tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 18 grudnia 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 6646 dot. zapobiegania
marnowaniu żywności - Janusz Cieszyński,
Adam Andruszkiewicz
Znak sprawy: DD6.054.19.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6646 w sprawie zapobiegania marnowaniu
żywności w zakresie pytania nr 2, wniesioną 3 grudnia br. przez posłów na Sejm RP
Pana Janusza Cieszyńskiego i Adama Andruszkiewicza, uprzejmie przedstawiam
poniższe wyjaśnienia.
W interpelacji postawiono m.in. pytanie nr 2 będące częściowo we właściwości
ministra finansów: Jakie obecnie warunki trzeba spełnić, aby zgodnie z przepisami
przekazać na cele charytatywne żywność bez ponoszenia dodatkowych kosztów
podatkowych?
Odnosząc się do wskazanej kwestii w części dot. przepisów podatkowych uprzejmie
informuję, iż zgodnie z ustawami o podatkach dochodowych, tj. art. 23 ust. 1 pkt 11
ustawy PIT1 (art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy CIT2) nie uważa się za koszty uzyskania
przychodów darowizn i ofiar wszelkiego rodzaju, z tym że kosztem uzyskania
przychodów są koszty wytworzenia lub cena nabycia produktów spożywczych,
o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku od towarów i usług,
przekazanych na rzecz organizacji pożytku publicznego w rozumieniu przepisów
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226,
z późn. zm.);
2 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2805,
z późn. zm.);

-- 1 of 3 --

2/3
ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie3, z przeznaczeniem
wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje.
Podatnicy mogą zatem ująć w kosztach uzyskania przychodów darowizny
produktów spożywczych przekazanych organizacjom pożytku publicznego.
Regulacja ta dotyczy wyłącznie przekazania produktów spożywczych, o których
mowa w art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT. Ponadto kosztem uzyskania przychodu
mogą być tylko darowizny żywności przekazane na rzecz organizacji pożytku
publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie, z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej
prowadzonej przez te organizacje.
Przechodząc natomiast na grunt ustawy o VAT4, w pierwszej kolejności należy
wskazać, że system podatku VAT w Unii Europejskiej podlega harmonizacji, co
oznacza, że państwa członkowskie zobowiązane są do przestrzegania zgodności
krajowych przepisów w zakresie podatku VAT z regulacjami wynikającymi z prawa
unijnego. Z tych też względów polskie regulacje przyjęte w przepisach ustawy o VAT
oraz przepisach aktów wykonawczych do tej ustawy, muszą być zgodne
w szczególności z przepisami dyrektywy VAT5. Dyrektywa ta nakreśla zasady
funkcjonowania systemu VAT wskazując m.in. podmioty uznawane za podatników
oraz zakres przedmiotowy opodatkowania tym podatkiem. Uniemożliwia ona
również państwom członkowskim UE dowolne kształtowanie wysokości stawek
podatkowych i zwolnień od tego podatku.
Przepisy ustawy o VAT (tak jak przepisy dyrektywy) nie zakładają, co do zasady,
opodatkowania tym podatkiem darowizn towarów (w tym także darowizn na cele
charytatywne).
Nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących
do jego przedsiębiorstwa stanowi jednak odpłatną dostawę towarów podlegającą
opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, wówczas, gdy podatnikowi
przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych
towarów lub ich części składowych6.
W ramach obowiązujących przepisów ustawy o VAT istnieją jednak preferencje
wspierające działania mające na celu zapobieganie marnowaniu żywności
i jednocześnie wspierające działalność dobroczynną.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT zwolnieniem od podatku objęte
są nieodpłatne dostawy produktów spożywczych, z wyjątkiem napojów
alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz napojów alkoholowych
będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość
alkoholu przekracza 0,5%, jeżeli są one przekazywane na rzecz organizacji pożytku
publicznego w rozumieniu ustawy o działalności pożytku publicznego i
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 1491;
4 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361, z późn. zm.);
5 Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.);
6 Art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT;

-- 2 of 3 --

3/3
o wolontariacie, z przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej prowadzonej
przez tą organizację.
Opisane zwolnienie od podatku VAT stosuje się pod warunkiem posiadania przez
dokonującego dostawy towarów dokumentacji potwierdzającej dokonanie dostawy
na rzecz organizacji pożytku publicznego, z przeznaczeniem wyłącznie na cele
działalności charytatywnej prowadzonej przez tę organizację7.
Zwolnienia od VAT nie stosuje się, jeżeli:
1) określenie przeznaczenia otrzymanych przez organizację pożytku
publicznego towarów nie jest możliwe na podstawie prowadzonej przez
tę organizację dokumentacji, lub
2) wykorzystanie otrzymanych przez organizację pożytku publicznego
towarów nastąpiło na cele inne niż cele działalności charytatywnej
prowadzonej przez tę organizację8.
W przypadku braku spełnienia ww. warunków zwolnienie od VAT nie będzie mogło
być zastosowane, zaś do zapłaty podatku od dokonanej nieodpłatnej dostawy
towarów będzie zobowiązana organizacja pożytku publicznego9.
Podkreślić należy, że podatnik dokonujący darowizny produktów spożywczych,
objętej zwolnieniem na podstawie ww. przepisów art. 43 ustawy o VAT, ma prawo
do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu
nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów10.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
7 Art. 43 ust. 12 ustawy o VAT;
8 Art. 43 ust. 12a ustawy o VAT;
9 Art. 108 ust. 3 ustawy o VAT;
10 Art. 86 ust. 8 pkt 3 ustawy o VAT.

-- 3 of 3 --

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 24 grudnia 2024 r.
Znak sprawy: DRE.łr.058.10.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 6646
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6646 Posłów na Sejm RP Janusza Cieszyńskiego oraz
Adama Andruszkiewicza w sprawie zapobiegania marnowaniu żywności, przedstawiam
następujące informacje.
1) Na ile rząd szacuje wolumen wyrzucanej każdego roku żywności?
Według danych Instytutu Ochrony Środowiska PIB w Polsce w 2022 r. wytworzyliśmy
4 545 178 tony odpadów żywności (źródło: wyniki badań w 2023 r.).
2) Jakie obecnie warunki trzeba spełnić, aby zgodnie z przepisami przekazać na cele
charytatywne żywność bez ponoszenia dodatkowych kosztów podatkowych?
W Polsce istnieje możliwość odliczania podatku VAT przez darczyńców żywności (także
dystrybutorów hurtowników, restauratorów czy firm cateringowych) przekazujących
żywność na cele społeczne na rzecz Organizacji Pożytku Publicznego (OPP). Zwolnione z
podatku są bowiem dostawy produktów spożywczych na rzecz OPP z przeznaczeniem na
działalność charytatywną (z wyjątkiem napojów alkoholowych o zawartości alkoholu
powyżej 1,2 proc. oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów
bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5 proc.).

-- 1 of 3 --

Strona 2 z 3
Szczegółowych informacji jakie obecnie warunki trzeba spełnić, aby zgodnie z przepisami
przekazać na cele charytatywne żywność bez ponoszenia dodatkowych kosztów
podatkowych powinien udzielić Minister Finansów.
3) Czy rząd pracuje nad rozwiązaniami, które mogłyby poprawić sytuację w tym obszarze
tak, aby w nadchodzących latach wolumen zmarnowanej żywności istotnie się zmniejszył.
W Polsce aż 56% wyrzucanej żywności pochodzi z gospodarstw domowych.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi działania edukacyjne, jaki i legislacyjne
mające na celu ograniczenie marnowania żywności. Ponadto wspierane są projekty
o charakterze inwestycyjnym w obszarze redystrybucji żywności na cele społeczne
realizowane przez OPP w ramach środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności (KPO). W okresie od 1 do 30 czerwca 2023 r. został przeprowadzany nabór
wniosków o objęcie wsparciem. Organizacje pozarządowe, wykonujące działalność
w zakresie nieodpłatnego przetwarzania, przechowywania, redystrybucji żywności na
cele społeczne lub wydawania bezpłatnych posiłków, których działalność nie jest
nastawiona na osiąganie zysku oraz banki żywności, prowadzące działalność polegającą
na zbieraniu żywności wciąż zdatnej do spożycia i rozdzielaniu jej nieodpłatnie wśród
osób potrzebujących mogły wnioskować o wsparcie. Uzyskane środki organizacje mogły
przeznaczyć m.in. na: na budowę lub modernizację magazynów i jadłodajni, zakup nowych
maszyn, urządzeń i wyposażenia potrzebnych do nieodpłatnego przechowywania,
przetwarzania, przygotowania, redystrybucji żywności i wydawania posiłków, a także na
zakup środków transportu. Zakończone nabory spotkały się z dużym zainteresowaniem
potencjalnych ostatecznych odbiorców wsparcia (wpłynęło 113 wniosków na kwotę,
która stanowi ok. 120% dostępnego budżetu). Podpisano 65 umów na 152 mln zł i do
grudnia 2024 r. wypłacono 58 mln zł.
W tym roku po raz kolejny Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadziło
kampanię informacyjno-edukacyjną pod hasłem: Nie marnuj żywności. Żywność to
wartość. Kampania ma na celu wyjaśnienie konsumentom lepszego zrozumienia dwóch
terminów ważności występujących w oznakowaniu produktów czy jak postępować
z żywnością aby ograniczyć jej marnowanie.
Jednocześnie informuję, że od 18 września 2019 r. obowiązują przepisy ustawy z dnia
19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (Dz.U. z 2020 r. poz. 1645).
W ustawie:
 nałożono na sprzedawców żywności obowiązek zawarcia z organizacją pozarządową

-- 2 of 3 --

Strona 3 z 3
umowy dotyczącej nieodpłatnego przekazywania żywności. spełniającej wymogi
prawa żywnościowego a nieprzeznaczonej do sprzedaży;
 nałożono na sprzedawców żywności obowiązek przeprowadzania kampanii
edukacyjno-informacyjnych w zakresie racjonalnego gospodarowania żywnością
oraz przeciwdziałania jej marnowaniu;
 wprowadzono opłaty za marnowanie żywności (w wysokości 0,1 zł za 1 kg
marnowanej żywności).
Obecnie procedowana jest nowelizacja ww. ustawy pod nr UD 133, której treść dostępna
jest na stronie Rządowego Centrum Legislacji [https://legislacja.gov.pl]. Projekt ustawy
o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności ma na celu doprecyzowanie
obowiązujących przepisów, co przełoży się na zmniejszenie skali marnowanej żywności
przez sklepy i zwiększenie dostępności „uratowanej” żywności, w ramach redystrybucji,
osobom jej potrzebującej.
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 3 of 3 --