Interpelacja w sprawie przepisów regulujących działalność organizacji pozarządowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6691
do ministra ds. społeczeństwa obywatelskiego
w sprawie przepisów regulujących działalność organizacji pozarządowych
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 28-11-2024
Szanowna Pani Minister,
środowisko organizacji pozarządowych w Polsce od dawna zwraca uwagę na liczne trudności wynikające z przepisów regulujących ich działalność. Wielokrotnie sygnalizowano problemy związane ze skomplikowaną sprawozdawczością, niejasnymi procedurami i barierami prawnymi, które utrudniają funkcjonowanie organizacji.
Podkreśla się potrzebę uproszczenia procedur związanych z tworzeniem i prowadzeniem organizacji pozarządowych. Konfederacja Inicjatyw Pozarządowych Rzeczypospolitej wskazuje na konieczność wprowadzenia kodeksu dla organizacji pozarządowych, który mógłby ujednolicić przepisy i zwiększyć efektywność ich działania. Wśród propozycji zmian wymienia się także uproszczenie obowiązków sprawozdawczych dla małych i średnich NGO, jednak część rozważanych rozwiązań budzi wątpliwości w środowisku.
W związku z tym przedstawiciele organizacji pozarządowych wyrażają rosnące zniecierpliwienie brakiem konkretnych działań na rzecz reformy przepisów regulujących ich działalność.
Uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania.
1. Jakie konkretne działania podejmuje lub planuje podjąć Komitet do spraw Pożytku Publicznego w celu uproszczenia i ujednolicenia przepisów regulujących działalność organizacji pozarządowych?
2. Czy są przewidywane konsultacje społeczne z przedstawicielami trzeciego sektora w celu wypracowania optymalnych rozwiązań legislacyjnych?
3. Jakie są planowane terminy wprowadzenia ewentualnych zmian w przepisach dotyczących NGO?
4. Czy Komitet do spraw Pożytku Publicznego analizuje doświadczenia innych krajów w zakresie regulacji działalności organizacji pozarządowych, które mogłyby zostać zaadaptowane na grunt polski?
5. Jakie działania są podejmowane w celu zwiększenia transparentności i efektywności współpracy między administracją publiczną a organizacjami pozarządowymi?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Minister Adriana Porowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7017 znakówspk@kprm.gov.pl / sekretariat_DOB@kprm.gov.pl Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
www.gov.pl/web/pozytek Al. Ujazdowskie 1/3
00-583 Warszawa
Przewodnicząca Komitetu do spraw Pożytku Publicznego
Adriana Porowska
DOB.WPDOP.4610.3.2024
Warszawa, 16 grudnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT6691 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego
w sprawie przepisów regulujących działalność organizacji pozarządowych proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Ad 1. Jakie konkretne działania podejmuje lub planuje podjąć Komitet ds. Pożytku
Publicznego w celu uproszczenia i ujednolicenia przepisów regulujących działalność
organizacji pozarządowych?
W ramach planowanych zmian przewidziano nowelizację ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r.
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Wszelkie proponowane zapisy będą
przygotowane w porozumieniu z grupą ds. uproszczeń prawnych powołanym przy
Przewodniczącej Komitetu do spraw Pożytku Publicznego oraz skonsultowane z Radą
Działalności Pożytku Publicznego – zarówno zakres zmian, jak i form legislacyjnych
dostosowań. Prace są w toku, ustalenia i konkretne zapisy będą ogłoszone po ich
zakończeniu.
Dzięki ekspertom zasiadającym w gremiach konsultacyjno-doradczych (Rada Działalności
Pożytku Publicznego, zespoły robocze przy Przewodniczącej i Komitet do spraw Pożytku
Publicznego) Ministra ma możliwość konsultowania swych działań ze stroną pozarządową,
samorządową i z innymi resortami. Wspomniani eksperci to m.in. autorzy opracowań
dotyczących zmian legislacyjnych pożądanych przez trzeci sektor.
-- 1 of 4 --
(+48) 22 694 75 83/ (+48) 22 694 75 29 Komitet do Spraw Pożytku Publicznego,
spk@kprm.gov.pl / sekretariat_DOB@kprm.gov.pl Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
www.gov.pl/web/pozytek Al. Ujazdowskie 1/3
00-583 Warszawa
Ad 2. Czy przewidywane są konsultacje społeczne z przedstawicielami trzeciego sektora
w celu wypracowania optymalnych rozwiązań legislacyjnych?
Już sama forma pracy nad zmianami legislacyjnymi ma charakter partycypacyjny - nad
rozwiązaniami pracuje grupa przy Przewodniczącej Komitetu do spraw Pożytku
Publicznego. Proponowane zapisy będą przygotowywane w porozumieniu z tą grupą
i z Radą Działalności Pożytku Publicznego – zarówno zakres zmian, jak i forma legislacyjnych
dostosowań. Prace są w toku, ustalenia i konkretne zapisy będą ogłoszone po ich
zakończeniu.
Ponadto należy zauważyć, iż niezależnie od ww. prac, w ramach rządowego procesu
legislacyjnego projekty podlegać będą obowiązkowym konsultacjom publicznym
z organizacjami pozarządowymi.
Ad 3. Jakie są planowane terminy wprowadzenia ewentualnych zmian w przepisach
dotyczących NGO?
Prace są w toku, ustalenia i konkretne zapisy będą ogłoszone po ich zakończeniu.
Chcielibyśmy podzielić się wypracowanymi założeniami w I/II kwartale 2025 r. a następnie
rozpocząć prace w ramach rządowego procesu legislacji.
Ad 4. Czy Komitet ds. Pożytku Publicznego analizuje doświadczenia innych krajów
w zakresie regulacji działalności organizacji pozarządowych, które mogłyby zostać
zaadaptowane na grunt polski?
Analiza doświadczeń innych krajów w zakresie regulacji prawnych i praktyki funkcjonowania
organizacji pozarządowych leży w gestii Departamentu Społeczeństwa Obywatelskiego,
który w KPRM odpowiada za obsługę organizacyjną i merytoryczną Przewodniczącej
Komitetu ds. Pożytku Publicznego.
Obecnie, w związku z przygotowaniami do prezydencji Polski w UE i działaniami
planowanymi przez Ministrę ds. Społeczeństwa Obywatelskiego, Przewodniczącą Komitetu
ds. Pożytku Publicznego zostało zlecone wykonanie raportu pt. „Competencies for dialogue
with civil society in the European Union’s member states. State of affairs and good practices
in cooperation during crisis”. Podstawą dla raportu są wyniki ankiety przeprowadzonej
w bieżącym roku przez Departament w krajach członkowskich UE.
W roku 2022 na wniosek ówczesnego Przewodniczącego Komitetu instytuty naukowo -
badawcze podległe Prezesowi Rady Ministrów przygotowały opracowania dot. współpracy
-- 2 of 4 --
(+48) 22 694 75 83/ (+48) 22 694 75 29 Komitet do Spraw Pożytku Publicznego,
spk@kprm.gov.pl / sekretariat_DOB@kprm.gov.pl Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
www.gov.pl/web/pozytek Al. Ujazdowskie 1/3
00-583 Warszawa
finansowej administracji z organizacjami pozarządowymi oraz zlecania organizacjom zadań
publicznych w krajach UE.
Ponadto, w przypadku inicjatyw legislacyjnych Przewodniczącej Komitetu prowadzone
są analizy ad hoc. Należy zauważyć, że formularz Oceny Skutków Regulacji stanowiący
element konieczny dokumentacji w procesie legislacyjnym, zawiera pytanie: jak problem
został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE?
W związku z tym niezbędne jest każdorazowo przeprowadzenie analizy dotyczącej
rozwiązań stosowanych w innych krajach.
Jednocześnie pragnę zauważyć, że rozwiązania i funkcjonowanie III sektora w innych
krajach jest mocno zróżnicowane ze względu na odmienności systemów prawnych oraz
odmienne uwarunkowania historyczne i kulturowe. O polskiej specyfice świadczy choćby
fakt, iż Polska jest jedynym w UE krajem, w którym powołano urząd Ministra
ds. Społeczeństwa Obywatelskiego, a ponadto od dawna w strukturach administracji
rządowej są organy i komórki organizacyjne przeznaczone do współpracy z organizacjami
pozarządowymi.
Ad 5. Jakie działania są podejmowane w celu zwiększenia transparentności i efektywności
współpracy między administracją publiczną a organizacjami pozarządowymi?
Nadzór nad działalnością NIW jako agencji wykonawczej sprawuje Przewodnicząca
Komitetu ds. Pożytku Publicznego. Działania prowadzone są jawnie, a decyzje podejmowane
są w konsultacjach i z czynnym udziałem organizacji pozarządowych.
Transparentność w działaniu jest jednym z priorytetów NIW – CRSO. Zmiany
w regulaminach konkursów zostały wypracowane w porozumieniu z sektorem
pozarządowym; przebieg konkursów na dotacje w ramach programów NIW i ich wyniki
ogłaszane są zgodnie z procedurami.
Transparentności służy także uruchomienie wspomnianych wyżej doradczych grup
roboczych przy Przewodniczącej Komitetu do Spraw Pożytku Publicznego; które pracują
nad usprawnieniami prawnymi (kontekst nowelizacji ustawy o pożytku publicznym
i wolontariacie), rozwijaniem dialogu społecznego i partycypacji oraz aktywizmem
i wolontariatem.
Informacje o działalności Ministry ds. Społeczeństwa Obywatelskiego, Przewodniczącej
Komitetu Pożytku Publicznego dokumentowane są na stronie internetowej
-- 3 of 4 --
(+48) 22 694 75 83/ (+48) 22 694 75 29 Komitet do Spraw Pożytku Publicznego,
spk@kprm.gov.pl / sekretariat_DOB@kprm.gov.pl Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
www.gov.pl/web/pozytek Al. Ujazdowskie 1/3
00-583 Warszawa
https://www.gov.pl/web/pozytek/aktualnosci5 oraz w mediach społecznościowych urzędu
(LinkedIn, Facebook, Instagram, X).
Z wyrazami szacunku
Adriana Porowska
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --