Interpelacja w sprawie zawieszenia programu "Czyste Powietrze"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6722
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zawieszenia programu "Czyste Powietrze"
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 29-11-2024
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z informacją przekazaną przez prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w dniu 28 listopada 2024 r. program „Czyste Powietrze” został zawieszony. Decyzja o zawieszeniu programu wywołała ogromne zaniepokojenie.
Program ten od wielu lat stanowił jeden z głównych filarów polityki ekologicznej Polski, wspierając zarówno gospodarstwa domowe, jak i samorządy w walce ze smogiem oraz w trosce o jakość powietrza, a z nim o zdrowie Polaków. Dzięki udzielanemu w ramach programu wsparciu finansowemu i technicznemu możliwa była m.in. modernizacja systemów ogrzewania, termomodernizacja budynków czy też instalacja odnawialnych źródeł energii.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Jakie były podstawy prawne oraz faktyczne uzasadnienie decyzji o zawieszeniu programu "Czyste Powietrze"?
2. Czy decyzja o zawieszeniu programu była poprzedzona konsultacjami społecznymi, zwłaszcza z ekspertami i samorządami? Jeśli tak, proszę o wskazanie terminów tych konsultacji. Proszę także o udostępnienie ich wyników.
3. Czy ministerstwo planuje wznowienie programu? Jeśli tak, proszę o wskazanie przewidywanego terminu.
4. Jakie działania zastępcze planuje podjąć Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom przerwania programu dla bezpośrednich beneficjentów, jak i jakości powietrza w Polsce?
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4268 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
Odpowiedź na interpelację
DPN-WWM.050.22.2024.MW
3563604.14180036.11408650
Warszawa, 13-01-2025
Dotyczy: Interpelacji poselskiej Pana Andrzeja Śliwki w sprawie zawieszenia programu
"Czyste Powietrze" - K10INT6722
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
decyzja Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) o
tymczasowym wstrzymaniu przyjmowania nowych wniosków w programie „Czyste Powietrze”
związana była z potrzebą wdrożenia kompleksowych zmian w programie. Ich celem jest m.in.
lepsza ochrona Polek i Polaków przed nieuczciwymi wykonawcami. Do NFOŚiGW spływały
informacje o nadużyciach w programie „Czyste Powietrze”, w tym także od beneficjentów, którzy
dostawali podejrzane oferty. Równocześnie NFOŚiGW podjął współprace z organami ścigania,
pod kątem dopuszczenia się oszustw przez wykonawców i pośredników.
Program „Czyste Powietrze” w nowej odsłonie zadebiutuje 31 marca 2025 r. Wszystkie złożone
dotychczas wnioski są nadal rozpatrywane. Dla osób, które rozpoczęły realizację inwestycji, ale
nie zdążyły złożyć wniosku, NFOŚiGW przygotuje specjalne rozwiązanie, które uwzględni
dłuższy okres kwalifikowalności kosztów (od 28 maja 2024 r.).
Program po wielu latach funkcjonowania wymagał gruntownych zmian. Ministerstwo Klimatu i
Środowiska wspólnie z NFOŚiGW przed zawieszeniem Programu przeprowadziło w dniach:
4,15,18 i 22 października 2024 r., spotkania konsultacyjne, w których udział wzięło ponad 200
uczestników (przedstawicieli organizacji pozarządowych, samorządów, administracji, banków,
wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej). Efektem tych spotkań były
propozycje reform w Programie, które obejmują:
nowy, czytelny układ programu - podział przedsięwzięć w zależności od zapotrzebowania
budynku na energię użytkową,
aktualizację progów dochodowych w poszczególnych grupach dofinansowania,
ujednolicone poziomy dofinansowania w poszczególnych grupach dochodowych dla
łatwiejszych rozliczeń projektów,
wzrost wymagań odnośnie do klasy efektywności energetycznej dotowanych urządzeń,
odejście od audytów energetycznych na rzecz świadectw charakterystyki energetycznej i
oceny energetycznej z wizytą eksperta w każdym domu,
obowiązek wypłaty zaliczki na konto beneficjenta, a nie wykonawcy,
limity dotacji na poszczególne kategorie kosztów,
dotacje dla rzeczywiście najuboższych,
uzyskanie określonego standardu energetycznego.
-- 1 of 2 --
Ponadto w dniach 9-27 grudnia 2024 r., projekt nowej odsłony programu został poddany
konsultacjom otwartym dla wszystkich uczestników Programu. Do NFOŚiGW wpłynęło niemal 4
tys. propozycji i postulatów, które są obecnie analizowane.
W trosce o beneficjentów, dotkniętych skutkami powodzi z września 2024 r. Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w uzgodnieniu z Ministerstwem Klimatu i Środowiska
oraz Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej przygotował specjalną odsłonę Programu
„Czyste Powietrze”. Nowy komponent programu skierowany do gmin oraz mieszkańców i
mieszkanek województw: dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego i śląskiego ruszył 12 grudnia
2024 r. Na powyższy cel przeznaczono 300 mln zł.
Tymczasowe zawieszenie przyjmowania nowych wniosków w Programie „Czyste
Powietrze” nie oznacza obniżenia priorytetu dla działań na rzecz poprawy jakości
powietrza. Zwróciłem się do wszystkich marszałków województw o podjęcie współpracy
z gminami, by wykorzystać obecny okres na działania przygotowawcze do uruchomienia
nowej odsłony Programu „Czyste Powietrze”.
W nowej odsłonie Programu istotną rolę odgrywać będą gminni operatorzy, których
zadaniem będzie przeprowadzenie beneficjentów o najniższych dochodach, przez proces
przygotowania wniosku, realizacji inwestycji i rozliczenia dofinansowania. Powodzenie tej
ścieżki będzie zależało od współpracy i zaangażowania gmin.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 2 of 2 --