Interpelacja w sprawie poprawy wyceny świadczeń medycznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6548
do ministra zdrowia
w sprawie poprawy wyceny świadczeń medycznych
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 21-11-2024
Szanowna Pani Minister,
jednym z najbardziej dotkliwych problemów w polskim systemie ochrony zdrowia, odziedziczonym po rządach Prawa i Sprawiedliwości, był niewłaściwy system wyceny świadczeń medycznych. Przez lata niedoszacowanie wielu procedur medycznych prowadziło do zadłużania się placówek ochrony zdrowia oraz wydłużania czasu oczekiwania pacjentów na niezbędne leczenie. Wycena usług medycznych często nie odzwierciedlała realnych kosztów ich świadczenia, co negatywnie wpływało na jakość i dostępność opieki.
Z tego powodu podjęcie działań mających na celu poprawę wyceny świadczeń medycznych było jednym z najważniejszych priorytetów Ministerstwa Zdrowia pod Pani kierownictwem. Zmiany te mają na celu nie tylko zwiększenie dostępności usług medycznych dla pacjentów, ale również poprawę stabilności finansowej placówek ochrony zdrowia, które przez lata zmagały się z niedofinansowaniem.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania.
1. Jakie konkretne kroki zostały już podjęte w celu poprawy wyceny świadczeń medycznych?
2. Czy zmiany wprowadzone do tej pory przełożyły się na poprawę dostępności świadczeń medycznych dla pacjentów?
3. Jakie wskaźniki są stosowane przez Ministerstwo Zdrowia do monitorowania skuteczności tych działań?
4. Czy są planowane dalsze zmiany w wycenie świadczeń medycznych, szczególnie w obszarach takich jak geriatria, pediatria czy psychiatria?
5. Jak Ministerstwo Zdrowia zamierza uwzględnić głos przedstawicieli środowiska medycznego w dalszych działaniach związanych z wyceną świadczeń?
6. Czy istnieją plany wprowadzenia specjalnych mechanizmów wsparcia finansowego dla placówek medycznych najbardziej dotkniętych przez wcześniejsze niedoszacowanie świadczeń?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12713 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.114.2024
Warszawa, 21 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6548 w sprawie poprawy wyceny świadczeń medycznych,
złożoną przez Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższego.
Zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
Publicznych z dnia 27 sierpnia 2023 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1285, z późn.zm.), Agencja
Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) na bieżąco dokonuje analiz
związanych z poziomem finansowania świadczeń opieki zdrowotnej. Taryfikacja świadczeń
jest prowadzona na podstawie planu taryfikacji Agencji sporządzanego na dany rok
kalendarzowy. Podstawowym celem procesu taryfikacji jest ustalenie taryfy dla świadczeń
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przede wszystkim poprzez
uzyskanie wiedzy o rzeczywistych kosztach ponoszonych w związku z realizacją tych
świadczeń oraz o wzajemnych relacjach poziomu kosztów pomiędzy poszczególnymi
świadczeniami. Cel ten jest realizowany przy założeniu, że taryfikacja ma służyć
równoważeniu podaży świadczeń i potrzeb zdrowotnych, zapewnieniu możliwie najlepszej
dostępności do świadczeń gwarantowanych oraz gospodarności w zakresie wydawania
środków publicznych.
Świadczenia do Planu Taryfikacji wybierane są w oparciu o analizę czynników takich jak:
poziom realizacji, istotność wydatków w budżecie płatnika, istotność z punktu widzenia
zdrowia publicznego, liczba osób oczekujących oraz czas oczekiwania na udzielenie
świadczenia, z uwzględnieniem głosów środowiska oraz priorytetów polityki zdrowotnej
Ministra Zdrowia. Wskazane jest, aby analizie poddawane były całe obszary (dziedziny)
świadczeń. Na 2025 r. zaplanowana jest taryfikacja następujących świadczeń:
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
z zakresu świadczeń gwarantowanych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z
dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia
szpitalnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 870, z późn. zm.):
świadczenia wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia, w obszarze choroby
twarzy, jamy ustnej, gardła, krtani, nosa i uszu,
świadczenia wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia, w obszarze
chirurgicznego leczenia chorób piersi,
świadczenia wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia, w obszarze
wybranych świadczeń towarzyszących oraz ryczałtów diagnostycznych do
nieonkologicznych programów lekowych, zgodnie z aktualnym obwieszczeniem
Ministra Zdrowia wydawanym na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja
2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 826 z późn. zm.).
z zakresu świadczeń gwarantowanych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z
dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 357, z późn. zm.):
świadczenia w obszarze: choroby twarzy, jamy ustnej, gardła, krtani, nosa i uszu,
świadczenia w obszarze chirurgicznego leczenia chorób piersi,
świadczenia wymienione w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w obszarze leczenia
insuliną z zastosowaniem pompy insulinowej, dzieci i dorosłych do ukończenia 26
r.ż., realizowane w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie.
z zakresu świadczeń gwarantowanych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z
dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2019 r. poz. 1285, z późn. zm.):
świadczenia wymienione w załączniku nr 6 do rozporządzenia, w obszarze
świadczenia seksuologiczne i patologii współżycia,
świadczenia wymienione w załączniku nr 6 do rozporządzenia, w obszarze program
terapii zaburzeń preferencji seksualnych.
Ponadto w obszarze psychiatrii realizowane są obecnie prace dotyczące wdrożenia nowej
wyceny świadczenia gwarantowanego - Leczenie elektrowstrząsami (EW) chorych z
zaburzeniami psychicznymi ze wskazań życiowych. Świadczenie realizowane jest w ramach
ww. rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2019 r., przedmiotowe zmiany zaś planowane są w
roku 2025.
Uwzględniając zakres prac AOTMiT nad weryfikacją poziomu finansowania świadczeń
opieki zdrowotnej, należy zauważyć, że Minister Zdrowia w uzasadnionych przypadkach na
bieżąco reaguje na wnioski zgłaszane przez organizacje pracodawców, czy podmioty
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
lecznicze, celem wyjaśnienia ewentualnych rozbieżności w wycenach świadczeń i ich
ponownej weryfikacji oraz ewentualnej zmiany przez AOTMiT, chociażby w oparciu o nowe
schematy leczenia jeśli wynika to z przedstawionych przesłanek.
Wskazane wyżej działania mają za zadanie przełożyć się m.in. na poprawę dostępności
świadczeń opieki zdrowotnej dla pacjentów. Należy przy tym zaznaczyć, że wycena
świadczeń to tylko fragment całości podejmowanych działań mających na celu poprawę
dostępności świadczeń medycznych dla pacjentów oraz skrócenie czasu oczekiwania do
specjalistów. Stale podejmowane i planowane są dalsze działania uwzględniające ten cel,
czego istotnym przykładem są trwające obecnie prace związane z realizacją reformy
szpitalnictwa i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, zmierzające do wypracowania
mechanizmów umożliwiających stworzenie nowych warunków prawno - organizacyjnych
do odwrócenia piramidy świadczeń. Oczekiwanym wynikiem prowadzonych prac będzie
zmiana struktury udzielanych świadczeń na korzyść trybu ambulatoryjnego, a jednocześnie
koszty opieki powinny zostać zredukowane poprzez wyeliminowanie bodźców do
wykonania badań diagnostycznych i leczniczych o charakterze ambulatoryjnym w ramach
świadczeń szpitalnych. Zwiększy się też dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej.
Ponadto zarówno Ministerstwo Zdrowia, jak i Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ)
systematycznie badają dostępność do poszczególnych świadczeń gwarantowanych
finansowanych ze środków publicznych. Od 1 lipca 2021 r. wszystkie obowiązujące limity w
zakresie finansowania przez NFZ porad lekarzy specjalistów zostały zniesione. Tym samym
świadczeniodawcy uzyskali gwarancję, że otrzymają wynagrodzenie za każde udzielone
świadczenie, co stanowi finansową zachętę do zwiększania liczby udzielanych porad
pacjentom już objętych opieką, jak i do obejmowania opieką nowych - bez ryzyka
poniesienia strat w przypadku przekroczenia limitu. Ponadto trwają analizy dotyczące
zmiany sposobu rozliczania świadczeń w przypadku wielokrotnych porad udzielanych temu
samemu pacjentowi oraz w zakresie minimalnego wymaganego poziomu realizacji
świadczeń pierwszorazowych.
Jednocześnie planowany jest dalszy rozwój opieki koordynowanej w POZ. Objęcie pacjenta
opieką koordynowaną umożliwia lekarzowi rodzinnemu zlecenie pacjentom badań
diagnostycznych, które do tej pory były zarezerwowane dla lekarza specjalisty oraz
zapewnienie wybranych konsultacji specjalistycznych bez konieczności kierowania go do
poradni specjalistycznych. Zwiększenie dostępu do świadczeń właściwych dla opieki
specjalisty z poziomu podstawowej opieki zdrowotnej zmniejsza obciążenie poradni
specjalistycznych i przekłada się na skrócenie czasów oczekiwania. Liczba zawieranych
umów w ramach opieki koordynowanej stale rośnie - według danych na dzień 24 września
2024 r. w skali kraju podpisano 2 272 takich umów, co stanowi 37 % ogółu zawartych umów
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. Objęto tym samym łącznie 48 % ogółu
populacji objętej podstawową opieką zdrowotną.
Ponadto od 1 kwietnia br. zostały zniesione limity dla świadczeń w opiece paliatywnej i
hospicyjnej, a 1 lipca przyznano dodatkowe środki - 213,07 mln zł w taryfach świadczeń z
zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej. Planowane są zmiany koszyka świadczeń
gwarantowanych, w zakresie kryteriów kwalifikacji pacjentów, w tym również w zakresie
perinatalnej opieki paliatywnej.
Dodatkowo Ministerstwo Zdrowia stale analizuje warunki realizacji świadczeń
gwarantowanych w kontekście liberalizacji minimalnych wymagań stawianych podmiotom
leczniczym, które chcą realizować świadczenia finansowane ze środków publicznych z
jednoczesnym zachowaniem wysokiego poziomu udzielanych świadczeń. Ponadto mając na
uwadze, że czynnikiem ograniczającym dostępność do świadczeń specjalistycznych jest
również ograniczony zasób lekarzy specjalistów, Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy
mające na celu potwierdzenie zasadności poszerzania zakresu personelu uprawnionego do
udzielania poszczególnych świadczeń, co powinno spowodować zwiększenie liczby
udzielanych świadczeń oraz skrócenie czasu oczekiwania na świadczenie.
Ministerstwo Zdrowia planuje również zapewnienie większego dostępu do poradni
specjalistycznych, poprzez poprawę jakości diagnostyki i leczenia w ramach AOS oraz
wyrównywanie różnic w dostępności. Służyć temu będzie wsparcie inwestycji w
infrastrukturę, sprzęt i wyposażenie AOS w ponadregionalnych podmiotach leczniczych
(dla których organem założycielskim lub prowadzącym jest minister lub wojewoda).
Skuteczność wprowadzanych zmian ocenia się głównie poprzez obserwację systemu opieki
zdrowotnej w obszarach, na które zmiany te oddziałują.
Odnosząc się do kwestii uwzględnienia zdania przedstawicieli środowiska medycznego w
dalszych działaniach związanych z wyceną świadczeń należy wskazać, że świadczeniodawcy
udostępniają dane niezbędne do określenia taryfy świadczeń na wniosek Prezesa AOTMiT.
AOTMiT współpracuje długofalowo z podmiotami, które zostały dotychczas wyłonione w
przeprowadzonych postępowaniach, mogącymi zapewnić największą kompletność i
najlepszą jakość danych. W gronie tych świadczeniodawców znajdują się podmioty małe,
średnie oraz duże. Taka struktura doboru świadczeniodawców ma na celu zapewnienie
pozyskania danych od podmiotów realizujących jak najbardziej różnorodne świadczenia, na
wielu poziomach referencyjności, reprezentujących jak najbardziej różnorodny poziom
kosztów. Dokonany wybór nie wyklucza możliwości poszerzenia liczby świadczeniodawców
o kolejne jednostki, które zadeklarują chęć takiej współpracy.
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
W kwestii wsparcia finansowego dla placówek medycznych uprzejmie informuję, że
Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym Funduszem Zdrowia oraz AOTMiT,
systematycznie podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej
podmiotów leczniczych. W 2024 r. zostały podjęte następujące działania:
Dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich NFZ rozliczyli i sfinansowali świadczenia opieki
zdrowotnej udzielone w 2023 r. ponad limit umów o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej – zabezpieczono w tym celu środki finansowe w kwocie 2 237 597 tys. zł;
Minister Finansów wyemitował i przekazał NFZ obligacje skarbowe o wartości 3 mld
złotych z przeznaczeniem na konkretne obszary świadczeń, m.in. leczenie onkologiczne
i diagnostykę onkologiczną dzieci i dorosłych, psychiatrię dziecięcą, leczenie i
diagnostykę chorób rzadkich dzieci.
Dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich NFZ przedstawili świadczeniodawcom aneksy
do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej implementujące wariant nr 3
rekomendacji Nr 48/2024 z dnia 24 maja 2024 r. Prezesa AOTMiT w sprawie zmiany
sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej. W efekcie niniejszego
procesu aneksowaniem objęto 35 687 umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
zwiększając ich wartość na II półrocze 2024 r. o 7 856 969 981,23 zł.
Decyzją Minister Zdrowia, NFZ otrzymał wyższą dotację celem sfinansowania
świadczeń gwarantowanych, w tym w nielimitowanych zakresach świadczeń - łączne
zwiększenie środków przeznaczonych na zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ na
2024 r. wyniosło dotychczas blisko 4 mld zł.
Ponadto zidentyfikowane w części 83 – Rezerwy celowe naturalne oszczędności powstałe
w związku z upływem ustawowego terminu ich podziału, pozwoliły na przekierowanie tych
środków do części 46 – Zdrowie i zwiększenie planu wydatków w tej części o 1,2 mld zł z
przeznaczeniem na dotację podmiotową dla NFZ, umożliwiającą dalsze sfinansowanie
nadwykonań za III kwartał 2024 r.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --