Interpelacja w sprawie planów zaostrzenia wymogów związanych z emisją cząstek stałych w przypadku kotłów zasilanych biopaliwami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6685
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie planów zaostrzenia wymogów związanych z emisją cząstek stałych w przypadku kotłów zasilanych biopaliwami
Zgłaszający: Michał Moskal, Janusz Kowalski
Data wpływu: 28-11-2024
Szanowna Pani Minister,
wprowadzony przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej program „Czyste Powietrze“ został stworzony z myślą o wsparciu gospodarstw domowych w osiągnięciu efektywności energetycznej. Istotną kwestią w kontekście programu jest możliwość dofinansowania wymiany kotła grzewczego z tzw. „kopciuchów“ na kotły zasilane biopaliwami. Obecnie urządzenia, które mogą być dofinansowane z programu, muszą charakteryzować się obniżoną sezonową emisyjnością cząstek stałych wynoszącą ≤ 20 mg/m3. Zdecydowana większość rodzimych producentów spełnia wymagania. Niemniej pojawiają się alarmujące sygnały o planach wprowadzenia bardziej restrykcyjnych wymogów dotyczących emisji pyłów do atmosfery, a mianowicie producenci w najbliższej perspektywie będą zobowiązani do dostosowania emisyjności urządzeń do poziomu 10 mg/m3, a nawet mniej, co drastycznie wpłynie na cenę tychże produktów.
Nawiązując do powyższego, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy MKiŚ analizowało rynek polskich producentów i ich możliwości dostosowania się do planowanych zmian w dopuszczalnych normach emisyjnych? Jeśli tak, to czy analizowano to pod kątem wzrostu kosztów produkcji tych urządzeń, co automatycznie przełoży się na cenę dla konsumentów?
Jak MKiŚ zamierza zapewnić, że wprowadzenie bardziej rygorystycznych wymagań emisyjnych nie doprowadzi do marginalizacji polskich producentów kotłów na biopaliwa, którzy obecnie spełniają normy 20 mg/m3 i odgrywają istotną rolę w krajowym rynku urządzeń grzewczych?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizy, dysponuje raportami naukowymi, które dotyczą wpływu ewentualnego wprowadzenia norm 5-10 mg/m3 dla kotłów na biopaliwa stałe na konkurencyjność polskich producentów i efektu ekologicznego.
Czy MKiŚ planuje wprowadzenie mechanizmów wsparcia dla producentów kotłów na pellet w dostosowaniu do nowych norm emisyjnych, np. przez fundusze na badania i rozwój czy subwencje na modernizację linii produkcyjnych? Jeśli nie, to dlaczego?
Jak MKiŚ odnosi się do wyników kontroli UOKiK, które wykazały, że kotły marki Ferroli nie spełniają wymaganych norm technicznych? Czy ministerstwo przeprowadziło analizę skutków tego naruszenia dla beneficjentów programu „Czyste Powietrze“?
Jakie kroki podjęto w celu wyeliminowania z rynku niespełniających norm kotłów Ferroli, które zostały zainstalowane dzięki wsparciu programu „Czyste Powietrze“? Czy przewiduje się ich obowiązkowy demontaż lub wymianę na urządzenia spełniające wymogi techniczne?
Dlaczego MKiŚ nie wprowadziło jeszcze krajowego systemu certyfikacji pelletu, który byłby tańszą i bardziej dostosowaną alternatywą dla międzynarodowych certyfikatów, takich jak ENplus czy DINplus? Czy ministerstwo zamierza wspierać rozwój lokalnego rynku pelletu przez ustanowienie takich standardów?
Dlaczego MKiŚ nie uwzględnia w swoich strategiach komunikacyjnych szerokiego wachlarza technologii OZE, takich jak kotły na pellet czy miejscowe ogrzewacze pomieszczeń, które mogą być bardziej efektywne i dostępne dla polskich gospodarstw domowych? Czy ministerstwo celowo promuje zagraniczne interesy kosztem krajowych producentów?
Czy minister klimatu uważa, że promocja pomp ciepła kosztem innych technologii OZE jest zgodna z celami zrównoważonego rozwoju oraz ochrony interesów polskich producentów i konsumentów? Jak ministerstwo planuje odpowiedzieć na zarzuty o faworyzowanie jednej technologii?
Z wyrazami szacunku
Michał Moskal
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (24)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14221 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
Odpowiedź na interpelację
DPN-WWM.050.13.2024.MW
3519428.14041787.11298085
Warszawa, 19-12-2024
Dotyczy: interpelacji Posłów Michała Moskala i Janusza Kowalskiego w sprawie planów
zaostrzenia wymogów związanych z emisją cząstek stałych w przypadku kotłów zasilanych
biopaliwami, K10INT6685.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku
przekazuję odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji poselskiej dotyczącej wymogów
dofinansowania w programie „Czyste Powietrze” dla kotłów zasilanych biomasą.
Wymagania dla kotłów na biomasę w programach dotacyjnych
W ramach prac nad zasadami i wymaganiami dla programu „Czyste Powietrze” brane są
pod uwagę rozwiązania technologiczne dostępne na rynku dla beneficjentów programu
oraz ich faktyczne koszty.
Dotacje udzielane ze środków publicznych powinny spełniać istotną rolę nie tylko w
zakresie uzyskania odpowiedniego efektu w postaci np. ograniczenia emisji zanieczyszczeń
do powietrza czy poprawy efektywności energetycznej budynków. Ich rolą jest również
stymulowanie innowacyjnych rozwiązań i uwzględnianie najlepszych dostępnych technik.
Wysokie wsparcie finansowe w programie „Czyste Powietrze” powinno zachęcać
producentów do rozwoju technologii urządzeń grzewczych w kierunku ograniczenia ich
negatywnego wpływu na środowisko.
Wyższe wymagania w programach dotacyjnych nie ograniczają w żadnym stopniu
możliwości sprzedaży na polskim rynku urządzeń bez dotacji o niższych parametrach.
Dofinansowanie do modernizacji linii produkcyjnych
Polscy producenci kotłów na biomasę, którzy chcą zmodernizować swoje linie
produkcyjne, mogą skorzystać z szerokiej oferty instrumentów wsparcia działalności
badawczo-rozwojowej i inwestycyjnej w Programie Fundusze Europejskie dla
Nowoczesnej Gospodarki. W załączeniu przekazuję informację w tym zakresie pozyskaną
z Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Wyniki kontroli rynku kotłów na biomasę
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) zlecił w 2024 roku przeprowadzenie
badań laboratoryjnych wybranych kotłów na biomasę dostępnych na rynku. W wyniku
badania w dwóch modelach kotłów marki Ferroli stwierdzono zaniżoną wartość
sezonowej efektywności energetycznej ogrzewania pomieszczeń w stosunku do
-- 1 of 6 --
deklarowanej przez producenta o więcej niż 4 %, co stanowi niezgodność z tabelą 2
załącznika IV do rozporządzenia Komisji UE 2015/1189 z dnia 28 kwietnia 2015 r. w
sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w
odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla kotłów na paliwo stałe. Powyższe
wpływa na obliczenie współczynnika efektywności energetycznej, na podstawie którego
określona zostaje klasa efektywności energetycznej kotła. Uwzględniając wyniki badań,
ustalona klasa efektywności energetycznej kotła to A+, natomiast zadeklarowana przez
producenta to A++.
Zgodnie z procedurą, Prezes UOKiK wszczął z urzędu postępowania administracyjne w
tym zakresie.
Kontrola UOKiK nie wykazała natomiast niezgodności badanych kotłów z wymaganiami
ekoprojektu. Program „Czyste Powietrze” dopuszcza finansowanie kotłów na biomasę o
klasie energetycznej A+ i nie przewiduje wyższego dofinansowania dla kotłów o klasie
energetycznej A++. Wykazana przez UOKiK niezgodność parametrów kotłów z deklaracją
producenta, nie ma więc przełożenia na możliwość uzyskania dotacji w programie „Czyste
Powietrze” lub jej wysokość.
Normy jakości dla paliw stałych z biomasy
Minister Klimatu i Środowiska dostrzega potrzebę wprowadzenia wymagań jakościowych
dla paliw stałych z biomasy wprowadzanych do obrotu z przeznaczeniem do użycia w
gospodarstwach domowych lub w instalacjach spalania o nominalnej mocy cieplnej
mniejszej niż 1 MW i podjął działania w tym zakresie.
W ramach ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony
środowiska oraz niektórych innych ustaw, skierowanej 5 grudnia 2024 r. do podpisu
Prezydenta RP, w ramach art. 7 wprowadza się upoważnienia do wydania w drodze
rozporządzeń wymagań jakościowych dla paliw stałych z biomasy.
Jednocześnie prowadzony jest proces legislacyjny projektu rozporządzenia Ministra
Klimatu i Środowiska w sprawie wymagań jakościowych dla biomasy pozyskanej z drzew i
krzewów wprowadzanej do obrotu lub obejmowanej procedurą celną dopuszczenia do
obrotu w postaci brykietu lub peletu. Projekt rozporządzenia 2 grudnia 2024 r. został
skierowany do konsultacji publicznych, opiniowania i uzgodnień.
Projekt rozporządzenia stanowi realizację rekomendacji z przeprowadzonego przeglądu
wymagań jakościowych dla paliw stałych1. Ustanowienie wymagań jakościowych dla paliw
stałych z biomasy wprowadzanych do obrotu przyczyni się do ograniczenia emisji
zanieczyszczeń powietrza, a tym samym zdrowia i życia obywateli. Jest również istotne ze
względu na zaostrzone normy jakości powietrza w ramach nowej dyrektywy w sprawie
jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy2.
Dobór technologii OZE
Głównym celem programu „Czyste Powietrze” jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń do
powietrza i poprawa jakości powietrza. Cel ten jest realizowany poprzez wymianę
nieefektywnych kotłów na paliwa stałe oraz poprawę efektywności energetycznej
budynków.
1 Art. 3a ust. 2a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania
jakości paliw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1209).
2 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2024/2881 z dnia 23 października 2024 r. w
sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (dyrektywa AAQD) (Dz.U. L,
2024/2881, 20.11.2024).
-- 2 of 6 --
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zachowuje neutralność technologiczną i nie promuje
konkretnej technologii. Przewidywane w ramach programu oceny energetyczne budynku
mają na celu zapewnienie odpowiedniego doboru docelowego źródła ogrzewania do
konkretnego budynku oraz preferencji beneficjenta.
Od kwietnia 2024 roku dofinansowaniem w ramach programu Czyste Powietrze objęte są
wyłącznie pompy ciepła i kotły na biomasę umieszczone na liście Zielonych Urządzeń i
Materiałów (ZUM). Zapewnia to ochronę beneficjentów programu przed zakupem
urządzeń niskiej jakości.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 6 --
Załącznik
Instrumenty wsparcia działalności badawczo-rozwojowej i inwestycyjnej w Programie
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki
Kredyt ekologiczny
Instrument skierowany do MŚP , przedsiębiorstw small mid- caps, przedsiębiorstw mid-
caps. Celem działania jest transformacja przedsiębiorstw zwiększająca ich efektywność
energetyczną. Wsparcie przeznaczone jest na inwestycje na rzecz szerokorozumianej
efektywności energetycznej, związane z energooszczędnością, w tym termomodernizacją
budynków, a także zmianą źródeł wykorzystywanej energii na bardziej ekologiczne, oraz
wymianą urządzeń, instalacji lub linii technologicznych na bardziej efektywne
energetycznie. Wsparcie publiczne stanowi premia ekologiczna – dofinansowanie
stanowiące refundację części kapitałowej kredytu ekologicznego przeznaczonego na
pokrycie kosztów kwalifikowanych, poniesionych przez beneficjenta na realizację
powyższej inwestycji.
Budżet instrumentu wynosi około 460 mln EUR. Aktualnie trwa nabór wniosków, który
zakończy się 31 stycznia 2025 r., ogłoszenie kolejnego konkursu planowane jest na 22
maja 2025 r., nabór wniosków potrwa od 17.06 do 31.07.2025 r. Lista banków
kredytujących znajduje się na stronie BGK:
https://www.bgk.pl/produkty/kredyt-ekologiczny/#c36416
Gwarancja Ekomax
Zielony fundusz gwarancyjny, instrument gwarancyjny skierowany jest do mikro, małych i
średnich firm oraz do przedsiębiorstw typu small mid-caps i mid-caps. Gwarancja stanowi
zabezpieczenie spłaty kredytów inwestycyjnych udzielanych z przeznaczeniem na
finansowanie projektów polegających na:
• termomodernizacji posiadanych budynków (produkcyjnych, usługowych, biurowych,
handlowych, produkcyjno-usługowych) – obligatoryjny komponent projektu, jeśli
wynika z rekomendacji audytu energetycznego. Termomodernizacja nie musi być
elementem projektu, jeżeli z audytu wynika, że nie jest konieczna do realizacji,
• realizacji dodatkowego lub dodatkowych komponentów projektu, w tym np.:
związanych ze zmianą źródeł wykorzystywanej energii na bardziej ekologiczne,
wymianą urządzeń, instalacji lub linii technologicznych na bardziej efektywne
energetycznie. Zasadność realizacji tych komponentów będzie wynikać z audytu
energetycznego potwierdzającego, że zakładane do realizacji komponenty projektu
pozwolą na osiągnięcie przynajmniej 30% progu oszczędności zużycia energii
pierwotnej.
Alokacja na instrument gwarancyjny wynosi około 173,4 mln euro. Nabór do instrumentu
jest ciągły.
Lista banków kredytujących znajduje się na stronie BGK:
https://www.bgk.pl/male-i-srednie-przedsiebiorstwa/zabezpieczenie-
finansowania/gwarancja-ekomax/#c32704
Gwarancja BiznesMax Plus
Fundusz Gwarancyjny, instrument gwarancyjny skierowany jest do mikro, małych i
średnich firm oraz do przedsiębiorstw typu small midcaps i mid-caps. Gwarancja jako
zabezpieczenie spłaty zadłużenia ułatwia firmom dostęp do finansowania z
przeznaczeniem na realizację inwestycji i/lub zwiększenie kapitału obrotowego
niezbędnego do rozwoju firmy oraz zapewnienia płynności finansowej. Wsparcie w formie
gwarancji przeznaczone jest dla przedsiębiorstw gotowych podjąć dodatkowe ryzyko
-- 4 of 6 --
związane ze zwiększeniem zadłużenia firmy. Gwarancja stanowi zabezpieczenie spłaty
kredytów:
• inwestycyjnych udzielanych z przeznaczeniem na finansowanie projektów
polegających na wdrożeniu innowacji produktowych, procesowych, organizacyjnych
lub marketingowych w tym opartych na automatyzacji, robotyzacji lub cyfryzacji
przedsiębiorstw oraz projektów proekologicznych;
• obrotowych odnawialnych i nieodnawialnych z przeznaczeniem na finansowanie
kapitału obrotowego powiązanego z nakładami inwestycyjnymi w celu uruchomienia,
utrzymania lub zwiększenia działalności produkcyjno-usługowej przedsiębiorstw oraz
finansowanie bieżącej działalności przedsiębiorstw, w tym zapewnienie płynności
finansowej.
Na realizację instrumentu przeznaczono 237 850 000,00 euro. Nabór do instrumentu jest
ciągły.
Lista banków kredytujących znajduje się na stronie BGK:
https://www.bgk.pl/male-i-srednie-przedsiebiorstwa/zabezpieczenie-
finansowania/gwarancja-biznesmax-plus/#c32649
Ścieżka SMART
Instrument dotacyjny skierowany do MŚP oraz konsorcjów tych podmiotów, dużych
przedsiębiorstw, konsorcjów dużych przedsiębiorstw, a także konsorcjów przedsiębiorstw
MŚP z organizacjami badawczymi lub organizacjami pozarządowymi. Przedsiębiorca
realizuje projekt modułowy złożony z jednego lub z dwóch modułów obowiązkowych:
B+R lub Wdrożenie innowacji (w przypadku dużych przedsiębiorców moduł B+R jest
obligatoryjny) oraz dowolnej liczby modułów fakultatywnych: infrastruktura B+R,
cyfryzacja, zazielenienie przedsiębiorstw, internacjonalizacja, kompetencje.
• moduł wdrożenie innowacji, przedsiębiorca może uzyskać dotację warunkową na
wdrożenie w działalności gospodarczej wnioskodawcy na terenie RP, wyników prac
B+R zrealizowanych przez niego samodzielnie lub na jego zlecenie lub przez niego
zakupionych poza projektem, w formie innowacyjnego rozwiązania tj.:
o nowego albo ulepszonego wyrobu lub usługi (innowacji produktowej) lub
o nowego albo ulepszonego procesu biznesowego dotyczącego funkcji działalności
przedsiębiorstwa w zakresie produkcji wyrobów lub usług (innowacji w procesie
biznesowym), które lepiej zaspokoi potrzebę lub zaadresuje wyzwanie niż
rozwiązania dotychczasowe / konkurencyjne.
• moduł zazielenienie przedsiębiorstw, w jego ramach przedsiębiorca może uzyskać
dofinansowanie na:
o wprowadzenie lepszej gospodarki odpadami w przedsiębiorstwie Wnioskodawcy,
wyrażonej wskaźnikiem wielkości odpadów pochodzących z działalności
wnioskodawcy, która zostanie przetworzona, odzyskana bądź niewytworzona
wskutek realizacji modułu, lub
o zwiększenie efektywności energetycznej w procesach produkcyjnych, wyrażonej
wskaźnikiem ilości zaoszczędzonej energii wskutek realizacji modułu, lub
o zmniejszenie emisji zanieczyszczeń do atmosfery w wyniku prowadzonej
działalności przemysłowej lub usługowej, wyrażonego wskaźnikami zmniejszenia
emisji CO2 i innych szkodliwych gazów wskutek realizacji modułu, lub
o wprowadzenia bardziej wydajnej gospodarki materiałowej, wyrażonej
wskaźnikiem zmniejszenia ilości zużytych surowców wskutek realizacji modułu,
lub
o ekoprojektowania lub wytworzenia produktów w filozofii zero waste, w tym
projektowania produktów z materiałów pochodzących z recyklingu, wyrażonych
-- 5 of 6 --
wskaźnikiem liczby procesów lub produktów objętych ekoprojektowaniem lub
liczby produktów wytworzonych w filozofii zero waste lub
o przeprowadzania: weryfikacji technologii środowiskowych (ETV, Environmental
Technology, środowiskowej oceny cyklu życia (LCA, Life Cycle Assessment) lub
oceny śladu środowiskowego produktu (PEF, Product Environmental Footprint),
wdrożenia rekomendacji płynących z ocen LCA lub PEF.
W dniu 8 listopada został ogłoszony konkurs dla konsorcjów przedsiębiorstw z
organizacjami badawczymi lub NGO, nabór wniosków potrwa od 10.01 do 28.03.2025 r.
Kolejne nabory będą ogłaszane zgodnie z harmonogramem dostępnym pod linkiem:
https://www.nowoczesnagospodarka.gov.pl/strony/dowiedz-sie-wiecej-o-
programie/nabory-wnioskow/:
Pojedyncze MŚP: ogłoszenie naboru 06.03.2025 r., nabór potrwa od 06.05.2025 r. do
26.06.2025 r.
Pojedyncze MŚP – nabór dedykowany projektom z zakresu dostępności: ogłoszenie
naboru 5.03.2025 r., nabór potrwa od 10.04.2025 r. do 12.06.2025 r.
Konsorcja przedsiębiorstw z organizacjami badawczymi lub NGO: ogłoszenie naboru
25.04.2025 r., nabór potrwa od 01.07.2025 r. do 30.09.2025 r.
Pojedyncze przedsiębiorstwa inne niż MŚP- nabór dedykowany projektom z
zakresu dostępności: ogłoszenie naboru 4.04.2025 r., nabór potrwa od 09.05.2025
r. do 30.06.2025 r.
Budżet przeznaczony na instrument to 4,9 mld euro.
-- 6 of 6 --