Interpelacja w sprawie ułatwienia rozwoju infrastruktury rowerowej w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6533
do ministra infrastruktury
w sprawie ułatwienia rozwoju infrastruktury rowerowej w Polsce
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 21-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
rozwój infrastruktury rowerowej w Polsce jest jednym z kluczowych elementów wspierających zrównoważoną mobilność, poprawę jakości życia mieszkańców oraz realizację celów klimatycznych. Sieć dróg rowerowych przyczynia się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, ograniczenia ruchu samochodowego w miastach i promowania zdrowego stylu życia. Ponadto infrastruktura rowerowa ma ogromne znaczenie dla rozwoju turystyki, szczególnie w regionach o atrakcyjnych walorach krajobrazowych i turystycznych.
Obecnie intensywny rozwój tras rowerowych zauważalny jest w niektórych województwach, takich jak małopolskie, pomorskie czy zachodniopomorskie, które dzięki skutecznemu wykorzystaniu funduszy unijnych realizują spójne sieci tras rowerowych. Jednocześnie w wielu innych częściach kraju, szczególnie w mniejszych miejscowościach i regionach peryferyjnych, rozwój infrastruktury rowerowej jest znacznie wolniejszy. Jednym z kluczowych wyzwań wskazywanych przez samorządy jest brak odpowiednich narzędzi prawnych, które umożliwiłyby szybkie i efektywne realizowanie inwestycji w tym zakresie.
Moim zdaniem rozwiązaniem tego problemu mogłoby być uznanie samodzielnych dróg rowerowych oraz dróg dla pieszych i rowerów za drogi publiczne w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Taka zmiana wymagałaby modyfikacji art. 2 ust. 1 tej ustawy, aby uwzględniał on te rodzaje infrastruktury w podziale na kategorie dróg publicznych: krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne. Dzięki temu możliwe byłoby stosowanie do budowy dróg rowerowych i pieszo-rowerowych tzw. specustawy drogowej (ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych). Taka regulacja znacząco przyspieszyłaby realizację tego typu inwestycji, upraszczając procedury administracyjne i eliminując bariery prawne.
Jest to rozwiązanie, które odpowiadałoby na potrzeby wielu samorządów, wskazujących na pilną konieczność rozbudowy infrastruktury rowerowej. Wprowadzenie takich zmian pozwoliłoby również lepiej wykorzystać dostępne fundusze unijne przeznaczone na rozwój zrównoważonej mobilności.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania.
1. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę uznania samodzielnych dróg rowerowych oraz dróg dla pieszych i rowerów za drogi publiczne, co umożliwiłoby stosowanie specustawy drogowej w przypadku takich inwestycji?
2. Czy ministerstwo rozważa przygotowanie projektu ustawy w duchu powyższych założeń, który pozwoliłby na łatwiejszą i szybszą realizację inwestycji rowerowych?
3. Jeśli ministerstwo planuje takie rozwiązanie, to kiedy można się spodziewać, że projekt ustawy trafi pod obrady rządu i zostanie skierowany do parlamentu?
4. Jakie kroki podejmuje ministerstwo, aby wspierać samorządy w realizacji projektów związanych z infrastrukturą rowerową, które są jedną z kluczowych potrzeb wskazywanych przez władze lokalne?
5. Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące obszarów w Polsce, w których rozwój infrastruktury rowerowej jest najbardziej opóźniony, i czy zamierza wprowadzić programy wspierające rozwój takich obszarów?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6831 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: BM-1.054.38.2024
Warszawa, 15 stycznia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6533 Posła na Sejm RP Pana Krzysztofa Piątkowskiego
z dnia 27 listopada br. w sprawie ułatwienia rozwoju infrastruktury rowerowej w Polsce,
uprzejmie przekazuję następujące stanowisko w przedmiotowej sprawie.
Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach
przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz.
311), tzw. specustawa drogowa, która określa zasady i warunki przygotowania inwestycji
w zakresie dróg publicznych, nie ma zastosowania do dróg rowerowych, które nie są
zlokalizowane w pasie drogowym drogi publicznej. Takie drogi rowerowe są zatem
realizowane zgodnie z ogólnym trybem inwestycyjnym, w oparciu o przepisy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (miejscowy plan zagospodarowania
przestrzennego albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) oraz prawo
budowlane (pozwolenie na budowę).
Należy podkreślić, że Ministerstwo Infrastruktury dostrzega potrzebę wsparcia rozwoju
dróg rowerowych w Polsce, w szczególności tych realizowanych przez organy samorządu
terytorialnego.
W Ministerstwie Infrastruktury trwają obecnie prace analityczne nad odrębnymi
przepisami, które miałyby uprościć przygotowanie i realizację dróg rowerowych,
zlokalizowanych poza pasem drogowym drogi publicznej zarządzanych przez jednostki
samorządu terytorialnego. Należy jednak zastrzec, iż przygotowanie takich odrębnych
regulacji prawnych dla dróg rowerowych musi zostać poprzedzone opracowaniem
strategii rozwoju dróg rowerowych w Polsce i przesądzenia jakim drogom rowerowym jest
potrzebne wsparcie i jakiego rodzaju. Celem tych nowych regulacji byłoby ujednolicenie
procesu inwestycyjnego, a także umożliwienie jednostkom samorządu terytorialnego
korzystania z bardziej elastycznych narzędzi w celu tworzenia dróg rowerowych.
Tym niemniej pragnę poinformować, że ze wstępnych analiz Ministerstwa Infrastruktury
wynika, że ze względu na specyfikę inwestycji w zakresie dróg rowerowych, nie wszystkie
ułatwienia ze specustawy drogowej, będą mogły mieć zastosowanie do dróg rowerowych.
Przykładowo wywłaszczenie nieruchomości na cel publiczny już obecnie jest dostępnym
dla jednostek samorządu terytorialnego narzędziem prawnym. Należy jednak pamiętać,
że wyjątkowy charakter specustaw sprawia, że nadmierne poszerzenie zakresu
-- 1 of 3 --
2
obowiązywania specjalnych rozwiązań jest niepożądane z punktu widzenia zgodności
z Konstytucją RP, a także z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
który stoi na straży jednolitości regulacji obowiązujących w państwach członkowskich,
mających na celu realizację unijnych polityk. Z tego też względu regulacje specjalne
dotyczące przygotowania dróg rowerowych nie mogą dotyczyć realizacji ciągów pieszych,
ponieważ w ocenie Ministerstwa Infrastruktury cel polegający na ich budowie można
osiągnąć za pomocą innych, mniej dolegliwych dla obywateli metod, np. przy
zastosowaniu obowiązujących przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145), które przewidują
odpowiednie rozwiązania prawne. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 9c ustawy o gospodarce
nieruchomościami celem publicznym umożliwiającym wywłaszczenie nieruchomości jest
m. in wydzielanie gruntów pod publicznie dostępne samorządowe: ciągi piesze, place,
parki, promenady lub bulwary, a także ich urządzanie, w tym budowa lub przebudowa.
Minister Infrastruktury jest w stałym kontakcie z przedstawicielami Urzędów
Marszałkowskich Województw RP, które współpracują z samorządami powiatowymi
i gminnymi realizują politykę rowerową, w szczególności w zakresie planowania
i projektowania przebiegu tras. W dniu 7 października br. odbyło się spotkanie
w siedzibie tutejszego ministerstwa z udziałem Sekretarza Stanu w MI Pana Stanisława
Bukowca z przedstawicielami wszystkich Urzędów Marszałkowskich. W dniach 9-10
października br. Pełnomocnik Ministra Infrastruktury ds. rozwoju ruchu rowerowego
uczestniczył w spotkaniu Zespołu ds. mobilności rowerowej przy Konwencie Marszałków
Województw RP w Szczecinie. Kolejne spotkanie ze stroną samorządową miało miejsce
podczas 5. Polish Bicycle Summit w dniu 29 października w Warszawie. Podczas tej
konferencji rozmawiano wspólnie z Sekretarzem Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki
Panem Piotrem Borysem i Wiceprezes Polskiej Organizacji Turystycznej, Panią Małgorzatą
Grzywną-Wilk o zaangażowaniu samorządów w rozwój tras Eurovelo w Polsce oraz
elektronicznej mapie tras rowerowych. Kolejne spotkanie Pełnomocnika ze stroną
samorządową miało miejsce podczas Konwentu Marszałków Województw RP
w Szczecinie w dniach 28-29 listopada. Pan Pełnomocnik brał udział w debacie o rozwoju
ruchu rowerowego w Polsce z udziałem Marszałków Województwa
Zachodniopomorskiego, Małopolskiego, Prezesa POT oraz przedstawiciela Europejskiej
Federacji Rowerzystów. Kolejne spotkania są zaplanowane na początku przyszłego roku w
ramach prac nad Centrum Koordynacji Tras Eurovelo oraz organizacji w Polsce
światowego kongresu rowerowego Velocity w Gdańsku w dniach 10-13 czerwca 2025.
Minister Infrastruktury pod koniec października br. powołał w ministerstwie Zespół ds.
przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu, który ma przygotować plan rozwoju
usług komunikacyjnych na terenach ze słabo rozwiniętą komunikacją publiczną i kolejową.
W obradach Zespołu bierze również udział Pełnomocnik Ministra ds. rozwoju ruchu
rowerowego. W dniu 5 listopada odbyły się drugie obrady Zespołu. Członkowie zespołu
mogli wysłuchać wypowiedzi Pełnomocnika dotyczącej systemów komunikacji zbiorowej
w Polsce, które uwzględniają ruch rowerowy (m.in. komunikacja zbiorowa w Metropolii
GZM czy Gdańsku oraz Plan Mobilności Miejskiej dla obszaru funkcjonalnego Bielska -
Białej). Włączenie roweru w przeciwdziałanie wykluczeniu komunikacyjnemu będzie
najlepszym sposobem na rozwój infrastruktury w małych miejscowościach i gminach
wiejskich, gdzie jej brak jest najbardziej widoczny i odczuwalny dla mieszkańców.
-- 2 of 3 --
3
Dodatkowo Minister Infrastruktury wspiera rozwój lokalnych dróg dla rowerów
budowanych w ramach zadań na drogach wojewódzkich w ramach dofinansowania
inwestycji z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg. W całej Polsce wybudowano dzięki temu
trasy rowerowe powiązane z drogami wojewódzkimi. Taka organizacja tras zapewnia
lokalnie bezpieczny transport na rowerze.
Łączę wyrazy szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --