Interpelacja nr 6658
Interpelacja w sprawie środków przeznaczonych na ratowanie zabytków Dolnego Śląska zniszczonych w czasie powodzi
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie środków przeznaczonych na ratowanie zabytków Dolnego Śląska zniszczonych w czasie powodzi
Interpelacja nr 6658
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie środków przeznaczonych na ratowanie zabytków Dolnego Śląska zniszczonych w czasie powodzi
Zgłaszający: Monika Wielichowska
Data wpływu: 27-11-2024
Szanowna Pani Minister,
dolnośląski wojewódzki konserwator zabytków podsumował straty powodziowe w 2024 roku w dziedzictwie kulturowym i zabytkach Dolnego Śląska w kontekście zasobu regionu.
Stan zabezpieczenia przeciwpowodziowego monitorowany był i jest na bieżąco; trwa dokańczanie rozpoznania strat powodziowych w zabytkach, prowadzone przez inspektorów Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu (wraz z Delegaturami w Wałbrzychu, Legnicy i Jeleniej Górze) – na podstawie wizji terenowej, z dopuszczeniem w początkowym okresie informacji zbieranych z różnych źródeł - trwa wypełnianie ankiet powodziowych opracowanych w WUOZ we Wrocławiu.
Dolnośląski wojewódzki konserwator zabytków powołał zespół roboczy do oszacowania rozmiarów i charakteru strat w dziedzictwie kulturowym i zabytkach Dolnego Śląska, spowodowanych powodzią, jaka miała miejsce we wrześniu 2024 roku, oraz określenia szacunkowych kosztów robót budowlanych, remontów i prac konserwatorskich niezbędnych do usunięcia tych szkód.
Jak informuje dolnośląski wojewódzki konserwator zabytków, straty powodziowe obejmują: zniszczonych kilka obiektów wielkokubaturowych, zniszczonych kilkadziesiąt obiektów ruchomych, zniszczone układy urbanistyczne i ruralistyczne wraz z infrastrukturą, nawierzchnią, małą architekturą, masowe zniszczenia kamienic, domów mieszkalnych, budynków gospodarczych, zagród, zalane zabytkowe parki.
Zalanie, podtopienie – dla struktury zabytku oznaczać może znaczne naruszenie fundamentów i murów, a tym samym konieczność dogłębnych prac konstrukcyjnych, oprócz remontowych. Zalanie parku – skutkowało najczęściej wywrotami drzew z zamokniętego gruntu, zazwyczaj oznacza konieczność wymiany alejek i małej architektury, skutki dla zieleni mogą być długofalowe. Wiele obiektów zostało zniszczonych także w wyniku obfitych i długotrwałych opadów.
Szacunek zniszczeń:
- 1283 obiekty ujęte w wojewódzkiej/gminnej ewidencji zabytków (głównie teren wałbrzyski, także jeleniogórski i legnicki),
- 227 obiektów wpisanych do rejestru zabytków (głównie teren wałbrzyski, także jeleniogórski i legnicki),
- zniszczone centra układów urbanistycznych (Kłodzko, Lądek, Stronie),
- największe zniszczenia – powiat kłodzki.
Dolny Śląsk posiada ogromny i bardzo wartościowy zasób zabytków częstokroć europejskiej i światowej rangi, nazwisk twórców światowej klasy, tworzących przełomy stylowe w rozwoju sztuki (Carl Gotthard Langans, Friedrich Gilly, Karl Friedrich Schinkel, Kilian Ignatz Dietzenhofer, Michael Leopold Willmann, Michał Klahr Starszy, Max Berg, Adolf Rading itd.). Na Dolnym Śląsku znajdują się 3 miejsca światowego dziedzictwa UNESCO oraz 15 Pomników Historii.
Konieczne jest wsparcie dla prac dokumentacyjnych strat powodziowych, a następnie dla przyszłych robót budowlanych i prac konserwatorskich przy zabytkach Dolnego Śląska.
Jak podaje dolnośląski wojewódzki konserwator zabytków, konieczne jest stałe wzmocnienie dofinansowania robót budowlanych i prac konserwatorskich przy zabytkach Dolnego Śląska w budżecie wojewody dolnośląskiego do 22 mln rocznie.
Pani Minister, straty powodziowe w zabytkach Dolnego Śląska są ogromne. Czy w związku z tym resort rozważa zwiększenie budżetu dla robót budowlanych i prac konserwatorskich przy dolnośląskich zabytkach?
Z wyrazami szacunku
MONIKA WIELICHOWSKA
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 6658
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie środków przeznaczonych na ratowanie zabytków Dolnego Śląska zniszczonych w czasie powodzi
Zgłaszający: Monika Wielichowska
Data wpływu: 27-11-2024
Szanowna Pani Minister,
dolnośląski wojewódzki konserwator zabytków podsumował straty powodziowe w 2024 roku w dziedzictwie kulturowym i zabytkach Dolnego Śląska w kontekście zasobu regionu.
Stan zabezpieczenia przeciwpowodziowego monitorowany był i jest na bieżąco; trwa dokańczanie rozpoznania strat powodziowych w zabytkach, prowadzone przez inspektorów Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu (wraz z Delegaturami w Wałbrzychu, Legnicy i Jeleniej Górze) – na podstawie wizji terenowej, z dopuszczeniem w początkowym okresie informacji zbieranych z różnych źródeł - trwa wypełnianie ankiet powodziowych opracowanych w WUOZ we Wrocławiu.
Dolnośląski wojewódzki konserwator zabytków powołał zespół roboczy do oszacowania rozmiarów i charakteru strat w dziedzictwie kulturowym i zabytkach Dolnego Śląska, spowodowanych powodzią, jaka miała miejsce we wrześniu 2024 roku, oraz określenia szacunkowych kosztów robót budowlanych, remontów i prac konserwatorskich niezbędnych do usunięcia tych szkód.
Jak informuje dolnośląski wojewódzki konserwator zabytków, straty powodziowe obejmują: zniszczonych kilka obiektów wielkokubaturowych, zniszczonych kilkadziesiąt obiektów ruchomych, zniszczone układy urbanistyczne i ruralistyczne wraz z infrastrukturą, nawierzchnią, małą architekturą, masowe zniszczenia kamienic, domów mieszkalnych, budynków gospodarczych, zagród, zalane zabytkowe parki.
Zalanie, podtopienie – dla struktury zabytku oznaczać może znaczne naruszenie fundamentów i murów, a tym samym konieczność dogłębnych prac konstrukcyjnych, oprócz remontowych. Zalanie parku – skutkowało najczęściej wywrotami drzew z zamokniętego gruntu, zazwyczaj oznacza konieczność wymiany alejek i małej architektury, skutki dla zieleni mogą być długofalowe. Wiele obiektów zostało zniszczonych także w wyniku obfitych i długotrwałych opadów.
Szacunek zniszczeń:
- 1283 obiekty ujęte w wojewódzkiej/gminnej ewidencji zabytków (głównie teren wałbrzyski, także jeleniogórski i legnicki),
- 227 obiektów wpisanych do rejestru zabytków (głównie teren wałbrzyski, także jeleniogórski i legnicki),
- zniszczone centra układów urbanistycznych (Kłodzko, Lądek, Stronie),
- największe zniszczenia – powiat kłodzki.
Dolny Śląsk posiada ogromny i bardzo wartościowy zasób zabytków częstokroć europejskiej i światowej rangi, nazwisk twórców światowej klasy, tworzących przełomy stylowe w rozwoju sztuki (Carl Gotthard Langans, Friedrich Gilly, Karl Friedrich Schinkel, Kilian Ignatz Dietzenhofer, Michael Leopold Willmann, Michał Klahr Starszy, Max Berg, Adolf Rading itd.). Na Dolnym Śląsku znajdują się 3 miejsca światowego dziedzictwa UNESCO oraz 15 Pomników Historii.
Konieczne jest wsparcie dla prac dokumentacyjnych strat powodziowych, a następnie dla przyszłych robót budowlanych i prac konserwatorskich przy zabytkach Dolnego Śląska.
Jak podaje dolnośląski wojewódzki konserwator zabytków, konieczne jest stałe wzmocnienie dofinansowania robót budowlanych i prac konserwatorskich przy zabytkach Dolnego Śląska w budżecie wojewody dolnośląskiego do 22 mln rocznie.
Pani Minister, straty powodziowe w zabytkach Dolnego Śląska są ogromne. Czy w związku z tym resort rozważa zwiększenie budżetu dla robót budowlanych i prac konserwatorskich przy dolnośląskich zabytkach?
Z wyrazami szacunku
MONIKA WIELICHOWSKA
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Bożena Żelazowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
10.2 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4910 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 6658 poseł Moniki Wielichowskiej z 3 grudnia 2024 roku
w sprawie środków przeznaczonych na ratowanie zabytków Dolnego Śląska zniszczonych
w czasie powodzi, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaplanowało trzy nabory do programu
dotacyjnego ministra Ochrona zabytków, w tym nabór przeznaczony wyłącznie na zabytki
dotknięte skutkami powodzi:
Ochrona zabytków nieruchomych i ruchomych – prace planowane – nabór trwał od
4.10.2024 r. do 12.11.2024 r. W ramach tego naboru można było składać wnioski na
prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym
do rejestru zabytków. Ogłoszenie wyników nastąpi w połowie lutego 2025 r. Z terenu
Dolnego Śląska wpłynęły 342 wnioski, z czego 254 wnioski dotyczą zabytków
z powiatów, gmin i miast objętych stanem klęski żywiołowej;
Ochrona zabytków nieruchomych i ruchomych – refundacje. W ramach naboru, który
będzie od 1 do 31 marca 2025 r., można składać wnioski na refundację kosztów
poniesionych w ostatnich 3 latach na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty
budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków;
Budżet dla obu naborów w ramach ochrony zabytków nieruchomych i ruchomych dla
prac planowanych i refundacji wynosi 100 625 000 zł.
Usuwanie skutków powodzi w zabytkach wpisanych do rejestru zabytków - nabór do
priorytetu rozpocznie się 2 stycznia i potrwa do 31 stycznia 2025 r., a jego budżet
wyniesie 100 000 000 zł. W ramach naboru będzie można składać wnioski na dwa
rodzaje zadań:
- sporządzenie ekspertyz technicznych i konserwatorskich wraz z dokumentacją
i niezbędnymi badaniami konserwatorskimi koniecznymi do przeprowadzenia prac
zabezpieczających zabytku wpisanego do rejestru zabytków,
- wstępne prace zabezpieczające zabytek wpisany do rejestru zabytków oraz jego
konserwację zachowawczą.
Dodatkowo uprzejmie informuję, że do 5 grudnia br. do MKiDN z terenu województwa
dolnośląskiego wpłynęło 8 wniosków w trybie par. 5 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego z dnia 16 sierpnia 2017 r. w sprawie dotacji celowej na prace
konserwatorskie lub restauratorskie przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków,
związanych z zabezpieczeniem zabytków uszkodzonych podczas powodzi, również wskutek
wichur i ulewnych deszczy (nabór wniosków poza programami ministra, do sześciu miesięcy
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
po wystąpieniu kataklizmu), w tym 6 dotyczących zabytków uszkodzonych w wyniku
powodzi. Do 5 grudnia 2024 r. MKiDN podpisało z wnioskodawcami 4 umowy (w tym 3
dotyczące zabytków uszkodzonych w wyniku powodzi) na łączną kwotę 256 346,29 zł. Prace
muszą zostać wykonane i rozliczone do końca br.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest w bezpośrednim kontakcie z
przedstawicielstwami służb lokalnych w miejscach dotkniętych wrześniową powodzią,
wojewódzkimi konserwatorami zabytków i Oddziałami Terenowymi Narodowego Instytutu
Dziedzictwa. Na koordynatorkę zadań związanych z usuwaniem skutków powodzi została
powołana dr Joanna Banik, kierowniczka oddziału terenowego Narodowego Instytutu
Dziedzictwa w Opolu. Jej znajomość charakterystyki obiektów i wiedza o sytuacji na
obszarze objętym stanem klęski żywiołowej pozwala na podejmowanie strategicznych
decyzji i udzielanie skutecznego wsparcia. Działają także specjalne zespoły terenowe
Narodowego Instytutu Dziedzictwa, które wspierają szacowanie strat zabytków w
porozumieniu z Wojewódzkimi Konserwatorami Zabytków i Wojewódzkimi Urzędami
Ochrony Zabytków.
Ponadto Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił się do Ministra Finansów
o zwiększenie budżetu państwa dla części 24 dotyczącej kultury i ochrony dziedzictwa
kulturowego o 350 mln na wydatki związane z remontami i odbudową zniszczonych podczas
powodzi zabytków lub o dotację celową ujętą w rezerwie na tę kwotę. Kwota w wysokości
100 mln zł zwiększyłaby budżet Ministra KiDN w programie Ochrona zabytków, natomiast
kwota 250 mln zostałaby przekazana wojewodom. Pieniądze byłyby przeznaczone dla
zabytków ujętych w Gminnych Ewidencjach Zabytków i dystrybuowane przez władze
samorządowe na poziomie gmin.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Bożena Żelazowska
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 6658 poseł Moniki Wielichowskiej z 3 grudnia 2024 roku
w sprawie środków przeznaczonych na ratowanie zabytków Dolnego Śląska zniszczonych
w czasie powodzi, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaplanowało trzy nabory do programu
dotacyjnego ministra Ochrona zabytków, w tym nabór przeznaczony wyłącznie na zabytki
dotknięte skutkami powodzi:
Ochrona zabytków nieruchomych i ruchomych – prace planowane – nabór trwał od
4.10.2024 r. do 12.11.2024 r. W ramach tego naboru można było składać wnioski na
prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym
do rejestru zabytków. Ogłoszenie wyników nastąpi w połowie lutego 2025 r. Z terenu
Dolnego Śląska wpłynęły 342 wnioski, z czego 254 wnioski dotyczą zabytków
z powiatów, gmin i miast objętych stanem klęski żywiołowej;
Ochrona zabytków nieruchomych i ruchomych – refundacje. W ramach naboru, który
będzie od 1 do 31 marca 2025 r., można składać wnioski na refundację kosztów
poniesionych w ostatnich 3 latach na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty
budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków;
Budżet dla obu naborów w ramach ochrony zabytków nieruchomych i ruchomych dla
prac planowanych i refundacji wynosi 100 625 000 zł.
Usuwanie skutków powodzi w zabytkach wpisanych do rejestru zabytków - nabór do
priorytetu rozpocznie się 2 stycznia i potrwa do 31 stycznia 2025 r., a jego budżet
wyniesie 100 000 000 zł. W ramach naboru będzie można składać wnioski na dwa
rodzaje zadań:
- sporządzenie ekspertyz technicznych i konserwatorskich wraz z dokumentacją
i niezbędnymi badaniami konserwatorskimi koniecznymi do przeprowadzenia prac
zabezpieczających zabytku wpisanego do rejestru zabytków,
- wstępne prace zabezpieczające zabytek wpisany do rejestru zabytków oraz jego
konserwację zachowawczą.
Dodatkowo uprzejmie informuję, że do 5 grudnia br. do MKiDN z terenu województwa
dolnośląskiego wpłynęło 8 wniosków w trybie par. 5 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego z dnia 16 sierpnia 2017 r. w sprawie dotacji celowej na prace
konserwatorskie lub restauratorskie przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków,
związanych z zabezpieczeniem zabytków uszkodzonych podczas powodzi, również wskutek
wichur i ulewnych deszczy (nabór wniosków poza programami ministra, do sześciu miesięcy
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
po wystąpieniu kataklizmu), w tym 6 dotyczących zabytków uszkodzonych w wyniku
powodzi. Do 5 grudnia 2024 r. MKiDN podpisało z wnioskodawcami 4 umowy (w tym 3
dotyczące zabytków uszkodzonych w wyniku powodzi) na łączną kwotę 256 346,29 zł. Prace
muszą zostać wykonane i rozliczone do końca br.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest w bezpośrednim kontakcie z
przedstawicielstwami służb lokalnych w miejscach dotkniętych wrześniową powodzią,
wojewódzkimi konserwatorami zabytków i Oddziałami Terenowymi Narodowego Instytutu
Dziedzictwa. Na koordynatorkę zadań związanych z usuwaniem skutków powodzi została
powołana dr Joanna Banik, kierowniczka oddziału terenowego Narodowego Instytutu
Dziedzictwa w Opolu. Jej znajomość charakterystyki obiektów i wiedza o sytuacji na
obszarze objętym stanem klęski żywiołowej pozwala na podejmowanie strategicznych
decyzji i udzielanie skutecznego wsparcia. Działają także specjalne zespoły terenowe
Narodowego Instytutu Dziedzictwa, które wspierają szacowanie strat zabytków w
porozumieniu z Wojewódzkimi Konserwatorami Zabytków i Wojewódzkimi Urzędami
Ochrony Zabytków.
Ponadto Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił się do Ministra Finansów
o zwiększenie budżetu państwa dla części 24 dotyczącej kultury i ochrony dziedzictwa
kulturowego o 350 mln na wydatki związane z remontami i odbudową zniszczonych podczas
powodzi zabytków lub o dotację celową ujętą w rezerwie na tę kwotę. Kwota w wysokości
100 mln zł zwiększyłaby budżet Ministra KiDN w programie Ochrona zabytków, natomiast
kwota 250 mln zostałaby przekazana wojewodom. Pieniądze byłyby przeznaczone dla
zabytków ujętych w Gminnych Ewidencjach Zabytków i dystrybuowane przez władze
samorządowe na poziomie gmin.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Bożena Żelazowska
-- 2 of 2 --