Interpelacja w sprawie statystyk sądowych za 2024 rok
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6602
do ministra sprawiedliwości
w sprawie statystyk sądowych za 2024 rok
Zgłaszający: Marcin Romanowski
Data wpływu: 23-11-2024
1. Proszę o informację, jaki był średni czas trwania postępowań w trzech pierwszych kwartałach 2024 roku?
Proszę o wyodrębnienie spraw rozpoznawanych w sądach rejonowych, okręgowych oraz apelacyjnych, odrębnie w zakresie spraw cywilnych, gospodarczych, karnych oraz rodzinnych. Proszę o podanie tzw. średniej ważonej lub innych wskaźników, o ile takowe są wykorzystywane.
2. Jak przedstawiają się ww. dane w porównaniu do analogicznego okresu w 2023 roku?
3. Czy wprowadzono zmiany, które wpłynęły na efektywność tych postępowań w bieżącym roku?
4. Jakie działania podjęto w tym czasie w celu usprawnienia rozpatrywania spraw gospodarczych?
5. Czy odnotowano zmiany w liczbie spraw rozstrzyganych w terminie do 6 miesięcy w stosunku do lat poprzednich?
6. Ile spraw sądowych przekroczyło 12 miesięcy trwania w trzech pierwszych kwartałach 2024 roku?
7. Jaki był wskaźnik opanowania wpływu?
Proszę o podanie danych z wyodrębnieniem zbiorczych danych dla sądów rejonowych, okręgowych oraz apelacyjnych. Dodatkowo proszę o wyodrębnienie w każdej instancji opanowania wpływu w sprawach cywilnych, gospodarczych, karnych oraz rodzinnych. Proszę o przekazanie ww. danych za rok 2024 w takim zakresie, w jakim są aktualnie dostępne – oraz w celach porównawczych podanie odpowiednich danych za rok 2022 i 2023.
8. Jaki był wskaźnik sprawności postępowania wg metodologii CEPEJ?
Proszę o wyodrębnienie załatwień ogółem oraz załatwień merytorycznych oraz podanie ww. danych z wyodrębnieniem: ogółu spraw w sądach powszechnych; ogółu spraw w sądach apelacyjnych; ogółu spraw w sądach okręgowych; ogółu spraw w sądach rejonowych, a w ramach danych dotyczących ww. instancji dodatkowo o wyodrębnienie danych dotyczących spraw cywilnych, gospodarczych, karnych oraz rodzinnych. Proszę o przekazanie ww. danych za rok 2024 w takim zakresie, w jakim są aktualnie dostępne – oraz w celach porównawczych podanie odpowiednich danych za rok 2022 i 2023.
9. Dlaczego na stronach Informatora Statystycznego Wymiaru Sprawiedliwości nie są publikowane aktualne dane statystyczne w zakresie średniej długości postępowań i opanowania wpływu?
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8357 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.424.2024
Warszawa, 23 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 6602 Pana Posła Marcina
Romanowskiego w sprawie statystyk sądowych za 2024 rok.
W nawiązaniu do prośby Pana Posła o przekazanie informacji o czasie trwania postępowań
sądowych w 2024 roku wyjaśniam, że postulowane dane statystyczne zostały
opublikowane w Informatorze Statystycznym Wymiaru Sprawiedliwości
(https://isws.ms.gov.pl/ ), w zakładkach:
Publikacja: https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/publikacje/,
Opracowania wieloletnie:
https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie/.
Informacje prezentowane w Informatorze Statystycznym Wymiaru Sprawiedliwości
są cyklicznie aktualizowanie, co do zasady w cyklach rocznych.
Odnosząc się do podniesionej w interpelacji kwestii czasu trwania spraw gospodarczych,
na podstawie zebranych przez Ministerstwo danych statystycznych można stwierdzić,
że w większości głównych kategorii spraw gospodarczych przeciętny czas trwania
-- 1 of 5 --
2
postępowania (bez czasu trwania mediacji) na koniec I półrocza 2024 r. był lepszy
niż na koniec I półrocza roku poprzedniego:
- w sprawach GC w sądach okręgowych poprawił się z 20,6 do 19,96 (o 3,4%),
- w sprawach Ga w sądach okręgowych poprawił się z 8,7 do 8,0 (o 8,0%),
- w sprawach GC w sądach rejonowych poprawił się z 17,8 do 16,0 (o 10,1%).
Wyraźnej poprawie uległ również przeciętny czas trwania postępowania w sprawach
Dz. KW (sprawy wieczystoksięgowe) z 3,3 w I półroczu 2023 r. do 2,7 w I półroczu 2024 r.
(o 18,2%).
Przechodząc do pytań o działania resortu na rzecz skrócenia czasu rozpoznawania spraw
sądowych w pierwszej kolejności trzeba wskazać na sprawowany przez Ministra
Sprawiedliwości zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością administracyjną
sądów.
Zgodnie z art. 37g § 1 i 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
(u.s.p.), Minister Sprawiedliwości w ramach nadzoru zewnętrznego analizuje informacje
roczne prezesów sądów apelacyjnych o działalności sądów, działających na obszarze
apelacji, ustala ogólne kierunki wewnętrznego nadzoru administracyjnego,
wykonywanego przez prezesów sądów apelacyjnych, kontroluje wykonywanie
obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów apelacyjnych oraz wydaje stosowne
zarządzenia. W przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w działalności
administracyjnej sądu lub niewykonania przez prezesa sądu apelacyjnego wskazanych
zarządzeń może zarządzić przeprowadzenie lustracji sądu lub wydziału sądu albo
przeprowadzenie lustracji działalności nadzorczej prezesa sądu.
Problematyka sprawności postępowań sądowych uwzględniana jest również w ustalanych
przez Ministra Sprawiedliwości ogólnych kierunkach wewnętrznego nadzoru
administracyjnego, wykonywanego przez prezesów sądów apelacyjnych.
-- 2 of 5 --
3
Badanie sprawności postępowań sądowych w poszczególnych sprawach, stosownie do
art. 37b § 1 pkt 1 u.s.p., należy do podstawowych obowiązków prezesów sądów w ramach
wewnętrznego nadzoru administracyjnego. Kontrola wykonywania obowiązków
nadzorczych przez prezesów sądów działających na obszarze apelacji należy
do kompetencji prezesa sądu apelacyjnego (art. 37b§3 pkt 3 u.s.p.). Z kolei wykonywanie
obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów apelacyjnych podlega kontroli przez
Ministra Sprawiedliwości w ramach zewnętrznego nadzoru administracyjnego. Kontrola
powyższa przeprowadzana jest w ramach analizy informacji rocznych, jak również
w sprawach indywidualnych w wyniku rozpatrywania skarg i wniosków na działalność
sądów, wpływających do Ministerstwa Sprawiedliwości.
W Ministerstwie Sprawiedliwości cyklicznie dokonywane są też analizy wyników pracy
sądów powszechnych oraz ich obciążenia, które pozwalają na identyfikację sądów
wymagających działań naprawczych, a także określenie kierunków nadzoru
administracyjnego na kolejne lata. Monitoringowi poddawana jest m.in. sprawność
postępowań określonego rodzaju, np. w sprawach kredytów frankowych czy też
w konkretnych sprawach, np. w karnych, głównie dotkniętych przewlekłością
lub w których stwierdzono uchybienia w wyniku analizy skarg na działalność sądów,
w sprawach zasygnalizowanych przez Departament Współpracy Międzynarodowej i Praw
Człowieka oraz zleconych przez Ministra Sprawiedliwości, w sprawach o czyny zagrożone
przedawnieniem karalności oraz w których stosowany jest wobec oskarżonych środek
zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania przez okres przekraczający 2 lata.
Skróceniu czasu postępowań sądowych służy także działalność legislacyjna Ministerstwa
Sprawiedliwości realizowana przy wsparciu komisji kodyfikacyjnych powołanych
przy Ministrze Sprawiedliwości. Wśród istotnych dla przedmiotu interpelacji, projektów
aktów prawnych warto wymienić m.in.:
1) projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych
innych ustaw (UD261),
-- 3 of 5 --
4
2) projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw
dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub
indeksowanego do franka szwajcarskiego oraz o zmianie niektórych ustaw (druk nr 1758),
3) projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych
innych ustaw (druk nr 1304), który stał się ustawą z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie
ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1172),
4) projekt rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie portalu informacyjnego
(B937) – wydawany na podstawie art. 53e § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo
o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2024 r. poz. 334) w brzmieniu nadanym ustawą
z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy –
Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1172), który w dniu 20 stycznia
2026 r. został przekazany do Sekretarza Komitetu ds. Cyfryzacji z prośbą o jego
rozpoznanie przez Komitet do spraw Cyfryzacji w trybie obiegowym,
5) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 marca 2024 r. w sprawie doręczania
pism sądowych za pośrednictwem portalu informacyjnego w postępowaniu cywilnym (Dz.
U. poz. 368), które zostanie zmienione projektowanym rozporządzaniem Ministra
Sprawiedliwości zmieniającym rozporządzenie w sprawie doręczania pism sądowych
za pośrednictwem portalu informacyjnego w postępowaniu cywilnym (B936). Projekt
20 stycznia 2026 r. został przekazany do Sekretarza Komitetu ds. Cyfryzacji z prośbą o jego
rozpoznanie przez Komitet do spraw Cyfryzacji w trybie obiegowym,
6) projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze
Sądowym oraz niektórych innych ustaw (UDER49) dot. w szczególności zmiany w zakresie
prowadzonych przez sądy rejestrowe postępowań przymuszających,
7) przepisy objęte projektem ustawy o zmianie ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r.
o Krajowym Rejestrze Sądowym (UD94) znajdują się w ustawie z dnia 26 września 2025 r.
o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
poz. 1556),
8) wstępny projekt ustawy zmieniającej ustawę – Prawo o notariacie i ustawę o księgach
wieczystych i hipotece stał się ustawą z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo
-- 4 of 5 --
5
o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece, która w dniu 16 grudnia 2025
r. została ogłoszona w Dzienniku Ustaw RP pod poz. 1793.
Wszystkie wymienione projekty, a także inne projekty przygotowane przez resort
sprawiedliwości, które służą usprawnieniu postępowań sądowych są dostępne poprzez:
- Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów:
https://www.gov.pl/web/premier/wplip-rm
- Rządowe Centrum Legislacji
https://legislacja.rcl.gov.pl/
- podstrony komisji kodyfikacyjnych:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/organy-dzialajace-przy-ministrze-
sprawiedliwosci
Dodatkowo zastrzegam, że niniejsza odpowiedź jest identyczna z odpowiedzią
Ministerstwa Sprawiedliwości na interpelację nr 7655 Pana Posła Marcina
Romanowskiego, która dotyczy tego samego zagadnienia i zawiera tożsame pytania.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --