Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-7.054.6.2024
Warszawa, 13 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 6491 Poseł na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak w sprawie
zasadności umieszczania nietypowych znaków drogowych w rejonach placówek
edukacyjnych, przedstawiam następujące informacje.
Szczegółowe warunki zarządzania ruchem na drogach publicznych, w strefach
zamieszkania oraz w strefach ruchu, a zwłaszcza działania w zakresie sporządzania,
opiniowania, zatwierdzania projektów organizacji ruchu i wprowadzania organizacji
ruchu, ze szczególnym uwzględnieniem znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń
bezpieczeństwa ruchu drogowego, określone zostały w rozporządzeniu Ministra
Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania
ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2017 r.
poz. 784).
Podstawą do wprowadzenia organizacji ruchu na nowo wybudowanej drodze lub jej
zmiany na drodze istniejącej, zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, jest zatwierdzenie
organizacji ruchu przez organ zarządzający ruchem albo podmiot zarządzający drogą
wewnętrzną.
Decyzję o zastosowanych w organizacji ruchu rozwiązaniach podejmuje właściwy organ
lub podmiot zarządzający ruchem, który, na podstawie przepisów § 6 ust. 1 ww.
rozporządzenia, zatwierdza organizację ruchu, akceptując tym samym rodzaj
zastosowanych w organizacji ruchu rozwiązań.
Organy i podmioty zarządzające ruchem określa art. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.
– Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251).
Projekt organizacji ruchu zawiera m.in. informacje o zastosowanych znakach drogowych
i Ich lokalizacji. Wzory stosowanych w Polsce znaków drogowych oraz sposób ich
umieszczania na drogach regulują przepisy:
 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2019 r. poz.
2310, z późn. zm.),
 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych
warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń
bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2311, z późn. zm.).

-- 1 of 5 --

2
Wzory znaków stanowią zamknięty katalog. Rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów
drogowych dopuszcza (w § 1 ust. 4) możliwość stosowania znaków z napisami
wskazującymi sposób korzystania z drogi, jeżeli nie może on być wyrażony znakami
określonymi w załącznikach do tego rozporządzenia.
Z uwagi na brak możliwości stosowania na drogach publicznych oznakowania nieujętego
w ww. przepisach, Ministerstwo Infrastruktury nie prowadzi analiz dotyczących
skuteczności indywidualnych rozwiązań stosowanych w organizacjach ruchu, w tym
w rejonach szkół. Należy jednak wskazać, że na bieżąco dokonywana jest ocena
istniejących rozwiązań prawnych w ww. obszarze. Również opinie i sugestie zgłaszane
przez zainteresowane podmioty i instytucje są pod uwagę przy pracach analitycznych
mających na celu zmianę istniejących lub wprowadzanie nowych rozwiązań.
Dodatkowo jednym z zadań Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, działającej
przy ministrze właściwym do spraw transportu jako międzyresortowy organ pomocniczy
Rady Ministrów w sprawach bezpieczeństwa ruchu drogowego, jest inicjowanie badań
naukowych w zakresie poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, zgodnie z art. 140c
ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Odnośnie do tworzenia szykan drogowych, informacja o poprzecznych przegrodach na
jezdni, m.in. w strefach ruchu uspokojonego, tzw. szykanach, przedstawiona jest w pkt 8.1
załącznika nr 4 do ww. rozporządzenia (Dz. U. z 2019 r. poz. 2311, z późn. zm.) jako jeden
ze sposobów wymuszających zmniejszenie prędkości pojazdu w przypadku zastosowania
progów zwalniających. W punkcie tym wskazano, że przegrodami zmuszającymi do
zmiany kierunku lub toru ruchu m.in. w strefach ruchu uspokojonego mogą być,
np. poprzeczne wysepki oraz kwietniki. Natomiast konkretne rozwiązania
z zastosowaniem tzw. szykan powinny zostać zatwierdzone przez właściwy organ lub
podmiot zarządzający ruchem w ramach zatwierdzenia organizacji ruchu, o czym mowa
powyżej.
W odniesieniu do elementów organizacji ruchu w miejscach szczególnie uczęszczanych
przez dzieci istotne jest, aby dobierano je w zależności od rodzaju problemu, który
wymaga wzmocnienia informacji dla pieszych lub kierowców. Zgodność zastosowanych
w organizacji ruchu rozwiązań z obowiązującymi przepisami zapewnia ich czytelność
i rozpoznawalność dla wszystkich uczestników ruchu, w tym dzieci.
W celu ostrzeżenia o miejscu na drodze szczególnie uczęszczanym przez dzieci w wieku od
7 do 15 lat lub o bliskości takiego miejsca stosuje się znak A-17 „dzieci” (zgodnie
z pkt 2.2.19 złącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków
technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu
drogowego i warunków ich umieszczania na drogach). Znak umieszcza się zwłaszcza
w pobliżu szkół podstawowych, placówek prowadzących zajęcia z dziećmi, terenów zabaw
i innych. O konieczności stosowania znaku A-17 decydują przypadki częstego pojawiania
się dzieci na drodze, a nie odległość drogi od obiektu, do którego uczęszczają dzieci.
Dodatkowo, w celu oznaczenia przejść dla pieszych szczególnie uczęszczanych przez dzieci
pod znakiem D-6 lub D-6b umieszcza się tabliczkę T-27 (zgodnie z pkt 5.2.6.3. załącznika
nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków
i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich
umieszczania na drogach). Tabliczki te można stosować w celu dodatkowego

-- 2 of 5 --

3
poinformowania i ostrzeżenia kierujących pojazdami o tym, że z przejścia w znacznym
stopniu korzystają dzieci. Znaki D-6 lub D-6b z tabliczkami T-27 umieszcza się przy
przejściach w bezpośrednim sąsiedztwie wyjść z obiektów, do których uczęszczają dzieci
w wieku od 7 do 15 lat. Tabliczka T-27 nie może występować samodzielnie bez znaku D-6
lub D-6b. Dopuszcza się wykonanie lica tabliczki T-27 z folii odblaskowo-fluorescencyjnej
żółto-zielonej lub pomarańczowej. W miejscach szczególnie niebezpiecznych dopuszcza
się wykonanie lica tabliczki T-27 wraz z licem znaku D-6 lub D-6b na tle folii odblaskowo-
fluorescencyjnej żółto-zielonej (lub pomarańczowej – w czasowej organizacji ruchu).
Istotne jest, że ustalenie przejść podlegających oznakowaniu tabliczką powinno być
poprzedzone szczegółową analizą warunków lokalnych, a liczba tego typu przejść powinna
być ograniczona, tak aby nie uległy one deprecjacji.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na przewidziane do dobrowolnego stosowania,
rekomendowane przez Ministra Infrastruktury „Wytyczne projektowania infrastruktury
dla pieszych. Część 1: Planowanie tras dla pieszych” (WR-D-41-1) oraz „Wytyczne
projektowania infrastruktury dla pieszych. Część 3: Projektowanie przejść dla pieszych”
(WR-D-41-3), w których występują pojęcia „trasa dla pieszych szkolna”, „przejście dla
pieszych szkolne” i „przejście na trasie szkolnej”. Są to rozwiązania stosowane na drogach
dla pieszych.
Zgodnie z WR-D-41-1, trasa dla pieszych szkolna to podkategoria trasy wielofunkcyjnej lub
transportowej o znacznym lub dominującym udziale dzieci w wieku szkolnym w potoku
pieszych w drodze do szkoły lub placówki oświatowej.
W WR-D-41-3 jako przejście dla pieszych szkolne określa się przejście zlokalizowane
bezpośrednio przy terenie szkoły, gdzie natężenie ruchu dzieci jest wysokie. Natomiast
przejście na trasie szkolnej oznacza przejście zlokalizowane na trasie dojścia dzieci do
szkoły, gdzie natężenie ruchu dzieci jest wysokie.
Wymienione przejścia zaliczane są w WR-D-41-3 do przejść dla pieszych o podwyższonym
standardzie, które mogą wymagać dodatkowego wyposażenia z uwagi na potrzebę
zapewnienia bezpieczeństwa szczególnym uczestnikom ruchu drogowego lub
w szczególnych warunkach.
Zgodnie z wytycznymi przejście szkolne wyznacza się w przypadku, gdy trasa szkolna
przecina drogę w bezpośrednim sąsiedztwie wejścia na teren szkoły:
a) przejście szkolne powinno znajdować się w obszarze ruchu uspokojonego (Vdop ≤
30 km/h) lub przynajmniej mieć lokalnie, skutecznie ograniczoną prędkość do
maksymalnie 30 km/h, np. poprzez zastosowanie wyniesionego przejścia dla pieszych
lub progów zwalniających,
b) długość przejścia szkolnego (pomiędzy bezpiecznymi strefami oczekiwania) powinna
być możliwe najkrótsza, jednak nie dłuższa niż 6,00 m, a jej skrócenie należy
realizować w szczególności poprzez zastosowanie przejść z zawężeniem pasa ruchu
lub przejść z wyspą azylu,
c) jeżeli Vdop > 30 km/h, stosuje się przejście z sygnalizacją świetlną, w tym przypadku do
projektowania programów sygnalizacji przyjmuje się prędkość poruszania się dzieci
Vp = 1,00 m/s,

-- 3 of 5 --

4
d) oprócz standardowego oznakowania pionowego (znak D-6 „przejście dla pieszych”,
A-17 „dzieci”), przejście szkolne oznacza się dodatkowo tabliczką T-27 (tabliczka
wskazująca, że przejście dla pieszych jest szczególnie uczęszczane przez dzieci),
e) oprócz standardowego oznakowania poziomego (znak P-10 „przejście dla pieszych”,
P-14 „linia warunkowego zatrzymania złożona z prostokątów”) można zastosować
dodatkowe oznakowanie wyznaczające obszar zakazu wyprzedzania i zakazu postoju,
f) nawierzchnia jezdni na przejściu szkolnym może być wykonana w kolorze czerwonym,
należy jednak mieć na względzie konieczność częstego odnawiania nawierzchni
ze względu na predyspozycję do szybkiej utraty szorstkości,
g) obszar widoczności z pozycji kierowcy powinien być powiększony w stosunku do
standardowego,
h) należy w sposób fizyczny lub za pomocą oznakowania wykluczyć możliwość
zatrzymywania lub postoju pojazdów na jezdni oraz na chodniku w odległości nie
mniejszej niż 35,00 m przed przejściem i nie mniejszej niż 20,00 m za przejściem dla
każdego kierunku ruchu pojazdów,
i) w obszarze przejścia szkolnego zaleca się stosowanie urządzeń automatycznego
nadzoru nad prędkością oraz urządzeń uspokojenia ruchu, działających w okresie
funkcjonowania szkoły,
j) przejście szkolne powinno być obligatoryjnie oświetlone, zaleca się oświetlenie
dedykowane.
Natomiast przejście na trasie szkolnej wyznacza się, jeżeli trasa szkolna przecina jezdnie
o dużym natężeniu ruchu:
a) przejście na trasie szkolnej powinno znajdować się w obszarze ruchu uspokojonego
(Vdop ≤ 40 km/h), lub przynajmniej mieć lokalnie, skutecznie ograniczoną prędkość do
maksymalnie 40 km/h, np. poprzez zastosowanie wyniesionego przejścia dla pieszych
lub progów zwalniających,
b) długość przejścia na trasie szkolnej (pomiędzy bezpiecznymi strefami oczekiwania)
powinna być możliwe najkrótsza, jednak nie dłuższa niż 7,00 m, a jej skrócenie należy
realizować w szczególności poprzez zastosowanie przejść z zawężeniem pasa ruchu
lub przejść z wyspą azylu,
c) jeżeli Vdop > 40 km/h, stosuje się przejście z sygnalizacją świetlną, w tym przypadku do
projektowania programów sygnalizacji przyjmuje się prędkość poruszania się dzieci
Vp = 1,00 m/s,
d) oprócz standardowego oznakowania pionowego (znak D-6, A-17), przejście na trasie
szkolnej oznacza się dodatkowo tabliczką T-27,
e) przejście na trasie szkolnej powinno być obligatoryjnie oświetlone, zaleca się
oświetlenia dedykowane.
Odnośnie do „znaków drogowych” zaprojektowanych przez dzieci i ustawionych w rejonie
szkoły podstawowej, informuję, że zgodnie z art. 10 ust. 10b ustawy – Prawo o ruchu
drogowym, ruch na drodze odbywa się na podstawie zatwierdzonej organizacji ruchu,
przez którą rozumie się m.in. sposób umieszczania znaków pionowych. Jak wskazano
powyżej, znaki drogowe powinny być ustawione zgodnie z zatwierdzoną organizacją
ruchu, dlatego trudno odnieść się szczegółowo do poruszonej kwestii.

-- 4 of 5 --

5
Należy jednak podkreślić, że edukacja komunikacyjna od najmłodszych lat może
przyczynić się do większej świadomości zagrożeń na drodze i znajomości przepisów ruchu
drogowego, a w konsekwencji do ograniczenia zdarzeń drogowych w rejonie szkół.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Maciej Lasek
Sekretarz Stanu

-- 5 of 5 --