Interpelacja w sprawie zmian w ustawie o rencie socjalnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6487
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zmian w ustawie o rencie socjalnej
Zgłaszający: Ireneusz Raś
Data wpływu: 19-11-2024
Kraków, 19.11.2024 r.
Szanowna Pani Ministro,
otrzymałem pismo od Pana K.S., który jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Obywatel jest głęboko zaniepokojony kierunkiem zmian, jakie są wprowadzane do obywatelskiego projektu dotyczącego zmian ustawy o rencie socjalnej. Obywatelski projekt o zmianie ustawy o rencie socjalnej zakładał zmiany w brzmieniu tejże ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku w art. 6 ust. 1 w art. 9 ust. 1. Postulowana zmiana w ustawie o rencie socjalnej zakładała zwiększenie kwoty renty socjalnej obecnie wynoszącej 1217,98 zł netto do kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Projekt ustawy powstał z potrzeby walki o godne życie osób niepełnosprawnych. Obecna kwota renty socjalnej nie pokrywa koniecznych wydatków związanych z niepełnosprawnością. Regularna rehabilitacja, którą niepełnosprawny musi pokrywać z własnych środków, wizyty u lekarzy specjalistów, sprzęt rehabilitacyjny, specjalistyczne żywienie oraz środki higieny osobistej wymagają dużych nakładów finansowych.
Procedowana zmiana zakładała podniesienie świadczenia renty socjalnej do poziomu najniższego wynagrodzenia dla wszystkich niepełnosprawnych w stopniu znacznym i umiarkowanym.
Obecnie procedowany projekt zasadniczo zmienił swoje brzmienie i podwyżka świadczenia z tytułu renty socjalnej dotyczyć ma tylko osób ze znaczną niepełnosprawnością, będących całkowicie niezdolnymi do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. Taka zmiana w brzmieniu procedowanego obywatelskiego projektu ustawy o rencie socjalnej została przedstawiona 14 maja 2024 roku.
Autor listu skierowanego do mnie w tej sprawie uważa, że to obecnie procedowane brzmienie zmian ustawy o rencie socjalnej jest ogromnie krzywdzące dla osób z umiarkowaną niepełnosprawnością.
Takich osób jest najwięcej wśród osób z niepełnosprawnością ruchową. Muszą one borykać się z takimi samymi kosztami swojej niepełnosprawności, z jaką mierzą się osoby ze znaczą niepełnosprawnością, a nie otrzymają takiego samego wsparcia państwa.
Zdaniem autora brak jest także odpowiedniego wsparcia pracodawców, które byłoby motywacją i zachętą do zatrudniania osób z niepełnosprawnością ruchową. Dofinansowanie do takiego stanowiska pracy wynosi obecnie 1350 zł i jest niewystarczające wobec rosnących wciąż każdego roku kosztów pracy i płacy. Dofinansowanie do takich szczególnych stanowisk pracy nie było zwiększane od lat, czego skutkiem jest słaba aktywizacja zawodowa osób z niepełnosprawnością.
Zgadzam się z autorem listu, że sytuacja wszystkich osób z niepełnosprawnością ruchową wymaga poprawy. Również osoby z umiarkowaną niepełnosprawnością ruchową powinny otrzymać większe wsparcie finansowe oraz lepsze możliwości na rynku pracy.
Pragnę wesprzeć szeroką rzeszę osób z umiarkowaną niepełnosprawnością w ich dążeniu do godnej egzystencji w społeczeństwie, dlatego proszę Panią Ministrę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy możliwy jest powrót do pierwotnego brzmienia obywatelskiego projektu zmiany ustawy o rencie socjalnej, które zakładało podniesienie świadczenia renty socjalnej do poziomu minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzenia za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) obowiązującego w danym roku?
Dlaczego zdecydowano się pominąć w procedowanym projekcie osoby o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności?
Czy ministerstwo zamierza podjąć pracę nad zmianami wysokości dofinansowania do stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, tak aby dla pracodawcy było ono realną zachętą do zatrudnienia osoby niepełnosprawnej ruchowo?
Z wyrazami szacunku
Ireneusz Raś
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7111 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.680.2024
Warszawa,/elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6487 Pana Posła Ireneusza Rasia w sprawie zmian
w ustawie o rencie socjalnej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Odpowiadając na pytanie pierwsze informuję, że obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy
o rencie socjalnej (druk sejmowy nr 30) pierwotnie zawierał przedstawione rozwiązanie.
W trakcie prac legislacyjnych w Sejmie projekt uległ zmianie i wprowadzono do niego nowe
rozwiązanie prawne - dodatek dopełniający dla osób uprawnionych do renty socjalnej,
będących całkowicie niezdolnymi do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
Dodatek dopełniający przysługuje w wysokości 2520 zł. Ustawa została uchwalona przez Sejm
27 września 2024 r. oraz 4 listopada 2024 r. opublikowana w Dzienniku Ustaw
Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z zakończeniem procesu legislacyjnego dotyczącego
projektu nie ma możliwości powrotu do jego pierwotnego brzmienia. Nie ma natomiast
przeszkód prawnych do przygotowania projektu kolejnej nowelizacji ustawy o rencie socjalnej,
zawierającego preferowane regulacje. Zgodnie z art. 118 Konstytucji, inicjatywa
ustawodawcza przysługuje posłom, Senatowi, Prezydentowi Rzeczypospolitej, Radzie
Ministrów oraz grupie co najmniej 100 000 obywateli mających prawo wybierania do Sejmu.
Ostateczne brzmienie ustawy należy do kompetencji Sejmu i Senatu.
Odpowiadając na pytanie dotyczące pominięcia w procedowanym projekcie osób
o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności należy wskazać, że Minister Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej podejmuje liczne działania zmierzające do poprawy jakości życia osób
z niepełnosprawnościami. Podjęte na rzecz tej grupy inicjatywy legislacyjne uwzględniają
przede wszystkim fakt jej istotnego zróżnicowania w zakresie ponoszenia dodatkowych
kosztów związanych m.in. z leczeniem czy rehabilitacją. W Ministerstwie dokłada się wszelkich
starań, by oferowane wsparcie odpowiadało na potrzeby tej wewnętrznie niejednolitej grupy
w jak największym stopniu.
Renta socjalna, zgodnie z ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2023 r.
poz. 2194, z późn. zm.) przysługuje osobie pełnoletniej i całkowicie niezdolnej do pracy
z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
przed ukończeniem 18. roku życia,
w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia,
w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury
naukowej.
Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania
jakiejkolwiek pracy. Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje lekarz orzecznik
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 17
grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tytułem do
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
otrzymywania renty socjalnej jest zatem posiadanie orzeczenia o całkowitej niezdolności do
pracy oraz, jednocześnie, powstanie naruszenia sprawności organizmu powodującego
niezdolność do pracy w okresach wskazanych w art. 4 ustawy o rencie socjalnej. Posiadanie
orzeczenia powiatowego zespołu o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności
nie wpływa na prawo do renty socjalnej. Należy dodatkowo wspomnieć, że obecnie w
Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej są przygotowywane rozwiązania
legislacyjne dotyczące osób z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy i samodzielnej
egzystencji, pobierających inne świadczenia niż renta socjalna. W ocenie Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej pomoc państwa winna być kierowana - w pierwszej kolejności - do
osób najbardziej potrzebujących, a do takich niewątpliwie należą osoby całkowicie niezdolne
do pracy i samodzielnej egzystencji.
Odpowiadając na pytanie trzecie informuję, że Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych (PFRON) na bieżąco monitoruje sytuację i uwzględnia uwagi zgłaszane
przez przedstawicieli środowiska osób z niepełnosprawnościami, traktując z należytą powagą
wszystkie głosy dotyczące form pomocy, która jest lub powinna być udzielana osobom
z różnymi rodzajami niepełnosprawności.
W kwestii dotyczącej zwiększenia miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia
pracownika niepełnosprawnego ze środków PFRON należy wspomnieć, że 5 grudnia 2024 r.
Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która podnosi wysokości miesięcznego
dofinansowania wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, finansowanego ze środków
PFRON, do kwoty:
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności 2 760 zł (wcześniej 2 400 zł);
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności 1 550 zł (wcześniej 1 350 zł);
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności 575 zł (wcześniej 500 zł).
Dodatkowo, w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, którym orzeczono chorobę
psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz
niewidomych (czyli dla osób ze schorzeniami szczególnymi), kwoty te podwyższa się do
następujących wysokości:
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności do 1 380 zł (wcześniej 1 200 zł);
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności do 1 035 zł (wcześniej 900 zł);
w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności do 690 zł (wcześniej 600 zł).
Ustawa stanowi, że nowe, podwyższone kwoty stosowane będą po raz pierwszy do
miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
przysługującego za okres począwszy od lipca 2024 r. (po wejściu w życie ustawy pracodawca
będzie mógł dokonać korekty wniosków w celu uzyskania podwyższonego dofinansowania).
Projekt podwyższający kwoty dofinansowania wynagrodzeń został przekazany do Senatu.
W związku z dysproporcją występującą między kwotą minimalnego wynagrodzenia
i kwotami dofinansowania, podjęto działania zmierzające do dostosowania ich do aktualnego
poziomu wynagrodzeń. Niemniej, wysokość proponowanego dofinansowania musi być
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
każdorazowo powiązana z możliwościami finansowymi PFRON. W związku z tym, że PFRON
realizuje wiele różnorodnych zadań wynikających zarówno z ustaw jak i programów, jego
kierownictwo jest zobowiązane do racjonalnego zarządzania budżetem, tak aby zaspokoić
potrzeby Beneficjentów świadczonej pomocy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --