Interpelacja w sprawie godnego upamiętnienia rotmistrza Witolda Pileckiego, rodziny Ulmów i ojca Maksymiliana Marii Kolbe
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6802
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie godnego upamiętnienia rotmistrza Witolda Pileckiego, rodziny Ulmów i ojca Maksymiliana Marii Kolbe
Zgłaszający: Adam Andruszkiewicz
Data wpływu: 03-12-2024
Szanowna Pani Minister,
w nocy z 24 na 25 czerwca 2024 roku doszło do skandalicznych wydarzeń uderzających w polskich bohaterów, tych, którzy oddali swoje życie za wolną Polskę i zostali zamordowani przez okupantów – Niemcy i Rosję. To zatrważające, że z wystawy głównej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, które ma na celu pokazywać zwiedzającym i turystom z całego świata prawdę o II wojnie światowej, w tym w szczególności o niezłomnej postawie Polaków, usuwani są ci, którzy doskonale symbolizują prawdziwe bohaterskie postawy Polaków.
Zgodnie z informacją przekazaną przez szefa Instytutu Pamięci Narodowej pana doktora Karola Nawrockiego przez nowe kierownictwo Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku zostali wyrzuceni: rotmistrz Witold Pilecki, święty ojciec Maksymilian Maria Kolbe i rodzina Ulmów.
Początkowo mogło się wydawać, że to musi być jakaś pomyłka. Wydawało się, że nikt o zdrowych zmysłach nie podjąłby świadomie takiej decyzji uderzającej w polską rację stanu. Jednak po wypowiedziach medialnych, udzielonych przez nowe kierownictwo Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, nie ma już żadnych złudzeń. Władze jednostki podległej i nadzorowanej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego z pełną świadomością doprowadziły do usunięcia z wystawy głównej tych niezwykle ważnych w historii Polski postaci. To absolutnie skandaliczna decyzja, która spotkała się z silną reakcją oburzonych Polaków.
Dodatkowo, w ujawnionej przez media wypowiedzi pan Rafał Wnuk – wyznaczony przez państwa nowy dyrektor Muzeum II Wojny Światowej – porównał rodzinę Ulmów zamordowaną z zimną krwią przez Niemców wraz z malutkimi dziećmi za ratowanie Żydów, świętego Maksymiliana Kolbe, który oddał swoje życie za innego więźnia w niemieckim obozie Auschwitz-Birkenau oraz ratował Żydów przed zagładą, i rotmistrza Witolda Pileckiego, który dobrowolnie dostał się do niemieckiego obozu śmierci Auschwitz-Birkenau, aby informować świat o tym, co dzieje się w środku, a następnie był torturowany i został zamordowany przez komunistów w Polsce, do… Myszki Miki. Oto cytat z wypowiedzi pana Rafała Wnuka: „Wyobraźmy sobie… hołd pruski, gdzie ktoś domalowuje Myszkę Miki, bo uważamy, że Myszka Miki powinna pasować, prawda? Tego typu działania mamy na tejże wystawie i tak, potwierdzam, tego rodzaju Myszki Miki, tego rodzaju supermeny będziemy starali się z całej opowieści wyczyścić. Krótko mówiąc, na tyle na ile znam pana Machcewicza, pana Majewskiego, pana Marszalca, oni się raczej szantażu patriotycznego nie przestraszą.“
Wymieniony przez pana Rafała Wnuka pan Paweł Machcewicz (w latach 2008-2014 pracownik gabinetu politycznego premiera Donalda Tuska) – rekomendowany obecnie przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Rady Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku – w wywiadzie dla Gazety Wyborczej stwierdził, że: „Jak wiadomo, Maksymilian Kolbe był w latach 20. i 30. gorliwym antysemitą“ oraz odpowiadając na pytanie o usunięcie rodziny Ulmów z wystawy: „Ponieważ jednoznacznie sugeruje, że postawa Ulmów była udziałem większości polskiego społeczeństwa. Sam tytuł tej instalacji <<Polacy wobec Zagłady>> ma za zadanie przekazać, że ogromna większość Polaków pomagała Żydom i była gotowa dla nich do ogromnych poświęceń, łącznie z ofiarą życia. A jak dowiodły badania, szczególnie prowadzone w ciągu ostatnich dwudziestu paru lat, ci, którzy pomagali, stanowili garstkę“. Pan Paweł Machcewicz zapytany o to, czy bohaterowie będą przywróceni, odpowiedział: „Oczywiście, że nie“.
Stanowczo protestuję przeciwko umniejszaniu roli polskich bohaterów narodowych przez rząd Donalda Tuska.
11.07.2024 r. otrzymali państwo moją interpelację nr 3671 na ten temat. Odpowiedź od pana Andrzeja Wyrobca, wiceministra kultury i dziedzictwa narodowego, otrzymałem 22.07.2024 r. Była ona jednak zupełnie niewystarczająca i nie zawierała odpowiedzi na zadane przeze mnie konkretne pytania. W związku z tym proszę o udzielenie wyczerpującej odpowiedzi na każde z zadanych przeze mnie pytań oraz zaprzestanie lekceważenia interpelacji poselskiej jako formy działalności posła na Sejm RP, z której ma pełne prawo korzystać. Obowiązkiem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest natomiast udzielenie pełnej i wyczerpującej odpowiedzi na wszystkie pytania, o których zadanie proszą mnie moi wyborcy, którzy mają do tego pełne prawo.
W przypadku ponownego udzielenia jedynie ogólnikowej, niewyczerpującej wiadomości podejmę interwencję poselską w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego w tej sprawie.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 1996 r. nr 73 poz. 350 z późn. zm.), uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. W jaki sposób rotmistrz Witold Pilecki, święty ojciec Maksymilian Maria Kolbe oraz rodzina Ulmów są uwzględnieni w wystawie głównej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku obecnie? Czy zostali przywróceni na wystawę główną Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku? Proszę o przedstawienie szczegółowych informacji na temat tego, w jaki sposób została zmieniona forma ekspozycji tych bohaterów w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku w roku 2024 w stosunku do roku 2023.
2. Jakie inne zmiany zaszły w wystawach Muzeum II Wojny Światowej od 1.01.2024 roku? Proszę o opisanie wszystkich przeprowadzonych w tym czasie zmian.
3. Jakie postacie zostały usunięte z wystaw w jednostkach podległych i nadzorowanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego od 13 grudnia 2023 roku do 13 grudnia 2024 roku? Proszę o przedstawienie szczegółowego zestawienia w tej sprawie.
4. Czy zostały wyciągnięte jakiekolwiek konsekwencje wobec pana Rafała Wnuka i pana Pawła Machcewicza przez MKiDN wobec ich skandalicznych działań oraz wypowiedzi w mediach porównujących rodzinę Ulmów, Witolda Pileckiego i świętego Maksymiliana Kolbe do Myszki Miki oraz stwierdzających, że „tylko garstka Polaków“ pomagała Żydom w trakcie II wojny światowej? Czy minister kultury i dziedzictwa narodowego podjął jakąkolwiek interwencję w tej sprawie lub przeprowadził rozmowę z tymi panami na ten temat?
5. Proszę o przedstawienie konkretnych badań oraz publikacji lub opracowań, w których posiadaniu jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego lub jednostki podległe lub nadzorowane, według których pan Paweł Machcewicz rekomendowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Rady Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku stwierdził, że „Jak dowiodły badania, szczególnie prowadzone w ciągu ostatnich dwudziestu paru lat, ci (Polacy) którzy pomagali (Żydom), stanowili garstkę“? Czy ministerstwo jest w stanie przedstawić jakiekolwiek badanie potwierdzające tę szkodliwą dla Polski i nieprawdziwą tezę?
6. Zgodnie z odpowiedzią na moją poprzednią interpelację: „Prof. Rafał Wnuk, p.o. dyrektor Muzeum II Wojny Światowej, we współpracy z historykami powołuje w Muzeum specjalny zespół, który będzie pracował nad właściwym upamiętnieniem bohaterów naszej pamięci zbiorowej“. Czy ten zespół już powstał? Jeśli tak, to kiedy? Kto znajduje się w składzie tego zespołu?
Podsekretarz stanu Andrzej Wyrobiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12660 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 6802 posła Adama Andruszkiewicza w sprawie godnego
upamiętnienia rotmistrza Witolda Pileckiego, rodziny Ulmów i ojca Maksymiliana Marii
Kolbe, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Zgodnie z informacjami otrzymanymi z Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku Muzeum
włączyło historię o. Maksymiliana Kolbego do wystawy głównej. Wątki związane z rodziną
Ulmów są przygotowywane do umieszczenia na wystawie, co nastąpi w styczniu 2025 r.
Rotmistrz Pilecki był prezentowany na wystawie od momentu jej powstania.
Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku otrzymało rysunek przedstawiający polskiego
męczennika o. Maksymiliana Kolbego, przekazany przez Centrum św. Maksymiliana
w Harmężach. Pod koniec września 2024 r. stał się on częścią wystawy głównej w ramach
zapowiadanych zmian dotyczących postaci polskich bohaterów. Wykonany ołówkiem
rysunek pt. „Kolbe ratuje” został umieszczony w części ekspozycji poświęconej życiu
w obozach koncentracyjnych, obok gipsowej maski pośmiertnej ks. Stefana Wincentego
Frelichowskiego. Na wystawie głównej muzeum rysunek jest prezentowany wraz
z informacją o tym, jak niemieckie obozy systemowo odzierały więźniów z człowieczeństwa.
Zwiedzający mogą również zapoznać się z życiorysem o. Kolbego (1894-1941). Podpisy były
konsultowane z historykami z Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu
i z Franciszkanami prowadzącymi Centrum św. Maksymiliana Marii Kolbego. Więcej
informacji znajduje się na stronie internetowej:
https://muzeum1939.pl/muzeum-ii-wojny-swiatowej-wlaczylo-o-maksymiliana-kolbego-
do-wystawy-glownej/aktualnosci/7200.html
Od 14 października 2024 r. w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku prezentowany jest
artefakt należący niegdyś do bł. Józefa Ulmy z Markowej, który wraz z żoną i dziećmi został
zamordowany przez Niemców za ukrywanie Żydów w czasie II wojny światowej. Jest to
książka pochodząca z domowej biblioteczki bł. rodziny Ulmów z własnoręcznym podpisem
jej właściciela Józefa Ulmy. Została ona przekazana do Muzeum przez bratanka Józefa Ulmy
Jerzego Ulmę i Instytut Pileckiego. Obecnie książka jest eksponowana w specjalnej gablocie
na poziomie -3, przed wejściem na wystawę główną Muzeum. W styczniu 2025 r. – po
remoncie tej części wystawy (tj. odświeżeniu scenografii i wymianie zużytych
i zniszczonych ekspozytorów) – pamiątka po rodzinie Ulmów zostanie umieszczona w części
wystawy poświęconej oddolnej pomocy Polaków dla ukrywających się Żydów, tam gdzie od
chwili otwarcia Muzeum znajduje się przedmiot upamiętniający ukrywanie Żydów przez inną
polską rodzinę – państwa Joniuków. Więcej informacji znajduje się na stronie internetowej:
-- 1 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
https://muzeum1939.pl/wejscie-w-historie-ksiazka-ze-zbiorow-jozefa-ulmy-w-
miiws/aktualnosci/7299.html
Jeśli chodzi o rotmistrza Witolda Pileckiego, w części wystawy pt. „Groza wojny” znajduje się
karta z raportu z pobytu w obozie i fotografia obozowa rotmistrza Pileckiego. Oprócz tego,
na placu przez budynkiem Muzeum znajduje się pomnik rotmistrza Witold Pileckiego,
a historia tego bohatera do końca września tego roku była przedstawiana na wystawie
plenerowej pt. „Twarz Odwagi. Witold Pilecki (1901-1948)”, usytułowanej obok pomnika.
Dzięki współpracy z Centralnym Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach
od 6 października 2024 r. do końca lutego 2025 r. jeszcze więcej osób będzie mogło zobaczyć
wystawę poświęconą rotmistrzowi Pileckiemu. Została ona wypożyczona ww. Muzeum,
a zwiedzający mogą ją oglądać przed wejściem do budynku przy ul. Muzealnej 4
w Łambinowicach. W muzealnym sklepie Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku jest
również dostępna publikacja Jacka Pawłowicza poświęcona rotmistrzowi Pileckiemu.
Jednocześnie Muzeum podejmuje działania, aby opowieść o tym polskim bohaterze
na wystawie głównej Muzeum została wzbogacona o kolejne elementy – ma to nastąpić
w styczniu 2025 r.
W czerwcu 2024 r. rozpoczęto zapowiadany przez p.o. dyrektora Muzeum proces
przywracania pierwotnego kształtu wystawy. Przypominamy, że została ona zmieniona
wbrew intencjom autorów w latach 2017-2018 przez dyr. Karola Nawrockiego. Sąd
Okręgowy w Gdańsku oraz Sąd Apelacyjny w Warszawie potwierdziły w swoich
orzeczeniach, że w latach 2017-2018 doszło do naruszenia praw autorskich twórców
scenariusza, tj. Pawła Machcewicza, Piotra M. Majewskiego, Janusza Marszalca oraz Rafała
Wnuka. Sądy nakazały też wypłacenie przez Muzeum II Wojny Światowej, tytułem
zadośćuczynienia autorom scenariusza, kary pieniężnej na rzecz wskazanego przez nich
stowarzyszenia zajmującego się pomocą osobom z autyzmem.
Celem zmian rozpoczętych przez nowe kierownictwo Muzeum wiosną 2024 r. było zatem
przywrócenie spójnego charakteru wystawy, usunięcie wprowadzonych przez dyrektorów
Karola Nawrockiego i Grzegorza Berendta błędnych informacji, usunięcie rażących omyłek
oraz uproszczeń w narracji muzealnej – przykładem tego może być zastosowanie tytułu
dla wielkiej tablicy z fotografią rodziny Ulmów „Postawy Polaków wobec Zagłady Żydów”.
Nie ma wątpliwości, że postawa rodziny Ulmów ratujących Żydów podczas opresyjnej
okupacji była wyjątkowym przykładem bohaterstwa, nie mogła być więc typowa, gdyż
typowe były postawy obojętności wobec śmierci narodu żydowskiego i strach przed
podjęciem ryzyka (za pomoc Żydom groziła kara śmierci). Tytuł „Postawy Polaków wobec
Zagłady Żydów” bez wątpienia sugerował zwiedzającym wystawę, że bohaterska postawa
rodziny Ulmów była zwykłą rzeczą w okupowanej Polsce. Warto dodać, że była tam także
i inna poważna pomyłka. Błędnie bowiem wskazano liczbę uratowanych przez Polaków
Żydów, włączając do tej liczby również tych, którzy ocaleli w ZSRR, uciekając na tereny
rządzone przez komunistów. Ponadto rodzina Ulmów została zaprezentowana pomiędzy
częścią wystawy poświęconej obozom zagłady, gdzie opowiada się o fazie przemysłowego,
niemieckiego mordu na Żydach, a symbolicznym miejscem upamiętniania ofiar Holocaustu,
co burzyło logiczny ciąg narracji. Rodzina Ulmów nie została zamordowana w obozie zagłady,
lecz w rodzinnej wsi, w Markowej.
W czerwcu 2024 r. nowe kierownictwo Muzeum zdecydowało się na usunięcie portretu
o. Maksymiliana Marii Kolbego oraz ekspozytora multimedialnego jemu poświęconego,
w którym dyr. Nawrocki zawarł szereg istotnych błędów i uproszczeń na temat tego
bohatera polskiej historii. Autorzy tego fragmentu wystawy napisali, że o. Kolbe zajmował
się „ewangelizacją” Żydów, gdy tymczasem wiadomo, że kierowany przez niego „Rycerz
Niepokalanej” drukował niejednokrotnie treści o charakterze antysemickim. Poza tym,
portret i ekspozytor zostały umieszczone w części opowiadającej o życiu w obozach
koncentracyjnych, gdzie autorzy starali się prezentować – o ile było to możliwe – fotografie
-- 2 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
z okresu obozowego. Tymczasem dyr. Nawrocki umieścił w tym fragmencie zdjęcie
o. Kolbego w habicie z okresu 20-lecia międzywojennego.
Podobnie stało się w przypadku umieszczenia przez dr. Karola Nawrockiego fotografii
rotmistrza Pileckiego – w części obozowej znalazło się jego duże zdjęcie pokazujące młodego
oficera WP w miejscu, gdzie relacjonowano tragiczne obozowe historie, w tym więźnia
Pileckiego, jednego z najdzielniejszych przywódców obozowej konspiracji.
Podsumowując, umieszczenie w tym miejscu historii o. Kolbego i rotmistrza Pileckiego
z ich bogatymi losami przed 1939 r. zakłóciłoby spójność muzealną tej przestrzeni, która
rządzi się swoimi prawami.
Ad 2.
Zgodnie z informacjami otrzymanymi z Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku 8 maja
2024 r. przywrócono i uruchomiono film pt. „Dyptyk” kończący wystawę, który został
usunięty w listopadzie 2017 r. przez dyr. Karola Nawrockiego. Było on (i nadal jest)
podsumowaniem wystawy, akcentował i akcentuje, że nienawiść i wojny nie skończyły się po
II wojnie światowej i ludzkość ciągle powtarza błędy swych przodków. W przeglądzie
wydarzeń po 1945 r. zaprezentowano m.in. polskich bohaterów wolności: ks. Jerzego
Popiełuszkę, prezydenta Ronalda Regana, bohaterów – studentów z Warszawy 1968 r.,
bohaterów Grudnia 1970 r. w Gdyni, papieża Jana Pawła II i wiele innych postaci polskich
dróg wolności.
W sierpniu 2024 r. przywrócono w części opowiadającej o cechach systemu sowieckiego
eksponat – grę planszową dla dzieci, usuniętą przez dyr. Nawrockiego w 2017 r. Ten cenny
eksponat akcentował siłę i bezwzględność sowieckiej propagandy, którą kierowano również
do dzieci. Zmiana ludzkiej duszy dokonywać się miała niemal natychmiast. Należy zauważyć,
że poprzednia dyrekcja w miejscu usuniętego eksponatu wstawiła rewolwer Nagant,
pozyskany w Pruszczu Gdańskim podczas policyjnej rewizji. Zwracamy uwagę, że rewolwer
Nagant w żaden sposób nie łączył się z tragiczną historią sowieckiego terroru i nawet jeśli
był tylko symbolicznym zwróceniem uwagi na brutalność komunizmu, to nie mógł on w żaden
sposób przebić oryginalnego przedmiotu – gry. Jej siła, jako pamiątki strasznej przeszłości,
jest nie do ocenienia.
W listopadzie 2024 r. przywrócono w części odpowiadającej o najeździe Armii Czerwonej
na Polskę ważny eksponat, usunięty przez zespół dr. Nawrockiego – makatę pokazującą
skomplikowane stosunki społeczne i polityczne na Kresach po wybuchu wojny, w tym
współpracę części ludności ukraińskiej i białoruskiej z radzieckim najeźdźcą.
We wrześniu 2024 r. w związku z umieszczeniem postaci o. Maksymiliana Kolbego w części
obozowej dodano tekst mówiący o istocie poświęcania się w obozach dla bliźnich, zwracając
uwagę, że wielu duchownych wykazało się heroiczną postawą, pomagając bezinteresownie
współwięźniom – w tym o. Kolbe i ks. Frelichowski, którzy są symbolami oddania się bliźnim
aż za cenę własnego życia. Umieszczając o. Kolbego, Muzeum zmuszone było usunąć
powojenną listę zamordowanych w Dachau obywateli Polski – w dużej części narodowości
żydowskiej.
25 listopada 2024 r. przedwojenna flaga ze Lwowa ukrywana przez całą okupację i w 1945 r.
przewieziona przez granicę na teren obecnej Polski w ramach tzw. repatriacji została
przeniesiona z części ekspozycji poświęconej sowieckiej agresji w 1939 r. do części
opowiadającej o tzw. repatriacji lat 1944-1947.
Ad 3.
Na wystawach stałych w instytucjach nadzorowanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego dokonywane były stałe i czasowe zmiany w ekspozycjach muzealnych.
-- 3 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ministerstwo nie jest w stanie podać liczby zmienianych obiektów, bowiem bezustannie
zmieniane są jakieś ekspozycje, a dokonywanych na nich zmian przybywa.
Ad 4.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odbył rozmowę z dyr. Rafałem Wnukiem
dotyczącą opisanej sytuacji. Natomiast prof. Machcewicz nie jest pracownikiem instytucji,
której organizatorem jest Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Ad 5.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie gromadzi i w związku z tym nie posiada
żadnych publikacji lub opracowań ani też nie wymaga ich gromadzenia od jednostek
podległych lub nadzorowanych odnoszących się do wypowiedzi osób spoza tych jednostek
dotyczących pomocy udzielanej Żydom przez Polaków w czasie II wojny światowej.
Ad 6.
Z informacji Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku wynika, że Zespół ds. zmian powstał
w lipcu 2024 r. Na jego czele stoi dr Jan Szkudliński, kierownik Działu Naukowego Muzeum
II Wojny Światowej. W skład zespołu wchodzą także inny pracownik tego działu oraz
pracownicy innych działów. Muzeum jednakże nie ujawniło nazwisk pozostałych członków
zespołu oraz osób współpracujących z zespołem. Nadmieniło jedynie, że wśród nich byli
obecni naukowcy z Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, Muzeum
Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej
oraz innych instytucji.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec
-- 4 of 4 --