Interpelacja w sprawie obowiązkowego oznaczania produktów żywnościowych flagą kraju pochodzenia i wprowadzenia regulacji dotyczących minimalnego udziału polskich produktów w sprzedaży w sklepach wielkopowierzchniowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6579
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie obowiązkowego oznaczania produktów żywnościowych flagą kraju pochodzenia i wprowadzenia regulacji dotyczących minimalnego udziału polskich produktów w sprzedaży w sklepach wielkopowierzchniowych
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 22-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z zapowiedzią Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi obecnie analizę dotyczącą udziału produktów pochodzenia polskiego w sprzedaży w sklepach wielkopowierzchniowych. Jednocześnie trwają konsultacje z przedstawicielami sieci sklepów oraz analiza obowiązujących przepisów prawnych w zakresie obligatoryjnego oznaczania flagą kraju pochodzenia wszystkich świeżych produktów żywnościowych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie są wyniki dotychczasowej analizy i oceny stanu faktycznego w zakresie udziału polskich produktów w sprzedaży w sklepach wielkopowierzchniowych?
Jakie są konkretne plany Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w kwestii wprowadzenia obowiązku oznaczania flagą kraju pochodzenia wszystkich świeżych produktów żywnościowych w sklepach? Czy przewidziano termin wprowadzenia takich regulacji?
Czy ministerstwo prowadzi działania mające na celu wprowadzenie wymogu, by co najmniej połowa strategicznych produktów żywnościowych dostępnych w sklepach pochodziła z Polski? Jeśli tak, to w jakiej formie i w jakim terminie mają zostać wdrożone takie regulacje?
Jakie konkretne kroki ministerstwo podejmuje w ramach konsultacji z sieciami sklepów i przedstawicielami sektora handlowego, aby umożliwić implementację powyższych zmian?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie wsparcia dla producentów polskich produktów żywnościowych w związku z wprowadzeniem tego typu regulacji, aby zapewnić konkurencyjność polskich produktów na rynku?
Z góry dziękuję za odpowiedzi na powyższe pytania.
Z poważaniem
Artur Łącki
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (13)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8755 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 19 grudnia 2024 r.
Znak sprawy: DEJ.jn.058.5.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Artura Jarosława Łąckiego nr 6579 w sprawie
obowiązkowego oznaczania produktów żywnościowych flagą kraju pochodzenia i
wprowadzenia regulacji dotyczących minimalnego udziału polskich produktów w
sprzedaży w sklepach wielkopowierzchniowych
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Pana Posła Artura Jarosława Łąckiego przekazuję poniższe
odpowiedzi na zadane w interpelacji pytania.
1. Jakie są wyniki dotychczasowej analizy i oceny stanu faktycznego w zakresie
udziału polskich produktów w sprzedaży w sklepach wielkopowierzchniowych?
Polska jest wiodącym producentem żywności i na europejskim rynku Polska jest
szóstym największym producentem żywności. Polskie produkty żywnościowe są
sprzedawane przede wszystkim na krajowym rynku i na półkach sklepowych są w
przeważającej większości.
W ostatnim czasie również obserwuje się wzrost zainteresowania Polaków produktami
wyprodukowanymi przez polskich przedsiębiorców. Przy swoich wyborach zakupowych
coraz większą uwagę zwracamy na jakość i pochodzenie. Sieci handlowe wychodząc
naprzeciw oczekiwaniom konsumentów same w oficjalnych komunikatach, reklamach
-- 1 of 6 --
informują o sprzedaży artykułów rolno-spożywczych pochodzących od polskich
producentów.
Według aktualnych szacunków przeprowadzonych przez Polską Organizację Handlu i
Dystrybucji faktyczny udział w sprzedaży produktów pochodzenia PL w sklepach
wielkopowierzchniowych wynosi w odniesieniu np. do:
mięsa to ponad 96%,
przetworów mięsnych to 98%,
mleka i produktów mlecznych to 97%,
jaj to 97%,
warzyw i owoców to 76%,
pieczywa prawie 93%.
Dane te są spójne z wynikami handlu międzynarodowego produktami rolno -
spożywczymi Polski. Polska jest eksporterem netto znakomitej większości produkcji
rolno-spożywczej. Na rynkach zagranicznych Polska sprzedaje m.in. 70% krajowej
produkcji wołowiny; 50-60% krajowej produkcji drobiu i 30% krajowej produkcji mleka.
Sieci coraz bardziej są również zainteresowane współpracą z lokalnymi producentami i
włączeniem do swojej oferty ich produktów. Według informacji Polskiej Organizacji
Handlu i Dystrybucji sieci handlowe zrzeszone w organizacji współpracują z około 5
tysiącami krajowych producentów. Oczywiście, intencją Ministerstwa Rolnictwa i
Rozwoju Wsi jest aby taka współpraca sieci z krajowymi, lokalnymi dostawcami jeszcze
bardziej się rozwijała i aby w sklepach oferowano więcej polskich, lokalnych produktów.
2. Jakie są konkretne plany Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w kwestii
wprowadzenia obowiązku oznaczania flagą kraju pochodzenia wszystkich
świeżych produktów żywnościowych w sklepach? Czy przewidziano termin
wprowadzenia takich regulacji?
-- 2 of 6 --
Dokonana przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi analiza obowiązujących
przepisów, zarówno na poziomie krajowym jak i unijnym pozwala na rozważenie
wprowadzenia takiego obowiązku w przypadku świeżych owoców i warzyw.
Z uwagi na to, że wprowadzenie obowiązku oznaczania flagą kraju pochodzenia
przepisem krajowym wiąże się z koniecznością notyfikacji projektu takiego przepisu
Komisji Europejskiej i przekazaniem KE uzasadnienia wprowadzenia wymogu
dotyczącego oznakowania środków spożywczych wykraczającego poza zakres
zharmonizowany na poziomie UE, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zleciło
przeprowadzenie badania ankietowego dotyczącego zainteresowania konsumentów
znakowaniem świeżych owoców i warzyw grafiką przedstawiającą flagę państwa
pochodzenia. Analiza raportu z przeprowadzonego badania wykazała, że konsumenci są
zainteresowani tym elementem znakowania.
W chwili obecnej w Ministerstwie planowane są prace nad opracowaniem projektu
regulacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wprowadzającej powyższy wymóg.
3. Czy Ministerstwo prowadzi działania mające na celu wprowadzenie wymogu,
by co najmniej połowa strategicznych produktów żywnościowych dostępnych
w sklepach pochodziła z Polski? Jeśli tak, to w jakiej formie i w jakim terminie
mają zostać wdrożone takie regulacje?
4. Jakie konkretne kroki Ministerstwo podejmuje w ramach konsultacji z sieciami
sklepów i przedstawicielami sektora handlowego, aby umożliwić implementację
powyższych zmian?
Inicjatywy zmierzające do wprowadzenia obowiązku, aby markety w swojej ofercie
miały dany udział krajowych produktów rolno-spożywczych – były już podejmowane
przez inne państwa członkowskie, jak Czechy, Rumunia czy Słowacja.
Próby wprowadzania takich rozwiązań przez państwa członkowskie były
kwestionowane przez Komisję Europejską jako niezgodne z przepisami prawa UE, w tym
swobodą przepływu towarów i swobodą przedsiębiorczości. Rozwiązania wprowadzone
przez Rumunię w 2016 r. skutkowały wszczęciem przeciw Rumunii postępowania w
-- 3 of 6 --
sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Przepisy te w praktyce
nigdy nie zostały w pełni wdrożone.
W związku z powyższym aby zwiększyć udział sprzedaży polskich lokalnych produktów
spożywczych w sklepach trzeba dobrać takie rozwiązania, które nie będą
kwestionowane przez KE.
Istotną rolę w jeszcze większym udziale produktów polskich na półkach sklepów
wielkopowierzchniowych mają konsumenci bowiem to do ich preferencji sklepy
dostosowują swoją ofertę. Dlatego też Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi
kampanię edukacyjną zachęcając do zakupu polskich produktów „Kupuj świadomie”.
Aktualnie, w celu ułatwienia wyszukiwania konsumentom produktów wytworzonych
w Polsce i z użyciem polskich surowców, co przekłada się na promowanie rodzimego
rolnictwa i dostarczanie składników do produkcji artykułów rolno-spożywczych przez
polskich rolników, obowiązują przepisy (1) umożliwiające
oznakowanie takiej żywności informacją „Produkt polski” lub
znakiem „Produkt polski” .
Informacja „Produkt polski” może być podawana na artykule rolno-spożywczym
przetworzonym, o ile został on wyprodukowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
z polskich składników. W produkcie takim dopuszcza się użycie surowców
niepochodzących z Polski o ile masa tych składników nie przekracza 25% łącznej masy
wszystkich składników użytych do wyprodukowania tego wyrobu, nie licząc masy wody.
Przy czym warunkiem jest, że składniki te nie występują w Polsce i nie można ich
wytworzyć w naszym kraju (np. dotyczyć to będzie przypraw takich jak cynamon czy
skórka pomarańczowa).
Badanie „Polska wieś i rolnictwo 2024” pokazuje, że Polacy chcą kupować krajowe
produkty. Świadczy o tym chociażby rosnąca popularność oznaczenia PRODUKT
POLSKI. Ponad 70% badanych deklaruje, że to oznaczenie wpływa na decyzję o zakupie
produktu. W ostatnich latach wyraźnie wzrasta patriotyzm konsumencki i tendencja do
weryfikowania informacji o kraju pochodzenia produktów rolno-spożywczych.
-- 4 of 6 --
Znaczenie przypisywane kupowaniu polskich produktów wzrosło w stosunku do lat
ubiegłych – z poziomu około 61% do poziomu ponad 70%. Ciągle jest jednak potrzeba
edukowania i przypominania co komunikuje białoczerwony znak PRODUKT POLSKI
umieszczony na opakowaniu i zachęcania konsumentów do zwracania uwagi na kraj
pochodzenia wybieranej żywności.
W związku z czym Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoczęło w marcu br. koleją
odsłonę ogólnopolskiej kampanii dotyczącej oznaczenia PRODUKT POLSKI.
Działania prowadzone przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi są dwutorowe. Z
jednej strony edukujemy konsumentów w zakresie oznaczenia PRODUKT POLSKI, z
drugiej zaś informujemy rolników i producentów na temat możliwości i warunków
niezbędnych do znakowania swoich wyrobów biało-czerwonym znakiem PRODUKT
POLSKI. Zamieszczanie tego oznaczenia na produktach nie wymaga żadnej rejestracji, a
dla nabywców jest to czytelny sygnał o polskim pochodzeniu wyrobu
wyprodukowanego na bazie polskich surowców.
5. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie wsparcia dla producentów polskich
produktów żywnościowych w związku z wprowadzeniem tego typu regulacji,
aby zapewnić konkurencyjność polskich produktów na rynku?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od lat zachęca rolników do łączenia się w grupy,
organizacje czy spółdzielnie rolników, co umożliwi rolnikom sprzedawanie ich
produktów w ramach krótkich łańcuchów żywnościowych. Wspierane są inwestycje w
ramach tzw. „małego przetwórstwa” w ramach PROW i KPO.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 6 --
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-
spożywczych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1980)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --