Interpelacja nr 6769
Interpelacja w sprawie możliwego przejęcia polskich portów i terminali przeładunkowych przez zagraniczne podmioty
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (35%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie możliwego przejęcia polskich portów i terminali przeładunkowych przez zagraniczne podmioty
Interpelacja nr 6769
do ministra infrastruktury
w sprawie możliwego przejęcia polskich portów i terminali przeładunkowych przez zagraniczne podmioty
Zgłaszający: Michał Woś, Dariusz Matecki, Przemysław Drabek, Piotr Uruski, Małgorzata Golińska
Data wpływu: 02-12-2024
Szanowny Panie Premierze,
z niepokojem obserwujemy doniesienia medialne o planach przejęcia kluczowych polskich portów i terminali przeładunkowych przez zagraniczne korporacje, w tym niemiecką grupę Rhenus oraz konsorcjum Viterry i Copenhagen Merchants. Polskie porty morskie są strategicznymi elementami infrastruktury naszego państwa, a ich przejęcie przez podmioty zagraniczne może mieć daleko idące konsekwencje dla bezpieczeństwa i suwerenności gospodarczej Polski.
Według informacji opublikowanych w „Pulsie Biznesu“ grupa Rhenus jest bliska przejęcia kontroli nad spółką Bulk Cargo – Port Szczecin, która zarządza terminalem przeładowującym węgiel, rudę żelaza, koks i inne towary masowe. Z kolei konsorcjum związane z Viterrą i CM po raz kolejny uzyskało miano najlepszego oferenta na dzierżawę terminala zbożowego w Porcie Gdynia. Przypominamy, że poprzednio transakcję tę zablokował resort infrastruktury, uzasadniając decyzję kwestiami bezpieczeństwa państwa.
Politycy wielokrotnie wskazywali na konieczność ochrony polskich portów przed przejęciem przez zagraniczne podmioty. Ustawa o prawie pierwokupu akcji i udziałów operatorów hubów portowych przez podmioty Skarbu Państwa, uchwalona na początku 2023 roku, miała stanowić zabezpieczenie przed takim scenariuszem. Tymczasem obserwowane działania budzą poważne wątpliwości, czy władze państwowe odpowiednio realizują swoje obowiązki w tej kwestii.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania podejmuje rząd, aby zabezpieczyć polskie porty i terminale przeładunkowe przed przejęciem przez zagraniczne podmioty, w szczególności związane z państwami trzecimi?
2. Czy rząd planuje skorzystać z przepisów ustawy o prawie pierwokupu akcji i udziałów operatorów portowych, aby zachować kontrolę nad strategicznymi elementami polskiej infrastruktury?
3. Czy transakcje związane z dzierżawą lub przejęciem terminali w Szczecinie i Gdyni były analizowane pod kątem wpływu na bezpieczeństwo energetyczne i żywnościowe kraju? Jeśli tak, jakie były wyniki tych analiz?
4. Czy polski rząd podejmie kroki w celu wstrzymania tych transakcji do czasu przeprowadzenia szczegółowych konsultacji z ekspertami i opinią publiczną?
5. Jakie stanowisko w tej sprawie zajmuje Komisja Europejska, której zgoda jest również wymagana na dzierżawę terminala w Gdyni? Czy rząd Polski prowadzi w tej sprawie aktywne negocjacje z Brukselą?
Polska infrastruktura portowa ma kluczowe znaczenie dla naszej gospodarki i suwerenności. W związku z tym oczekujemy, że rząd podejmie wszelkie możliwe kroki, aby uniemożliwić przejęcie kluczowych aktywów przez podmioty zagraniczne bez uprzedniego zabezpieczenia interesu narodowego.
Interpelacja nr 6769
do ministra infrastruktury
w sprawie możliwego przejęcia polskich portów i terminali przeładunkowych przez zagraniczne podmioty
Zgłaszający: Michał Woś, Dariusz Matecki, Przemysław Drabek, Piotr Uruski, Małgorzata Golińska
Data wpływu: 02-12-2024
Szanowny Panie Premierze,
z niepokojem obserwujemy doniesienia medialne o planach przejęcia kluczowych polskich portów i terminali przeładunkowych przez zagraniczne korporacje, w tym niemiecką grupę Rhenus oraz konsorcjum Viterry i Copenhagen Merchants. Polskie porty morskie są strategicznymi elementami infrastruktury naszego państwa, a ich przejęcie przez podmioty zagraniczne może mieć daleko idące konsekwencje dla bezpieczeństwa i suwerenności gospodarczej Polski.
Według informacji opublikowanych w „Pulsie Biznesu“ grupa Rhenus jest bliska przejęcia kontroli nad spółką Bulk Cargo – Port Szczecin, która zarządza terminalem przeładowującym węgiel, rudę żelaza, koks i inne towary masowe. Z kolei konsorcjum związane z Viterrą i CM po raz kolejny uzyskało miano najlepszego oferenta na dzierżawę terminala zbożowego w Porcie Gdynia. Przypominamy, że poprzednio transakcję tę zablokował resort infrastruktury, uzasadniając decyzję kwestiami bezpieczeństwa państwa.
Politycy wielokrotnie wskazywali na konieczność ochrony polskich portów przed przejęciem przez zagraniczne podmioty. Ustawa o prawie pierwokupu akcji i udziałów operatorów hubów portowych przez podmioty Skarbu Państwa, uchwalona na początku 2023 roku, miała stanowić zabezpieczenie przed takim scenariuszem. Tymczasem obserwowane działania budzą poważne wątpliwości, czy władze państwowe odpowiednio realizują swoje obowiązki w tej kwestii.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania podejmuje rząd, aby zabezpieczyć polskie porty i terminale przeładunkowe przed przejęciem przez zagraniczne podmioty, w szczególności związane z państwami trzecimi?
2. Czy rząd planuje skorzystać z przepisów ustawy o prawie pierwokupu akcji i udziałów operatorów portowych, aby zachować kontrolę nad strategicznymi elementami polskiej infrastruktury?
3. Czy transakcje związane z dzierżawą lub przejęciem terminali w Szczecinie i Gdyni były analizowane pod kątem wpływu na bezpieczeństwo energetyczne i żywnościowe kraju? Jeśli tak, jakie były wyniki tych analiz?
4. Czy polski rząd podejmie kroki w celu wstrzymania tych transakcji do czasu przeprowadzenia szczegółowych konsultacji z ekspertami i opinią publiczną?
5. Jakie stanowisko w tej sprawie zajmuje Komisja Europejska, której zgoda jest również wymagana na dzierżawę terminala w Gdyni? Czy rząd Polski prowadzi w tej sprawie aktywne negocjacje z Brukselą?
Polska infrastruktura portowa ma kluczowe znaczenie dla naszej gospodarki i suwerenności. W związku z tym oczekujemy, że rząd podejmie wszelkie możliwe kroki, aby uniemożliwić przejęcie kluczowych aktywów przez podmioty zagraniczne bez uprzedniego zabezpieczenia interesu narodowego.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
18%
Konkretność
82%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4769 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGMiZS-4.054.2.2024
Warszawa, 31 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6769 Posła Michała Wosia oraz grupy Posłów w sprawie
możliwego przejęcia polskich portów i terminali przeładunkowych przez zagraniczne
podmioty, przedstawiam następujące informacje.
W dniu 10 maja 2024 r. wpłynął do Ministra Infrastruktury wniosek Rhenus Beteiligungen
International GmbH, dalej jako „Rhenus”, o wyrażenie zgody na uzyskanie statusu
podmiotu dominującego w trybie art. 3b ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach
i przystaniach morskich (Dz. U. z 2023 r. poz. 1796) względem Bulk Cargo - Port Szczecin
sp. z o.o., dalej jako „Bulk Cargo”. Wniosek dotyczył realizacji umowy pomiędzy dwoma
prywatnymi przedsiębiorstwami (nienależącymi do Skarbu Państwa). W toku
postępowania administracyjnego Minister Infrastruktury nie znalazł podstaw do wydania
decyzji odmownej i decyzją z 26 lipca 2024 r. wyraził zgodę na uzyskanie przez Rhenus
statusu podmiotu dominującego względem Bulk Cargo.
Ponadto do Ministra Infrastruktury wpłynęły zawiadomienia, o których mowa w art. 3d
ust. 6 ustawy o portach i przystaniach morskich, w sprawie zawarcia warunkowych umów
sprzedaży łącznie 39 508 udziałów spółki Bulk Cargo. Sprzedawcami udziałów są
udziałowcy – osoby fizyczne, zaś nabywcą sprzedawanych udziałów jest spółka Rhenus,
która w dacie zawarcia warunkowych umów sprzedaży udziałów posiadała już 40%
udziałów w kapitale zakładowym Bulk Cargo.
Zgodnie z obowiązującą procedurą przeprowadzono szerokie konsultacje, w wyniku
których na gruncie obowiązującej regulacji ustawowej nie zidentyfikowano przesłanek,
z których wynikałoby, że nabycie praw udziałowych Bulk Cargo służyłoby realizacji celów
określonych art. 9a ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem
państwowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 125, z późn. zm.) i wskazujących na konieczność
skorzystania przez Skarb Państwa z prawa pierwokupu.
Zbycie udziałów na rzecz Rhenus Beteiligungen International GmbH pozytywnie oceniła
organizacja związkowa Wolny Związek Zawodowy Pracowników Gospodarki Morskiej Bulk
Cargo, która wskazała na trudną sytuację Spółki i potrzebę poniesienia nakładów
inwestycyjnych oraz pozytywnie odniosła się do planów inwestycyjnych nabywcy.
Wystąpienie zostało podpisane przez 191 pracowników.
Jak wynika z przekazanych informacji, Rhenus planuje liczne inwestycje w infrastrukturę
spółki w celu zwiększenia możliwości przeładunkowych i wzrostu efektywności
-- 1 of 2 --
2
świadczonych usług, w tym zamierza nabyć nowy sprzęt – między innymi dźwigi, żurawie
portowe, wózki widłowe, boksy i zbiorniki na ładunki masowe suche i płynne.
Wzrost efektywności usług świadczonych przez Bulk Cargo dzięki poczynionym
inwestycjom wpłynie na wzrost przeładunków i większe wpływy do Zarządu Morskich
Portów Szczecin i Świnoujście S.A. w ramach zawartych umów dotyczących dzierżawy
terenu, co przyczyni się do poprawy konkurencyjności portu w Szczecinie.
Minister Infrastruktury, kierując się przepisami ustawy o portach i przystaniach morskich,
podejmuje działania mające na celu ochronę polskich portów i terminali przed przejęciem
przez podmioty zagraniczne, w szczególności pochodzące z państw trzecich, w sposób
zagrażający interesom państwowym. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o portach i przystaniach
morskich, rozporządzenie prawami do nieruchomości położonych w granicach portów
i przystani morskich wymaga zgody ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej.
Transakcje dotyczące dzierżawy lub przejęcia terminali portowych, a także uzyskanie
statusu podmiotu dominującego wobec użytkownika wieczystego nieruchomości
położonych w porcie morskim, podlegają analizie w zakresie ich wpływu na
bezpieczeństwo państwa, w tym na bezpieczeństwo energetyczne i żywnościowe.
Przepisy prawa nie przewidują przeprowadzania konsultacji z opinią publiczną lub
ekspertami zewnętrznymi w sprawach dotyczących transakcji w obszarze portowym.
Należy jednak zauważyć, że w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem Rhenus,
pozytywną opinię w sprawie wyraził Wolny Związek Zawodowy Pracowników Gospodarki
Morskiej Bulk Cargo.
W tej sprawie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyraził decyzją
z 4 października 2024 r. zgodę na dokonanie koncentracji polegającej na przejęciu przez
Rhenus kontroli nad Bulk Cargo.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGMiZS-4.054.2.2024
Warszawa, 31 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6769 Posła Michała Wosia oraz grupy Posłów w sprawie
możliwego przejęcia polskich portów i terminali przeładunkowych przez zagraniczne
podmioty, przedstawiam następujące informacje.
W dniu 10 maja 2024 r. wpłynął do Ministra Infrastruktury wniosek Rhenus Beteiligungen
International GmbH, dalej jako „Rhenus”, o wyrażenie zgody na uzyskanie statusu
podmiotu dominującego w trybie art. 3b ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach
i przystaniach morskich (Dz. U. z 2023 r. poz. 1796) względem Bulk Cargo - Port Szczecin
sp. z o.o., dalej jako „Bulk Cargo”. Wniosek dotyczył realizacji umowy pomiędzy dwoma
prywatnymi przedsiębiorstwami (nienależącymi do Skarbu Państwa). W toku
postępowania administracyjnego Minister Infrastruktury nie znalazł podstaw do wydania
decyzji odmownej i decyzją z 26 lipca 2024 r. wyraził zgodę na uzyskanie przez Rhenus
statusu podmiotu dominującego względem Bulk Cargo.
Ponadto do Ministra Infrastruktury wpłynęły zawiadomienia, o których mowa w art. 3d
ust. 6 ustawy o portach i przystaniach morskich, w sprawie zawarcia warunkowych umów
sprzedaży łącznie 39 508 udziałów spółki Bulk Cargo. Sprzedawcami udziałów są
udziałowcy – osoby fizyczne, zaś nabywcą sprzedawanych udziałów jest spółka Rhenus,
która w dacie zawarcia warunkowych umów sprzedaży udziałów posiadała już 40%
udziałów w kapitale zakładowym Bulk Cargo.
Zgodnie z obowiązującą procedurą przeprowadzono szerokie konsultacje, w wyniku
których na gruncie obowiązującej regulacji ustawowej nie zidentyfikowano przesłanek,
z których wynikałoby, że nabycie praw udziałowych Bulk Cargo służyłoby realizacji celów
określonych art. 9a ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem
państwowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 125, z późn. zm.) i wskazujących na konieczność
skorzystania przez Skarb Państwa z prawa pierwokupu.
Zbycie udziałów na rzecz Rhenus Beteiligungen International GmbH pozytywnie oceniła
organizacja związkowa Wolny Związek Zawodowy Pracowników Gospodarki Morskiej Bulk
Cargo, która wskazała na trudną sytuację Spółki i potrzebę poniesienia nakładów
inwestycyjnych oraz pozytywnie odniosła się do planów inwestycyjnych nabywcy.
Wystąpienie zostało podpisane przez 191 pracowników.
Jak wynika z przekazanych informacji, Rhenus planuje liczne inwestycje w infrastrukturę
spółki w celu zwiększenia możliwości przeładunkowych i wzrostu efektywności
-- 1 of 2 --
2
świadczonych usług, w tym zamierza nabyć nowy sprzęt – między innymi dźwigi, żurawie
portowe, wózki widłowe, boksy i zbiorniki na ładunki masowe suche i płynne.
Wzrost efektywności usług świadczonych przez Bulk Cargo dzięki poczynionym
inwestycjom wpłynie na wzrost przeładunków i większe wpływy do Zarządu Morskich
Portów Szczecin i Świnoujście S.A. w ramach zawartych umów dotyczących dzierżawy
terenu, co przyczyni się do poprawy konkurencyjności portu w Szczecinie.
Minister Infrastruktury, kierując się przepisami ustawy o portach i przystaniach morskich,
podejmuje działania mające na celu ochronę polskich portów i terminali przed przejęciem
przez podmioty zagraniczne, w szczególności pochodzące z państw trzecich, w sposób
zagrażający interesom państwowym. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o portach i przystaniach
morskich, rozporządzenie prawami do nieruchomości położonych w granicach portów
i przystani morskich wymaga zgody ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej.
Transakcje dotyczące dzierżawy lub przejęcia terminali portowych, a także uzyskanie
statusu podmiotu dominującego wobec użytkownika wieczystego nieruchomości
położonych w porcie morskim, podlegają analizie w zakresie ich wpływu na
bezpieczeństwo państwa, w tym na bezpieczeństwo energetyczne i żywnościowe.
Przepisy prawa nie przewidują przeprowadzania konsultacji z opinią publiczną lub
ekspertami zewnętrznymi w sprawach dotyczących transakcji w obszarze portowym.
Należy jednak zauważyć, że w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem Rhenus,
pozytywną opinię w sprawie wyraził Wolny Związek Zawodowy Pracowników Gospodarki
Morskiej Bulk Cargo.
W tej sprawie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyraził decyzją
z 4 października 2024 r. zgodę na dokonanie koncentracji polegającej na przejęciu przez
Rhenus kontroli nad Bulk Cargo.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --