Interpelacja w sprawie nakładów na profilaktykę zdrowotną
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6856
do ministra zdrowia
w sprawie nakładów na profilaktykę zdrowotną
Zgłaszający: Agnieszka Maria Kłopotek
Data wpływu: 06-12-2024
Jak wynika z raportu OECD i Komisji Europejskiej „Health at a Glance: Europe 2024“, w 2022 r. udział wydatków na profilaktykę w wydatkach zdrowotnych ogółem wynosił dla Polski 1,8% i był drugim najniższym wynikiem wśród wszystkich badanych krajów. Większy udział wydatków na profilaktykę mają państwa o podobnym poziomie rozwoju gospodarczego do Polski, w tym m.in. Czechy, Chorwacja, Litwa czy Łotwa. Co bardziej alarmujące, w okresie między 2019 a 2022 rokiem udział wydatków na profilaktykę w wydatkach zdrowotnych ogółem dla Polski spadł z 2% do 1‚8%, podczas gdy w wielu innych państwach wartość ta rosła nawet kilkukrotnie, przekraczając poziom 7%. Również pod względem nakładów na profilaktykę w relacji do PKB Polska plasuje się w ogonie Europy. Jak wynika z danych Eurostatu, Polska przeznacza na ten cel jedynie 0,14% PKB, zajmując w zestawieniu państw członkowskich 3. miejsce od końca. Grupą osób, która w szczególnym stopniu wymaga wsparcia w zakresie lepszego dostępu do profilaktyki w postaci szczepień ochronnych są seniorzy. Jak wynika z badania przeprowadzonego przez Fundację SeniorApp „Ocena potrzeb w zakresie wsparcia seniorów w Polsce 2024“, blisko 90% polskich seniorów oczekuje dostępu do darmowych szczepień np. w ramach listy bezpłatnych leków dla seniorów. Towarzystwa naukowe w Polsce, w tym Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej czy Polskie Towarzystwo Wakcynologii opracowały w ostatnich miesiącach kalendarze szczepień zalecanych dla osób dorosłych, w tym także dla seniorów. Znajdują się na nich m.in. szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, półpaścowi czy RSV. Jednak zdecydowana większość szczepień rekomendowanych seniorom nie jest refundowana.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udostępnienie następujących informacji:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje działania zmierzające do zwiększenia nakładów na profilaktykę zdrowotną oraz udziału tych nakładów w wydatkach zdrowotnych ogółem? Jaki jest harmonogram planowanych działań?
2. Jakie działania w obszarze promocji profilaktyki zdrowotnej zamierza realizować Ministerstwo Zdrowia w prezydencji Polski w Radzie Unii Europejskiej w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2025 r.?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje poszerzenie listy bezpłatnych leków dla seniorów o nowe szczepienia ochronne? Jaki jest harmonogram planowanych zmian?
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6584 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
MIK.050.116.2024.MS
Warszawa, 16 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 6856 Poseł Agnieszki Kłopotek w sprawie nakładów na
profilaktykę zdrowotną, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje działania zmierzające do zwiększenia nakładów na
profilaktykę zdrowotną oraz udziału tych nakładów w wydatkach zdrowotnych ogółem?
Jaki jest harmonogram planowanych działań?
Nakłady na świadczenia zdrowotne z zakresu programów profilaktyki ujętych w koszyku
świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych1, wynikają z Planu
finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia. W ramach tych środków w 2025 r. planuje
się wprowadzenie nowych badań do profilaktycznych do programów zdrowotnych.
Aktualnie trwają pracę nad włączeniem do Programu profilaktyki raka szyjki macicy
nowoczesnych badań diagnostycznych: testu HPV HR i cytologii na podłożu płynnym
(LBC), w dalszej kolejności testu FIT do Programu badań przesiewowych raka jelita grubego
oraz badania niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK) w programie badań
przesiewowych w populacji osób wysokiego ryzyka zachorowania na raka płuca.
Należy nadmienić, że NFZ finansuje świadczenia gwarantowane w ramach programów
zdrowotnych bezlimitowo, tj. na podstawie z rzeczywistego wykonania.
Zadania z zakresu profilaktyki chorób realizowane są także w ramach świadczeń
gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (np. Program profilaktyki
Chorób Układu Krążenia)2.
MZ podjęło prace nad nowym programem profilaktyki/świadczeniem gwarantowanym,
które planuje się włączyć do koszyka świadczeń gwarantowanych w POZ po zakończeniu
programu pilotażowego „Profilaktyka 40+”, (realizowanego do końca kwietnia 2025 r.).
Jednocześnie w Ministerstwie Zdrowia rozpoczęto prace koncepcyjne nad kolejną edycją
Narodowego Programu Zdrowia na lata 2026 – 2030. Kwestie finansowe zostaną
uwzględnione w kolejnych etapach prac nad dokumentem.
2. Jakie działania w obszarze promocji profilaktyki zdrowotnej zamierza realizować
Ministerstwo Zdrowia w Prezydencji Polski w Radzie Unii Europejskiej w okresie od 1
stycznia do 30 czerwca 2025 r.?
Jednym z priorytetów Ministerstwa Zdrowia podczas Prezydencji w Radzie Unii
Europejskiej jest: Promocja zdrowia i profilaktyka chorób.
Głównym celem tego priorytetu jest skoncentrowanie się na skuteczności wdrażanych w
państwach UE strategii i programów profilaktyki zdrowotnej, przygotowanie katalogu
dobrych praktyk i rozwiązań oraz propozycji działań na szczeblu narodowym i
wspólnotowym.
1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów
zdrowotnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 916, t.j.).
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1427 z późn. zm.).
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Priorytetową kwestią jest także promowanie zdrowia poprzez interdyscyplinarną edukację
szkolną oraz zaadresowanie rosnącego problemu uzależnienia od nowych technologii i
mediów społecznościowych wśród uczniów. Poddanie ww. kwestii pod dyskusję na forum
UE ma na celu zebranie doświadczeń i dobrych praktyk państw członkowskich oraz
zaproponowanie wspólnych działań w tym zakresie.
Realizacji tego priorytetu będzie służyła m.in. konferencja planowana 16 stycznia 2025 r. na
Stadionie Narodowym.
Na forum grupy roboczej ds. zdrowia publicznego będą toczyły się prace nad konkluzjami,
których tematem przewodnim jest zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, jednak wpisują
się one również w temat promocji zdrowia i profilaktyki chorób.
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje poszerzenie listy bezpłatnych leków dla seniorów o
nowe szczepienia ochronne? Jaki jest harmonogram planowanych zmian?
Zasady typowania leków do wykazu Leki 65+ reguluje przepis art. 43a ust. 2 ustawy o
świadczeniach, który stanowi, że Minister Zdrowia wskazuje spośród leków refundowanych
leki, które są wydawane bezpłatnie świadczeniobiorcom w wieku powyżej 65. roku życia
mając na uwadze:
1) zaspokojenie potrzeb zdrowotnych świadczeniobiorców, o których mowa w ust. 1;
2) dostępność i bezpieczeństwo stosowania leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych;
3) stosunek kosztów do uzyskiwanych efektów zdrowotnych leku, środka spożywczego
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego w porównaniu do
stosunku kosztów do uzyskiwanych efektów zdrowotnych leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych objętych tym
wykazem.
Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia nie są prowadzone prace nad rozszerzeniem wykazu
Leki 65+ o szczepionki z wykazu leków refundowanych i nie ma ustalonego harmonogramu,
który nakładałby czasowe zobowiązanie do wprowadzenia zmian w tym zakresie. W
przyszłości będą rozważane ewentualne zmiany w zakresie dostępu do bezpłatnych
szczepionek. Należy jednak mieć na względzie, iż rozszerzenie wykazu Leki 65+ o nowe
substancje czynne z wykazu leków refundowanych poprzedzone jest oceną przez Agencję
Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.
Zgodnie z treścią ustawy o refundacji3 procedura objęcia leków refundacją ze środków
publicznych ma charakter wnioskowy, co oznacza, że wszczynana jest na wniosek, który
wnieść może do Ministra Zdrowia podmiot odpowiedzialny, jego przedstawiciel lub
importer. Po złożeniu wniosku i po przeprocedowaniu sprawy zgodnie z zapisami ustawy o
refundacji, Minister Zdrowia podejmuje np. decyzję o objęciu bądź odmowie objęcia
refundacją leku we wnioskowanym wskazaniu.
Obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych są
publikowane co 3 miesiące – aktualne, zawierające m.in. wykazy Bezpłatnych Leków,
dostępne jest m.in. na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/obwieszczenia-ministra-zdrowia-lista-
lekowrefundowanych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
3 Kwestie związane z refundacją leków reguluje ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
(Dz.U. z 2024 r. poz. 930), zwana „ustawą o refundacji”.
-- 2 of 2 --