Interpelacja w sprawie lotniska w Radomiu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6678
do ministra infrastruktury
w sprawie lotniska w Radomiu
Zgłaszający: Andrzej Kosztowniak
Data wpływu: 28-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
z wypowiedzi przedstawicieli zarządzającej Lotniskiem Warszawa-Radom spółki Polskie Porty Lotnicze SA wynika, że rzekomym ograniczeniem w rozwoju siatki połączeń z Radomia jest brak możliwości realizowania operacji lotniczych w godzinach nocnych, a także obszar kontroli lotów i dzielenie zadań pomiędzy cywilnych i wojskowych kontrolerów lotu. Jednocześnie w ostatnich tygodniach pojawiła się kwestia braku systemu ILS (instrument landing system) na radomskim lotnisku, w wyniku czego z uwagi na ograniczenia widoczności konieczne było przekierowanie w październiku br. rejsu samolotu Wizzair z Radomia do Katowic. Te, między innymi, powody mają skutkować według PPL mniejszym niż planowano ruchem pasażerskim na radomskim lotnisku.
Jednocześnie przedstawiciele PPL SA informują co jakiś czas o prowadzonych rozmowach w zakresie rozwoju siatki połączeń na radomskim lotnisku, jednak nie podają konkretów.
Ponadto w 2025 roku (i być może kolejnych) spodziewane są istotne ograniczenia w wykonywaniu operacji lotniczych na lotniskach w Rzeszowie i Krakowie w związku z koniecznością modernizacji infrastruktury lotniczej, zwłaszcza dróg startowych.
W związku z powyższym proszę o udzielenie informacji na następujące pytania:
W jaki sposób zorganizowana jest obecnie kwestia kontroli lotów cywilnych na Lotnisku Warszawa-Radom? W jakich godzinach (i w jakie dni) możliwe są do wykonywania operacje cywilne i w jakim zakresie kolidują z nimi ewentualnie operacje wojskowe? Jaki jest obecnie w związku z powyższym limit operacji cywilnych możliwych do wykonania na godzinę, na dzień i na tydzień na Lotnisku Warszawa-Radom?
Jakie systemy wspomagania wykonywania operacji w trudnych warunkach i przy ograniczonej widoczności są obecnie dostępne na Lotnisku Warszawa-Radom? Czy planowane są, a jeśli tak, to w jakim zakresie i w jakim terminie inwestycje dotyczące instalacji systemów ILS na lotnisku w Radomiu? Czy lądowanie z użyciem systemu ILS możliwe jest – lub będzie – z obu kierunków podejścia, tj. 25 i 07, a jeśli nie, dlaczego, i do jakiej kategorii dla każdego z kierunków? Czy problemem w tym zakresie jest istnienie zakładu produkcji prochu w Pionkach na kierunku podejścia 25?
Z jakimi przewoźnikami prowadzone były rozmowy w 2024 roku w zakresie operowania z radomskiego lotniska i jaki jest ich wynik? Jakie planowane są i możliwe do realizacji połączenia w sezonie letnim w 2025 r. z Lotniska Warszawa-Radom?
Czy prowadzone były jakiekolwiek rozmowy z władzami samorządowymi szczebla wojewódzkiego w zakresie wsparcia funkcjonowania i rozwoju radomskiego lotniska, które leży na terenie województwa mazowieckiego (tak jak to ma miejsce w przypadku pozostałych lotnisk regionalnych w Polsce)? Proszę o podanie szczegółów takich rozmów i ewentualnych ustaleń.
W 2022 roku zawarto porozumienie pomiędzy PPL a ówczesną spółką LOT Crew należącą do Polskich Linii Lotniczych LOT, prowadzącą szkołę pilotażu „LOT Flight Academy” (obecnie funkcjonującą jako Polska Akademia Lotnicza w strukturach Polskiej Grupy Lotniczej) dotyczące szkolenia pilotów cywilnych na radomskim lotnisku. Proszę w związku z tym o informację: W jakim zakresie porozumienie to jest realizowane, czy na radomskim lotnisku szkolą się przyszli piloci LOT, a jeśli nie, to dlaczego? Jakie warunki byłyby konieczne do spełnienia, by szkolenia takie się odbywały?
W związku z planowaną modernizacją infrastruktury na lotniskach Rzeszów Jasionka i Kraków Balice i ograniczeniami przepustowości w 2025 r. i 2026 r. czy prowadzone są lub były jakieś działania w zakresie przeniesienia części operacji lotniczych z Rzeszowa i/lub Krakowa do Radomia w czasie realizacji tych prac, a jeśli tak, to których? Czy lotnisko w Radomiu gotowe jest do przyjęcia tych operacji, czy też konieczne byłyby w tym zakresie jakieś działania np. w zakresie uzupełnienia sprzętu, załogi lub kwestii infrastrukturalnych (magazyny)?
Jakie ewentualnie inne ograniczenia i uwarunkowania rozwoju radomskiego lotniska są identyfikowane przez zarządzającego lotniskiem i nadzorujące infrastrukturę lotniczą Ministerstwo Infrastruktury oraz są przedmiotem analiz (np. rozwój funkcji cargo, obsługa techniczna samolotów, obsługa samolotów General Aviation, szkolenie pilotów, ulokowanie bazy wojskowej itp.)? Proszę o informację, jakie działania, analizy bądź rozmowy prowadzone są w powyższych tematach.
Z poważaniem
Andrzej Kosztowniak
Sekretarz stanu Maciej Lasek
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16024 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: BPCPK–2.054.70.2024
Warszawa, 27 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 6678 Posła na Sejm RP Pana Andrzeja Kosztowniaka
w sprawie lotniska w Radomiu, przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż według otrzymanych od Polskich Portów Lotniczych S.A.
wyjaśnień, opisana w preambule interpelacji sytuacja z przekierowaniem samolotu linii
Wizzair z Radomia do Katowic nie była spowodowana brakiem lub niesprawnością
systemu ILS. Taki system jest zainstalowany na Lotnisku Warszawa-Radom i działał
również w dniu wystąpienia opisywanej sytuacji. Decyzja o przekierowaniu rejsu wynikała
z bardzo złych warunków atmosferycznych, znacznie poniżej tzw. minimów operacyjnych,
w których działający system ILS kategorii I (a gdyby był – nawet kategorii II) nie mógłby
zapewnić bezpiecznego lądowania.
Ad 1. W jaki sposób zorganizowana jest obecnie kwestia kontroli lotów cywilnych
na Lotnisku Warszawa-Radom? W jakich godzinach (i w jakie dni) możliwe
są do wykonywania operacje cywilne i w jakim zakresie kolidują z nimi ewentualnie
operacje wojskowe? Jaki jest obecnie w związku z powyższym limit operacji cywilnych
możliwych do wykonania na godzinę, na dzień i na tydzień na Lotnisku Warszawa-
Radom?
Uprzejmie informuję, iż kwestia kontroli lotów cywilnych zorganizowana jest
w następujący sposób: służby żeglugi powietrznej (ATS – Air Traffic Services)
są zapewniane przez Polską Agencję Żeglugi Powietrznej (na podstawie wyznaczenia) lub
stronę wojskową. Operacje lotnicze, zarówno Wojskowego Użytkownika Lotniska (WUL),
jak i cywilne, są traktowane na równi, za wyjątkiem operacji priorytetowych, które
wyszczególniono w Umowie Operacyjnej. Realizowany jest blokowy podział czasu
aktywności przestrzeni powietrznej CTR/TMA – MCTR/MTMA, wraz z przypisanymi do niej
służbami ATC – MIL ATC. Regulacje dotyczące zapewnienia służb ruchu lotniczego zostały
doprecyzowane w stosownym porozumieniu operacyjnym pomiędzy WUL a PAŻP.
Zarządzanie aktywnością służb ruchu lotniczego oraz blokowym czasem dostępności służb
cywilnych i wojskowych, odbywa się elastycznie, na podstawie zgłoszonego
zapotrzebowania na obsługę lotów cywilnych i/lub wojskowych.
-- 1 of 6 --
2
Jednocześnie, zgodnie z wykładnią Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, państwowe
statki powietrzne mogą być obsługiwane zarówno przez cywilną, jak i wojskową służbę
ruchu lotniczego, jednakże cywilne statki powietrzne mogą być obsługiwane wyłącznie
przez cywilną służbę ruchu lotniczego (za wyjątkiem sytuacji awaryjnych). Oznacza to,
że w czasie aktywności wojskowej przestrzeni nadlotniskowej (MIL CTR) z lotniska nie
mogą korzystać cywilne statki powietrzne.
W czasie zorganizowanego szkolenia lotniczego prowadzonego przez lotnictwo wojskowe
(głównie od wiosny do końca lata), w znacznej mierze aktywne są wojskowe służby ruchu
lotniczego, co implikuje ograniczenie dostępności lotniska dla cywilnych statków
powietrznych.
Należy również zaznaczyć, iż innym ograniczeniem przestrzeni powietrznej i cywilnych
służb ruchu lotniczego jest fakt, że lotnisko EPRA nie jest obsługiwane przez radar kontroli
ruchu lotniczego, w związku z czym realizowana jest tzw. kontrola proceduralna, dla której
przepustowość przestrzeni kształtuje się na poziomie od 4 do 8 operacji lotniczych IFR
na godzinę (w zależności od liczby kontrolerów lotu na zmianie oraz kierunków realizacji
operacji lotniczych – mikst pomiędzy liczbą startów i lądowań).
Kolejne limity (dzienny, tygodniowy, miesięczny, roczny) są iloczynem czasu, przez jaki
może być aktywna cywilna przestrzeń ruchu lotniczego w danym dniu, oraz bieżącej
przepustowości i mikstu operacji.
Ad 2. Jakie systemy wspomagania wykonywania operacji w trudnych warunkach i przy
ograniczonej widoczności są obecnie dostępne na Lotnisku Warszawa-Radom? Czy
planowane są, a jeśli tak, w jakim zakresie i w jakim terminie, inwestycje dotyczące
instalacji systemów ILS na lotnisku w Radomiu? Czy lądowanie z użyciem systemu ILS
możliwe jest - lub będzie - z obu kierunków podejścia, tj. 25 i 07, a jeśli nie, dlaczego,
i do jakiej kategorii dla każdego z kierunków? Czy problemem w tym zakresie jest
istnienie zakładu produkcji prochu w Pionkach na kierunku podejścia 25?
Lotnisko Warszawa-Radom wyposażone jest w system ILS/DME na kierunku podejścia
25 (przylot od strony wschodniej), który umożliwia wykonywanie precyzyjnych podejść
instrumentalnych w warunkach widzialności RVR nie mniejszej niż 550 metrów oraz przy
podstawie chmur nie niższej niż 200 stóp (około 60 metrów). Do nieprecyzyjnych podejść
instrumentalnych na obu kierunkach operacyjnych wykorzystywany jest dodatkowo
system DVOR/DME, zlokalizowany poza terenem lotniska. Dostępne są również procedury
podejść nieprecyzyjnych oparte na systemach satelitarnych GNSS dla obu kierunków drogi
startowej.
Lotnictwo wojskowe korzysta z dwóch radiolatarni bezkierunkowych NDB
(niecertyfikowanych przez Urząd Lotnictwa Cywilnego), w oparciu o które opublikowano
procedury podejścia nieprecyzyjnego dla kierunku 25. Ponadto dla obu kierunków drogi
startowej 07/25 funkcjonują procedury precyzyjnego podejścia radarowego PAR
-- 2 of 6 --
3
(Precision Approach Radar – GCA-2000M), które również nie są certyfikowane przez ULC
i nie znajdują zastosowania w lotnictwie cywilnym.
Skuteczność systemu ILS kategorii I na lotnisku Warszawa-Radom jest możliwa dzięki
odpowiedniemu wyposażeniu infrastrukturalnemu, obejmującemu oświetlenie
nawigacyjne, oznakowanie poziome i pionowe oraz czujniki meteorologiczne. Wszystkie
niezbędne komponenty zapewniające prawidłowe funkcjonowanie podejścia według ILS
kategorii I zostały wdrożone i są w pełni operacyjne na lotnisku EPRA.
Należy dodać, iż funkcjonowanie zakładu produkcji specjalnej w Pionkach stanowi istotne
ograniczenie dla podniesienia kategorii podejścia ILS z kategorii I do kategorii II. Podejście
kategorii II, które umożliwia lądowanie w trudniejszych warunkach atmosferycznych (przy
podstawie chmur 100 stóp – około 30 metrów i widzialności RVR 300 metrów), nie może
zostać wdrożone dla kierunku lądowania 25 z powodu przestrzeni zakazanej EPP1 Pionki.
Zarządzający lotniskiem przewiduje, że w przyszłości, potencjalnie około 2030 roku,
lotnisko zostanie doposażone w odpowiednie systemy nawigacyjne oraz oświetlenie
umożliwiające uruchomienie ILS kategorii II na kierunku podejścia 07.
Ad 3. Z jakimi przewoźnikami prowadzone były rozmowy w 2024 roku w zakresie
operowania z radomskiego lotniska i jaki jest ich wynik? Jakie planowane są i możliwe
do realizacji połączenia w sezonie letnim 2025 z Lotniska Warszawa Radom?
Uprzejmie informuję, iż rozwój siatki połączeń lotniczych jest procesem złożonym
i wieloetapowym, który wymaga starannego planowania, precyzyjnych analiz oraz
współpracy z wieloma podmiotami. Decyzje o uruchomieniu nowych tras podejmowane
są przez przewoźników na podstawie szczegółowej oceny potencjału rynku, rentowności
połączeń oraz dostępnej infrastruktury. Rozmowy z liniami lotniczymi i touroperatorami
wymagają czasu na wypracowanie optymalnych warunków współpracy, w tym
koordynację harmonogramów lotów, wsparcie marketingowe oraz zapewnienie
niezbędnej obsługi naziemnej. Dodatkowym elementem jest konieczność zbudowania
świadomości nowych tras wśród pasażerów, co wymaga kampanii promocyjnych i czasu
na rozwój popytu. Równocześnie czynniki takie jak regulacje prawne, umowy bilateralne,
ograniczenia środowiskowe czy sytuacja rynkowa również wpływają na tempo realizacji
tych działań. PPL S.A. intensywnie pracuje nad pozyskaniem nowych połączeń dla Lotniska
Warszawa-Radom, prowadząc zaawansowane rozmowy z partnerami, rozwijając
infrastrukturę i podejmując działania promocyjne, jednak ze względu na złożoność
procesu, efekty widoczne są stopniowo, co jest naturalną cechą rozwoju siatki połączeń.
W 2024 roku przedstawiciele Polskich Portów Lotniczych uczestniczyli w wielu
spotkaniach branżowych w celu promocji Lotniska Warszawa-Radom. Z ważniejszych
należy wymienić udział w 7 targach branżowych w 5 krajach, podczas których odbyły się
152 spotkania z potencjalnymi partnerami. Dodatkowo prowadzone są rozmowy
-- 3 of 6 --
4
na platformie MS Teams oraz aktywne działania promocyjne z wykorzystaniem
elektronicznych kanałów komunikacji.
Prowadzone są rozmowy z liniami lotniczymi oraz touroperatorami, którzy planują
uruchomienie połączeń z Lotniska Warszawa-Radom. Wśród najważniejszych partnerów
znajdują się przewoźnicy, którzy obecnie wykonują operacje z tego portu lotniczego
(PLL LOT i Wizzair) oraz przewoźnicy, którzy będą realizować połączenia czarterowe dla
biur podróży działających na polskim rynku. Prowadzone rozmowy koncentrują się
głównie na rozwijaniu połączeń czarterowych do popularnych destynacji wakacyjnych,
takich jak między innymi Egipt, Turcja i Cypr. Z uwagi na tajemnicę handlową i dobro
prowadzonych negocjacji, nie można na obecnym etapie podać nazw podmiotów,
z którymi prowadzone są te działania.
Ad 4. Czy prowadzone były jakiekolwiek rozmowy z władzami samorządowymi szczebla
wojewódzkiego w zakresie wsparcia funkcjonowania i rozwoju radomskiego lotniska,
które leży na terenie województwa mazowieckiego (tak jak to ma miejsce w przypadku
pozostałych lotnisk regionalnych w Polsce)? Proszę o podanie szczegółów takich
rozmów i ewentualnych ustaleń.
Obecnie wysiłki PPL S.A. koncentrują się na ścisłej współpracy z Gminą Miasta Radomia,
z którą podpisana została umowa o współpracy. Dokument obejmuje wspólne
pozyskiwanie środków finansowych, rozwój oferty lotniska oraz tworzenie korzystnych
warunków dla działalności gospodarczej.
Jednocześnie Polskie Porty Lotnicze pozostają otwarte na dialog z władzami województwa
mazowieckiego, świętokrzyskiego oraz lubelskiego, licząc na ich zaangażowanie
i wsparcie, które – podobnie jak w przypadku innych lotnisk regionalnych w Polsce – może
znacząco przyczynić się do dynamicznego rozwoju połączeń lotniczych i promocji regionu.
Wspomniana wyżej umowa z Gminą Miasta Radomia stanowi ważny krok w rozwoju
Lotniska Warszawa-Radom i opiera się na ścisłej współpracy mającej na celu wzmacnianie
potencjału portu lotniczego. W ramach porozumienia obie strony zobowiązały się do:
1. Wspólnego opracowywania i wdrażania koncepcji rozwoju lotniska, w tym
działań wspierających organizację i animowanie operacji lotniczych.
2. Wykorzystania potencjału miasta Radomia w celu promocji lotniska oraz
tworzenia atrakcyjnej oferty dla pasażerów.
3. Rozwoju miejskich produktów i usług, w tym turystycznych, które będą
uzupełnieniem oferty lotniska.
4. Tworzenia przyjaznych warunków dla działalności gospodarczej, aby wspierać
partnerów biznesowych i operatorów lotniczych.
5. Pozyskiwania dodatkowych środków finansowych na rozwój infrastruktury oraz
działalność lotniska.
-- 4 of 6 --
5
Celem tej współpracy jest zintegrowane wsparcie rozwoju Lotniska Warszawa-Radom,
które ma stać się kluczowym portem dla regionu, zapewniając atrakcyjną ofertę lotów
i przyczyniając się do wzrostu gospodarczego miasta i okolic.
Ad 5. W 2022 roku zawarto porozumienie pomiędzy PPL a ówczesną spółką LOT Crew
należącą do Polskich Linii Lotniczych LOT, prowadzącej szkołę pilotażu „LOT Flight
Academy” (obecnie funkcjonującego jako Polska Akademia Lotnicza w strukturach
Polskiej Grupy Lotniczej) dotyczące szkolenia pilotów cywilnych na radomskim lotnisku.
Proszę w związku z tym o informację, w jakim zakresie porozumienie to jest
realizowane, czy na radomskim lotnisku szkolą się przyszli piloci LOT, a jeśli nie, to
dlaczego? Jakie warunki byłyby konieczne do spełnienia, by szkolenia takie się
odbywały?
Porozumienie zawarte w 2022 roku pomiędzy Polskimi Portami Lotniczymi
a ówczesną spółką LOT Crew (obecnie funkcjonującą jako Polska Akademia Lotnicza) miało
na celu wykorzystanie potencjału Lotniska Warszawa-Radom do szkolenia przyszłych
pilotów cywilnych, w tym pilotów Polskich Linii Lotniczych LOT. Na chwilę obecną
szkolenia w pełnym zakresie nie odbywają się na Lotnisku Warszawa-Radom. Oczekiwania
zgłoszone przez PAL zostały poddane analizie w PPL oraz wycenione. Przewidywane koszty
dostosowania infrastruktury okazały się w tamtym momencie zbyt wysokie,
co spowodowało zawieszenie rozmów dotyczących utworzenia na lotnisku bazy
szkoleniowej dla tego podmiotu. Lotnisko pozostaje otwarte na dalsze działania w tej
kwestii i jest gotowe do współpracy z partnerami w celu wdrażania programów
szkoleniowych.
Ad 6. W związku z planowaną modernizacją infrastruktury na lotniskach Rzeszów
Jasionka i Kraków Balice i ograniczeniami przepustowości w 2025 i 2026, czy
prowadzone są lub były jakieś działania w zakresie przeniesienia części operacji
lotniczych z Rzeszowa i/lub Krakowa do Radomia w czasie realizacji tych prac, a jeśli tak,
których? Czy lotnisko w Radomiu gotowe jest do przyjęcia tych operacji, czy też
konieczne byłyby w tym zakresie jakieś działania np. w zakresie uzupełnienia sprzętu,
załogi lub kwestii infrastrukturalnych (magazyny)?
Uprzejmie informuję, iż Polskie Porty Lotnicze zadeklarowały chęć współpracy w zakresie
przeniesienia części operacji lotniczych na Lotnisko Warszawa-Radom, które dysponuje
nowoczesną infrastrukturą oraz potencjałem umożliwiającym przejęcie części ruchu
lotniczego z lotnisk objętych modernizacją, takich jak Rzeszów-Jasionka czy Kraków-
Balice. W trakcie spotkań i rozmów zgłaszana jest gotowość do współpracy
z przewoźnikami i partnerami branżowymi.
PPL oferuje także elastyczność operacyjną, sprawną obsługę pasażerów oraz możliwość
rozwinięcia działalności cargo. Podejmowane są również działania ukierunkowane
na dalszą rozbudowę infrastruktury oraz wsparcie logistyczne, aby sprostać rosnącym
potrzebom rynku lotniczego i zachęcić partnerów do wykorzystania lotniska EPRA.
-- 5 of 6 --
6
Planowane w 2025 roku zakończenie budowy przystanku kolejowego Radom-Wschód
znacząco poprawi komunikację radomskiego lotniska z Krakowem, Rzeszowem, Lublinem
i Warszawą, na co bardzo mocno zwracają uwagę linie lotnicze, z którymi prowadzone
są negocjacje.
W związku z potencjalnym przeniesieniem ruchu z lotnisk Rzeszów-Jasionka i Kraków-
Balice:
1. Prowadzone są analizy zwiększenia przepustowości operacyjnej oraz
dostosowania infrastruktury do obsługi dodatkowego ruchu pasażerskiego
i cargo.
2. Trwają rozmowy z partnerami technologicznymi i operatorami logistycznymi
w zakresie infrastruktury cargo oraz optymalizacji procesów logistycznych.
3. Nawiązano współpracę z przewoźnikami, touroperatorami i partnerami
branżowymi, aby zapewnić elastyczność w obsłudze lotów w trakcie modernizacji
innych portów lotniczych.
4. Zadeklarowano gotowość wsparcia w realizacji wydarzeń, takich jak:
o Obchody 80. rocznicy wyzwolenia obozu koncentracyjnego Auschwitz-
Birkenau,
o Obsługa ruchu lotniczego związanego z przewodnictwem Polski w Radzie
Unii Europejskiej.
Działania te nie wymagają dodatkowych nakładów inwestycyjnych ani zwiększenia
zasobów kadrowych.
Ad 7. Jakie ewentualnie inne ograniczenia i uwarunkowania rozwoju radomskiego
lotniska są identyfikowane przez zarządzającego lotniskiem i nadzorujące infrastrukturę
lotniczą Ministerstwo Infrastruktury oraz są przedmiotem analiz (np. rozwój funkcji
cargo, obsługa techniczna samolotów, obsługa samolotów General Aviation, szkolenie
pilotów, ulokowanie bazy wojskowej itp.)? Proszę o informację, jakie działania, analizy
bądź rozmowy prowadzone są w powyższych tematach.
Lotnisko Warszawa-Radom konsekwentnie podejmuje działania mające na celu
identyfikację dodatkowego potencjału oraz eliminację ograniczeń, które wpływają
na dalszy rozwój portu. Analizowane są kluczowe obszary potencjalnego wzrostu, takie
jak m.in. rozwój funkcji cargo, obsługi technicznej samolotów czy operacji General
Aviation.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Maciej Lasek
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 6 of 6 --