Interpelacja w sprawie wprowadzenia tablic rejestracyjnych przeznaczonych dla pojazdów taxi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6589
do ministra infrastruktury
w sprawie wprowadzenia tablic rejestracyjnych przeznaczonych dla pojazdów taxi
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 22-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z wnioskiem o rozważenie wprowadzenia tablic rejestracyjnych dedykowanych dla pojazdów taxi, które miałyby na celu ograniczenie nieuczciwych praktyk w branży taksówkarskiej oraz stworzenie równych warunków konkurencyjnych dla licencjonowanych przewoźników. W wielu krajach Unii Europejskiej, takich jak Szwecja (tablice żółte) i Holandia (tablice niebieskie), dedykowane tablice rejestracyjne dla taksówek są standardem, co umożliwia jednoznaczną identyfikację tych pojazdów i znacząco ułatwia ich kontrolę. Implementacja analogicznych rozwiązań w Polsce mogłaby przyczynić się do usprawnienia nadzoru nad rynkiem przewozów oraz do ograniczenia nieuczciwej konkurencji.
Proponuję wprowadzenie tablic rejestracyjnych w kolorze czerwonym z białymi oznaczeniami, co pozwalałoby na łatwe odróżnienie pojazdów licencjonowanych od tych, które nie posiadają stosownych zezwoleń, ale korzystają z aplikacji mobilnych do naliczania opłat za kurs. Obecnie w polskich miastach działa wiele pojazdów bez licencji taxi, które, mimo braku zezwolenia, korzystają z aplikacji do przewozu osób, co stawia uczciwych taksówkarzy w niekorzystnej sytuacji. Licencjonowani przewoźnicy są zobowiązani do spełniania szeregu wymogów, takich jak montaż i legalizacja taksometrów przez urząd miar, co jest zarówno kosztowne, jak i skomplikowane.
Wprowadzenie dedykowanych tablic rejestracyjnych mogłoby znacząco poprawić przejrzystość rynku przewozów osobowych i ograniczyć zjawisko nieuczciwej konkurencji. Pasażerowie, widząc pojazd z takim oznaczeniem, mogliby być pewni, że korzystają z usług licencjonowanego przewoźnika, co minimalizowałoby ryzyko związane z korzystaniem z usług nieuprawnionych przewoźników. Ponadto takie oznaczenie mogłoby poprawić poziom bezpieczeństwa, ponieważ umożliwiłoby organom kontrolnym szybszą i bardziej skuteczną identyfikację pojazdów oraz ograniczenie przypadków nadużyć.
Przykłady z innych krajów
Przykłady regulacji wprowadzonych w innych krajach Unii Europejskiej potwierdzają skuteczność dedykowanych tablic rejestracyjnych w eliminowaniu nieprawidłowości na rynku przewozów osobowych. Tablice te zapewniają jednoznaczną identyfikację pojazdów, co jest kluczowe zarówno dla pasażerów, jak i dla organów odpowiedzialnych za kontrolę i nadzór nad działalnością przewozową. Na przykład w Szwecji dedykowane tablice ułatwiły egzekwowanie przepisów i poprawiły poziom bezpieczeństwa pasażerów, co wskazuje na skuteczność tego rozwiązania. Implementacja analogicznych środków regulacyjnych w Polsce mogłaby wzmocnić ochronę interesów licencjonowanych taksówkarzy oraz podnieść standardy jakości usług przewozowych.
Kontrola rynku taksówkarskiego
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, zasady wydawania licencji taxi oraz kontrola przestrzegania przepisów leżą w gestii samorządów gminnych. W praktyce jednak gminy nie dysponują wystarczającymi narzędziami do regularnego monitorowania rynku taksówkarskiego ani skutecznego egzekwowania przepisów. Sankcje za przewóz osób bez licencji są stosowane rzadko, co sprawia, że wiele pojazdów działa nielegalnie, nie ponosząc odpowiedzialności za swoje działania. Wprowadzenie dedykowanych tablic rejestracyjnych mogłoby skutecznie ograniczyć takie nieuczciwe praktyki, ułatwiając pasażerom i służbom kontrolnym rozpoznanie pojazdów spełniających wymogi licencyjne. Licencjonowani przewoźnicy są obecnie zmuszeni do konkurowania z nielegalnymi przewoźnikami, co wpływa negatywnie na ich działalność oraz utrudnia rozwój legalnego rynku przewozów.
Korzyści dla taksówkarzy i pasażerów
Chciałabym również podkreślić, że koszty związane z wprowadzeniem dedykowanych tablic rejestracyjnych nie stanowiłyby obciążenia dla budżetu państwa, gdyż byłyby one ponoszone przez przewoźników ubiegających się o licencję. Dedykowane tablice mogłyby także przyczynić się do poprawy prestiżu zawodu taksówkarza, stanowiąc symbol profesjonalizmu oraz spełnienia przez kierowcę rygorystycznych wymogów prawnych. Tego rodzaju oznaczenia podniosłyby zaufanie społeczne do tej grupy zawodowej, a także zachęciłyby osoby prowadzące działalność nieformalną do jej legalizacji, widząc korzyści płynące z większego prestiżu i zaufania społecznego.
Dedykowane tablice mogłyby także usprawnić współpracę między służbami porządkowymi, takimi jak Policja oraz Inspekcja Transportu Drogowego, w zakresie kontroli przewozów osobowych. Dzięki takim tablicom odpowiednie służby mogłyby szybciej i skuteczniej identyfikować pojazdy świadczące usługi przewozowe, co zwiększyłoby efektywność działań kontrolnych. Na przykład Policja mogłaby łatwiej przeprowadzać kontrole drogowe, natychmiast identyfikując pojazdy uprawnione do świadczenia usług taxi, co pozwoliłoby na szybsze wychwycenie i ukaranie nielegalnych przewoźników. Dla pasażerów oznaczałoby to większą gwarancję bezpieczeństwa oraz pewność, że pojazd, którym podróżują, spełnia wszelkie wymagania prawne i licencyjne. Ponadto tablice te mogłyby pełnić rolę narzędzia promocyjnego, wspierającego rozwój legalnej działalności przewozowej i motywującego kolejne osoby do uzyskania licencji, zamiast funkcjonowania w szarej strefie.
Wnioski i pytania do ministerstwa
Dlatego zwracam się z prośbą o podjęcie działań zmierzających do wprowadzenia dedykowanych tablic rejestracyjnych dla pojazdów taxi, co pozwoliłoby na ograniczenie patologii występujących w tej branży oraz zapewnienie uczciwych warunków konkurencji dla przewoźników działających zgodnie z przepisami prawa. Implementacja dedykowanych tablic mogłaby także stać się istotnym elementem szerszej reformy rynku przewozów osobowych, której celem jest zwiększenie transparentności, uczciwości i bezpieczeństwa usług przewozowych w Polsce.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa wprowadzenie dedykowanych tablic rejestracyjnych dla pojazdów taxi?
Jakie działania są obecnie podejmowane przez ministerstwo, aby przeciwdziałać nieuczciwej konkurencji w branży taksówkarskiej?
Czy ministerstwo przewiduje zmiany legislacyjne, które pozwolą samorządom gminnym na skuteczniejszą kontrolę przestrzegania przepisów przez przewoźników świadczących usługi taxi?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych mechanizmów wsparcia dla legalnych taksówkarzy, którzy borykają się z problemami wynikającymi z nieuczciwej konkurencji?
Jakie są możliwości zwiększenia współpracy między organami kontrolnymi a firmami taksówkowymi w celu wykrywania i eliminacji nielegalnych przewoźników?p
Z poważaniem
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Partia Razem
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9194 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.30.2024
Warszawa, 19 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 6589 Poseł na Sejm RP Marty Stożek w sprawie
wprowadzenia tablic rejestracyjnych przeznaczonych dla pojazdów taxi, poniżej
przedstawiam następujące informacje.
Ad 1. Zgodnie z art. 5b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1539, z późn. zm.) podjęcie i wykonywanie krajowego transportu
drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, pojazdem
samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9
osób łącznie z kierowcą oraz taksówką, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Warunkiem koniecznym uznania danego pojazdu za taksówkę jest zgłoszenie takiego
pojazdu do ważnej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie
przewozu osób taksówką, a także odpowiednie wyposażenie i oznaczenie pojazdu,
odróżniające od pojazdów, które nie są taksówkami, co znajduje swoje uzasadnienie
w art. 2 pkt 43 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), który definiując „taksówkę” stanowi o koniecznych jej cechach
dystynktywnych, a mianowicie o odpowiednim wyposażeniu oraz - co istotne -
o odpowiednim oznaczeniu. Tym samym, właściwe oznaczenie pojazdu samochodowego
jest warunkiem koniecznym, aby dany pojazd mógł być uznany za taksówkę,
a wykonywany nim przewóz – przy posiadaniu wymaganej licencji, do której zgłoszono ten
pojazd - za przewóz osób taksówką. Odpowiednie oznaczenie pojazdu jako taksówki pełni
nie tylko funkcję odróżniającą i wspiera zachowanie reguł uczciwej konkurencji przy
przewozie osób, ale również umożliwia upoważnionym organom prowadzenie realnej
kontroli wykonania przez podmioty wykonujące ten rodzaj transportu dodatkowych
obowiązków lub korzystania z szeregu przywilejów, bądź odstępstw od obowiązujących
reguł przewozu osób. (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 2425/23).
Kwestię oznakowania dla pojazdów wykorzystywanych jako taksówki, tj. zakres
dodatkowego wyposażenia oraz sposób oznakowania taksówek regulują przepisy
Rozdziału 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie
warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia
(Dz. U. z 2024 r. poz. 502).
Zgodnie z § 24 ust. 1 wskazanego rozporządzenia taksówkę wyposaża się w:
1) taksometr elektroniczny z ważnym dowodem legalizacji, o ile występuje;
-- 1 of 4 --
2
2) co najmniej dwa miejsca dla pasażerów;
3) co najmniej dwoje drzwi z każdego boku nadwozia lub dwoje drzwi z prawej strony,
jedne z lewej strony i jedne z tyłu nadwozia umożliwiające, tylko w razie konieczności,
wyjście na zewnątrz;
4) pomieszczenie na podręczny bagaż pasażerów;
6) apteczkę doraźnej pomocy;
7) ogumione koło zapasowe lub zestaw naprawczy, oponę samouszczelniającą (Seal tyre);
8) dodatkowe światło z napisem „TAXI”, odpowiadające następującym warunkom:
a) rozmieszczenie: na dachu,
b) barwa: biała lub żółta samochodowa z czarnymi napisami widocznymi z przodu
i z tyłu pojazdu,
d) powinno być widoczne po zapadnięciu zmroku z odległości co najmniej 50 m
przy dobrej przejrzystości powietrza.
Ponadto dopuszcza się uzupełnienie dodatkowego światła z napisem „TAXI”, o dwa
światła migające barwy żółtej samochodowej, umieszczone po obu stronach lampy we
wspólnej obudowie. Światła te mogą być włączane i wyłączane odrębnym wyłącznikiem
przez kierowcę taksówki w razie zagrożenia jego bezpieczeństwa.
Przepis w § 24 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia dopuszcza stosowanie
dodatkowych lamp z napisami określającymi firmę, jej telefon lub inne dane dodatkowo
identyfikujące taksówkę, odpowiadających następującym warunkom:
1) rozmieszczenie: na dachu, symetrycznie z lewej i z prawej strony światła z napisem
„TAXI”;
2) barwa: biała lub żółta samochodowa;
3) nie mogą one utrudniać czytelności i widoczności napisu „TAXI”.
Jednocześnie dopuszcza się stosowanie dodatkowych oznaczeń zawierających nazwę
miejscowości, herb miejscowości, numer boczny oraz inne oznaczenia identyfikujące
miejscową taksówkę, pod warunkiem, że są one zgodne z ustaleniami obowiązującymi na
obszarze danych gmin lub związku komunalnego (§ 24 ust. 4 rozporządzenia).
Reasumując, uprzejmie wskazuję, że przepisy zawarte w art. § 24 rozporządzenia
w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia
w sposób wystarczający określają warunki dodatkowe dla taksówki w zakresie jej
wyposażenia i oznaczenia. W konsekwencji pojazdy te posiadają już wyróżniające je od
innych pojazdów w ruchu drogowym oznaczenia. W związku z tym, resort infrastruktury
nie planuje wprowadzenia specjalnych tablic rejestracyjnych dla takich pojazdów.
Ponadto uprzejmie informuję, że zasady oznakowania taksówek nie wynikają z przepisów
unijnych, a każde państwo może je regulować poprzez przepisy krajowe. W związku z tym,
że obecnie regulacje przewidziane w prawie polskim w zakresie oznakowania taksówek
w ocenie resortu infrastruktury są odpowiednie, nie poddawano na tym etapie analizie
sposobu uregulowania tego zagadnienia w innych państwach.
Ad 2-4. W tym miejscu należy wskazać, że weryfikacja, czy przedsiębiorca realizując
przewozy taksówką stosuje się do obowiązków dedykowanych dla tego rodzaju
działalności gospodarczej następuje podczas prowadzonych kontroli drogowych.
-- 2 of 4 --
3
Inspekcja Transportu Drogowego (ITD), zgodnie z posiadanymi kompetencjami, prowadzi
cykliczne działania kontrolne w tym zakresie. Kontrole te są również realizowane przy
współpracy innych służb takich jak Straż Graniczna, Krajowa Administracja Skarbowa,
Policja, Straż Miejska jak i przy udziale pracowników jednostek samorządu terytorialnego.
W 2022 r. inspektorzy ITD przeprowadzili 3 661 kontroli taksówek oraz pojazdów kategorii
M1 wykonujących okazjonalny przewóz osób. W 2023 r. zostało przeprowadzonych 5 525
takich kontroli. Natomiast do 12 grudnia 2024 r. przeprowadzono 6 282 kontroli
drogowych tego typu przewozów. W projekcie Ramowego Planu Kontroli na 2025 r.
przewiduje się, że 3% wszystkich kontroli drogowych prowadzonych przez ITD będzie
dotyczyć taksówek oraz okazjonalnego przewozu osób wykonywanego samochodami
osobowymi, co powinno przełożyć się na 6 107 kontroli w tym zakresie.
Z punktu widzenia resortu infrastruktury bezpieczeństwo pasażerów oraz innych
uczestników ruchu drogowego jest jednym z priorytetów. W ramach opracowanego
w Ministerstwie Infrastruktury projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu
drogowym oraz niektórych innych ustaw, który w dniu 8 listopada br. został wpisany do
Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, przewidziane jest,
że w okresie próbnym kierującemu pojazdem zabrania się wykonywania przewozu osób
taksówką albo w ramach przewozu okazjonalnego w rozumieniu ustawy o transporcie
drogowym. Wskazane rozwiązanie zwiększy bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Okres
próbny dla osoby, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B, trwa 2 lata,
począwszy od dnia, w którym został jej wydany ten dokument.
Jednocześnie informuję, że w chwili obecnej resort infrastruktury nie prowadzi innych
prac legislacyjnych dotyczących zasad podejmowania i wykonywania krajowego
transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką oraz przewozów
okazjonalnych. Nie jest jednak wykluczone, że w dalszej perspektywie takie prace zostaną
zainicjonowane.
Ad 5. Jeżeli chodzi o współpracę pomiędzy organami kontrolnymi a firmami
taksówkowymi w celu wykrywania i eliminacji nielegalnych przewoźników, należy
wskazać, że może się ona odbywać w głównej mierze na podstawie wymiany informacji,
a w szczególności na przekazywaniu przez firmy taksówkowe informacji w zakresie
zaobserwowanych nieprawidłowościach organom kontrolnym.
Ponadto w kontekście przekazywania przez stronę społeczną informacji o działalności
podmiotów wykonujących przewozy okazjonalne niezgodnie z ustawą o transporcie
drogowym należy jednoznacznie wskazać, że każdy obywatel ma prawo zawiadomić organ
o okolicznościach mogących stanowić podstawę przeprowadzenia czynności kontrolnych,
czy też wszczęcia postępowania administracyjnego. Uprawnienie do informowania urzędu
o dostrzeżonych nieprawidłowościach obejmuje wszystkich obywateli, zarówno tych
których interes prawny został naruszony przez działanie innych osób, jak i tych, których
interes prawny nie został naruszony, ale byli świadkiem zachowań wykraczających poza
porządek prawny. Reakcja organu na informację o naruszeniu obowiązków wynikających
z przepisów prawa świadczy o rzetelnym podejściu organów kontrolnych do
obowiązującego porządku prawnego. Wskazać jednak należy, że przyjęty mechanizm
-- 3 of 4 --
4
rozpatrywania informacji o potencjalnym naruszeniu przepisów z zakresu transportu
drogowego powinien zapewniać przestrzeganie zasady bezstronności.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --