Interpelacja w sprawie zastosowania prawa pierwokupu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6846
do ministra infrastruktury
w sprawie zastosowania prawa pierwokupu
Zgłaszający: Marek Gróbarczyk
Data wpływu: 05-12-2024
Szanowny Panie Ministrze,
23 lutego 2023 r. zaczęła obowiązywać nowelizacja ustawy o portach i przystaniach morskich, która nadała Skarbowi Państwa prawo pierwokupu udziałów i akcji w spółkach handlowych będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych w granicach portów istotnych dla gospodarki narodowej, takich jak port Gdańsk, port Gdynia oraz port Szczecin-Świnoujście.
Celem nowelizacji, będącej częścią szerszej ustawy o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz niektórych innych ustaw, była poprawa bezpieczeństwa państwa w obszarze transportu morskiego i energetyki, zwłaszcza w kontekście kryzysu energetycznego i zerwania łańcuchów dostaw w latach 2021-2022.
Zgodnie z nowym artykułem 3d ustawy o portach i przystaniach morskich Skarb Państwa zyskał prawo pierwokupu udziałów lub akcji w spółkach handlowych, które są:
właścicielami, użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości znajdujących się w granicach portów mających kluczowe znaczenie dla gospodarki narodowej, a także
dzierżawcami, najemcami lub innymi użytkownikami umownymi takich nieruchomości (na okres przekraczający 10 lat), jeśli właścicielem tych nieruchomości jest Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego lub podmiot zarządzający portem lub przystanią morską.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej realizuje prawo pierwokupu, jednak Rada Ministrów może upoważnić do jego wykonywania inny podmiot, w tym spółkę handlową z większościowym udziałem Skarbu Państwa.
Powyższe zmiany legislacyjne umożliwiły ingerencję w strukturę własnościową szczególnie wrażliwą, ze względu na bezpieczeństwo państwa polskiego, podmiotów operujących w granicach portów istotnych dla gospodarki narodowej.
Obecnie, według doniesień medialnych, niemiecka spółka Rhenus dąży do przejęcia kontroli nad spółką Bulk Cargo-Port Szczecin zarządzającą terminalem przeładowującym węgiel, koks, rudę żelaza i inne towary masowe oraz drobnicę.
Wobec powyższych proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy niemiecka spółka Rhenus zawiadomiła w terminie 7-dniowym właściwego ministra ds. gospodarki morskiej o zawarciu warunkowej umowy sprzedaży akcji/udziałów w spółce oraz o jej treści? Jeśli tak, proszę o jej udostępnienie.
Czy zamierza Pan wydać decyzję o zastosowaniu prawa pierwokupu dla spółki Bulk Cargo-Port Szczecin?
Czy zamierza Pan upoważnić inny podmiot, w tym spółkę handlową z większościowym udziałem Skarbu Państwa, do wykonywania opisanego powyżej prawa pierwokupu?
Czy zamierza Pan wystąpić do sądu o ustalenie ceny akcji lub udziałów w przypadku decyzji o zastosowaniu prawa pierwokupu, w którym cena sprzedawanych udziałów albo akcji będzie odbiegać od jej wartości rynkowej?
Czy nadal uważa Pan, że zmiany w ustawie o portach i przystaniach morskich zbyt daleko ingerują w prawo własności niezależnych firm i umożliwią przejmowanie przez podmioty Skarbu Państwa po zaniżonych cenach akcji i udziałów spółek?
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3921 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-1.054.2.2024
Warszawa, 30 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6846 posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Pana Marka
Gróbarczyka w sprawie zastosowania prawa pierwokupu, przedstawiam następujące
informacje.
Do Ministerstwa Infrastruktury wpłynęły zawiadomienia, o których mowa w art. 3d ust. 6
ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2023 r. poz.
1796) (dalej jako: Ustawa) w sprawie zawarcia pomiędzy prywatnymi podmiotami
warunkowych umów sprzedaży łącznie 39 508 udziałów spółki Bulk Cargo-Port Szczecin
sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie. Sprzedawcami udziałów są udziałowcy-osoby fizyczne,
zaś nabywcą jest spółka Rhenus Beteiligungen International GmbH z siedzibą
w Holzwickede, która w dacie zawarcia warunkowych umów sprzedaży udziałów posiadała
już 40 % udziałów w kapitale zakładowym Bulk Cargo-Port Szczecin sp. z o.o.
Zgodnie z obowiązującą procedurą przeprowadzono szerokie konsultacje, w wyniku
których na gruncie obowiązującej regulacji ustawowej nie zidentyfikowano przesłanek, z
których wynikałoby, że nabycie praw udziałowych Bulk Cargo – Port Szczecin sp. z o.o.
służyłoby realizacji celów określonych art. 9a ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach
zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 125, z późn. zm.) i wskazujących
na konieczność skorzystania przez Skarb Państwa z prawa pierwokupu.
Zbycie udziałów na rzecz Rhenus Beteiligungen International GmbH pozytywnie
oceniła organizacja związkowa Wolny Związek Zawodowy Pracowników Gospodarki
Morskiej Bulk Cargo - Port Szczecin sp. z o.o., która wskazała na trudną sytuację Spółki
i potrzebę poniesienia nakładów inwestycyjnych oraz pozytywnie odniosła się do
planów inwestycyjnych nabywcy. Wystąpienie zostało podpisane przez 191
pracowników.
Jak wynika z przekazanych informacji, Rhenus planuje liczne inwestycje
w infrastrukturę Spółki w celu zwiększenia możliwości przeładunkowych i wzrostu
efektywności świadczonych usług, w tym zamierza nabyć nowy sprzęt - między innymi
dźwigi, żurawie portowe, wózki widłowe, boksy i zbiorniki na ładunki masowe suche i
płynne.
Wzrost efektywności usług świadczonych przez spółkę Bulk Cargo-Port Szczecin sp. z
o.o., dzięki poczynionym inwestycjom wpłynie na wzrost przeładunków i większe
wpływy do Zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście w ramach zawartych
umów dotyczących dzierżawy terenu, co przyczyni się do poprawy konkurencyjności
portu w Szczecinie.
-- 1 of 2 --
2
Odnosząc się do poruszonych w treści interpelacji zagadnień dotyczących prawa
pierwokupu, wskazać należy, iż prawo pierwokupu akcji/udziałów spółki handlowej
zostało wprowadzone art. 3d Ustawy, nowelizacją z dnia 13 stycznia 2023 r., jako nowy
instrument, który dotychczas nie był stosowany w przypadku obrotu akcjami/udziałami
na terenie portów i przystani morskich. Ministerstwo Infrastruktury opracowało wciąż
funkcjonującą procedurę postępowania.
Niezależnie od powyższego, w trakcie realizacji zadań związanych z obsługą zawiadomień
kierowanych do ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej, na podstawie art. 3d
Ustawy o portach, zidentyfikowano szereg problemów oraz zagadnień prawnych, które
uniemożliwiają realizację przez Ministra Infrastruktury nałożonych obowiązków w zakresie
prawa pierwokupu w sposób skuteczny oraz terminowy. Instrument prawa pierwokupu jest
wysoce niedoskonały, m.in. z uwagi na szereg wątpliwości interpretacyjnych wynikających
ze stosowania ustawy o portach. Wobec powyższego trwają prace zmierzające do
weryfikacji tego instrumentu prawnego.
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
-- 2 of 2 --