Interpelacja w sprawie podniesienia współczynników pracy dla 5. i 6. grupy zawodowej pielęgniarek i położnych, powiązania wynagrodzenia pielęgniarek i położnych z posiadanymi kwalifikacjami oraz działań mających na celu rozwiązanie problemu deficytu pielęgniarek i położnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6853
do ministra zdrowia
w sprawie podniesienia współczynników pracy dla 5. i 6. grupy zawodowej pielęgniarek i położnych, powiązania wynagrodzenia pielęgniarek i położnych z posiadanymi kwalifikacjami oraz działań mających na celu rozwiązanie problemu deficytu pielęgniarek i położnych
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak, Józefa Szczurek-Żelazko, Marcin Grabowski, Maria Koc
Data wpływu: 06-12-2024
Szanowna Pani Minister,
w imieniu swoim oraz wszystkich osób doceniających trud i zaangażowanie pielęgniarek oraz położnych, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania oraz rozważenie przedstawionych propozycji dotyczących poprawy warunków pracy i wynagrodzeń tej kluczowej grupy zawodowej.
1. Podniesienie współczynników pracy dla 5. i 6. grupy zawodowej
Obecne współczynniki pracy dla pielęgniarek i położnych są nieadekwatne do zakresu ich obowiązków oraz odpowiedzialności, jaką ponoszą.
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podwyższenie współczynników pracy dla 5. i 6. grupy zawodowej, aby zapewnić większą stabilność i motywację do wykonywania tego zawodu?
2. Powiązanie wynagrodzenia z posiadanymi kwalifikacjami
Aktualny system wynagrodzeń uzależnia je od kwalifikacji wymaganych na stanowisku, co często nie odzwierciedla rzeczywistych kompetencji pracowników.
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie przepisów, które uzależnią wynagrodzenie od „kwalifikacji posiadanych”, co mogłoby pozytywnie wpłynąć na rozwój zawodowy i wynagrodzenia pielęgniarek oraz położnych?
3. Gwarancja środków na pokrycie wzrostu wynagrodzeń
Wzrost minimalnych wynagrodzeń w placówkach medycznych wymaga dodatkowego finansowania.
Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby zapewnić placówkom medycznym środki na pokrycie tych kosztów?
4. Natychmiastowe uwzględnienie nowych kwalifikacji w wynagrodzeniu
Obecnie pracownicy często długo czekają na uwzględnienie zdobytych kwalifikacji w wynagrodzeniu.
Czy ministerstwo planuje umożliwić natychmiastowe zaliczenie do wyższej grupy współczynnika od następnego miesiąca po uzyskaniu nowych kwalifikacji?
5. Problem deficytu pielęgniarek i położnych
Deficyt personelu medycznego jest poważnym problemem w Polsce.
Czy ministerstwo planuje zwiększenie liczby miejsc na kierunkach pielęgniarstwa i położnictwa oraz otwieranie nowych wydziałów w każdym województwie? Jeśli tak, w jakim horyzoncie czasowym?
Jakie działania są podejmowane w celu wprowadzenia systemu rezydentur dla pielęgniarek i położnych?
Czy planowane są kampanie promujące zawody pielęgniarki i położnej wśród młodzieży? Jakie środki finansowe zostaną przeznaczone na te działania?
6. Zachęty dla pielęgniarek i położnych z uprawnieniami emerytalnymi
Zatrzymanie doświadczonych pracowników w zawodzie jest kluczowe.
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dodatków motywacyjnych dla osób kontynuujących pracę po osiągnięciu wieku emerytalnego?
Czy rozważane jest wprowadzenie urlopów dla poratowania zdrowia jako formy wsparcia pielęgniarek i położnych?
Czy ministerstwo prowadzi analizę liczby pracowników, którzy mogliby skorzystać z takich rozwiązań oraz szacunkowych kosztów ich wdrożenia?
7. Stabilne warunki pracy i wynagrodzenia
Poprawa stabilności zatrudnienia może zapobiec dalszemu odpływowi personelu medycznego.
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie systemu wynagrodzeń uwzględniającego doświadczenie zawodowe i posiadane kwalifikacje niezależnie od minimalnych wymogów stanowiska?
Jakie działania są podejmowane, aby zbliżyć wynagrodzenia pielęgniarek i położnych do średniego poziomu wynagrodzeń w krajach OECD?
Jakie są wnioski z analiz dotyczących wpływu obecnych warunków pracy i wynagrodzeń na zmniejszenie liczby aktywnych zawodowo pielęgniarek i położnych?
8. Realizacja Polityki Wieloletniej Państwa na rzecz Pielęgniarstwa i Położnictwa w Polsce
Strategia ta ma kluczowe znaczenie dla rozwoju sektora ochrony zdrowia.
Czy ministerstwo monitoruje realizację wskaźników określonych w Polityce? Jakie są aktualne dane dotyczące liczby pielęgniarek i położnych przypadających na 1 tys. mieszkańców?
Czy ministerstwo planuje dodatkowe inicjatywy, aby osiągnąć wskaźnik OECD wynoszący 9,4 pielęgniarek i położnych na 1 tys. mieszkańców?
Proszę o odpowiedź na powyższe pytania oraz przedstawienie działań podejmowanych w celu poprawy sytuacji pielęgniarek i położnych w Polsce.
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9257 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSW.052.2.2024.PJ
Warszawa, 21 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 6853 Pani Poseł Magdalena Filipek-Sobczak i grupy
posłów „w sprawie podniesienia współczynników pracy dla 5. i 6. grupy zawodowej
pielęgniarek i położnych, powiązania wynagrodzenia pielęgniarek i położnych z
posiadanymi kwalifikacjami oraz działań mających na celu rozwiązanie problemu deficytu
pielęgniarek i położnych” uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania mające na celu zwiększenie liczby
wykwalifikowanych pielęgniarek w systemie ochrony zdrowia oraz zachęcenie do
podejmowania kształcenia przygotowującego do wykonywania tego zawodu.
Wprowadzane są rozwiązania systemowe mające na celu rozwój kompetencji i uprawnień
zawodowych pielęgniarek i położnych, co przyczynia się do większej samodzielności
zawodowej, ale też większej odpowiedzialności. Działania podejmowane na rzecz
zwiększania wykwalifikowanych kadr medycznych są szeroko komunikowane przez
Ministerstwo Zdrowia.
Poszerzony został wykaz substancji czynnych zawartych w lekach, na które pielęgniarki
i położne będą mogły wystawiać recepty oraz wykaz badań diagnostycznych, na które będą
miały prawo wystawiać skierowania.
Ministerstwo Zdrowia wspiera także rozwój zawodowy pielęgniarek i położnych poprzez
dofinansowanie szkoleń specjalizacyjnych. W tym roku zaplanowano na ten cel 10 mln zł.
W celu wzmocnienia roli pielęgniarek i położnych w systemie opieki zdrowotnej
wprowadzone zostały zmiany do standardów kształcenia przygotowujących do
wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej, mające na celu upraktycznienie kształcenia
tak, aby było dostosowane do aktualnych potrzeb rynku pracy – standardy wejdą w życie
od roku akademickiego 2025/2026.
W ramach Krajowego Planu Odbudowy realizowany jest „System zachęt do podejmowania
i kontynuowania studiów na wybranych kierunkach medycznych oraz podjęcia zatrudnienia
w zawodzie na lata 2022–2026", w ramach którego przyznano stypendia oraz bezzwrotne
wsparcie dla studentów kierunków pielęgniarstwo i położnictwo. Wsparcie to będzie
kontynuowane w kolejnych edycjach. Planowane jest również uruchomienie mentoringu
dla studentów i absolwentów kierunku pielęgniarstwo i położnictwo. Powyższe wsparcie
realizowane jest zgodnie z przepisami polityki publicznej przyjętej uchwałą Rady Ministrów
z dnia 16 grudnia 2022 r. (M.P. z 16.12.2022 r., poz. 1237) pn. „System zachęt do
podejmowania i kontynuowania studiów na wybranych kierunkach medycznych oraz
podjęcia zatrudnienia w zawodzie na lata 2022–2026”.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ponadto w ramach środków europejskich zaplanowano wsparcie dla pielęgniarek
i położnych w zakresie dofinansowania kursów kwalifikacyjnych, specjalistycznych
i dokształcających – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego – FERS.
Wprowadzane też będą zmiany w zakresie kształcenia podyplomowego pielęgniarek
i położnych, w związku z ustawą z dnia 27 listopada 2024r. o zmianie ustawy o Centrum
Medycznym Kształcenia Podyplomowego oraz niektórych innych ustaw - podpisaną w dniu
17 grudnia 2024 r. przez Prezydenta RP - która przewiduje m.in. utworzenie jednej
jednostki kształcenia podyplomowego dla wszystkich medycznych grup zawodowych
(połączenie Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego i Centrum Kształcenia
Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych). Przepisy wprowadzone ww. ustawą zapewnią
pielęgniarkom i położnym łatwiejszy dostęp do prowadzenia działalności naukowej,
dydaktycznej oraz uczestnictwa w inicjowaniu i wspólnym prowadzeniu badań naukowych,
a także ułatwią wymianę doświadczeń przedstawicieli wszystkich zawodów medycznych.
Ww. ustawą wprowadzono także do ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej przepis
umożliwiający położnym, w uzasadnionych przypadkach - wynikających z braku możliwości
podjęcia zatrudnienia jako położna, realizację świadczeń zdrowotnych wobec wszystkich
pacjentów - niezależnie od płci i wieku, pod warunkiem ukończenia kursu uzupełniającego
w zakresie pielęgniarstwa dla położnych. Położne, które nie ukończą ww. kursu, będą
mogły wykonywać świadczenia zdrowotne - zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami
i umiejętnościami zawodowymi - w stosunku do określonej grupy świadczeniobiorców.
Przygotowano projekt nowelizacji ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, który będzie
przekazany do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania, zgodnie z procedurą
legislacyjną. Przedmiotowy projekt zawiera m.in. propozycje dotyczące dookreślenia
poziomów kompetencyjnych dla zawodów pielęgniarki i położnej.
Dotychczasowe działania podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia na rzecz pielęgniarek
mają pozytywny wpływ na zwiększenie zainteresowania młodych osób podejmowaniem
kształcenia w tym zawodzie, a tym samym sukcesywny wzrost liczby pielęgniarek
zatrudnionych w systemie ochrony zdrowia. Wzrasta liczba uczelni posiadających
akredytację Ministra Zdrowia do prowadzenia kształcenia na kierunku pielęgniarstwo
na poziomie pierwszego stopnia oraz zwiększa się także liczba studentów na kierunku
pielęgniarstwo I stopnia. Ponadto według danych Centralnego Rejestru Pielęgniarek
i Położnych, prowadzonego przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych, systematycznie
wzrasta liczba pielęgniarek aktywnych zawodowo.
Poruszona w interpelacji kwestia stabilności warunków pracy i wynagradzania pozostaje w
ścisłym powiązaniu z systemowymi regulacjami organizującymi funkcjonowanie ochrony
zdrowia. Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia trwają prace związane z realizacją reformy
szpitalnictwa i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, mające na celu wypracowanie
mechanizmów umożliwiających stworzenie nowych warunków prawno-organizacyjnych do
odwrócenia piramidy świadczeń, w tym także uelastycznienia procesu zarządzania kadrą
medyczną z uwzględnieniem przesunięcia niezbędnych zasobów kadrowych w obszary o
największych deficytach kadrowych lub rozszerzeniu wymaganego wachlarza kompetencji
personelu medycznego, celem dopuszczenia do realizacji świadczeń osób o innych lub
komplementarnych kwalifikacjach.
Oczekiwanym wynikiem prowadzonych w Ministerstwie Zdrowia prac będzie zmiana
struktury udzielanych świadczeń na korzyść trybu ambulatoryjnego, a jednocześnie koszty
opieki powinny zostać zredukowane poprzez wyeliminowanie bodźców do wykonania
badań diagnostycznych i leczniczych o charakterze ambulatoryjnym w ramach świadczeń
szpitalnych. Zwiększy się też dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej i poprawi się
sytuacja grup szczególnie wrażliwych. W procesie tym możliwe będzie określenie nowych
minimalnych warunków realizacji świadczeń, także w zakresie personelu medycznego
niezbędnego do realizacji tych świadczeń.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Natomiast w sprawie zachęt dla pielęgniarek i położnych z uprawnieniami emerytalnymi
należy wskazać na obowiązującą w powszechnym systemie podatkowym ulgę dla
pracujących seniorów, która polega na zwolnieniu od podatku dochodowego od osób
fizycznych niektórych przychodów podatników, którzy – pomimo osiągnięcia
powszechnego wieku emerytalnego – będą nadal aktywni zawodowo.
Odnosząc się z kolei do kwestii gwarancji środków na pokrycie wzrostu wynagrodzeń
należy wskazać, że finansowanie świadczeniodawcom przez NFZ kosztów wzrostów
wynagrodzeń wynikających z realizacji ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania
najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w
podmiotach leczniczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2139) wybranego przez Ministra Zdrowia
wariantu rekomendacji nr 48/2024 z dnia 24 maja 2024 r. Prezesa Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej, który uwzględnia we wzroście cen jednostek rozliczeniowych
m. in. skutki realizacji wspomnianej ustawy. Przyjęta rekomendacja wskazuje na koszt w
wysokości ok 15,2 mld zł w skali 12 miesięcy od 1 lipca 2024 r. do 30 czerwca 2025 r.
Kolejne wyliczenie skutków finansowych ustawowych podwyżek należnych od lipca 2025 r.
możliwe będzie po publikacji komunikatu Prezesa GUS w sprawie przeciętnego
wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2024 r.
W związku z zawartymi w interpelacji postulatami dotyczącymi
podniesienia
współczynników pracy dla 5. i 6. grupy zawodowej oraz
powiązania wynagrodzenia z
posiadanymi kwalifikacjami a także
natychmiastowego uwzględnienia nowych kwalifikacji
w wynagrodzeniu trzeba zauważyć, że kwestie te dotyczą obszaru regulowanego
przepisami ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych. Sposób realizacji ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. stanowi stały punkt dyskusji
prowadzonej na każdym posiedzeniu Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --