Interpelacja nr 6503
Interpelacja w sprawie stanowienia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie odpisów amortyzacyjnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie stanowienia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie odpisów amortyzacyjnych
Interpelacja nr 6503
do ministra finansów
w sprawie stanowienia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie odpisów amortyzacyjnych
Zgłaszający: Maria Małgorzata Janyska, Krystyna Sibińska, Piotr Głowski, Zofia Czernow
Data wpływu: 20-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
niniejsza interpelacja poselska jest wynikiem zgłoszonej do mojego biura poselskiego interwencji przedsiębiorców, głównie właścicieli małych firm rodzinnych z północy województwa wielkopolskiego. Wskazują oni na zmianę podejścia organów podatkowych do zagadnień poniżej opisanych. Wątpliwości, według interweniujących, obejmują uprawnienie podatników do uznawania za koszty uzyskania przychodów wartości odpisów amortyzacyjnych i wartości niematerialnych i prawnych, które obecnie są przedmiotem nasilonych kontroli. Omawiana kwestia wiąże się z nabytymi składnikami majątku od osób najbliższych przed 1 stycznia 2018 roku na podstawie spadku lub darowizny, czyli w drodze nieodpłatnej.
Wątpliwości dotyczą nowelizacji obowiązującej od 1 stycznia 2018 roku. Weszły wówczas bowiem w życie przepisy zmieniające w szczególności ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych. Zmiana szczególnie istotna dotyczy art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a u.p.d.o.f. Efektem tych zmian była utrata przez przedsiębiorców przysługującego im do czasu wspomnianej nowelizacji ustawowego prawa zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wartości odpisów amortyzacyjnych od składników majątku otrzymanych darowizną, w tym gdy darczyńcą był członek najbliższej rodziny. Nowelizacja pozbawiona była przepisów przejściowych, a więc nie zawierała norm, których rolą byłaby ochrona przedsiębiorców już amortyzujących dany składnik w oparciu o przepisy obowiązujące przed nowelizacją.
Przedsiębiorcy wyjaśniają, że po wejściu w życie omawianej nowelizacji opierali się w zakresie dalszych działań na stanowiskach organów publicznych. Wskazać należy, że stanowiska te były dla nich korzystne. Tytułem przykładu przytoczono mi komunikaty prasowe, w których minister finansów potwierdził, że darowizna amortyzowanego składnika majątku dokonana przed rokiem 2018 umożliwia jego amortyzację na zasadach dotychczasowych, obowiązujących do końca 2017 r. Wskazywano już wówczas, że odmienne podejście skutkowałoby naruszeniem zasady praw nabytych mającej swe źródło w Konstytucji RP (vide: „Dziennik Gazeta Prawna”, Amortyzacja darowizny sprzed 2018 r. dla przedsiębiorcy: Obdarowani przed laty zachowują preferencję, 16 lipca 2018 r., źródło: https://podatki.gazetaprawna.pl/artykuly/1177012,amortyzacja-darowizny-sprzed-2018-r-dla-przedsiebiorcy.html). Również dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie miał wątpliwości co do omawianej kwestii i w licznych interpretacjach wyrażał pogląd, że jeżeli przed rokiem 2018 nabyty został środek trwały lub wartość niematerialna i prawna drogą darowizny, to amortyzacja takiego składnika majątku na zasadach uprzednio obowiązujących nie powinna budzić wątpliwości. Można w tej sytuacji mówić o ukształtowaniu się utrwalonej praktyki interpretacyjnej, o której mowa w art. 14n § 4 pkt 2 i § 5 ustawy Ordynacja podatkowa. W takim wypadku odstąpienie organu od utrwalonej praktyki interpretacyjnej powinno być sytuacją zupełnie wyjątkową i należycie uzasadnioną.
Tytułem przykładowego wyliczenia wskazuję na interpretacje z:
3 sierpnia 2018 r., znak: 0113-KDIPT2-1.4011.189.2018.4.MD wydana przez dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w wyniku uwzględnienia w całości skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego z dnia 2 lipca 2018 r. (data wpływu 9 lipca 2018 r.) z urzędu zmieniająca interpretację indywidualną z dnia 24 maja 2018 r., znak: 0113-KDIPT2-1.4011.189.2018.1.MGR,
7 września 2018 r. (nr 0114-KDIP3-1.4011.397.2018.1.KS),
9 października 2018 r. (nr 0115-KDIT3.4011.410.2018.1.MPŁ),
23 maja 2019 r. (nr 0113-KDIPT2-1.4011.152.2019.1.RK),
7 listopada 2018 r. (nr 0115-KDIT3.4011.469.2018.1.DR),
12 czerwca 2019 r. (nr 0113-KDIPT2-1.4011.207.2017.1.BO),
21 maja 2021 r. (nr 0115-KDIT3.4011.307.2021.1.AD).
Podkreślam, że wydane interpretacje nie miały żadnych rozbieżności, wskutek czego przytłaczająca część przedsiębiorców się do nich zastosowała, tym bardziej że zawarta w nich ocena prawna była jednolita, a stan faktyczny tam opisany odpowiadał stanowi faktycznemu, w którym znaleźli się przedsiębiorcy.
W świetle powyższego trudno wytłumaczyć przesłanki, którymi obecnie kierują się organy podatkowe w sprawach, w których omawiane zagadnienie stanowi element stanu faktycznego kontroli czy postępowania podatkowego. Z docierających do mnie sygnałów wynika niestety, że organy te odmawiają podatnikom prawa do dokonywania zaliczenia wartości odpisów amortyzacyjnych dokonanych po 1 stycznia 2018 r. do kosztów uzyskania przychodów, wskazując, że nie pozwala na to – w zakresie składników otrzymanych pod tytułem darmym – wyżej wskazana nowelizacja ustawy.
Niepewność przedsiębiorców i powaga zachodzących rozbieżności oraz wzajemnie sprzeczne podejście organów podatkowych przemawiają za pilną potrzebą działań, których skutkiem byłoby opracowanie takiej praktyki działania organów podatkowych, która miałaby swe źródło w szacunku dla elementarnych zasad wynikających z Konstytucji RP.
Na tym gruncie kluczowa jest bowiem okoliczność, czy podatnik wprowadził dany składnik majątkowy do ewidencji przed tak daleko idącą zmianą przepisów. Jeżeli wprowadził, to powinien korzystać z tzw. ochrony praw nabytych (interesów w toku), co organy podatkowe zdają się obecnie zupełnie ignorować lub bagatelizować. Brak szczegółowych rozwiązań ochronnych i odpowiednich przepisów intertemporalnych nie oznacza bowiem, że ochrona taka w systemie prawa podatkowego nie istnieje. Wynika ona wszak z mających swe źródło w Konstytucji RP – ściśle powiązanych ze sobą – zasad prawa, a w szczególności z zasady ochrony zaufania obywateli do organów podatkowych, zasady ochrony praw nabytych. Moi rozmówcy podkreślają, że nie powinno się zaskakiwać podatników nową regulacją ustawową, zwłaszcza jeżeli ustawa nowelizująca w sposób radykalny zmienia ich dotychczasową sytuację prawną, a nowelizacja ma wpływ na decyzje o charakterze długoterminowym.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pana Ministra o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy był już zgłaszany i jest Panu znany opisany problem i potwierdza Pan jego negatywne oddziaływanie na część przedsiębiorców?
Czy resort planuje podjąć jakieś działania ? Jeśli tak, to jakie?
Czy w ocenie resortu byłoby możliwe i wystarczające opracowanie wytycznych dla organów podatkowych, których skutkiem byłoby jednolite stosowanie spornych przepisów?
Interpelacja nr 6503
do ministra finansów
w sprawie stanowienia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie odpisów amortyzacyjnych
Zgłaszający: Maria Małgorzata Janyska, Krystyna Sibińska, Piotr Głowski, Zofia Czernow
Data wpływu: 20-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
niniejsza interpelacja poselska jest wynikiem zgłoszonej do mojego biura poselskiego interwencji przedsiębiorców, głównie właścicieli małych firm rodzinnych z północy województwa wielkopolskiego. Wskazują oni na zmianę podejścia organów podatkowych do zagadnień poniżej opisanych. Wątpliwości, według interweniujących, obejmują uprawnienie podatników do uznawania za koszty uzyskania przychodów wartości odpisów amortyzacyjnych i wartości niematerialnych i prawnych, które obecnie są przedmiotem nasilonych kontroli. Omawiana kwestia wiąże się z nabytymi składnikami majątku od osób najbliższych przed 1 stycznia 2018 roku na podstawie spadku lub darowizny, czyli w drodze nieodpłatnej.
Wątpliwości dotyczą nowelizacji obowiązującej od 1 stycznia 2018 roku. Weszły wówczas bowiem w życie przepisy zmieniające w szczególności ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych. Zmiana szczególnie istotna dotyczy art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a u.p.d.o.f. Efektem tych zmian była utrata przez przedsiębiorców przysługującego im do czasu wspomnianej nowelizacji ustawowego prawa zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wartości odpisów amortyzacyjnych od składników majątku otrzymanych darowizną, w tym gdy darczyńcą był członek najbliższej rodziny. Nowelizacja pozbawiona była przepisów przejściowych, a więc nie zawierała norm, których rolą byłaby ochrona przedsiębiorców już amortyzujących dany składnik w oparciu o przepisy obowiązujące przed nowelizacją.
Przedsiębiorcy wyjaśniają, że po wejściu w życie omawianej nowelizacji opierali się w zakresie dalszych działań na stanowiskach organów publicznych. Wskazać należy, że stanowiska te były dla nich korzystne. Tytułem przykładu przytoczono mi komunikaty prasowe, w których minister finansów potwierdził, że darowizna amortyzowanego składnika majątku dokonana przed rokiem 2018 umożliwia jego amortyzację na zasadach dotychczasowych, obowiązujących do końca 2017 r. Wskazywano już wówczas, że odmienne podejście skutkowałoby naruszeniem zasady praw nabytych mającej swe źródło w Konstytucji RP (vide: „Dziennik Gazeta Prawna”, Amortyzacja darowizny sprzed 2018 r. dla przedsiębiorcy: Obdarowani przed laty zachowują preferencję, 16 lipca 2018 r., źródło: https://podatki.gazetaprawna.pl/artykuly/1177012,amortyzacja-darowizny-sprzed-2018-r-dla-przedsiebiorcy.html). Również dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie miał wątpliwości co do omawianej kwestii i w licznych interpretacjach wyrażał pogląd, że jeżeli przed rokiem 2018 nabyty został środek trwały lub wartość niematerialna i prawna drogą darowizny, to amortyzacja takiego składnika majątku na zasadach uprzednio obowiązujących nie powinna budzić wątpliwości. Można w tej sytuacji mówić o ukształtowaniu się utrwalonej praktyki interpretacyjnej, o której mowa w art. 14n § 4 pkt 2 i § 5 ustawy Ordynacja podatkowa. W takim wypadku odstąpienie organu od utrwalonej praktyki interpretacyjnej powinno być sytuacją zupełnie wyjątkową i należycie uzasadnioną.
Tytułem przykładowego wyliczenia wskazuję na interpretacje z:
3 sierpnia 2018 r., znak: 0113-KDIPT2-1.4011.189.2018.4.MD wydana przez dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w wyniku uwzględnienia w całości skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego z dnia 2 lipca 2018 r. (data wpływu 9 lipca 2018 r.) z urzędu zmieniająca interpretację indywidualną z dnia 24 maja 2018 r., znak: 0113-KDIPT2-1.4011.189.2018.1.MGR,
7 września 2018 r. (nr 0114-KDIP3-1.4011.397.2018.1.KS),
9 października 2018 r. (nr 0115-KDIT3.4011.410.2018.1.MPŁ),
23 maja 2019 r. (nr 0113-KDIPT2-1.4011.152.2019.1.RK),
7 listopada 2018 r. (nr 0115-KDIT3.4011.469.2018.1.DR),
12 czerwca 2019 r. (nr 0113-KDIPT2-1.4011.207.2017.1.BO),
21 maja 2021 r. (nr 0115-KDIT3.4011.307.2021.1.AD).
Podkreślam, że wydane interpretacje nie miały żadnych rozbieżności, wskutek czego przytłaczająca część przedsiębiorców się do nich zastosowała, tym bardziej że zawarta w nich ocena prawna była jednolita, a stan faktyczny tam opisany odpowiadał stanowi faktycznemu, w którym znaleźli się przedsiębiorcy.
W świetle powyższego trudno wytłumaczyć przesłanki, którymi obecnie kierują się organy podatkowe w sprawach, w których omawiane zagadnienie stanowi element stanu faktycznego kontroli czy postępowania podatkowego. Z docierających do mnie sygnałów wynika niestety, że organy te odmawiają podatnikom prawa do dokonywania zaliczenia wartości odpisów amortyzacyjnych dokonanych po 1 stycznia 2018 r. do kosztów uzyskania przychodów, wskazując, że nie pozwala na to – w zakresie składników otrzymanych pod tytułem darmym – wyżej wskazana nowelizacja ustawy.
Niepewność przedsiębiorców i powaga zachodzących rozbieżności oraz wzajemnie sprzeczne podejście organów podatkowych przemawiają za pilną potrzebą działań, których skutkiem byłoby opracowanie takiej praktyki działania organów podatkowych, która miałaby swe źródło w szacunku dla elementarnych zasad wynikających z Konstytucji RP.
Na tym gruncie kluczowa jest bowiem okoliczność, czy podatnik wprowadził dany składnik majątkowy do ewidencji przed tak daleko idącą zmianą przepisów. Jeżeli wprowadził, to powinien korzystać z tzw. ochrony praw nabytych (interesów w toku), co organy podatkowe zdają się obecnie zupełnie ignorować lub bagatelizować. Brak szczegółowych rozwiązań ochronnych i odpowiednich przepisów intertemporalnych nie oznacza bowiem, że ochrona taka w systemie prawa podatkowego nie istnieje. Wynika ona wszak z mających swe źródło w Konstytucji RP – ściśle powiązanych ze sobą – zasad prawa, a w szczególności z zasady ochrony zaufania obywateli do organów podatkowych, zasady ochrony praw nabytych. Moi rozmówcy podkreślają, że nie powinno się zaskakiwać podatników nową regulacją ustawową, zwłaszcza jeżeli ustawa nowelizująca w sposób radykalny zmienia ich dotychczasową sytuację prawną, a nowelizacja ma wpływ na decyzje o charakterze długoterminowym.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pana Ministra o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy był już zgłaszany i jest Panu znany opisany problem i potwierdza Pan jego negatywne oddziaływanie na część przedsiębiorców?
Czy resort planuje podjąć jakieś działania ? Jeśli tak, to jakie?
Czy w ocenie resortu byłoby możliwe i wystarczające opracowanie wytycznych dla organów podatkowych, których skutkiem byłoby jednolite stosowanie spornych przepisów?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
15
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
10.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (15)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4954 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 14 lutego 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 6503
Znak sprawy: DD2.054.33.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 6503 Pań Poseł: Marii Małgorzaty Janyska, Krystyny
Sibińskiej, Zofii Czernow i Pana Posła Piotra Głowskiego w sprawie stanowienia
przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie odpisów
amortyzacyjnych, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od
osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy
o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne1, zmieniła przepis art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a ustawy PIT2.
Przed zmianą przepis art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a ustawy PIT, w warunkach w nim
określonych, wyłączał z kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od
środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie,
z wyjątkiem nabytych w drodze spadku lub darowizny.
W wyniku zmiany dokonanej ustawą z 27 października 2017 r., od 1 stycznia 2018 r.,
wyjątek dotyczący odpisów od składników nabytych w drodze spadku lub
darowizny, został uchylony. Odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz
wartości niematerialnych prawnych nabytych tytułem darmym stały się kosztem
uzyskania przychodu tylko w przypadku, kiedy wartość spadku lub darowizny nie
korzystała ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn.
1 Dz. U. poz. 2175, z późn. zm.
2 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 163).
-- 1 of 3 --
2/3
Przepis art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a ustawy PIT został ponownie zmieniony ustawą
z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy
o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne3.
W przypadku odpisów amortyzacyjnych od składników nabytych w spadku ustawa
przywróciła stan prawny obowiązujący przed 1 stycznia 2018 r.
Ustawa zmodyfikowała również rozwiązania dotyczące zaliczania do kosztów
uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od składników
nabytych w drodze darowizny. Na podstawie dodanego ust. 9 w art. 23 ustawy PIT,
ustawa umożliwiła zaliczanie do kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych
od składników nabytych w drodze darowizny, jeżeli darczyńca dokonywał odpisów
amortyzacyjnych od tych składników.
Zmiany weszły w życie 19 lipca 2018 r., ale znajdują zastosowanie do dochodów
(przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2018 r. (art. 4 pkt 1 ustawy z 15 czerwca
2018 r.).
Z uwagi na konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych, nowe rozwiązania nie
znajdują zastosowania do środków trwałych oraz wartości niematerialnych
i prawnych przyjętych do używania przed dniem 1 stycznia 2018 r. Składniki
majątku przyjęte do używania przed tą datą podlegają amortyzacji na
dotychczasowych zasadach, tj. obowiązujących przed 1 stycznia 2018 r.
W konsekwencji, składniki takie mogą być amortyzowane, a wartość odpisów
amortyzacyjnych od tych składników może być uznawana za koszt uzyskania
przychodów. Pozbawienie podatników prawa do zaliczania odpisów
amortyzacyjnych od takich składników do kosztów uzyskania przychodów
naruszałoby konstytucyjną zasadę ochrony interesów w toku. Stanowisko to
znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 listopada
2024 r., sygn. akt P 11/24. Organy podatkowe nie powinny zatem mieć już trudności
ze stosowaniem przepisów będących przedmiotem interpelacji.
Wobec powyższego, uprzejmie informuję, że nie prowadzimy prac w kierunku
wydania wytycznych adresowanych do organów podatkowych dotyczących
zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od
składników majątku, o których mowa w interpelacji, przyjętych do używania przed
1 stycznia 2018 r. Wytyczne nie stanowią źródła prawa i nie mają charakteru
wiążącego.
Uprzejmie informuję również, że Minister Finansów nie ma prawnych możliwości
bezpośredniego nadzorowania lub ingerowania w indywidualne i merytoryczne
rozstrzygnięcia organów podatkowych. Organy podatkowe rozstrzygają sprawy
samodzielnie, na podstawie zebranego w postępowaniu podatkowym materiału
dowodowego. Wszelka ingerencja w toczące się postępowania mogłaby naruszać
3 Dz. U. poz. 1291, z późn. zm.
-- 2 of 3 --
3/3
obowiązującą w prawie podatkowym zasadę dwuinstancyjnego trybu
rozpatrywania danej sprawy wyrażoną w art. 127 Ordynacji podatkowej4.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.(Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 14 lutego 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 6503
Znak sprawy: DD2.054.33.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 6503 Pań Poseł: Marii Małgorzaty Janyska, Krystyny
Sibińskiej, Zofii Czernow i Pana Posła Piotra Głowskiego w sprawie stanowienia
przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie odpisów
amortyzacyjnych, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od
osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy
o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne1, zmieniła przepis art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a ustawy PIT2.
Przed zmianą przepis art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a ustawy PIT, w warunkach w nim
określonych, wyłączał z kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od
środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie,
z wyjątkiem nabytych w drodze spadku lub darowizny.
W wyniku zmiany dokonanej ustawą z 27 października 2017 r., od 1 stycznia 2018 r.,
wyjątek dotyczący odpisów od składników nabytych w drodze spadku lub
darowizny, został uchylony. Odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz
wartości niematerialnych prawnych nabytych tytułem darmym stały się kosztem
uzyskania przychodu tylko w przypadku, kiedy wartość spadku lub darowizny nie
korzystała ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn.
1 Dz. U. poz. 2175, z późn. zm.
2 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 163).
-- 1 of 3 --
2/3
Przepis art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a ustawy PIT został ponownie zmieniony ustawą
z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy
o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne3.
W przypadku odpisów amortyzacyjnych od składników nabytych w spadku ustawa
przywróciła stan prawny obowiązujący przed 1 stycznia 2018 r.
Ustawa zmodyfikowała również rozwiązania dotyczące zaliczania do kosztów
uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od składników
nabytych w drodze darowizny. Na podstawie dodanego ust. 9 w art. 23 ustawy PIT,
ustawa umożliwiła zaliczanie do kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych
od składników nabytych w drodze darowizny, jeżeli darczyńca dokonywał odpisów
amortyzacyjnych od tych składników.
Zmiany weszły w życie 19 lipca 2018 r., ale znajdują zastosowanie do dochodów
(przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2018 r. (art. 4 pkt 1 ustawy z 15 czerwca
2018 r.).
Z uwagi na konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych, nowe rozwiązania nie
znajdują zastosowania do środków trwałych oraz wartości niematerialnych
i prawnych przyjętych do używania przed dniem 1 stycznia 2018 r. Składniki
majątku przyjęte do używania przed tą datą podlegają amortyzacji na
dotychczasowych zasadach, tj. obowiązujących przed 1 stycznia 2018 r.
W konsekwencji, składniki takie mogą być amortyzowane, a wartość odpisów
amortyzacyjnych od tych składników może być uznawana za koszt uzyskania
przychodów. Pozbawienie podatników prawa do zaliczania odpisów
amortyzacyjnych od takich składników do kosztów uzyskania przychodów
naruszałoby konstytucyjną zasadę ochrony interesów w toku. Stanowisko to
znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 listopada
2024 r., sygn. akt P 11/24. Organy podatkowe nie powinny zatem mieć już trudności
ze stosowaniem przepisów będących przedmiotem interpelacji.
Wobec powyższego, uprzejmie informuję, że nie prowadzimy prac w kierunku
wydania wytycznych adresowanych do organów podatkowych dotyczących
zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od
składników majątku, o których mowa w interpelacji, przyjętych do używania przed
1 stycznia 2018 r. Wytyczne nie stanowią źródła prawa i nie mają charakteru
wiążącego.
Uprzejmie informuję również, że Minister Finansów nie ma prawnych możliwości
bezpośredniego nadzorowania lub ingerowania w indywidualne i merytoryczne
rozstrzygnięcia organów podatkowych. Organy podatkowe rozstrzygają sprawy
samodzielnie, na podstawie zebranego w postępowaniu podatkowym materiału
dowodowego. Wszelka ingerencja w toczące się postępowania mogłaby naruszać
3 Dz. U. poz. 1291, z późn. zm.
-- 2 of 3 --
3/3
obowiązującą w prawie podatkowym zasadę dwuinstancyjnego trybu
rozpatrywania danej sprawy wyrażoną w art. 127 Ordynacji podatkowej4.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.(Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
-- 3 of 3 --