Interpelacja w sprawie ograniczenia dostępu pacjentów do fizjoterapii domowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6615
do ministra zdrowia
w sprawie ograniczenia dostępu pacjentów do fizjoterapii domowej
Zgłaszający: Władysław Kurowski, Andrzej Adamczyk, Anna Dąbrowska-Banaszek, Mariusz Krystian, Józefa Szczurek-Żelazko, Patryk Wicher, Marcin Grabowski
Data wpływu: 25-11-2024
Do biur poselskich zwracają się z prośbą o interwencję fizjoterapeuci i pacjenci w sprawie planowanej zmiany w obszarze dostępu do świadczeń gwarantowanych takich jak rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna w warunkach domowych. Jak twierdzą planowane zmiany niosą ze sobą ryzyko znacznego pogorszenia dostępu pacjentów do ww. świadczeń w związku z wykluczeniem większości podmiotów, które od lat świadczą potrzebną opiekę. 23 września 2024 r. opublikowano zarządzenie nr 94/2024/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzajach rehabilitacja lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie świadczeń - leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką. W konsekwencji od 1 lipca 2025 r. fizjoterapię domową będą mogły świadczyć prawie wyłącznie jednostki posiadające odpowiednią umowę w zakresie fizjoterapia domowa lub fizjoterapia domowa dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Dotychczas bowiem większość świadczeń z zakresu fizjoterapii domowej była rozliczana w ramach umowy na zakres fizjoterapia ambulatoryjna lub fizjoterapia ambulatoryjna dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Dodatkowo 30 września 2024 r. został opublikowany projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej. W ramach projektu rozporządzenia przewidziano kolejne znaczące ograniczenia w dostępie do rehabilitacji leczniczej, tj. ograniczenia czasowe w dostępie do świadczeń, co w rezultacie dotknie polskich pacjentów. Obecnie większość pacjentów korzysta z rehabilitacji domowej świadczonej przez podmioty, które mają zawarte umowy w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna lub fizjoterapia ambulatoryjna dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Od 1 stycznia 2025 r., ta możliwość zostanie znacząco ograniczona, a od 1 lipca 2025 r. wyeliminowana w całości. Zatem z obecnie świadczących 2234 podmiotów pozostanie jedynie 408. W efekcie gros pacjentów zostanie przesuniętych do podmiotów, które nie będą w stanie zapewnić ciągłości dostępu do świadczeń. Obecnie na 1 kontrakt przypada średnio 1687 pacjentów, po wprowadzonych zmianach na 1 kontrakt będzie przypadać średnio 11 300 pacjentów, czyli wzrost nastąpi o wskaźnik równy 6,7. Uśredniony czas oczekiwania na fizjoterapię domową na terenie całego kraju może zatem wydłużyć się z 29,12 dni dla pacjentów pilnych do 195,1. Skutkami zmian wprowadzonych w projekcie rozporządzenia będzie ograniczenie rehabilitacji domowej w przypadku chorób przewlekle postępujących. Do tej pory fizjoterapia przysługiwała takim pacjentom bez ograniczeń. Po wprowadzonych zmianach będą mogli z niej skorzystać tylko pacjenci, u których przebieg choroby poskutkował utratą samodzielności lub też w przypadku zaostrzenia choroby czy po hospitalizacji – w okresie do 6 miesięcy od dnia zaostrzenia choroby lub zakończenia leczenia szpitalnego. Zarówno fizjoterapeuci, jak i pacjenci zostali postawieni w sytuacji ogromnej niepewności. Nie ma bowiem żadnych wiążących informacji o planowanych nowych konkursach na zawarcie umów w zakresie fizjoterapia domowa lub fizjoterapia domowa dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Każda placówka współpracuje z określoną liczbą wykwalifikowanych fizjoterapeutów. Nie zostały przekazane również żadne szczegółowe informacje dotyczące ustaleń z placówkami, które mają przejąć pacjentów rehabilitowanych w domach. Proponowane zmiany uderzą przede wszystkim w grupę seniorów z niepełnosprawnościami a także liczną grupę fizjoterapeutów, którzy stracą pracę.
Przez ostatnich kilka lat wiele zmian w systemie opieki zdrowotnej szły w dobrym kierunku. Uproszczono liczne procedury, wydłużono czas ważności skierowań do specjalistów, ułatwiono dostęp do rehabilitacji dla osób z niepełnosprawnością, szczególnie dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, w końcu uruchomiono fizjoterapię domową. Te zmiany były dobre i ułatwiały pacjentom życie. Dlatego należałoby przeanalizować jeszcze raz te nieakceptowane przez pacjentów i środowisko fizjoterapeutów zmiany. W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
1. Czy placówki posiadające dziś umowy na wykonywanie rehabilitacji domowej posiadają odpowiednie zasoby i są gotowe na zapewnienie wszystkim pacjentom odpowiedniej ciągłości świadczeń?
2. Czy NFZ rozważa aneksowania obecnych umów z zakresu: fizjoterapia ambulatoryjna na zakres: fizjoterapia ambulatoryjna i fizjoterapia domowa zgodnie z proporcją co do rodzaju dotychczas realizowanych świadczeń z uwzględnieniem fizjoterapii domowej dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, tak by podmioty te automatycznie mogły realizować fizjoterapię na zasadach przewidzianych w umowach na fizjoterapię domową?
3. Czy NFZ rozważa przesunięcie w czasie momentu wejścia w życie przedmiotowych zmian tak, aby nie były one wprowadzane kosztem pacjentów oraz kontynuacji ich terapii? Zyskany czas pozwoliłby na podjęcie rozmów w środowisku medycznym i wprowadzenie rozsądnych decyzji co do dalszego rozwoju fizjoterapii ambulatoryjnej i domowej w Polsce.
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7654 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.116.2024.WS
Warszawa, 09 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiedzi na interpelację (nr 6615) Pana Władysława Kurowskiego i grupy posłów, w
sprawie
„ograniczenia dostępu pacjentów do fizjoterapii domowej", uprzejmie proszę o
przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie pragnę zaznaczyć, że ustalanie warunków zawierania i realizacji umów o
udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, należy do ustawowych zadań Prezesa
Narodowego Funduszu Zdrowia. Zarządzenie nr 94/2024/DSOZ z dnia 23 września 2024
r. ma charakter techniczny i w żaden sposób nie ingeruje w prawa osób wymagających
usprawniania w warunkach domowych. Warunki realizacji świadczeń gwarantowanych
oraz prawa pacjentów do publicznego systemu opieki zdrowotnej definiują odpowiednio
ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz
rozporządzenia wykonawcze, których płatnik nie może zmienić mocą zarządzeń
Prezesa NFZ.
Analiza poprzedzająca wydanie zarządzenia, wykonana przez płatnika, wykazała potrzebę
uporządkowania sposobu realizacji i rozliczania świadczeń w rodzaju fizjoterapia domowa.
Zgodnie z dotychczas obowiązującym zarządzeniem rehabilitacyjnym1, zakresem
dedykowanym do realizacji i rozliczania świadczeń domowych jest fizjoterapia domowa.
W wyjątkowych sytuacjach NFZ umożliwiał wykonanie świadczeń przez podmioty, które
mają zawartą umowę na fizjoterapię ambulatoryjną, w domu pacjenta, rozliczając je
w ramach posiadanej umowy. Było to rozwiązanie mające na celu uzupełnienie działań
świadczeniodawców specjalizujących się w udzielaniu fizjoterapii domowej na obszarach,
gdzie dostęp do tego rodzaju świadczeń był utrudniony. Obecnie jednak działalność
podmiotów realizujących fizjoterapię domową w ramach zawartych umów na fizjoterapię
ambulatoryjną trudno określić jako „uzupełniającą”. Doszło bowiem do całkowitego
odwrócenia proporcji w realizacji świadczeń w ramach umów na fizjoterapię ambulatoryjną.
Podmioty te zmieniły profil swojej działalności z ambulatoryjnej na domową, realizując
w skrajnych przypadkach 99% świadczeń w warunkach domowych. Akceptowanie takiego
sposobu realizacji umów na fizjoterapię ambulatoryjną jest, w ocenie płatnika, niewłaściwe,
1 Zarządzenie Nr 195/2020/DSOZ Prezesa NFZ w sprawie określenia warunków zawierania i
realizacji umów w rodzajach rehabilitacja lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie
świadczeń – leczenie dzieci o dorosłych ze śpiączką.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
utrudnia prawidłowe monitorowanie dostępu do świadczeń, a także zaburza proces
planowania zakupu świadczeń. Dodatkową przesłanką do wprowadzenia w zarządzeniu
Prezesa NFZ zmian dotyczących rehabilitacji domowej jest konieczność ujednolicenia
sposobu finansowania tych świadczeń. W związku z wymaganiami zawartymi
w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
rehabilitacji leczniczej, świadczeniodawca realizujący fizjoterapię ambulatoryjną musi
dysponować odpowiednim miejscem udzielania świadczeń, sprzętem oraz salą do
kinezyterapii, i wyposażeniem do zabiegów fizykoterapeutycznych. Cena za punkt w tym
zakresie rehabilitacji jest zatem wyższa o około 20-30 gr niż w przypadku fizjoterapii
domowej, gdzie nie ma potrzeby utrzymywania specjalistycznego gabinetu. Fundusz
wielokrotnie spotykał się ze sprzeciwem środowiska świadczeniodawców i fizjoterapeutów
z powodu opisanej powyżej dysproporcji w finansowaniu tych samych świadczeń
domowych. Przenosząc od 1 lipca 2025 r. całość realizacji fizjoterapii domowej do umów na
zakres temu dedykowany, opisane nierówności w finansowaniu zostaną ograniczone.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w celu przeciwdziałania potencjalnym zakłóceniom
wynikającym z wdrożenia nowych rozwiązań, postanowiono zastosować dwuetapowy
mechanizm przenoszenia realizacji świadczeń fizjoterapii domowej do podmiotów
posiadających zawartą umowę na dedykowany temu zakres. W związku z tym zmiana
zarządzenia, która weszła w życie 24 października 2024 r., wprowadza m.in. dwie istotne
zmiany systemowe:
1. Od 1 stycznia 2025 r. świadczeniodawca udzielający świadczeń z zakresu
fizjoterapii domowej w ramach umowy zawartej na zakres fizjoterapii
ambulatoryjnej będzie zobowiązany przeznaczyć na realizację rehabilitacji
ambulatoryjnej personel w wymiarze minimum 80% łącznego czasu pracy
personelu wskazanego do realizacji umowy na fizjoterapię ambulatoryjną, a jedynie
do 20% czasu pracy personelu będzie mógł przeznaczyć na realizację rehabilitacji
domowej.
2. Od 1 lipca 2025 r. realizacja fizjoterapii domowej będzie możliwa do rozliczenia
wyłącznie w ramach umowy dedykowanej temu zakresowi świadczeń.
Ponadto przepisy zarządzenia nałożyły na świadczeniodawców obowiązek przekazania
świadczeniobiorcom, którzy będą w trakcie leczenia rehabilitacyjnego, informacji
o możliwości kontynuowania rozpoczętej formy usprawniania w tym samym podmiocie.
W przypadku braku takiej możliwości, świadczeniodawcy są zobowiązani umożliwić
świadczeniobiorcom uzyskanie skierowania na kontynuację rehabilitacji u innego
świadczeniodawcy. Dodatkowo realizatorzy umów w zakresie fizjoterapii domowej
zadeklarowali gotowość objęcia opieką pacjentów potrzebujących kontynuacji świadczeń
w warunkach domowych. Płatnik zadeklarował również prowadzenie stałego monitoringu
dostępności tych świadczeń. W przypadku stwierdzenia przez NFZ niedoborów świadczeń
na danym obszarze, płatnik będzie podejmował decyzje o przeprowadzeniu dodatkowych
postępowań konkursowych w celu zapewnienia ciągłości ich realizacji. Przewidziany przez
zarządzenie półroczny okres
vacatio legis powinien pozwolić na wdrożenie docelowego
modelu rozliczania świadczeń oraz podpisanie nowych umów w obszarach o niższej
dostępności.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w wyniku licznych uwag, które wpłynęły do resortu
w związku ze zmianą zasad finansowania oraz realizacji świadczeń z zakresu rehabilitacji
leczniczej, w dniu 4 listopada br., Minister Zdrowia spotkała się z przedstawicielami
środowisk fizjoterapeutów, rehabilitantów, pracodawców rehabilitacji oraz pacjentów. W
spotkaniu wziął również udział prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wraz z zastępcami,
przedstawiciele Krajowej Izby Fizjoterapeutów, konsultanci, lekarze i eksperci. Rozmowa
dotyczyła dwóch regulacji: projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej oraz zarządzenia Prezesa NFZ w sprawie
określenia warunków zawierania i realizacji umów w zakresie rehabilitacji leczniczej.
Zdecydowana większość zebranych reprezentantów środowiska uznała, że zarządzenie
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Prezesa NFZ w formie, w której weszło w życie, we właściwy sposób regulować będzie od 1
stycznia 2025 r. dostęp do rehabilitacji w warunkach domowych oraz ambulatoryjnych. W
wyniku dyskusji uzgodniono, że prace nad rozporządzeniem będą kontynuowane w ramach
Zespołu, który zapewni szeroką reprezentację wszystkich zainteresowanych środowisk.
Celem jest, aby projekt rozporządzenia jak najlepiej odpowiadał na potrzeby
fizjoterapeutów, lekarzy rehabilitantów oraz innych środowisk, a przede wszystkim w pełni
zabezpieczał potrzeby i bezpieczeństwo pacjentów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --