Interpelacja w sprawie długich kolejek po zaświadczenie o niekaralności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6519
do ministra sprawiedliwości
w sprawie długich kolejek po zaświadczenie o niekaralności
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 21-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z uprzejmą prośbą o podjęcie działań mających na celu rozwiązanie problemu długich kolejek po zaświadczenie o niekaralności w sądach.
W dniu wczorajszym do mojego biura poselskiego w Bydgoszczy zgłosił się Pan, który chciał uzyskać zaświadczenie o niekaralności. Przybył on do sądu o godzinie 7:15, jednak już o 7:30 dowiedział się, że na ten dzień numerków już nie ma. Jak usłyszał od innych petentów, że pierwszy z nich stał w kolejce od godziny 5:15.
Taka sytuacja jest nie do zaakceptowania, szczególnie dla osób, które muszą uzyskać zaświadczenie w krótkim czasie, np. w związku z podjęciem pracy czy kontaktu z młodzieżą szkolną.
Dlatego zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości jest świadome problemu długich kolejek po zaświadczenie o niekaralności w sądach?
2. Jakie działania są planowane lub już podjęte, aby skrócić czas oczekiwania na uzyskanie zaświadczenia o niekaralności?
3. Czy istnieje możliwość zwiększenia liczby punktów wydających zaświadczenia o niekaralności lub wydłużenia godzin ich pracy?
4. Czy rozważane są rozwiązania cyfrowe, które umożliwiłyby uzyskanie zaświadczenia o niekaralności online, bez konieczności osobistego stawiennictwa w sądzie?
Proszę o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania oraz o rozważenie wprowadzenia zmian, które usprawnią proces uzyskiwania zaświadczeń o niekaralności, co przyczyni się do poprawy komfortu obywateli.
Podsekretarz stanu Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10215 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska - Bluszcz
BK-VII.0520.418.2024
Warszawa, 23 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6519 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
poseł Iwonę Marię Kozłowską w sprawie długich kolejek po zaświadczenie o niekaralności,
uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Sposób pozyskania informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego definiuje ustawa
z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 276). Zgodnie
z wyżej wskazanym aktem prawnym oraz rozporządzeniami wydanymi do niego,
zapytanie lub wniosek o informację z Krajowego Rejestru Karnego składa się do Biura
Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego lub punktów informacyjnych Krajowego
Rejestru Karnego zlokalizowanych przy sądach powszechnych.
Zapytanie i wniosek można zatem złożyć nie tylko w punkcie informacyjnym Rejestru
zlokalizowanym przy sądzie, ale także bezpośrednio w siedzibie Biura, a także, od 1 lipca
2014 r., za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, tj. e-Platformy Ministerstwa
Sprawiedliwości (eKRK).
W związku z powyższym informacje z Krajowego Rejestru Karnego wydawane są zarówno
w 60 punktach informacyjnych Krajowego Rejestru Karanego przy sądach powszechnych,
-- 1 of 6 --
2
jak również w siedzibie Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego. Informacja
może zostać doręczona także na konto użytkownika w systemie eKRK. Powyższe
rozwiązania zależne są od wybranej metody złożenia wniosku lub zapytania.
Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz
niektórych innych ustaw, tzw. „ustawa Kamilka”, która weszła w życie 15 lutego 2024 r.,
nałożyła na osoby mające bezpośredni kontakt z małoletnimi obowiązek przedłożenia
pracodawcom lub organizatorom informacji z Krajowego Rejestru Karnego.
Z uwagi na nowe obowiązki wynikające z powyższej ustawy, znacząco zwiększyła się liczba
wniosków i zapytań kierowanych do KRK. Wprowadzenie Standardów Ochrony
Małoletnich oraz zróżnicowane interpretacje przepisów spowodowały kolejny przyrost
wniosków i zapytań wnoszonych do KRK. Od stycznia 2024 r. do 25 listopada 2024 r. Biuro
informacyjne Krajowego Rejestru Karnego zrealizowało ponad 685 tysięcy spraw,
co stanowi wzrost o 47 % w porównaniu do liczby spraw obsłużonych w całym 2023 roku
(464 828).
W obsłudze bezpośredniej świadczonej przez punkty informacyjne Rejestru przy sądach
powszechnych dane statystyczne wskazują na wzrost liczby składanych wniosków
w trzech kwartałach 2024 r w stosunku do 2023 r. o ok. 350 tys.
W związku ze zwiększonym obciążeniem Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwo
Sprawiedliwości podjęło wiele działań, aby znacząco skrócić czas oczekiwania
na zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego. Działania te przyniosły oczekiwany
rezultat. Obecnie sprawy są obsługiwane na bieżąco, a czas udzielenia odpowiedzi
z rejestru wynosi 1 – 2 dni robocze.
Do znaczącego zwiększenia efektywności obsługi Krajowego Rejestru Karnego przyczyniło
się m.in.:
- sprawowanie bieżącej kontroli nad czasem obsługi bezpośredniej w siedzibie Biura.
Ze względu na odnotowywany znaczny wzrost liczby klientów (nawet do ok. 800 osób
-- 2 of 6 --
3
dziennie), przeszkolono oraz zwiększono liczbę pracowników w celu skrócenia okresu
oczekiwania na obsługę,
- prowadzenie na bieżąco przez Biuro intensywnych szkoleń dla pracowników punktów
informacyjnych Krajowego Rejestru Karnego w celu natychmiastowego wdrożenia ich do
realizacji procesu obsługi bezpośredniej,
- sprawowanie bieżącej kontroli nad terminowością udzielania informacji z KRK
za pośrednictwem e-Platformy Ministerstwa Sprawiedliwości (eKRK). Zlecono
pracownikom Biura realizację zapytań i wniosków w ramach godzin nadliczbowych,
- podjęto działania mające na celu częściową automatyzację procesu udzielania informacji
na wnioski kierowane przez system e-KRK. To pozwoli na przetwarzania zapytań
w systemie eKRK w trybie ciągłym,
- rozpoczęto prace nad eUsługą KRK 2.0, która ma zastąpić system e-KRK, zapewniać
częściową automatyzację procedowania zapytań i wniosków przy zachowaniu wszelkich
wymogów związanych z wydaniem zaświadczenia w trybie k.p.a., w ramach tzw.
uproszczonego postępowania administracyjnego oraz przy zachowaniu uprawnień
użytkowników systemu do pozyskania informacji także z rejestrów karnych innych państw
członkowskich Unii Europejskiej, czy tzw. formularza wielojęzycznego, częściowo
tłumaczącego na inne języki zaświadczenie z KRK. Dzięki temu rozwiązaniu czas
oczekiwania na informację z Krajowego Rejestru Karnego znacznie się skróci.
Podsumowanie pracy Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego od czasu
rekordowego wzrostu liczby obsługiwanych spraw zostało przedstawione w komunikacie
Ministerstwa Sprawiedliwości z 2 grudnia 2024 r.:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/rekordowy-wzrost-efektywnosci-krk-ponad-
47-wiecej-spraw-w-2024-roku
Jednocześnie, w wyniku stałego monitoringu i analizy obowiązujących przepisów,
Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt zmiany ustawy o przeciwdziałaniu
zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz niektórych
innych ustaw (UD 176).
-- 3 of 6 --
4
Wzięto przy tym pod uwagę informacje kierowane do Ministerstwa Sprawiedliwości przez
podmioty zobowiązane do weryfikacji osób mających pracować z małoletnimi i do
wprowadzenia standardów ochrony małoletnich, a także uwagi od innych ministerstw,
organizacji, podmiotów zajmujących się ochroną dzieci etc.
W projekcie zaproponowano m.in. modyfikację katalogu przestępstw, za których skazanie
powinno wykluczać z pracy z dziećmi. Są to:
- przestępstwa umyślne przeciwko życiu i zdrowiu,
- przestępstwa przeciwko wolności z wyłączeniem przestępstw określonych w art. 192
i 193 Kodeksu karnego oraz odpowiadającym tym przestępstwom czynom zabronionym
określonym w przepisach prawa obcego,
- przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności,
- przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece, z wyłączeniem przestępstw określonych w art.
206 i 209 Kodeksu karnego oraz odpowiadającym tym przestępstwom czynom
zabronionym określonym w przepisach prawa obcego,
- przestępstwa określone w rozdziale 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii oraz odpowiadającym tym przestępstwom czynom zabronionym określonym
w przepisach prawa obcego.
W przypadku rodziców lub opiekunów dopuszczanych do innej działalności organizowanej
przez jednostkę, do którego uczęszcza małoletnie dziecko tego rodzica lub opiekuna
zaproponowano odstąpienie od wykonywania obowiązków związanych z przedkładaniem
informacji:
- z Rejestru z dostępem ograniczonym oraz z Rejestru osób, w stosunku do których
Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich
poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze lub
- informacji z Krajowego Rejestru Karnego,
na rzecz zobligowania rodzica lub opiekuna do złożenia pod rygorem odpowiedzialności
karnej stosownego oświadczenia o tym, że: jego dane nie są zamieszczone w Rejestrze
z dostępem ograniczonym oraz w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa
Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15
-- 4 of 6 --
5
wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze, a także, że nie był prawomocnie skazany
za przestępstwa wymienione, o których mowa powyżej lub odpowiadające im czyny
zabronione w przepisach prawa obcego.
Przewidziano także inne wyjątki od obowiązku weryfikacji karalności, które są oparte
na ocenie występowania ryzyka skrzywdzenia dziecka. I tak weryfikacja karalności
nie będzie wymagana w sytuacjach:
1) gdy pracodawcą lub innym organizatorem jest rodzic lub opiekun tego
małoletniego,
2) przed dopuszczeniem do innej działalności funkcjonariusza publicznego, o którym
mowa w art. 115 § 13 Kodeksu karnego, adwokata lub radcy prawnego,
3) wobec osoby zatrudnionej na podstawie stosunku pracy lub dopuszczonej
do innej działalności, po wykonaniu obowiązków związanych z przedłożeniem
informacji z Rejestru z dostępem ograniczonym oraz z Rejestru osób, w stosunku
do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu
seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie
w Rejestrze lub informacji z Krajowego Rejestru Karnego, gdy w ramach tego
stosunku pracy lub tej innej działalności ma być ona następnie dopuszczona
do innej działalności przez kolejnego innego organizatora, na podstawie
porozumienia zawartego między tym kolejnym innym organizatorem
a pracodawcą tej osoby lub innym organizatorem,
4) gdy inna działalność jest wykonywana pod stałym i faktycznym nadzorem osoby
uprawnionej do sprawowania opieki nad małoletnim, w tym także nauczyciela
lub wychowawcę,
5) w stosunku do osoby prowadzącej praktyczną naukę zawodu, o której mowa
w art. 120 ust. 3a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (w tym
przypadku wymóg przedłożenia informacji zostanie zastąpiony wymogiem
złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, analogicznie jak
w przypadku rodziców lub opiekunów małoletniego).
-- 5 of 6 --
6
Projekt przewiduje również zmianę ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze
Karnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 276) przez dodanie przepisu, na mocy którego określone
osoby zostaną zwolnione od obowiązku uiszczenia opłaty za wydanie informacji, a mają
to być:
1) wolontariusze, którzy wykonują świadczenia na zasadach określonych w ustawie
z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,
2) uczniowie lub studenci odbywający obowiązkowe praktyki w ramach programu
nauczania szkoły lub studiów na uczelni wyższej.
Z pełnym zakresem planowanej zmiany ustawy można się zapoznać pod tymi adresami:
https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-przeciwdzialaniu-
zagrozeniom-przestepczoscia-na-tle-seksualnym-i-ochronie-maloletnich-oraz-
niektorych-innych-ustaw
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/zmiany-w-tzw-ustawie-kamilka2
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --