych zmiennych w tym m.in.
stopnia realizacji umów, może spowodować zablokowanie części środków finansowych i
nieefektywne gospodarowanie środkami finansowymi.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że trwają prace Międzyresortowego Zespołu ds.
systemowych rozwiązań związanych z opieką nad osobami starszymi. Podczas planowania
reformy opieki długoterminowej w Polsce zwraca się przede wszystkim uwagę na poprawę
dostępności świadczeń i usług, a także ich koordynację pomiędzy systemami ochrony
zdrowia i pomocy społecznej i w ramach każdego z tych systemów.
6. Czy Ministerstwo analizowało wpływ nierówności w dostępie do opieki długoterminowej
i paliatywnej na jakość życia pacjentów i ich rodzin? Jeśli tak, jakie wnioski wynikają z tych
analiz?
W ramach badania opinii publicznej na potrzeby „Przeglądu strategicznego systemu opieki
długoterminowej w Polsce”, przygotowanego przez Bank Światowy w ramach kamienia
milowego A69G Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, nie uwzględniono
analizy przedmiotowej zależności. Zgodnie z założeniami i dokumentami programowymi,
analiza systemu opieki długoterminowej w Polsce obejmowała zbadanie możliwych
sposobów: integracji opieki długoterminowej w zakresie usług zdrowotnych i społecznych,
przyspieszenia deinstytucjonalizacji tych usług, zmniejszenia rozdrobnienia świadczenia
opieki, przeglądu świadczeń opiekuńczych umożliwiających podjęcie zatrudnienia,
stworzenia stabilnego systemu finansowania usług opieki długoterminowej, wprowadzenia
ram jakości dla usług opieki długoterminowej. Rekomendowane rozwiązania zostały
opublikowane w raporcie: https://www.gov.pl/web/zdrowie/przeglad-strategiczny-opieki-
dlugoterminowej-w-polsce-opracowany-przez-bank-swiatowy. Natomiast w zakresie opieki
paliatywnej i hospicyjnej, w celu zwiększenia dostępności do świadczeń, od 1 kwietnia 2024
r. zostały zniesione limity, dzięki czemu świadczeniodawcy mają gwarancję otrzymania
środków za zrealizowane świadczenia i mogą w pełni wykorzystać potencjał kadrowy i
sprzętowy do ich realizacji.
7. Czy w Ministerstwie Zdrowia planowane są zmiany w polityce kontraktowania świadczeń
przez NFZ, które miałyby na celu wyrównanie dostępności tych usług w skali kraju?
Aktualnie Ministerstwo Zdrowia nie planuje zmian przepisów w obszarze kontraktowania
świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Podkreślić należy, iż obecnie obowiązujące
przepisy, określające m.in. zasady tworzenia planu zakupu świadczeń opieki zdrowotnej,
pozwalają dostosować strukturę świadczeń do potrzeb zdrowotnych mieszkańców na
danym terenie. Kontraktowanie świadczeń opieki zdrowotnej ma na celu zabezpieczenie
dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej na danym obszarze przez podmioty, które będą
w stanie zapewnić opiekę na możliwie najlepszym poziomie biorąc pod uwagę kryterium:
jakości, dostępności, kompleksowości, ciągłości oraz ceny. W ramach publicznego systemu
opieki zdrowotnej proces zawierania umów w oparciu o tryb konkursowy jest dominujący
(poza pewnymi wyjątkami, np. POZ, sieć szpitali) i zmiana przepisów w przedmiotowym
zakresie nie jest zasadna.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --