Interpelacja nr 6497
Interpelacja w sprawie nowelizacji ustawy Prawo energetyczne w zakresie przepisów określających funkcjonowanie linii bezpośredniej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie nowelizacji ustawy Prawo energetyczne w zakresie przepisów określających funkcjonowanie linii bezpośredniej
Interpelacja nr 6497
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie nowelizacji ustawy Prawo energetyczne w zakresie przepisów określających funkcjonowanie linii bezpośredniej
Zgłaszający: Stanisław Lamczyk
Data wpływu: 20-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
ambitne założenia aktualizacji Krajowego planu na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030 pokazują, jak ogromną rolę w procesie polskiej transformacji energetycznej przypisuje się wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii w polskim przemyśle. Prognozy wskazują, że w 2030 r. Polska może osiągnąć ok. 23,6% udziału OZE w zużyciu energii w sektorze przemysłu i ok. 41,8% w 2040 r., co znacząco wpłynie na poziom emisji gazów cieplarnianych. Ponadto, dostęp do taniej oraz zielonej energii jest kluczowym aspektem decydującym o konkurencyjności współczesnych gospodarek. Inwestorzy poszukują lokalizacji gwarantujących im dostępność energii z OZE, co wiąże się z planami redukcji kosztów związanych z konsumpcją energii elektrycznej, ale również wynika z obowiązków związanych z unijnymi regulacjami w zakresie raportowania niefinansowego ESG. Należy przy tym wskazać, że tylko wyniki symulacji potencjałów rozwoju energetyki wiatrowej na terenach przemysłowych w Polsce, zaprezentowane w raporcie Instytutu Energetyki Odnawialnej pt. „Potencjał terenów przemysłowych dla rozwoju lądowej energetyki wiatrowej“, wskazują, że potencjał rynkowy mocy zainstalowanej turbin wiatrowych może wynieść nawet 1.6 GW.
Chcąc rozwijać polski przemysł i przyciągać do Polski nowe inwestycje zagraniczne, konieczne jest zadbanie o przyspieszony rozwój sektora OZE przez oferowanie inwestorom dedykowanych rozwiązań opierających się na ułatwionym dostępie do taniej i zielonej energii. Jednym z takich mechanizmów jest linia bezpośrednia, która w polskim ustawodawstwie funkcjonuje już od dawna, nie mniej jednak linie te nie powstawały z uwagi na wymóg zgody prezesa URE na ich ustanowienie, w praktyce one nie funkcjonowały. Ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw te przepisy zostały zmienione i w założeniu ustawodawcy miały dać możliwość budowy takiej linii w praktyce. W rzeczywistości te przepisy nie spowodowały żadnej zmiany i te przepisy w praktyce nadal są martwe. Linia bezpośrednia stanowi model przesyłu energii elektrycznej, w którym energia jest bezpośrednio przesyłana między źródłem OZE a odbiorcą. Tym samym inwestor przemysłowy korzystający z linii bezpośredniej w określonych ustawą przypadkach jest zwolniony z konieczności uzyskiwania warunków przyłączenia do sieci dla źródła. Takie rozwiązanie ma stanowić znaczące udogodnienie dla firm poszukujących dostępu do zielonej energii, ponieważ zgodnie z danymi prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, operatorzy sieci elektroenergetycznych dokonali w 2023 r. rekordowej liczby odmów wydania warunków przyłączenia, blisko 84 GW, niemal 60% więcej niż w odniesieniu do 2022 r. Ponadto, obowiązujące przepisy umożliwiają wprowadzenie do sieci nadwyżek niewykorzystanej energii elektrycznej dostarczonej linią bezpośrednią. Zgodnie ze stanem na dzień 14 listopada 2024 r. w wykazie linii bezpośrednich prowadzonym przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki znajduje się tylko jeden wpis dotyczący jednej linii bezpośredniej, która została wybudowana na terytorium RP. Ten fakt niepodważalnie wskazuje, że dostępny model linii bezpośredniej nie jest atrakcyjny dla polskiego przemysłu i nie spełnia swoich podstawowych założeń.
Zgodnie z napływającymi do mnie informacjami polski przemysł oraz branża OZE wskazują, że zgodnie z ustawą – Prawo energetyczne uproszczona procedura rejestracji linii bezpośredniej w wykazie prowadzonym przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki jest ograniczona tylko do jednostek wytwórczych o łącznej mocy zainstalowanej nie większej niż 2 MW. W przypadku łącznej mocy zainstalowanej większej niż 2 MW przepisy obligują odbiorców energii elektrycznej do przedkładania ekspertyzy wpływu tej linii bezpośredniej na system elektroenergetyczny. Zgodnie z tą ustawą ekspertyza musi być wykonana przez wskazany podmiot, a jej zakres jest uzgadniany z operatorem sieci elektroenergetycznej, co wydłuża całą procedurę i generuje dodatkowe koszty po stronie przemysłu. Dodatkowo, w przypadku zamiaru wprowadzenia do sieci nadwyżek energii dostarczonej linią bezpośrednią, wymagane jest w każdym przypadku uzyskanie koncesji na obrót energią elektryczną. Stanowi to kolejne proceduralne i finansowe obciążenie dla odbiorcy energii, czyli de facto polskiego przemysłu. Ponadto, zakłady produkcyjne korzystające z linii bezpośredniej są zobligowane do uiszczania opłaty solidarnościowej, która powoduje, że korzyści wynikające z linii bezpośredniej w dużej mierze ulegają znacznemu zmniejszeniu. Jest to nieuzasadnione obciążenie finansowe dotykające podmioty, które zdecydują się na budowę linii bezpośredniej i de facto skutecznie zniechęcają inwestorów do zastosowania takiego rozwiązania opierającego się na bezpośrednim wykorzystaniu energii elektrycznej z OZE.
Przepisy zastosowane w aktualnym modelu linii bezpośredniej czynią tę instytucję de facto nieprzydatną dla polskiego przemysłu, o czym świadczy dotychczasowa liczba wybudowanych linii bezpośrednich w Polsce. Ułatwiony dostęp do zielonej energii za pośrednictwem linii bezpośredniej może stanowić zachętę do rozbudowy inwestycji przemysłowych już istniejących w Polsce oraz skuteczne narzędzie ściągania inwestycji zagranicznych. Model linii bezpośredniej musi być jednak dostosowany do aktualnych warunków rynkowych, tak by stanowił atrakcyjne rozwiązanie dla polskiego przemysłu. Polski przemysł potrzebuje regulacji mających na celu uwolnienie potencjału linii bezpośredniej i zapewnienie ułatwionego dostępu do energii elektrycznej z OZE.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje podjęcie działań zmierzających do usprawnienia budowy źródeł OZE dla odbiorców energii w formule dającej możliwość bezpośredniego przyłączenia źródła do odbiorcy energii, co ułatwi polskiemu przemysłowi dostęp do zielonej energii i tym samym może przyczynić się do realizacji nowych inwestycji w Polsce?
2. Czy przewidywana jest nowelizacja ustawy – Prawo energetyczne w zakresie dotyczącym funkcjonowania instytucji linii bezpośredniej?
3. Czy nowelizacja przepisów będzie uwzględniała likwidację wskazanych w piśmie problemów?
Interpelacja nr 6497
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie nowelizacji ustawy Prawo energetyczne w zakresie przepisów określających funkcjonowanie linii bezpośredniej
Zgłaszający: Stanisław Lamczyk
Data wpływu: 20-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
ambitne założenia aktualizacji Krajowego planu na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030 pokazują, jak ogromną rolę w procesie polskiej transformacji energetycznej przypisuje się wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii w polskim przemyśle. Prognozy wskazują, że w 2030 r. Polska może osiągnąć ok. 23,6% udziału OZE w zużyciu energii w sektorze przemysłu i ok. 41,8% w 2040 r., co znacząco wpłynie na poziom emisji gazów cieplarnianych. Ponadto, dostęp do taniej oraz zielonej energii jest kluczowym aspektem decydującym o konkurencyjności współczesnych gospodarek. Inwestorzy poszukują lokalizacji gwarantujących im dostępność energii z OZE, co wiąże się z planami redukcji kosztów związanych z konsumpcją energii elektrycznej, ale również wynika z obowiązków związanych z unijnymi regulacjami w zakresie raportowania niefinansowego ESG. Należy przy tym wskazać, że tylko wyniki symulacji potencjałów rozwoju energetyki wiatrowej na terenach przemysłowych w Polsce, zaprezentowane w raporcie Instytutu Energetyki Odnawialnej pt. „Potencjał terenów przemysłowych dla rozwoju lądowej energetyki wiatrowej“, wskazują, że potencjał rynkowy mocy zainstalowanej turbin wiatrowych może wynieść nawet 1.6 GW.
Chcąc rozwijać polski przemysł i przyciągać do Polski nowe inwestycje zagraniczne, konieczne jest zadbanie o przyspieszony rozwój sektora OZE przez oferowanie inwestorom dedykowanych rozwiązań opierających się na ułatwionym dostępie do taniej i zielonej energii. Jednym z takich mechanizmów jest linia bezpośrednia, która w polskim ustawodawstwie funkcjonuje już od dawna, nie mniej jednak linie te nie powstawały z uwagi na wymóg zgody prezesa URE na ich ustanowienie, w praktyce one nie funkcjonowały. Ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw te przepisy zostały zmienione i w założeniu ustawodawcy miały dać możliwość budowy takiej linii w praktyce. W rzeczywistości te przepisy nie spowodowały żadnej zmiany i te przepisy w praktyce nadal są martwe. Linia bezpośrednia stanowi model przesyłu energii elektrycznej, w którym energia jest bezpośrednio przesyłana między źródłem OZE a odbiorcą. Tym samym inwestor przemysłowy korzystający z linii bezpośredniej w określonych ustawą przypadkach jest zwolniony z konieczności uzyskiwania warunków przyłączenia do sieci dla źródła. Takie rozwiązanie ma stanowić znaczące udogodnienie dla firm poszukujących dostępu do zielonej energii, ponieważ zgodnie z danymi prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, operatorzy sieci elektroenergetycznych dokonali w 2023 r. rekordowej liczby odmów wydania warunków przyłączenia, blisko 84 GW, niemal 60% więcej niż w odniesieniu do 2022 r. Ponadto, obowiązujące przepisy umożliwiają wprowadzenie do sieci nadwyżek niewykorzystanej energii elektrycznej dostarczonej linią bezpośrednią. Zgodnie ze stanem na dzień 14 listopada 2024 r. w wykazie linii bezpośrednich prowadzonym przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki znajduje się tylko jeden wpis dotyczący jednej linii bezpośredniej, która została wybudowana na terytorium RP. Ten fakt niepodważalnie wskazuje, że dostępny model linii bezpośredniej nie jest atrakcyjny dla polskiego przemysłu i nie spełnia swoich podstawowych założeń.
Zgodnie z napływającymi do mnie informacjami polski przemysł oraz branża OZE wskazują, że zgodnie z ustawą – Prawo energetyczne uproszczona procedura rejestracji linii bezpośredniej w wykazie prowadzonym przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki jest ograniczona tylko do jednostek wytwórczych o łącznej mocy zainstalowanej nie większej niż 2 MW. W przypadku łącznej mocy zainstalowanej większej niż 2 MW przepisy obligują odbiorców energii elektrycznej do przedkładania ekspertyzy wpływu tej linii bezpośredniej na system elektroenergetyczny. Zgodnie z tą ustawą ekspertyza musi być wykonana przez wskazany podmiot, a jej zakres jest uzgadniany z operatorem sieci elektroenergetycznej, co wydłuża całą procedurę i generuje dodatkowe koszty po stronie przemysłu. Dodatkowo, w przypadku zamiaru wprowadzenia do sieci nadwyżek energii dostarczonej linią bezpośrednią, wymagane jest w każdym przypadku uzyskanie koncesji na obrót energią elektryczną. Stanowi to kolejne proceduralne i finansowe obciążenie dla odbiorcy energii, czyli de facto polskiego przemysłu. Ponadto, zakłady produkcyjne korzystające z linii bezpośredniej są zobligowane do uiszczania opłaty solidarnościowej, która powoduje, że korzyści wynikające z linii bezpośredniej w dużej mierze ulegają znacznemu zmniejszeniu. Jest to nieuzasadnione obciążenie finansowe dotykające podmioty, które zdecydują się na budowę linii bezpośredniej i de facto skutecznie zniechęcają inwestorów do zastosowania takiego rozwiązania opierającego się na bezpośrednim wykorzystaniu energii elektrycznej z OZE.
Przepisy zastosowane w aktualnym modelu linii bezpośredniej czynią tę instytucję de facto nieprzydatną dla polskiego przemysłu, o czym świadczy dotychczasowa liczba wybudowanych linii bezpośrednich w Polsce. Ułatwiony dostęp do zielonej energii za pośrednictwem linii bezpośredniej może stanowić zachętę do rozbudowy inwestycji przemysłowych już istniejących w Polsce oraz skuteczne narzędzie ściągania inwestycji zagranicznych. Model linii bezpośredniej musi być jednak dostosowany do aktualnych warunków rynkowych, tak by stanowił atrakcyjne rozwiązanie dla polskiego przemysłu. Polski przemysł potrzebuje regulacji mających na celu uwolnienie potencjału linii bezpośredniej i zapewnienie ułatwionego dostępu do energii elektrycznej z OZE.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje podjęcie działań zmierzających do usprawnienia budowy źródeł OZE dla odbiorców energii w formule dającej możliwość bezpośredniego przyłączenia źródła do odbiorcy energii, co ułatwi polskiemu przemysłowi dostęp do zielonej energii i tym samym może przyczynić się do realizacji nowych inwestycji w Polsce?
2. Czy przewidywana jest nowelizacja ustawy – Prawo energetyczne w zakresie dotyczącym funkcjonowania instytucji linii bezpośredniej?
3. Czy nowelizacja przepisów będzie uwzględniała likwidację wskazanych w piśmie problemów?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7514 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DEL-WKSE.050.5.2024.SK
3515513.13920113.11617662
Warszawa, 17-02-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT6497 Posła Stanisława Lamczyka w sprawie nowelizacji
ustawy Prawo energetyczne w zakresie przepisów określających funkcjonowanie linii
bezpośredniej, uprzejmie przedstawiam odpowiedź na przesłane pytania będące w
kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje podjęcie działań zmierzających do
usprawnienia budowy źródeł OZE dla odbiorców energii w formule dającej możliwość
bezpośredniego przyłączenia źródła do odbiorcy energii co ułatwi polskiemu
przemysłowi dostęp do zielonej energii i tym samym może przyczynić się do realizacji
nowych inwestycji w Polsce?
Na wstępie należy zauważyć, że przepisy dotyczące linii bezpośredniej zostały wprowadzone
do polskiego porządku prawnego blisko 20 lat temu ustawą o zmianie ustawy - Prawo
energetyczne oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska z dnia 4 marca 2005 r. (Dz.U. z
2005 r, Nr 62, poz. 552), co też wynikało z konieczności wdrożenia do polskiego porządku
prawnego regulacji unijnych. Rozwiązania wówczas wprowadzone zostały w istotny sposób
zmienione ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1681) i weszły w życie z dniem 7 września
2023 r. Celem wprowadzonych zmian było zwiększenie dostępności instytucji linii
bezpośredniej dla odbiorców. Przede wszystkim, upraszczając procedury, zastąpiono
postępowanie w sprawie wydania zgody Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej zwany
Prezesem URE) na budowę linii bezpośredniej przez wprowadzenie jedynie obowiązku
uzyskania przez podmiot zamierzający wybudować linię bezpośrednią wpisu do rejestru
prowadzonego przez ten organ. Do stosownego zgłoszenia podmiot zobowiązany jest
dołączyć kluczowe informacje dotyczące parametrów linii bezpośredniej oraz ekspertyzę
dotyczącą wpływu tej linii oraz urządzeń do niej przyłączonych na sieć, której celem jest
przede wszystkim zapewnienie bezpieczeństwa pracy krajowego systemu
elektroenergetycznego.
Przepisy ustawy wyznaczają ogólne ramy prawne, na podstawie których ma zostać
przygotowana ekspertyza, oraz wskazują krąg podmiotów, które posiadają odpowiednie
kwalifikacje, gwarantujące dostarczenie organowi regulacyjnemu informacji, w sposób
rzetelny oraz obiektywny, umożliwiając tym samym przeprowadzenie pełnej oceny wpływu
tego typu instalacji na funkcjonowanie systemu elektroenergetycznego. Rozwiązanie to
-- 1 of 3 --
wzmacnia nadzór Prezesa URE nad powstaniem nowych linii bezpośrednich oraz w sposób
wymierny służy ograniczeniu wystąpienia zagrożeń związanych z bezpieczeństwem
funkcjonowania sieci elektroenergetycznej a co za tym idzie bezpieczeństwem
energetycznym Polski. W razie pojawienia się wątpliwości po stronie Prezesa URE, organ ten
może przeprowadzić stosowne postępowanie administracyjne, w rozumieniu ustawy –
Kodeks postępowania administracyjnego, którego celem będzie określenie wpływu linii
bezpośredniej na sieć. Wskazać należy, że Prezes URE rozstrzygając kwestie związane
z wnioskami o wpis linii bezpośredniej zobowiązany jest uwzględnić ogólne cele wskazane w
art. 1 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 266
z późn. zm. – dalej zwana ustawą - Prawo energetyczne) – czyli zapewnienie bezpieczeństwa
energetycznego kraju, oszczędne i racjonalne użytkowanie paliw i energii, rozwój
konkurencji, przeciwdziałanie negatywnym skutkom naturalnych monopoli oraz
równoważenie interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw i energii.
Należy również wskazać, że szczególne obowiązki związane z zapewnieniem bezpiecznej
pracy systemu elektroenergetycznego, a przez to zapewnienie stabilnych dostaw energii
elektrycznej o odpowiednich parametrach jakościowych, spoczywa na mocy postanowień
ustawy – Prawo energetyczne na przedsiębiorstwach energetycznych pełniących funkcję
operatorów systemów elektroenergetycznych, ale także na wytwórcach i magazynach
energii. Ograniczenie wymagań w zakresie sporządzania ekspertyz dotyczących wpływu linii
oraz urządzeń do niej przyłączonych na sieć elektroenergetyczną mogłoby skutkować
destabilizacją pracy systemu elektroenergetycznego, a w jej wyniku utratą pewności
zasilania odbiorców w energię, przerwami w dostawie energii i negatywnymi, trudnymi do
przewidzenia konsekwencjami dla społeczeństwa i gospodarki.
Jednocześnie, przepisy ustawy wprowadziły uproszczony, tryb zgłoszenia w przypadku
pracy wyspowej oraz linii bezpośredniej łączącej jednostkę wytwórczą o mocy do 2 MW.
W tym trybie następuje zwolnienie z wykonania ekspertyzy, co stanowi kompromis między
zachowaniem bezpiecznej pracy krajowego systemu elektroenergetycznego, a
uproszczeniem procedury administracyjnej.
Istotnym elementem regulacji dotyczących linii bezpośredniej jest kwestia ponoszenia opłat
przez podmiot posiadający tytuł prawny do takiej linii. W tym zakresie podmiot korzystający
z linii bezpośredniej jest obciążany tzw. opłatą solidarnościową, pokrywającą koszty stałe
niepokryte innymi składnikami taryfy, opłatą jakościową oraz opłatą mocową. Rozwiązanie
to ma na celu zapewnienie, aby podmioty korzystające z linii bezpośredniej wykorzystujące
energię sieciową dla celów bilansowych ponosiły część opłat – w przeciwnym wypadku
doszłoby do prywatyzacji korzyści przy zwiększeniu obciążeń dla pozostałych uczestników
systemu. Jest to rozwiązanie korzystne dla podmiotów użytkujących linię bezpośrednią,
umożliwia im dostęp do systemu elektroenergetycznego i zapewnia bezpieczeństwo dostaw
energii elektrycznej odbiorcom energii z linii bezpośredniej.
2. Czy przewidywana jest nowelizacja ustawy Prawo energetyczne w zakresie dotyczącym
funkcjonowania instytucji linii bezpośredniej?
3. Czy nowelizacja przepisów będzie uwzględniała likwidację wskazanych w piśmie
problemów?
Mając na uwadze wyjaśnienia do pytania nr 1 informuję, że Ministerstwo Klimatu
i Środowiska obecnie nie prowadzi prac związanych ze zmianą regulacji dotyczących linii
bezpośredniej. Jednocześnie Minister Klimatu i Środowiska wsłuchuje się w głos
przedstawicieli branży energetycznej, a obowiązujące regulacje są przedmiotem krytycznej
oceny i analiz.
W Ministerstwie rozpoczęte zostały natomiast prace nad rozwiązaniami ustawowymi
ułatwiającymi proces przyłączania podmiotów do sieci elektroenergetycznej,
usprawniającymi proces planowania rozwoju sieci przesyłowych i dystrybucyjnych,
optymalizującymi możliwości wykorzystania istniejącej infrastruktury energetycznej dla
-- 2 of 3 --
procesu przyłączeń nowych instalacji, a także zwiększającymi transparentność i
przewidywalność tego procesu. Planowane rozwiązania wychodzą naprzeciw
sygnalizowanym oczekiwaniom sektora elektroenergetycznego w tym przede wszystkim
sektora OZE i będą stanowiły istotne ułatwienie dla inwestorów. Projekt przepisów w tym
zakresie będzie podlegał m.in. procesowi konsultacji publicznych, wobec czego każdy
zainteresowany podmiot będzie miał możliwość zgłoszenia swoich uwag.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DEL-WKSE.050.5.2024.SK
3515513.13920113.11617662
Warszawa, 17-02-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT6497 Posła Stanisława Lamczyka w sprawie nowelizacji
ustawy Prawo energetyczne w zakresie przepisów określających funkcjonowanie linii
bezpośredniej, uprzejmie przedstawiam odpowiedź na przesłane pytania będące w
kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje podjęcie działań zmierzających do
usprawnienia budowy źródeł OZE dla odbiorców energii w formule dającej możliwość
bezpośredniego przyłączenia źródła do odbiorcy energii co ułatwi polskiemu
przemysłowi dostęp do zielonej energii i tym samym może przyczynić się do realizacji
nowych inwestycji w Polsce?
Na wstępie należy zauważyć, że przepisy dotyczące linii bezpośredniej zostały wprowadzone
do polskiego porządku prawnego blisko 20 lat temu ustawą o zmianie ustawy - Prawo
energetyczne oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska z dnia 4 marca 2005 r. (Dz.U. z
2005 r, Nr 62, poz. 552), co też wynikało z konieczności wdrożenia do polskiego porządku
prawnego regulacji unijnych. Rozwiązania wówczas wprowadzone zostały w istotny sposób
zmienione ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1681) i weszły w życie z dniem 7 września
2023 r. Celem wprowadzonych zmian było zwiększenie dostępności instytucji linii
bezpośredniej dla odbiorców. Przede wszystkim, upraszczając procedury, zastąpiono
postępowanie w sprawie wydania zgody Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej zwany
Prezesem URE) na budowę linii bezpośredniej przez wprowadzenie jedynie obowiązku
uzyskania przez podmiot zamierzający wybudować linię bezpośrednią wpisu do rejestru
prowadzonego przez ten organ. Do stosownego zgłoszenia podmiot zobowiązany jest
dołączyć kluczowe informacje dotyczące parametrów linii bezpośredniej oraz ekspertyzę
dotyczącą wpływu tej linii oraz urządzeń do niej przyłączonych na sieć, której celem jest
przede wszystkim zapewnienie bezpieczeństwa pracy krajowego systemu
elektroenergetycznego.
Przepisy ustawy wyznaczają ogólne ramy prawne, na podstawie których ma zostać
przygotowana ekspertyza, oraz wskazują krąg podmiotów, które posiadają odpowiednie
kwalifikacje, gwarantujące dostarczenie organowi regulacyjnemu informacji, w sposób
rzetelny oraz obiektywny, umożliwiając tym samym przeprowadzenie pełnej oceny wpływu
tego typu instalacji na funkcjonowanie systemu elektroenergetycznego. Rozwiązanie to
-- 1 of 3 --
wzmacnia nadzór Prezesa URE nad powstaniem nowych linii bezpośrednich oraz w sposób
wymierny służy ograniczeniu wystąpienia zagrożeń związanych z bezpieczeństwem
funkcjonowania sieci elektroenergetycznej a co za tym idzie bezpieczeństwem
energetycznym Polski. W razie pojawienia się wątpliwości po stronie Prezesa URE, organ ten
może przeprowadzić stosowne postępowanie administracyjne, w rozumieniu ustawy –
Kodeks postępowania administracyjnego, którego celem będzie określenie wpływu linii
bezpośredniej na sieć. Wskazać należy, że Prezes URE rozstrzygając kwestie związane
z wnioskami o wpis linii bezpośredniej zobowiązany jest uwzględnić ogólne cele wskazane w
art. 1 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 266
z późn. zm. – dalej zwana ustawą - Prawo energetyczne) – czyli zapewnienie bezpieczeństwa
energetycznego kraju, oszczędne i racjonalne użytkowanie paliw i energii, rozwój
konkurencji, przeciwdziałanie negatywnym skutkom naturalnych monopoli oraz
równoważenie interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw i energii.
Należy również wskazać, że szczególne obowiązki związane z zapewnieniem bezpiecznej
pracy systemu elektroenergetycznego, a przez to zapewnienie stabilnych dostaw energii
elektrycznej o odpowiednich parametrach jakościowych, spoczywa na mocy postanowień
ustawy – Prawo energetyczne na przedsiębiorstwach energetycznych pełniących funkcję
operatorów systemów elektroenergetycznych, ale także na wytwórcach i magazynach
energii. Ograniczenie wymagań w zakresie sporządzania ekspertyz dotyczących wpływu linii
oraz urządzeń do niej przyłączonych na sieć elektroenergetyczną mogłoby skutkować
destabilizacją pracy systemu elektroenergetycznego, a w jej wyniku utratą pewności
zasilania odbiorców w energię, przerwami w dostawie energii i negatywnymi, trudnymi do
przewidzenia konsekwencjami dla społeczeństwa i gospodarki.
Jednocześnie, przepisy ustawy wprowadziły uproszczony, tryb zgłoszenia w przypadku
pracy wyspowej oraz linii bezpośredniej łączącej jednostkę wytwórczą o mocy do 2 MW.
W tym trybie następuje zwolnienie z wykonania ekspertyzy, co stanowi kompromis między
zachowaniem bezpiecznej pracy krajowego systemu elektroenergetycznego, a
uproszczeniem procedury administracyjnej.
Istotnym elementem regulacji dotyczących linii bezpośredniej jest kwestia ponoszenia opłat
przez podmiot posiadający tytuł prawny do takiej linii. W tym zakresie podmiot korzystający
z linii bezpośredniej jest obciążany tzw. opłatą solidarnościową, pokrywającą koszty stałe
niepokryte innymi składnikami taryfy, opłatą jakościową oraz opłatą mocową. Rozwiązanie
to ma na celu zapewnienie, aby podmioty korzystające z linii bezpośredniej wykorzystujące
energię sieciową dla celów bilansowych ponosiły część opłat – w przeciwnym wypadku
doszłoby do prywatyzacji korzyści przy zwiększeniu obciążeń dla pozostałych uczestników
systemu. Jest to rozwiązanie korzystne dla podmiotów użytkujących linię bezpośrednią,
umożliwia im dostęp do systemu elektroenergetycznego i zapewnia bezpieczeństwo dostaw
energii elektrycznej odbiorcom energii z linii bezpośredniej.
2. Czy przewidywana jest nowelizacja ustawy Prawo energetyczne w zakresie dotyczącym
funkcjonowania instytucji linii bezpośredniej?
3. Czy nowelizacja przepisów będzie uwzględniała likwidację wskazanych w piśmie
problemów?
Mając na uwadze wyjaśnienia do pytania nr 1 informuję, że Ministerstwo Klimatu
i Środowiska obecnie nie prowadzi prac związanych ze zmianą regulacji dotyczących linii
bezpośredniej. Jednocześnie Minister Klimatu i Środowiska wsłuchuje się w głos
przedstawicieli branży energetycznej, a obowiązujące regulacje są przedmiotem krytycznej
oceny i analiz.
W Ministerstwie rozpoczęte zostały natomiast prace nad rozwiązaniami ustawowymi
ułatwiającymi proces przyłączania podmiotów do sieci elektroenergetycznej,
usprawniającymi proces planowania rozwoju sieci przesyłowych i dystrybucyjnych,
optymalizującymi możliwości wykorzystania istniejącej infrastruktury energetycznej dla
-- 2 of 3 --
procesu przyłączeń nowych instalacji, a także zwiększającymi transparentność i
przewidywalność tego procesu. Planowane rozwiązania wychodzą naprzeciw
sygnalizowanym oczekiwaniom sektora elektroenergetycznego w tym przede wszystkim
sektora OZE i będą stanowiły istotne ułatwienie dla inwestorów. Projekt przepisów w tym
zakresie będzie podlegał m.in. procesowi konsultacji publicznych, wobec czego każdy
zainteresowany podmiot będzie miał możliwość zgłoszenia swoich uwag.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --