Interpelacja w sprawie działań na szkodę Lasów Państwowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6809
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań na szkodę Lasów Państwowych
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Krzysztof Ciecióra, Małgorzata Golińska, Teresa Pamuła, Dariusz Piontkowski, Michał Połuboczek, Michał Woś, Ireneusz Zyska, Sebastian Kaleta, Tadeusz Woźniak, Piotr Uruski, Marcin Romanowski
Data wpływu: 04-12-2024
W związku ze złożonym do prokuratury zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa przez kierownictwo Lasów Państwowych oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska, wynikającym z podejrzenia działania na szkodę interesu publicznego i gospodarczego, zwracam się z niniejszą interpelacją.
Od niemal stu lat Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe stanowi filar polskiej gospodarki oraz jeden z kluczowych elementów ochrony przyrody. Dzięki odpowiedzialnej, zrównoważonej gospodarce leśnej udało się zachować w Polsce unikalne bogactwo przyrodnicze, które wciąż stanowi wzór dla innych państw europejskich. Decyzje podejmowane przez Lasy Państwowe, oparte na wiedzy i doświadczeniu wykwalifikowanej kadry leśników, przez dekady służyły zarówno interesom gospodarczym, jak i środowiskowym naszego kraju.
Niestety, obecne działania podejmowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz upolitycznione kierownictwo Lasów Państwowych, zmierzające do wyłączenia z gospodarki leśnej aż 1,2 mln hektarów lasów, wzbudzają poważne zaniepokojenie. Proponowane plany, pod pretekstem ochrony przyrody, prowadzą do dramatycznego ograniczenia funkcji gospodarczej lasów. Mają również potencjał wywołania głębokich perturbacji w sektorze drzewnym i meblarskim, który od lat stanowi jeden z filarów polskiej gospodarki. Jest to sektor, który zapewnia tysiące miejsc pracy w regionach wiejskich, często pozbawionych innych źródeł zatrudnienia.
W naszej ocenie decyzje te, podejmowane bez należytej konsultacji społecznej i transparentności, są nie tylko nieuzasadnione, ale wręcz szkodliwe. Stanowią one poważne zagrożenie dla stabilności Lasów Państwowych jako instytucji, której funkcjonowanie opiera się na samowystarczalności finansowej. Włączenie tak rozległych obszarów do grupy lasów wyłączonych z użytkowania gospodarczego nie tylko pozbawi Lasy Państwowe istotnej części dochodów, ale również osłabi zdolność do prowadzenia innych kluczowych działań, takich jak zalesianie, ochrona przyrody czy wsparcie lokalnych społeczności.
Pojawia się uzasadniona obawa, że te działania są częścią szerszego planu dezintegracji tej instytucji, aby docelowo doprowadzić do jej upadłości i przekazania zasobów w inne ręce. Konsekwencją takich decyzji będzie nie tylko gospodarcza marginalizacja Lasów Państwowych, ale także naruszenie interesu publicznego oraz destabilizacja rynku pracy w całych regionach Polski.
W świetle powyższego, działając w interesie obywateli, gospodarki narodowej oraz ochrony zasobów naturalnych kraju, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Proszę o przedstawienie szczegółowego wykazu wszystkich pracowników Lasów Państwowych oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska, którzy byli zaangażowani w opracowywanie planów mających na celu wyłączenie lub ograniczenie gospodarki leśnej na wymienionym obszarze. Proszę o wskazanie ich imion i nazwisk oraz funkcji pełnionych w strukturze tych instytucji - a także jaki był zakres ich prac nad omawianymi zmianami.
Proszę o dostarczenie pełnej listy opinii eksperckich, które zostały wykorzystane w procesie przygotowywania wspomnianych planów, wraz z informacją o kosztach przygotowania tych opinii oraz wskazaniem instytucji bądź osób odpowiedzialnych za ich opracowanie oraz zamówienie.
Proszę o przekazanie wykazu wszystkich organizacji pozarządowych, które współpracowały z ministerstwem lub Lasami Państwowymi przy tworzeniu tych planów.
Proszę o wskazanie wszystkich lobbystów, którzy uczestniczyli w procesie opracowywania tych rozwiązań, wraz z informacją o ich formalnym statusie oraz zakresie działań podejmowanych w ramach tego procesu.
Proszę o wyjaśnienie: W jaki sposób ministerstwo i Lasy Państwowe zamierzają zabezpieczyć dokumentację i inne materiały związane z tymi planami na potrzeby przyszłych postępowań cywilnych i karnych?
Wyrażamy nadzieję, że odpowiedzi na powyższe pytania pozwolą na rzetelne wyjaśnienie tej sprawy oraz podjęcie kroków niezbędnych do ochrony polskich lasów i interesu publicznego.
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5863 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.14.2025.RB
3528148.14503693.11702838
Warszawa, 03-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Dariusza Mateckiego i grupy posłów w sprawie działań
na szkodę Lasów Państwowych, K10INT6809, przedstawiam poniższe informacje.
Na wstępie pragnę wyrazić stanowisko, iż nie zgadzam się z tezą, jakoby obecne
kierownictwo Ministerstwa Klimatu i Środowiska działało na szkodę Lasów Państwowych.
W dniu 8 stycznia 2024 r. Pani Minister Paulina Hennig-Kloska wydała polecenie
Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych, które dotyczyło wstrzymania lub
ograniczenia pozyskania drewna w lasach zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo
Leśne Lasy Państwowe do 30 czerwca 2024 r. Pilność jego wydania wynikała m.in. z ryzyka
bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczej wskutek pozyskania drewna, w tym również na
terenach, na których planowane jest ustanowienie różnych form ochrony przyrody.
Ograniczenie dotyczyło 10 obszarów (Bieszczady, Puszcza Borecka, Puszcza Świętokrzyska,
Puszcza Augustowska, Puszcza Knyszyńska, Puszcza Karpacka, Puszcza Romincka,
Trójmiejski Park Krajobrazowy, a także okolic Iwonicza-Zdroju i Wrocławia). Podstawowym
celem działań było zapewnienie trwałej ochrony tych lasów i zabezpieczenie trwałego
pełnienia przez nie funkcji pozaprodukcyjnych. Z uwagi na nieracjonalne decyzje dotyczące
sposobu prowadzenia gospodarki leśnej w lasach położonych na gruntach Skarbu Państwa
(np. wycinki w Puszczy Białowieskiej wbrew społeczeństwu i rozstrzygnięciom na poziomie
Unii Europejskiej) oraz nadużycia dotyczące zarządzania majątkiem PGL Lasy Państwowe,
istniało realne ryzyko bezpowrotnej utraty lub znacznego ograniczenia potencjału tych
obszarów do pełnienia funkcji pozaprodukcyjnych lasów, a co za tym idzie realizacji w tych
lasach trwale zrównoważonej gospodarki leśnej.
-- 1 of 3 --
W procesie wyznaczania obszarów, o których mowa w załączniku do przedmiotowego
polecenia, brali udział przedstawiciele MKiŚ oraz przedstawiciele organizacji społecznych
działających na rzecz ochrony lasów, jak również autorytety naukowe w dziedzinach
przyrodniczych, zmian klimatu i leśnictwa. Na etapie wyznaczania obszarów wykorzystana
została wiedza ekspercka, ale również bogaty zasób danych przyrodniczo-leśnych
dostępnych dla tych obszarów.
Wprowadzone w dniu 8 stycznia 2024 r. moratorium przyczyniło się przykładowo do
zachowania starych lasów, w tym historycznych, reliktowych pozostałości puszcz,
zachowania miejskich lasów uzdrowiskowych (np. Augustów – miejsce odwiedzane rocznie
przez około 300 tysięcy turystów, gdzie wiek drzewostanów otaczających jeziora tego
rejonu często zbliża się do 200 lat), objęcia ochroną gęstych lasów i mokradeł stanowiących
barierę obronną i zwiększających bezpieczeństwo militarne kraju, a także wzmocnienia
ochrony cennych obszarów Natura 2000.
Należy także zaznaczyć, że podstawowym celem podjętych działań nie jest ograniczenie
prowadzenia gospodarki leśnej przez Lasy Państwowe na obszarze będącym w ich
zarządzie, a wzmocnienie ochrony lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie
zgodnie z oczekiwaniami dużej części społeczeństwa.
Warto przy tym zauważyć, że jeszcze przed wprowadzeniem moratorium drewno nie było
pozyskiwane ze znacznej części obszarów zarządzanych przez Lasy Państwowe (są to np.
rezerwaty, lasy referencyjne i na stromych stokach). Działania resortu służą zabezpieczeniu
najcenniejszych obszarów w Polsce, stanowiących nasze wspólne dziedzictwo przyrodnicze.
Lasy te świadczą szereg usług ekosystemowych, dlatego jako społeczeństwo czerpiemy
znaczne korzyści z ich ochrony. Mówienie o szkodach czy startach w przypadku wyłączenia
z pozyskania najcenniejszych ekosystemów leśnych, które pełnią liczne funkcje
pozaprodukcyjne, jest nadużyciem.
Wypracowywanie nowego podejścia do zarządzania lasami pozostającymi własnością
Skarbu Państwa odbywa się w sposób całkowicie transparentny w ramach Ogólnopolskiej
Narady o Lasach (ONoL). ONoL stanowi powrót do procesu kompleksowej transformacji
gospodarki leśnej, która została zapoczątkowana w latach 2012-2015 opracowaniem
założeń do Narodowego Programu Leśnego. Proces stanowi odpowiedź na potrzebę
dialogu ze społeczeństwem na temat sposobu prowadzenia gospodarki leśnej. W ubiegłym
roku odbyły się dwie narady ONoL, które skupiały szerokie grono kluczowych interesariuszy
procesu. Opracowano Wytyczne i Rekomendacje przez zespoły robocze (ONoL),
-- 2 of 3 --
z wykorzystaniem efektów dyskusji podczas ONoL. Dokument będzie podstawą dalszych
działań resortu w 2025 r. na rzecz wzmacniania lasów cennych przyrodniczo i ważnych
społecznie.
Poza tym, konsekwentnie wyjaśniane są wszystkie nieprawidłowości i nadużycia finansowe,
stwarzające zagrożenie dla trwałości dobra, jakim są polskie lasy. Muszą być one
konsekwentnie eliminowane. Jest to jeden z priorytetów obecnego Kierownictwa
Ministerstwa Klimatu i Środowiska, które nie godzi się na marnotrawienie środków
finansowych PGL LP. Nie ma też zgody na nietransparentne i niegospodarne wydatkowanie
środków z Funduszu Leśnego. W najbliższych tygodniach do Lasów Państwowych zostaną
skierowane rekomendacje, których celem jest m.in. trwałe zabezpieczenie organizacji przed
tego typu nieprawidłowościami.
Zapewniam, że Ministerstwo monitoruje wszelkie działania związane z gospodarką leśną,
aby zapewnić zgodność z obowiązującym prawem, w tym przepisami z zakresu ochrony
przyrody.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --