Interpelacja nr 6659
Interpelacja w sprawie działań zapobiegających epidemii krztuśca w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (60%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań zapobiegających epidemii krztuśca w Polsce
Interpelacja nr 6659
do ministra zdrowia
w sprawie działań zapobiegających epidemii krztuśca w Polsce
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Łukasz Osmalak, Piotr Paweł Strach, Wioleta Tomczak, Maja Ewa Nowak, Barbara Okuła, Ewa Szymanowska, Ewa Schädler, Iwona Ewa Arent, Norbert Pietrykowski
Data wpływu: 27-11-2024
Pani Minister,
według informacji Narodowego Funduszu Zdrowia w tym roku w Polsce na krztusiec zachorowało już 26 tysięcy Polaków. To aż 36-krotnie większa liczba niż w roku ubiegłym, co może napawać ogromnym niepokojem. Krztusiec (koklusz, kaszel studniowy) to wysoce zakaźna choroba bakteryjna układu oddechowego, przenoszona drogą powietrzno-kropelkową. W początkowej fazie bywa mylony ze „zwykłymi” infekcjami dróg oddechowych. Charakterystyczny napadowy kaszel pojawia się po około trzech tygodniach. Napady bywają tak ciężkie, że niekiedy prowadzą do niedotlenienia, sinienia, wymiotów, a nawet potencjalnie groźnych powikłań, jak zapalenie płuc, obrzęk mózgu, krwawienia wewnątrzczaszkowe, encefalopatia niedotlenieniowa, padaczka i inne problemy neurologiczne. W najcięższych przypadkach zakażenie może skończyć się śmiercią pacjenta.
Szczepienia dzieci przeciwko krztuścowi są w Polsce obowiązkowe i stanowią najskuteczniejszą formą zapobiegania chorobie. Niestety w okresie pandemii COVID-19 zmniejszyło się wśród społeczeństwa zaufanie do szczepionek przeciw chorobom zakaźnym. Co zmniejszyło liczbę zaszczepionych także na inne choroby. Od 2022 r. przez Polskę ze Wschodu przeszła kilkumilionowa fala migrantów wojennych. Sporo tych osób mieszka obecnie w Polsce. W Ukrainie mniejsza część populacji jest zaszczepiona.
Proszę odpowiedzieć na pytania:
1. Czy w ostatnich latach zmieniła się w Polsce liczna osób zaszczepionych na krztusiec? Jaka część populacji jest dzisiaj zaszczepiona? Czy wobec rodziców, którzy nie poddają dzieci obowiązkowym szczepieniom przewidziane są jakieś konsekwencje? Czy liczba osób niezaszczepionych może mieć wpływ na obecną ilość zachorowań w Polsce?
2. Czy ministerstwo ma wiedzę na temat liczby osób zaszczepionych wśród migrantów z Ukrainy przebywających w Polsce? Czy ich mniejszy procent osób zaszczepionych może mieć wpływ na potencjalną epidemie chorób zakaźnych w Polsce?
3. Czy dzisiaj istnieje w Polsce realne zagrożenie wybuchu epidemii krztuśca? Wielokrotność zachorowań na przestrzeni ostatnich miesięcy jest bardzo niepokojąca. Czy Polska posiada odpowiedni zapas szczepionek i innych lekarstw, co w tej sprawie zostało zrobione?
Interpelacja nr 6659
do ministra zdrowia
w sprawie działań zapobiegających epidemii krztuśca w Polsce
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Łukasz Osmalak, Piotr Paweł Strach, Wioleta Tomczak, Maja Ewa Nowak, Barbara Okuła, Ewa Szymanowska, Ewa Schädler, Iwona Ewa Arent, Norbert Pietrykowski
Data wpływu: 27-11-2024
Pani Minister,
według informacji Narodowego Funduszu Zdrowia w tym roku w Polsce na krztusiec zachorowało już 26 tysięcy Polaków. To aż 36-krotnie większa liczba niż w roku ubiegłym, co może napawać ogromnym niepokojem. Krztusiec (koklusz, kaszel studniowy) to wysoce zakaźna choroba bakteryjna układu oddechowego, przenoszona drogą powietrzno-kropelkową. W początkowej fazie bywa mylony ze „zwykłymi” infekcjami dróg oddechowych. Charakterystyczny napadowy kaszel pojawia się po około trzech tygodniach. Napady bywają tak ciężkie, że niekiedy prowadzą do niedotlenienia, sinienia, wymiotów, a nawet potencjalnie groźnych powikłań, jak zapalenie płuc, obrzęk mózgu, krwawienia wewnątrzczaszkowe, encefalopatia niedotlenieniowa, padaczka i inne problemy neurologiczne. W najcięższych przypadkach zakażenie może skończyć się śmiercią pacjenta.
Szczepienia dzieci przeciwko krztuścowi są w Polsce obowiązkowe i stanowią najskuteczniejszą formą zapobiegania chorobie. Niestety w okresie pandemii COVID-19 zmniejszyło się wśród społeczeństwa zaufanie do szczepionek przeciw chorobom zakaźnym. Co zmniejszyło liczbę zaszczepionych także na inne choroby. Od 2022 r. przez Polskę ze Wschodu przeszła kilkumilionowa fala migrantów wojennych. Sporo tych osób mieszka obecnie w Polsce. W Ukrainie mniejsza część populacji jest zaszczepiona.
Proszę odpowiedzieć na pytania:
1. Czy w ostatnich latach zmieniła się w Polsce liczna osób zaszczepionych na krztusiec? Jaka część populacji jest dzisiaj zaszczepiona? Czy wobec rodziców, którzy nie poddają dzieci obowiązkowym szczepieniom przewidziane są jakieś konsekwencje? Czy liczba osób niezaszczepionych może mieć wpływ na obecną ilość zachorowań w Polsce?
2. Czy ministerstwo ma wiedzę na temat liczby osób zaszczepionych wśród migrantów z Ukrainy przebywających w Polsce? Czy ich mniejszy procent osób zaszczepionych może mieć wpływ na potencjalną epidemie chorób zakaźnych w Polsce?
3. Czy dzisiaj istnieje w Polsce realne zagrożenie wybuchu epidemii krztuśca? Wielokrotność zachorowań na przestrzeni ostatnich miesięcy jest bardzo niepokojąca. Czy Polska posiada odpowiedni zapas szczepionek i innych lekarstw, co w tej sprawie zostało zrobione?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10588 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.54.2024.DŁ
Warszawa, 31 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku!
W odpowiedzi na interpelację (K10INT6659) Posła Kamila Wnuka i grupy posłów w
sprawie działań zapobiegających epidemii krztuśca w Polsce, proszę o przyjęcie poniższych
informacji.
Szczepienia ochronne w Polsce wykonywane są w oparciu o ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r.
o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r. poz.
924) zgodnie z którą osoby przebywające na terytorium Polski ponad 3 miesiące są
obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym
szczepieniom ochronnym. W Polsce wymieniamy katalog szczepień obowiązkowych
(bezpłatnych), zalecanych (płatnych oraz bezpłatnych) i poekspozycyjnych (bezpłatnych), a
informacja o zaleceniach krajowych dot. szczepień ochronnych zawarta jest w Programie
Szczepień Ochronnych (PSO) na dany rok. Nad realizacją szczepień obowiązkowych
prowadzony jest nadzór przez organy państwowej inspekcji sanitarnej (tak jak nad
chorobami zakaźnymi i zakażeniami) co przyczynia się do bezpieczeństwa
epidemiologicznego w kraju.
W odniesieniu do realizacji szczepień ochronnych wśród uchodźców z Ukrainy, w pierwszej
kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o
pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
(Dz.U. z 2024 r. poz. 167 ze zm.) obywatel Ukrainy, którego pobyt na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, jest
uprawniony do opieki medycznej udzielanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
obejmującej świadczenia opieki zdrowotnej na zasadach i w zakresie, w jakim osobom
objętym obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym przysługuje
prawo do świadczeń na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2561, z późn.
zm.154)), z wyłączeniem leczenia uzdrowiskowego i rehabilitacji uzdrowiskowej, a także
podania produktów leczniczych wydawanych świadczeniobiorcom w ramach programów
polityki zdrowotnej ministra właściwego do spraw zdrowia. Zgodnie z powyższym
szczepienia ochronne u uchodźców z Ukrainy w Polsce wykonywane są na tych samych
zasadach co u polskich obywateli. Ukraiński Kalendarz Szczepień dzieci w dużym stopniu
pokrywa się z polskim i obejmuje m.in. obowiązkowe szczepienia przeciw krztuścowi.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W Polsce szczepienia przeciw krztuścowi zostały wprowadzone jako szczepienia
obowiązkowe w 1960 r. W ramach podstawowego schematu szczepienia zastosowano
szczepionki skojarzone DTPw przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, z pełnokomórkowym
składnikiem krztuśca, a schemat szczepień obejmuje do dzisiaj podanie 4 dawek w 2, 3-4, 5 i
16-18 miesiącu życia. Od 2004 roku w ramach obowiązkowych szczepień przeciw
krztuścowi jest podawana dawka przypominająca w 6 r.ż., a od 2013 r. również dawka
przypominająca w 14 r.ż. Obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z
przepisów ustawowych, a jego niedokonanie (uchylanie się od tego obowiązku) aktualizuje
obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem docelowym ma być
poddanie dziecka szczepieniom ochronnym przeciwko wskazanym chorobom. Podstawą
prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej jest art. 26 Ustawy z dnia 17 czerwca 1966
r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na opiekunów dziecka może być nałożona
grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku.
Ważne jest wskazanie, że zaszczepienie przeciw krztuścowi ani jego przechorowanie nie
daje trwałej odporności. W związku z powyższym naturalne są okresowo powtarzające się
tzw. epidemie wyrównawcze krztuśca. Ponadto docelowo nie jest możliwa trwała
eliminacja tej choroby. Dlatego kluczowa jest ochrona przed zachorowaniem przede
wszystkim tych osób, które są narażone na najcięższy przebieg choroby.
W związku z powyższym, z uwagi na wzrost zachorowań na krztusiec w Polsce, 15
października br. Ministerstwo Zdrowia wprowadziło darmowe szczepienia przeciw
krztuścowi dla kobiet w ciąży (szczepienia zalecane, bezpłatne). Działanie ma na celu
redukcję ryzyka zachorowań na krztusiec noworodkowy oraz hospitalizacji i zgonów
niemowląt w pierwszych miesiącach życia z powodu krztuśca. Wprowadzenie szczepienia
do wykazu szczepień zalecanych finansowanych ze środków ministra właściwego ds.
zdrowia zapewnia dostęp do świadczenia w ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).
Ponadto Ministerstwo Zdrowia nieustannie prowadzi działania na rzecz zwiększenia
świadomości społeczeństwa na temat szczepień ochronnych m.in. w ramach krajowego
dokumentu polityki zdrowia publicznego - Narodowego Programu Zdrowia (NPZ) -
wyznaczającego cele strategiczne i operacyjne oraz najważniejsze zadania do realizacji na
rzecz m. in. zmniejszenia występowania chorób zakaźnych. W ramach realizacji zadań
Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, zadanie 5 pn. Promocja szczepień,
utrzymanie funkcjonalności portalu informacyjnego dotyczącego szczepień – działania
promocyjne i popularyzacyjne dotyczące szczepień ochronnych w ramach Celu
Operacyjnego nr 4 Zdrowie środowiskowe i choroby zakaźne, zostało powierzone do
realizacji Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego PZH – Państwowemu Instytutowi
Badawczemu. Celem zadania jest popularyzacja szczepień ochronnych, w tym za
pośrednictwem serwisu internetowego https://szczepienia.pzh.gov.pl. Na portalu
przekazywane są wiarygodne, oparte na dowodach naukowych informacje dotyczące
szczepień ochronnych. Informacje prezentowane na portalu są adresowane do odbiorcy
ogólnego i profesjonalistów medycznych.
Również Państwowa Inspekcja Sanitarna od wielu lat podejmuje wysiłki mające na celu
promocję szczepień ochronnych na wszystkich poziomach organizacyjnych. Państwowi
Inspektorzy Sanitarni zostali również zobligowani do stosowania rekomendacji Światowej
Organizacji Zdrowia odnośnie krztuśca, zgodnie z którymi w celu zmniejszenia ryzyka
transmisji choroby i jej ciężkiego przebiegu, zwłaszcza u dzieci, należy dołożyć wszelkich
starań, aby postępować zgodnie ze schematem szczepień obowiązkowych niemowląt
(określonym w Programie Szczepień Ochronnych od 2 miesiąca życia) oraz utrzymać
wysoki stan zaszczepienia (≥ 90%) co najmniej 3 dawkami na poziomie krajowym i
regionalnym.
Ponadto należy zaznaczyć, że powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się
obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej prawną lub faktyczną
pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a
także poinformowanie o szczepieniach zalecanych jest ustawowym obowiązkiem lekarza
sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W odniesieniu do pytania o dostępność szczepionek przeciw krztuścowi, uprzejmie
informuję, że zgodnie z danymi zaraportowanymi w Zintegrowanym Systemie
Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi, monitorującym stany magazynowe i
obroty na poziomie podmiotów odpowiedzialnych, hurtowni farmaceutycznych i aptek, na
polskim rynku dostępne są następujące szczepionki skojarzone:
• Szczepionki „3w1” - przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi: Adacel, Boostrix, DTP
szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana
• Szczepionki „4w1” - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis: Adacel
Polio, Boostrix Polio
• Szczepionki „5w1” - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis i
haemophilus typ b: Infanrix - IPV + Hib oraz Pentaxim
• Szczepionki „6w1” - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu
wątroby typu B, poliomyelitis i haemophilus typ b: Hexacima oraz Infanrix hexa
Ponadto w sytuacji konieczności zwiększenia dostępności szczepionek w obrocie w celu
zabezpieczenia polskich pacjentów, Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych wydaje w trybie art. 4c ust. 1 pkt 2 ustawy
z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 686) zgody na
zwolnienie w całości z obowiązku sporządzenia oznakowania opakowania i ulotki
dołączanej do opakowania w języku polskim produktów leczniczych Boostrix, Adacel Polio
oraz Adacel (pod nazwą handlową Triaxis).
Należy również wskazać, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, apteka
ogólnodostępna jest zobowiązana do posiadania produktów leczniczych i wyrobów
medycznych w ilości i asortymencie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych
miejscowej ludności, a jeżeli w aptece brak jest poszukiwanego produktu leczniczego,
farmaceuta powinien zapewnić jego nabycie w tej aptece w terminie uzgodnionym z
pacjentem. Ponadto w przypadku, gdy podmiot prowadzący aptekę, punkt apteczny lub
dział farmacji szpitalnej nie może wykonać obowiązku zapewnienia dostępu do produktu
leczniczego wydawanego na receptę, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia
żywieniowego lub wyrobu medycznego, jest obowiązany w ciągu 24 godzin poinformować o
tym za pośrednictwem Zintegrowanego Systemu Monitorowania Obrotu Produktami
Leczniczymi właściwego miejscowo wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, który
ustala przyczyny braku tego dostępu, a następnie inspektor wojewódzki niezwłocznie
informuje Głównego Inspektora Farmaceutycznego o braku dostępności i jej przyczynach.
Po otrzymaniu wskazanej informacji Główny Inspektor Farmaceutyczny ustala dostępność
leku w obrocie hurtowym. Zatem każda sytuacja braku leku powinna być weryfikowana
przez Państwową Inspekcję Farmaceutyczną, jako jedno z podstawowych zadań tej
inspekcji.
Aktualnie do realizacji Programu Szczepień Ochronnych Minister Zdrowia zabezpieczył
następujące szczepionki: Boostrix, DTP, Pentaxim, Tetraxim. Każdy zakup szczepionek w
ramach procedury zamówień publicznych organizowany jest z wyprzedzeniem w celu
utrzymania tzw. „bezpiecznych stanów magazynowych” dla zapewnienia nieprzerwanej
dostępności szczepionek do realizacji kalendarza szczepień. Obecnie zabezpieczono
asortyment, który pozwala na wydania szczepionek z Centralnej Bazie Rezerw Sanitarno-
Przeciwepidemicznych do szczepień zgodnie z zapotrzebowaniem przekazanym przez
Głównego Inspektora Sanitarnego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.54.2024.DŁ
Warszawa, 31 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku!
W odpowiedzi na interpelację (K10INT6659) Posła Kamila Wnuka i grupy posłów w
sprawie działań zapobiegających epidemii krztuśca w Polsce, proszę o przyjęcie poniższych
informacji.
Szczepienia ochronne w Polsce wykonywane są w oparciu o ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r.
o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r. poz.
924) zgodnie z którą osoby przebywające na terytorium Polski ponad 3 miesiące są
obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym
szczepieniom ochronnym. W Polsce wymieniamy katalog szczepień obowiązkowych
(bezpłatnych), zalecanych (płatnych oraz bezpłatnych) i poekspozycyjnych (bezpłatnych), a
informacja o zaleceniach krajowych dot. szczepień ochronnych zawarta jest w Programie
Szczepień Ochronnych (PSO) na dany rok. Nad realizacją szczepień obowiązkowych
prowadzony jest nadzór przez organy państwowej inspekcji sanitarnej (tak jak nad
chorobami zakaźnymi i zakażeniami) co przyczynia się do bezpieczeństwa
epidemiologicznego w kraju.
W odniesieniu do realizacji szczepień ochronnych wśród uchodźców z Ukrainy, w pierwszej
kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o
pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
(Dz.U. z 2024 r. poz. 167 ze zm.) obywatel Ukrainy, którego pobyt na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, jest
uprawniony do opieki medycznej udzielanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
obejmującej świadczenia opieki zdrowotnej na zasadach i w zakresie, w jakim osobom
objętym obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym przysługuje
prawo do świadczeń na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2561, z późn.
zm.154)), z wyłączeniem leczenia uzdrowiskowego i rehabilitacji uzdrowiskowej, a także
podania produktów leczniczych wydawanych świadczeniobiorcom w ramach programów
polityki zdrowotnej ministra właściwego do spraw zdrowia. Zgodnie z powyższym
szczepienia ochronne u uchodźców z Ukrainy w Polsce wykonywane są na tych samych
zasadach co u polskich obywateli. Ukraiński Kalendarz Szczepień dzieci w dużym stopniu
pokrywa się z polskim i obejmuje m.in. obowiązkowe szczepienia przeciw krztuścowi.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W Polsce szczepienia przeciw krztuścowi zostały wprowadzone jako szczepienia
obowiązkowe w 1960 r. W ramach podstawowego schematu szczepienia zastosowano
szczepionki skojarzone DTPw przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, z pełnokomórkowym
składnikiem krztuśca, a schemat szczepień obejmuje do dzisiaj podanie 4 dawek w 2, 3-4, 5 i
16-18 miesiącu życia. Od 2004 roku w ramach obowiązkowych szczepień przeciw
krztuścowi jest podawana dawka przypominająca w 6 r.ż., a od 2013 r. również dawka
przypominająca w 14 r.ż. Obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z
przepisów ustawowych, a jego niedokonanie (uchylanie się od tego obowiązku) aktualizuje
obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem docelowym ma być
poddanie dziecka szczepieniom ochronnym przeciwko wskazanym chorobom. Podstawą
prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej jest art. 26 Ustawy z dnia 17 czerwca 1966
r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na opiekunów dziecka może być nałożona
grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku.
Ważne jest wskazanie, że zaszczepienie przeciw krztuścowi ani jego przechorowanie nie
daje trwałej odporności. W związku z powyższym naturalne są okresowo powtarzające się
tzw. epidemie wyrównawcze krztuśca. Ponadto docelowo nie jest możliwa trwała
eliminacja tej choroby. Dlatego kluczowa jest ochrona przed zachorowaniem przede
wszystkim tych osób, które są narażone na najcięższy przebieg choroby.
W związku z powyższym, z uwagi na wzrost zachorowań na krztusiec w Polsce, 15
października br. Ministerstwo Zdrowia wprowadziło darmowe szczepienia przeciw
krztuścowi dla kobiet w ciąży (szczepienia zalecane, bezpłatne). Działanie ma na celu
redukcję ryzyka zachorowań na krztusiec noworodkowy oraz hospitalizacji i zgonów
niemowląt w pierwszych miesiącach życia z powodu krztuśca. Wprowadzenie szczepienia
do wykazu szczepień zalecanych finansowanych ze środków ministra właściwego ds.
zdrowia zapewnia dostęp do świadczenia w ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).
Ponadto Ministerstwo Zdrowia nieustannie prowadzi działania na rzecz zwiększenia
świadomości społeczeństwa na temat szczepień ochronnych m.in. w ramach krajowego
dokumentu polityki zdrowia publicznego - Narodowego Programu Zdrowia (NPZ) -
wyznaczającego cele strategiczne i operacyjne oraz najważniejsze zadania do realizacji na
rzecz m. in. zmniejszenia występowania chorób zakaźnych. W ramach realizacji zadań
Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, zadanie 5 pn. Promocja szczepień,
utrzymanie funkcjonalności portalu informacyjnego dotyczącego szczepień – działania
promocyjne i popularyzacyjne dotyczące szczepień ochronnych w ramach Celu
Operacyjnego nr 4 Zdrowie środowiskowe i choroby zakaźne, zostało powierzone do
realizacji Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego PZH – Państwowemu Instytutowi
Badawczemu. Celem zadania jest popularyzacja szczepień ochronnych, w tym za
pośrednictwem serwisu internetowego https://szczepienia.pzh.gov.pl. Na portalu
przekazywane są wiarygodne, oparte na dowodach naukowych informacje dotyczące
szczepień ochronnych. Informacje prezentowane na portalu są adresowane do odbiorcy
ogólnego i profesjonalistów medycznych.
Również Państwowa Inspekcja Sanitarna od wielu lat podejmuje wysiłki mające na celu
promocję szczepień ochronnych na wszystkich poziomach organizacyjnych. Państwowi
Inspektorzy Sanitarni zostali również zobligowani do stosowania rekomendacji Światowej
Organizacji Zdrowia odnośnie krztuśca, zgodnie z którymi w celu zmniejszenia ryzyka
transmisji choroby i jej ciężkiego przebiegu, zwłaszcza u dzieci, należy dołożyć wszelkich
starań, aby postępować zgodnie ze schematem szczepień obowiązkowych niemowląt
(określonym w Programie Szczepień Ochronnych od 2 miesiąca życia) oraz utrzymać
wysoki stan zaszczepienia (≥ 90%) co najmniej 3 dawkami na poziomie krajowym i
regionalnym.
Ponadto należy zaznaczyć, że powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się
obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej prawną lub faktyczną
pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a
także poinformowanie o szczepieniach zalecanych jest ustawowym obowiązkiem lekarza
sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W odniesieniu do pytania o dostępność szczepionek przeciw krztuścowi, uprzejmie
informuję, że zgodnie z danymi zaraportowanymi w Zintegrowanym Systemie
Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi, monitorującym stany magazynowe i
obroty na poziomie podmiotów odpowiedzialnych, hurtowni farmaceutycznych i aptek, na
polskim rynku dostępne są następujące szczepionki skojarzone:
• Szczepionki „3w1” - przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi: Adacel, Boostrix, DTP
szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana
• Szczepionki „4w1” - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis: Adacel
Polio, Boostrix Polio
• Szczepionki „5w1” - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis i
haemophilus typ b: Infanrix - IPV + Hib oraz Pentaxim
• Szczepionki „6w1” - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu
wątroby typu B, poliomyelitis i haemophilus typ b: Hexacima oraz Infanrix hexa
Ponadto w sytuacji konieczności zwiększenia dostępności szczepionek w obrocie w celu
zabezpieczenia polskich pacjentów, Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych wydaje w trybie art. 4c ust. 1 pkt 2 ustawy
z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 686) zgody na
zwolnienie w całości z obowiązku sporządzenia oznakowania opakowania i ulotki
dołączanej do opakowania w języku polskim produktów leczniczych Boostrix, Adacel Polio
oraz Adacel (pod nazwą handlową Triaxis).
Należy również wskazać, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, apteka
ogólnodostępna jest zobowiązana do posiadania produktów leczniczych i wyrobów
medycznych w ilości i asortymencie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych
miejscowej ludności, a jeżeli w aptece brak jest poszukiwanego produktu leczniczego,
farmaceuta powinien zapewnić jego nabycie w tej aptece w terminie uzgodnionym z
pacjentem. Ponadto w przypadku, gdy podmiot prowadzący aptekę, punkt apteczny lub
dział farmacji szpitalnej nie może wykonać obowiązku zapewnienia dostępu do produktu
leczniczego wydawanego na receptę, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia
żywieniowego lub wyrobu medycznego, jest obowiązany w ciągu 24 godzin poinformować o
tym za pośrednictwem Zintegrowanego Systemu Monitorowania Obrotu Produktami
Leczniczymi właściwego miejscowo wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, który
ustala przyczyny braku tego dostępu, a następnie inspektor wojewódzki niezwłocznie
informuje Głównego Inspektora Farmaceutycznego o braku dostępności i jej przyczynach.
Po otrzymaniu wskazanej informacji Główny Inspektor Farmaceutyczny ustala dostępność
leku w obrocie hurtowym. Zatem każda sytuacja braku leku powinna być weryfikowana
przez Państwową Inspekcję Farmaceutyczną, jako jedno z podstawowych zadań tej
inspekcji.
Aktualnie do realizacji Programu Szczepień Ochronnych Minister Zdrowia zabezpieczył
następujące szczepionki: Boostrix, DTP, Pentaxim, Tetraxim. Każdy zakup szczepionek w
ramach procedury zamówień publicznych organizowany jest z wyprzedzeniem w celu
utrzymania tzw. „bezpiecznych stanów magazynowych” dla zapewnienia nieprzerwanej
dostępności szczepionek do realizacji kalendarza szczepień. Obecnie zabezpieczono
asortyment, który pozwala na wydania szczepionek z Centralnej Bazie Rezerw Sanitarno-
Przeciwepidemicznych do szczepień zgodnie z zapotrzebowaniem przekazanym przez
Głównego Inspektora Sanitarnego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --