Interpelacja w sprawie dostępu obywateli do numerów ksiąg wieczystych w serwisie Geoportal 2
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6652
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie dostępu obywateli do numerów ksiąg wieczystych w serwisie Geoportal 2
Zgłaszający: Szymon Szynkowski vel Sęk
Data wpływu: 27-11-2024
W piśmie z dnia 10 września br. główny geodeta kraju, pełniący tę funkcję w latach 2018-2022, zwrócił uwagę na funkcjonalność rządowego serwisu GEOPORTAL 2. Precyzując, sprawa dotyczy wstrzymania dostępu do numerów ksiąg wieczystych w przedmiotowym serwisie, które nastąpiło w wyniku decyzji ówczesnego prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych Jana Nowaka z dnia 24 sierpnia 2020 r. (znak decyzji: DKN. 5112.13.2020), w której wskazano, że numery ksiąg wieczystych stanowią dane osobowe, wobec czego ich udostępnianie na portalu o nazwie GEOPORTAL 2 stanowi naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych.
W związku z powyższym należy zwrócić uwagę na kilka szczególnych kwestii podnoszonych w piśmie z dnia 10 września br. byłego głównego geodety kraju. Zakaz publikacji numerów KW w rządowym serwisie GEOPORTAL, wynikający z decyzji prezesa UODO, nie obejmuje portali komercyjnych, które nadal oferują pozyskanie tych danych odpłatnie. Obywatele zmuszeni są płacić za informacje z państwowego rejestru firmom zlokalizowanym poza granicami Polski, często znajdującym się w rajach podatkowych. Przykład stanowi firma Datacorpin LLC z siedzibą w Delaware w USA. Opłaty za dostęp do numerów KW w tych serwisach mogą wynosić nawet do 39,99 złotych. Istnieje wiele możliwości rozwiązania problemu i przywrócenia bezpłatnego dostępu do numerów KW dla obywateli, aczkolwiek prezes UODO nie podjął żadnych działań w tym kierunku. Decyzja o wstrzymaniu publikacji numerów KW negatywnie wpływa na rozwój informatyzacji geodezji i rejestrów publicznych w Polsce, co hamuje zarówno postęp, jak i dostęp do przydatnych danych dla obywateli oraz instytucji państwowych.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie informacji w zakresie:
Czy rząd RP rozważa zmianę przepisów, aby znieść ograniczenia nałożone przez prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych i zapewnić obywatelom równy dostęp do danych publicznych?
Czy rząd RP analizuje inne możliwości, a jeśli tak, to jakie, rozwiązania problemu opisanego powyżej w piśmie z dnia 10 września 2024 r. byłego głównego geodety kraju?
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13646 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DAB-IX.054.6.2024
Warszawa, 13 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 6652 w sprawie dostępu obywateli do numerów ksiąg
wieczystych w serwisie Geoportal 2
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6652 Pana Posła na Sejm RP Szymona Szynkowskiego vel
Sęk z dnia 3 grudnia 2024 r., dotyczącą dostępu obywateli do numerów ksiąg wieczystych
w serwisie Geoportal 2, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie wypada wyjaśnić okoliczności wspomnianych w pytaniu nr 1 ograniczeń
nałożonych przez Prezesa Urzędu Danych Osobowych. W latach 2019-2020 Główny
Geodeta Kraju publikował w serwisie Geoportal.gov.pl numery ksiąg wieczystych. Co
więcej, umieszczone w serwisie numery ksiąg wieczystych były jednocześnie odnośnikami
przekierowującymi użytkowników bezpośrednio na stronę Ministerstwa Sprawiedliwości
do elektronicznych ksiąg wieczystych. Ta funkcjonalność umożliwiała każdemu wgląd do
treści księgi wieczystej, w której znajdują się m.in.: imiona, nazwisko właściciela
nieruchomości, imiona rodziców, numer PESEL, czy dane dotyczące zobowiązań
kredytowych.
W 2020 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych1, w wyniku przeprowadzonej
kontroli oraz prowadzonego postępowania administracyjnego, stwierdził naruszenie przez
Głównego Geodetę Kraju zasad zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych
poprzez ich udostępnienie na portalu Geoportal.gov.pl. W wyniku kontroli, a następnie
postępowania administracyjnego wydano decyzję2, nakazującą Głównemu Geodecie Kraju
dostosowanie operacji przetwarzania danych osobowych do przepisów rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie
ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych)3 poprzez zaprzestanie udostępniania na portalu
Geoportal.gov.pI danych osobowych w zakresie numerów ksiąg wieczystych pozyskanych
z ewidencji gruntów i budynków (prowadzonej przez starostów).
Ww. decyzja PUODO została zaskarżona przez Głównego Geodetę Kraju do
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z 5 maja 2021 r., II SA/Wa 2222/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Głównego Geodety Kraju
1 Dalej jako „PUODO”.
2 Decyzja z dnia 24 sierpnia 2020 r., nr DKN5112.13.2020.
3 Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.- dalej jako "rozporządzenie 2016/679"
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
na decyzję Prezesa UODO, uznał także, że publikacja numerów ksiąg wieczystych pozwala
w łatwy sposób pośrednio zidentyfikować właścicieli nieruchomości. Tym samym numer
księgi wieczystej stanowi dane osobowe w rozumieniu art. 4 ust. 1 rozporządzenia
2016/679. Ponadto w ocenie sądu, funkcjonalność portalu przekierowująca użytkownika
na stronę Ministerstwa Sprawiedliwości spowodowała, że użytkownicy nie musieli nawet
znać numeru księgi wieczystej, by uzyskać wgląd do informacji w niej zawartych, w tym do
danych osobowych właściciela danej nieruchomości. Sąd stwierdził również, że Główny
Geodeta Kraju nie miał podstaw prawnych do ujawniania tych numerów w serwisie
Geoportal.gov.pl i umyślnie naruszał przepisy o ochronie danych osobowych. Wojewódzki
Sąd Administracyjny wskazał również, że pogląd, iż numery ksiąg wieczystych są danymi
osobowymi, nie jest nowy i potwierdził to już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku
z 26 września 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 11/17.
Wskazać należy, że Główny Geodeta Kraju wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego
skargę kasacyjną na ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Na chwilę
obecną skarga kasacyjna w dalszym ciągu oczekuje na rozpatrzenie. W związku z czym
Główny Geodeta Kraju zobowiązany jest do zaprzestania udostępniania na portalu
Geoportal.gov.pI danych osobowych w zakresie numerów ksiąg wieczystych pozyskanych
z ewidencji gruntów i budynków zgodnie z decyzją PUODO utrzymaną w mocy wyrokiem
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Odnosząc się zatem do pytania Pana Posła, czy Rząd RP rozważa zmianę przepisów, aby
znieść ograniczenia nałożone przez PUODO i zapewnić obywatelom równy dostęp do danych
publicznych wskazać należy, że zarówno Ministerstwo Rozwoju i Technologii (które
odpowiada za sprawy geodezji i kartografii), jak i Ministerstwo Sprawiedliwości
(odpowiedzialne za prowadzenie centralnej bazy danych ksiąg wieczystych), nie
przewidują obecnie zmiany przepisów zmierzającej do upubliczniania numerów ksiąg
wieczystych oraz ich powszechnego udostępniania poprzez usługi sieciowe wystawiane
przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej.
Zgodnie z informacją przekazaną przez Ministra Sprawiedliwości obowiązująca obecnie
zasada jawności formalnej ksiąg wieczystych oznacza uprawnienie każdego do przeglądania
księgi wieczystej oraz otrzymywania z niej odpisów i wyciągów, o czym stanowi art. 2 u.k.w.h.
Należy co prawda wskazać, że ustawodawca wprowadza pewne ograniczenie. Księgę wieczystą
może bowiem przeglądać tylko osoba, która zna jej pełny numer, co wynika z treści art. 364 ust.
6 u.k.w.h. Takie rozwiązanie ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony danych, które
ujawniane są w księdze wieczystej. Należy podkreślić, że udostępnianie numerów ksiąg
wieczystych stanowi przetwarzanie danych osobowych, które dopuszczalne jest jedynie
w przypadkach określonych stosownymi przepisami prawa. Danymi osobowymi są zarówno
informacje o numerach ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości stanowiących
własność osób fizycznych, jak i wszelkie dane zawarte w treści ksiąg wieczystych dotyczące
zidentyfikowanych lub możliwych do zidentyfikowania osób fizycznych. (..)
Przeglądanie księgi wieczystej odbywa się w systemie teleinformatycznym, utworzonym
i utrzymywanym przez Ministra Sprawiedliwości, oraz umożliwiającym bezpłatny dostęp do
centralnej bazy danych ksiąg wieczystych (art. 364 ust. 5 i 6 u.k.w.h.). Przeglądanie księgi
wieczystej nie wymaga uwierzytelnienia w tym systemie. Polega na wywołaniu na ekran
monitora aktualnej albo zupełnej treści żądanej księgi wieczystej (§15 i 23 pkt 4 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie Centralnej Informacji Ksiąg
Wieczystych4).
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 1401.
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Wobec powyższego, nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w Interpelacji, jakoby
obecne regulacje prawne ograniczały równy dostęp do przeglądania księgi wieczystej i zmuszały
obywateli do płacenia za informacje z państwowego rejestru komercyjnym podmiotom, gdyż
każdy kto zna numer księgi wieczystej, bądź też wykaże interes prawny do uzyskania numeru
księgi wieczystej z ewidencji gruntów i budynków5, otrzyma do niej dostęp.
Odnosząc się natomiast do pytania czy Rząd RP analizuje inne możliwości, a jeśli tak to
jakie, rozwiązania problemu nie objęcia zakazem publikacji numerów ksiąg wieczystych
portali komercyjnych, które oferują pozyskanie tych danych odpłatnie, należy zwrócić
uwagę, że to do kompetencji PUODO, należy nakładanie na podmioty, niespełniające
przesłanek określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych, takiego zakazu.
W przypadku zaś informacji o stronach, na których udostępnia się numery ksiąg
wieczystych bez podstawy prawnej, Ministerstwo Sprawiedliwości wystosowało do
Prokuratury Okręgowej w Warszawie zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa
z artykułu 107 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 roku o ochronie danych osobowych6.
Prokuratura Okręgowa w Warszawie, pod zwierzchnim nadzorem służbowym Prokuratury
Krajowej sprawowanym w Departamencie do Spraw Cyberprzestępczości i Informatyzacji,
wszczęła śledztwo o czyny z artykułu 107 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 roku
o ochronie danych osobowych, którego przedmiotem jest bezprawne przetwarzanie
danych osobowych będących w dyspozycji administratorów serwisów:
www.elektroniczne-ksiegi-wieczyste.pl, www.znajdxksiege.pl, www.wieczyste.pl,
www.wlascicielnieruchmosci.pl, www.ksiegi-wieczyste-online.pl,
www.elektroniczneksiegiwieczyste.pl, www.hipy.pl. Zgodnie z informacją przekazaną
przez Ministerstwo Sprawiedliwości śledztwo jest w toku.
Odnosząc się do stwierdzenia, że decyzja o wstrzymaniu publikacji numerów ksiąg
wieczystych negatywnie wpływa na rozwój informatyzacji geodezji i rejestrów publicznych
w Polsce, co hamuje zarówno postęp, jak i dostęp do przydatnych danych dla obywateli
oraz instytucji państwowych, należy wskazać, że stwierdzenie to jest niejasne i w związku
z tym nie sposób się do niego ustosunkować, gdyż nie przedstawiono konkretnie, w jaki
sposób wskazana decyzja ogranicza, czy też ma jakikolwiek wpływ na rozwój systemów
informatycznych państwa.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
5 art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1151, ze zm.).
6 Dz.U. z 2019 r. poz. 1781.
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Informacja na temat przetwarzania danych osobowych
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz
uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”,
informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRiT/SkrytkaESP
adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym
obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Architektury, Budownictwa i
Geodezji
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony
Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w
celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r.
o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz
w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -
Regulamin pracy Rady Ministrów (M. P. z 2024 r., poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie
i w celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na
żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych
z MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister
Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy
systemów informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy
pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o
narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas
określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji
lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15
RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie
Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo
wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych
osobowych, tj. PUODO, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 5 of 5 --