Interpelacja w sprawie wprowadzenia zmian legislacyjnych, które zapobiegałyby konfliktom społecznym oraz zapewniały większą ochronę środowiska naturalnego, interesów mieszkańców oraz ich zdrowia, na przykładzie problemu składowiska odpadów w Suchedniowie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6594
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wprowadzenia zmian legislacyjnych, które zapobiegałyby konfliktom społecznym oraz zapewniały większą ochronę środowiska naturalnego, interesów mieszkańców oraz ich zdrowia, na przykładzie problemu składowiska odpadów w Suchedniowie
Zgłaszający: Bartłomiej Dorywalski, Agata Wojtyszek
Data wpływu: 22-11-2024
Pani Minister,
zwracam się o pilne podjęcie działań w związku z problemem planowanego składowiska odpadów, sortowni i spalarni odpadów na terenie byłej kopalni gliny Baranów w Suchedniowie. Sytuacja ta budzi uzasadnione obawy społeczności lokalnej Suchedniowa i pobliskiego Skarżyska-Kamiennej oraz stwarza poważne zagrożenie dla środowiska naturalnego i zdrowia mieszkańców regionu.
Podjęto inicjatywę stworzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP), który miał na celu zablokowanie możliwości budowy składowiska odpadów na wskazanym terenie. Niestety, prace planistyczne nad MPZP zostały przerwane. Jak informują mieszkańcy, właściciel kopalni rozpoczął działania zmierzające do zmiany decyzji rekultywacyjnej, która dotychczas zakładała zalesienie lub zalanie wyrobiska wodą, na rzecz utworzenia infrastruktury odpadowej.
Planowana lokalizacja inwestycji, znajdująca się zaledwie 600 metrów od najbliższej zabudowy mieszkalnej oraz 2,5–3 km od planowanego zalewu Bzin na rzece Kamiennej, zagraża również cennym obszarom przyrodniczym. Sąsiaduje ona bezpośrednio z terenami Natura 2000 oraz Suchedniowsko-Oblęgorskim Parkiem Krajobrazowym, a także leży na głównym zbiorniku wód podziemnych.
Mieszkańcy Suchedniowa i okolic w zdecydowanej większości wyrażają sprzeciw wobec planów budowy składowiska, sortowni i spalarni odpadów, obawiając się negatywnych skutków dla środowiska, jakości powietrza, zasobów wodnych oraz zdrowia mieszkańców, w szczególności dzieci. Obawiają się oni, że realizacja tej inwestycji pogorszy warunki życia w regionie i zaprzepaści potencjał rozwoju turystyki.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
1. Czy rząd podejmie działania wspierające samorząd w Suchedniowie w dokończeniu prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zablokuje możliwość budowy składowiska odpadów na terenie kopalni gliny Baranów?
2. Jakie kroki planuje podjąć Ministerstwo Klimatu i Środowiska, aby zabezpieczyć obszary cenne przyrodniczo w rejonie Suchedniowa i Skarżyska-Kamiennej przed negatywnymi skutkami inwestycji odpadowych?
3. Czy w świetle obowiązujących przepisów planowana inwestycja jest zgodna z zasadami ochrony środowiska, w szczególności w kontekście bliskości obszarów Natura 2000 oraz Suchedniowsko-Oblęgorskiego Parku Krajobrazowego?
4. Czy w planach rządu jest wprowadzenie zmian legislacyjnych, które zapobiegałyby podobnym konfliktom społecznym w przyszłości, zapewniając większą ochronę środowiska naturalnego i interesów mieszkańców?
Problemy związane z planowaną inwestycją odpadową w Suchedniowie wymagają pilnego rozwiązania, aby zapobiec degradacji środowiska oraz negatywnym skutkom dla zdrowia mieszkańców regionu. Proszę o podjęcie niezwłocznych działań w tej sprawie i wsparcie lokalnej społeczności w walce o ochronę ich miejsca zamieszkania oraz cennych przyrodniczo terenów.
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10357 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-SGO.050.41.2024.WK
3506755.14011544.11349241
Warszawa, 01-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku interpelacją z dnia 27 listopada 2024 r. posłów Bartłomieja Dorywalskiego
i Agaty Wojtyszek (K10INT6594) w sprawie wprowadzenia zmian legislacyjnych, które
zapobiegałyby konfliktom społecznym oraz zapewniały większą ochronę środowiska
naturalnego, interesów mieszkańców oraz ich zdrowia, na przykładzie problemu
składowiska odpadów w Suchedniowie, uprzejmie informuję.
Niniejszą odpowiedź przygotowano w oparciu o pozyskane wyjaśnienia od Ministra
Rozwoju i Technologii oraz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska – właściwych do
zawartych w interpelacji pytań.
Możliwość budowy nowych zakładów, w tym składowiska odpadów, sortowni i spalarni
odpadów nierzadko budzą obawy lokalnych społeczności. Niemniej jednak należy
podkreślić, że problematyka dotycząca lokalizacji określonego przedsięwzięcia na danym
terenie i jego budowy, a także wydawanie oraz egzekwowanie decyzji administracyjnych,
znajdują się we właściwości samorządowych organów administracji.
„Czy rząd podejmie działania wspierające samorząd w Suchedniowie w dokończeniu prac
nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zablokuje możliwość
budowy składowiska odpadów na terenie kopalni gliny Baranów”
Na wstępie pragnę zaznaczyć, że minister właściwy do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa nie jest upoważniony do
interpretacji przepisów prawa w indywidualnych sprawach, jak również do ingerencji
w prowadzone przez właściwe organy postępowania, ani wydawania tym organom
wytycznych. Minister może jedynie udzielać ogólnych informacji na temat systemu
prawnego i jego zasad. Organ prowadzący postępowanie dokonuje samodzielnej
interpretacji przepisów w oparciu o znany mu stan faktyczny i prawny oraz wydaje
rozstrzygnięcia, które mogą zostać zmienione wyłącznie przez upoważniony do tego przez
obowiązujące przepisy inny organ lub sąd. Należy również wskazać, że ostateczna ocena
w konkretnej sprawie należy do właściwego miejscowo organu, który, w oparciu o przepisy
prawa oraz ocenę konkretnego stanu faktycznego, władny będzie do zajęcia w sprawie
wiążącego stanowiska.
Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130, dalej upzp),
kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie
-- 1 of 4 --
gminnych aktów planowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych,
morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych ustalonych
przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu, należy do zadań własnych
gminy. Poprzez gminne akty planowania przestrzennego należy rozumieć plan ogólny
gminy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz uchwałę ustalającą zasady
i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń
reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów
budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Należy podkreślić, że żaden organ centralny nie
ma prawa ingerować we władztwo planistyczne gminy. Przejawem władztwa
planistycznego gminy jest między innymi ustalenie przeznaczenia terenu w miejscowym
planie zagospodarowania przestrzennego.
W przypadku obowiązującego planu miejscowego na danym obszarze w celu zmiany
przeznaczenia terenu można złożyć wniosek o sporządzenie zmiany miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego. Podkreślić w tym miejscu należy, że uchwalenie
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź jego zmiany mieści się we
władztwie planistycznym gminy, która może, ale nie musi, przystąpić do sporządzenia
takiego planu. Obowiązek przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego może
natomiast wynikać z przepisów szczególnych.
Warto dodać, że upzp określa zawartość planu miejscowego oraz procedurę jego tworzenia.
Należy podkreślić, że partycypacja społeczna jest obligatoryjnym elementem procedury
planistycznej.
Ponadto w dniu 7 lipca 2023 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 1688, dalej
nowelizacja upzp), która zaczęła obowiązywać od 24 września 2023 r. Nowelizacja upzp
wprowadziła do porządku prawnego nowy akt planowania przestrzennego jakim jest plan
ogólny gminy, z którego ustaleniami mają być zgodne plany miejscowe.
W związku z powyższym, proponuje się bieżącą weryfikację prowadzonych w gminie
procedur planistycznych oraz składanie wniosków i uwag do procedowanych dokumentów,
w tym do planu ogólnego gminy. Zgodnie z art. 13i ust. 3 upzp wójt, burmistrz albo
prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania
planu ogólnego ogłasza o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu
ogólnego, określając sposoby i miejsce składania wniosków do projektu planu ogólnego oraz
termin ich składania nie krótszy jednak niż 21 dni od dnia ogłoszenia. Zgodnie z art. 8h ust.
1 upzp powyższe informacje wójt, burmistrz albo prezydent miasta ogłasza co najmniej:
przez publikację w prasie, przez wywieszenie w widocznym miejscu na terenie objętym
sporządzanym aktem planowania przestrzennego lub w siedzibie obsługującego go urzędu,
przez udostępnienie informacji na stronie internetowej obsługującego go urzędu, o ile taką
posiada, oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go
urzędu, w sposób zwyczajowo przyjęty w danej gminie.
Jakie kroki planuje podjąć Ministerstwo Klimatu i Środowiska, aby zabezpieczyć obszary
cenne przyrodniczo w rejonie Suchedniowa i Skarżyska-Kamiennej przed negatywnymi
skutkami inwestycji odpadowych?
Czy w świetle obowiązujących przepisów planowana inwestycja jest zgodna z zasadami
ochrony środowiska, w szczególności w kontekście bliskości obszarów Natura 2000 oraz
Suchedniowsko-Oblęgorskiego Parku Krajobrazowego?
-- 2 of 4 --
Czy w planach Rządu jest wprowadzenie zmian legislacyjnych, które zapobiegałyby
podobnym konfliktom społecznym w przyszłości, zapewniając większą ochronę
środowiska naturalnego i interesów mieszkańców?
W momencie datowania niniejszego pisma nie toczy się i nie toczyło postępowanie
w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia
mogącego oddziaływać na środowisko dla przedsięwzięcia zlokalizowanego na obszarze
złoża „Baranów”, znajdującego się na terenie nieruchomości oznaczonej numerem
ewidencyjnym 6574/3, ob. ewid. Suchedniów, gmina Miasto Suchedniów, wydawanej na
podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112), dalej u.o.o.ś.
Jednocześnie należy wskazać, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Kielcach
(dalej RDOŚ w Kielcach) postanowieniem z 28 marca 2024 r., znak: WOOIII.
610.21.2024.ML.2, odmówił uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego obszaru kopalni „Baranów” w Suchedniowie, w odniesieniu do warunków
ochrony obowiązujących w zasięgu Suchedniowsko-Oblęgorskiego Obszaru Chronionego
Krajobrazu, Suchedniowsko-Oblęgorskiego Parku Krajobrazowego oraz obszaru Natura
2000 Lasy Suchedniowskie PLH26001 w ramach strategicznej oceny oddziaływania na
środowisko, o której mowa w przepisach działu IV u.o.o.ś. (art. 46-58 u.o.o.ś).
RDOŚ w Kielcach wskazał w treści ww. postanowienia, że uzgodnienie przedmiotowego
projektu planu będzie możliwe po wyeliminowaniu ustaleń projektu dokumentu
pozostających w kolizji z warunkami ochrony obowiązującymi dla ww. form ochrony
przyrody, jak również w przypadku wykazania w prognozie oddziaływania na środowisko
braku znacząco negatywnych oddziaływań planowanego zagospodarowania na cele
ochrony ww. form ochrony przyrody.
W zakresie pytania o zgodność z „zasadami ochrony środowiska” należy zaznaczyć,
że w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
każde planowane przedsięwzięcie podlega zindywidualizowanej ocenie pod kątem jego
oddziaływania na środowisko naturalne, w szczególności na formy ochrony przyrody,
o których mowa w treści przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie
przyrody (Dz. U. z 2024 r. poz. 1478), co wynika wprost z treści przepisów art. 63 ust. 1 pkt
2 lit. e, art. 66 ust. 1 pkt 6a lit. e, art. 66 ust. 1 pkt 9 oraz pkt 16 u.o.o.ś., a także art. 77 ust.
5 pkt 3 u.o.o.ś.
Należy również zauważyć, że jeżeli lokalizacja planowanego przedsięwzięcia jest niezgodna
z uregulowaniami zawartymi w treści obowiązującego miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach obowiązany jest wydać decyzję odmawiającą zgody na realizację
przedsięwzięcia, co wynika wprost z treści przepisu art. 59a ust. 3 pkt 1 u.o.o.ś.
Nie jest to jedyny mechanizm zabezpieczający przewidziany w u.o.o.ś., albowiem zgodnie
z treścią przepisu art. 80 ust. 2 u.o.o.ś., właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych
uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku gdy przedsięwzięcie
jest realizowane na obszarze morskim - z ustaleniami planu zagospodarowania
przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy
ekonomicznej, jeżeli plany te zostały odpowiednio uchwalone albo przyjęte.
Trzeba również zwrócić uwagę na art. 81 ust. 2 u.o.o.ś., który stanowi, że jeżeli z oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco
-- 3 of 4 --
negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie
zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy o ochronie przyrody.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --