telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.32.2024.KM
Warszawa, 04 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6483 w sprawie systemowego podejścia do leczenia
choroby otyłościowej w Polsce, złożoną przez Pana Posła Dariusza Mateckiego, uprzejmie
proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Odpowiadając na pytanie w sprawie wdrożenie nowoczesnej i kompleksowej strategii
leczenia choroby otyłościowej, pragnę poinformować, że kompleksowa diagnostyka i
leczenie pacjentów z otyłością olbrzymią realizowana jest w Polsce od 2021 r. w oparciu o
rozwiązania organizacyjne, które zostały zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z
dnia 12 sierpnia 2021 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki
specjalistycznej nad świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości olbrzymiej KOS-
BAR1. Koncepcja tej opieki opiera się na scentralizowanym, wielodyscyplinarnym leczeniu
świadczeniobiorcy w ośrodku zapewniającym sprawną koordynację na każdym etapie
leczenia, obejmującą monitorowanie efektów leczenia oraz całego procesu
terapeutycznego.
Warto zaznaczyć, że trwający program pilotażowy w zakresie leczenia otyłości olbrzymiej,
został przedłużony do dnia 30 czerwca 2026 r. Program KOS-BAR oferuje wszechstronną
opiekę nad pacjentem, m.in. przygotowanie dietetyczne, wsparcie psychologiczne,
diagnostykę, zapewnienie wielospecjalistycznych porad lub konsultacji, w szczególności z
zakresu gastroenterologii, endokrynologii, kardiologii, chorób płuc czy psychiatrii.
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 1858, z póżn.zm.

-- 1 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Program składa się z czterech modułów:
• Moduł I – diagnostyka, postępowanie przed operacyjne,
• Moduł II – leczenie zabiegowe,
• Moduł III – rehabilitacja lecznicza przed - i pooperacyjna,
• Moduł IV – Bariatryczna opieka specjalistyczna– monitorowanie.
Ponadto w ww. rozporządzeniu wskazano, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, we
współpracy z ośrodkami koordynującymi, sporządza raport:
1) częściowy, zawierający analizę i ocenę realizacji programu pilotażowego z 4-letniego
okresu realizacji programu pilotażowego, i przekazuje go ministrowi właściwemu do spraw
zdrowia w terminie do dnia 31 grudnia 2025 r.;
2) końcowy, zawierający analizę i ocenę realizacji programu pilotażowego, i przekazuje go
ministrowi właściwemu do spraw zdrowia nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia
przekazania temu ministrowi sprawozdania końcowego z realizacji programu pilotażowego.
Jak wynika z powyższego, po dokonaniu śródewaluacji zawierającej analizę i ocenę
programu przez NFZ, będzie można rozpocząć prace analityczne mające na celu podjęcie
decyzji w zakresie dalszego funkcjonowania programu w systemie ochrony zdrowia.
Niezależnie od powyższego pragnę zaznaczyć, że świadczenia na rzecz osób z nadwagą czy
otyłością, w tym dzieci i młodzieży, finansowane są w ramach świadczeń POZ i AOS w
zakresach świadczeń adekwatnie do wskazań medycznych, w tym powikłań tej choroby. W
ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej pacjenci z otyłością leczeni są w
szczególności w zakresie chorób metabolicznych, endokrynologii oraz diabetologii.
Poza leczeniem realizowanym w ramach ww. świadczeń, leczenie otyłości w Polsce
realizowane jest w ramach leczenia szpitalnego w ramach produktów rozliczeniowych
takich jak: 5.51.01.0006012 F12 Duże zabiegi żołądka i dwunastnicy oraz 5.51.01.0006014
F14 Chirurgiczne leczenie otyłości.
Na podkreślenie zasługuje fakt zwiększającej się liczby świadczeniodawców, którzy na
przestrzeni lat 2020-2024 sprawozdawali do NFZ procedurę „chirurgiczne leczenie
otyłości" w ramach leczenia szpitalnego. Liczba ta wzrosła z 58 świadczeniodawców w
2020 r. do 73 świadczeniodawców w 2024 r.
Odpowiadając na pytanie w sprawie programu KOS-BMI 30 PLUS, uprzejmie wyjaśniam, że
kierownictwo Ministerstwa Zdrowia, po dogłębnej analizie, podjęło decyzję o
dyskontynuacji prac nad projektem rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie programu
pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki specjalistycznej nad świadczeniobiorcami
leczonymi z powodu otyłości KOS-BMI 30 PLUS . W tym miejscu pragnę zwrócić uwagę, że
uchwałą nr 26/2024 z dnia 15 listopada 2024 r. Rady do spraw Zdrowia Publicznego

-- 2 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
powołany został Zespół do spraw przeciwdziałania otyłości. Uchwała dostępna jest na
stronie Ministerstwa Zdrowia pod adresem: https://www.gov.pl/web/zdrowie/rada-do-
spraw-zdrowia-publicznego. Zgodnie z uchwałą, do Zadań Zespołu należą:
- przeprowadzenie analizy systemu ochrony zdrowia w zakresie przeciwdziałania otyłości,
- wypracowanie propozycji rozwiązań w zakresie zmniejszenia liczby osób z chorobą
otyłościową w Polsce,
- wypracowanie propozycji rozwiązań w odpowiedzi na problemy osób z chorobą
otyłościową w Polsce.
Pierwsze posiedzenie Zespołu odbyło się w dniu 27 listopada 2024 r.
Odnosząc się zaś do kwestii wprowadzenia refundacji nowoczesnych terapii
farmakologicznych dla pacjentów z chorobą otyłościową, uprzejmie informuję, że zgodnie z
obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia 18 września 2024 r. w sprawie wykazu
refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego
oraz wyrobów medycznych, na wykazie tym nie znajduje się żaden lek, dla którego
wskazaniem refundacyjnym bądź zarejestrowanym do stosowania (ujętym w
Charakterystyce Produktu Leczniczego) byłoby leczenie choroby otyłościowej.
W Rejestrze produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej znajdują się leki, dla których zarejestrowanym wskazaniem jest
stosowanie w celu kontroli masy ciała, np. lek Mounjaro (tirzepatyd) lub Saxenda
(liraglutyd).
W kwestii objęcia refundacją leków we wskazaniu dotyczącym leczenia otyłości, należy
wskazać, że procedura obejmowania refundacją uruchamiana jest wyłącznie poprzez
złożenie odpowiedniego wniosku przez podmiot odpowiedzialny. Do Ministerstwa Zdrowia
nie wpłynął i nie jest procedowany żaden wniosek o objęcie refundacją i ustalenie ceny
zbytu netto dla produktu leczniczego wskazanego dostosowania w leczeniu choroby
otyłościowej.
Na podstawie art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych2 po
zasięgnięciu opinii Rady Przejrzystości, Konsultantów Krajowych oraz Rzecznika Praw
Pacjenta, Minister Zdrowia z końcem maja 2022 r. opublikował drugą listę technologii
lekowych o wysokim poziomie innowacyjności (TLI) na podstawie wykazu technologii
lekowych o wysokim poziomie innowacyjności przygotowanego przez Agencję Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji.
2 Dz. U . z 2024 r. poz. 930

-- 3 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Na liście tej znalazł się lek Imcivree (setmelanotyd), oceniany we wskazaniu
otyłość i
kontrola uczucia głodu towarzyszącego potwierdzonemu w badaniach genetycznych
związanemu z bialleliczną utratą funkcji niedoborowi roopiomelanokortyny (POMC), w tym
PCSK1, lub receptora leptyny (LEPR) u osób dorosłych i dzieci w wieku od 6 lat.
Aby wyjść naprzeciw potrzebom pacjentów, dla produktów leczniczych ujętych na liście TLI
wprowadzono ekstraordynaryjny tryb procedowania wniosków. Dzięki temu podmioty
odpowiedzialne mogą skorzystać z uproszczonej, 60-dniowej ścieżki refundacyjnej, nie
ponosząc przy tym znacznych kosztów związanych z opracowaniem kompletu analiz HTA i
przygotowaniem analizy weryfikacyjnej przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji. Niestety, często firmy farmaceutyczne nie są zainteresowane przedłożeniem
odpowiedniego wniosku lub niektóre z takich wniosków pojawiają się dopiero po 6, a nawet
12 miesiącach od publikacji listy TLI.
Powodem takiego zjawiska jest przede wszystkim indywidualna strategia centrali
konkretnych firm farmaceutycznych w stosunku do własnego portfolio w zakresie
produktów jakie mają być wprowadzone do systemowej refundacji w Polsce. Pomimo
preferencyjnej ścieżki obejmowania refundacją leków znajdujących się na wykazach TLI, dla
leku Imcivree nie został złożony wniosek o objęcie refundacją i ustalenie ceny zbytu netto.
Odpowiadając na pytanie w sprawie działań edukacyjnych i profilaktycznych dotyczących
choroby otyłościowej podejmowanych przez Ministerstwo Zdrowia wyjaśniam, iż poprzez
realizację Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-20253 (NPZ) prowadzone są
inicjatywy mające na celu edukację zdrowotną oraz promowanie prozdrowotnego stylu
życia. Jednym z celów operacyjnych NPZ jest profilaktyka nadwagi i otyłości. Programy
strategiczne, w które wpisana jest realizacja działań z zakresu profilaktyki otyłości,
obejmują także Narodowy Program Chorób Układu Krążenia na lata 2022-20324 oraz
Narodową Strategię Onkologiczną na lata 2020-2030 (NSO).
W 2017 r., w ramach NPZ 2016-20205, zostało utworzone Narodowe Centrum Edukacji
Żywieniowej6. Działanie jest kontynuowane w ramach NPZ 2021-2025 i realizowane przez
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-Państwowy Instytut Badawczy.
NCEŻ zajmuje się rozpowszechnianiem rzetelnej wiedzy w zakresie żywienia i zdrowego
stylu życia, pozytywnej zmiany postaw i nawyków żywieniowych, co w konsekwencji
przyczynia się do poprawy stanu zdrowia. Portal jest wiarygodnym i łatwo dostępnym
źródłem wiedzy. Każdy zainteresowany poprawą swojego zdrowia i jakości życia ma dostęp
3 Dz. U. z 2021 r. poz. 642
4 M.P. z 2022 r., poz. 1265
5 Dz. U. z 2016 r. poz. 1492
6 https://ncez.pzh.gov.pl/

-- 4 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
do wyników najnowszych badań, szeregu artykułów edukacyjnych, materiałów wideo i
wielu innych praktycznych narzędzi pomagających w zmianie nawyków na prozdrowotne.
W ramach NCEŻ, w 2017 r. zostało uruchomione Centrum Dietetyczne Online (CDO,
https://ncez.pzh.gov.pl/poradnia/). Działanie to wpisuje się zarówno w profilaktykę, jak i
wsparcie żywieniowe w procesie leczenia. Z usług mogą korzystać zarówno osoby zdrowe
w celu profilaktyki chorób zależnych od stylu życia, jak i chore, dla których dieta stanowi
istotny element skutecznego leczenia. Konsultacja dietetyczna może mieć charakter
indywidualny, a także rodzinny. Edukacja żywieniowa całej rodziny to kluczowy element w
procesie zmiany nawyków żywieniowych, szczególnie wśród dzieci z otyłością. Spotkania
mogą mieć charakter jednorazowej porady bądź długofalowej, bezpłatnej opieki.
Ponadto, poprzez realizację NPZ prowadzone są również szkolenia w zakresie promowania
zasad zdrowego żywienia i aktywności fizycznej jako integralnej części zdrowego stylu
życia. Osiągnięcie zadowalającego poziomu wiedzy w powyższym zakresie wśród
uczestników szkoleń, utrwalanie wiedzy zdobytej podczas szkoleń, jak również stosowanie
jej w praktyce to główna idea zadania. Szkolenia skierowane są do grup zawodowych
zaangażowanych w działania na rzecz walki z nadwagą i otyłością: pracodawców,
przemysłu spożywczego, menedżerów zdrowia, osób wykonujących zawody medyczne,
nauczycieli, pracowników ochrony zdrowia, a także pracowników Państwowej Inspekcji
Sanitarnej. Realizatorem zadania jest Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH -
Państwowy Instytut Badawczy.
Niezależnie od powyższego uprzejmie informuję, że jednym z działań edukacyjnych,
opracowanym koncepcyjnie i realizowanym przez ekspertów NCEŻ, które promuje wiedzę
o zasadach zdrowego żywienia wśród dzieci i młodzieży szkolnej oraz osób
odpowiedzialnych za przygotowywanie posiłków dla dzieci w jednostkach systemu oświaty,
są warsztaty edukacyjno-kulinarne.
Edukacja kulinarna to jedna ze skuteczniejszych metod nauki zasad zdrowego żywienia
wśród społeczeństwa, która łączy zarówno wiedzę, jak i praktykę. Takie działania wpisują
się w profilaktykę nadwagi i otyłości oraz innych chorób zależnych od stylu życia.
Kolejnym działaniem edukacyjnym kierowanym do całych rodzin, jest cykliczny konkurs
„Rodzinna Akcja: Zdrowa Rywalizacja”. Ma on na celu promowanie prozdrowotnych
nawyków żywieniowych i aktywności fizycznej wśród wszystkich członków rodziny.
Inicjatywa ta ma zachęcić do zwiększenia świadomości na temat zdrowego stylu życia i jego
wpływu na zdrowie, a w efekcie trwałej zmiany nawyków żywieniowych na zdrowsze.
Ponadto, w zakresie NPZ na lata 2021-2025 Instytut Matki i Dziecka realizuje zadanie:
Monitorowanie, wczesna diagnoza i interwencja w zakresie występowania nadwagi i

-- 5 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
otyłości oraz podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi w populacji dzieci. W ramach
zadania został opracowany program „Przybij Piątkę” skierowany do uczniów klas I-III oraz
ich rodziców. Jego nadrzędnym celem jest ograniczenie ryzyka nadwagi, otyłości i
podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi u dzieci w wieku wczesnoszkolnym i poprawa
zachowań zdrowotnych dzieci poprzez zapoznanie z rekomendacjami w zakresie zdrowego
stylu życia.
Wśród działań w zakresie promocji zdrowia w szczególności w kontekście zachowania oraz
przywrócenia prawidłowej masy ciała realizowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia
należy wymienić:
• Portal Akademia.nfz.gov.pl
• Portal Diety.nfz.gov.pl
Przez portal Diety NFZ, który działa od 2019 r., propagowane są zdrowe nawyki
żywieniowe. Na stronie diety.nfz.gov.pl znajdują się gotowe jadłospisy oparte na diecie
DASH. Programy żywieniowe są przeznaczone dla osób zdrowych (dieta DASH Classic), ale
również dla chorych, dla których właściwa dieta jest istotna w łagodzeniu objawów i
leczeniu m.in. nadwagi, zaparć czy cukrzycy.
• Portal Pacjent.gov.pl, na którym systematycznie publikowane są artykuły
dotyczące profilaktyki i leczenia otyłości.
• Cykliczna akcja NFZ „ŚRODA Z PROFILAKTYKĄ”.
W 2024 r. NFZ kontynuuje cykliczną akcję edukacyjną „Środa z Profilaktyką”. W każdą
środę NFZ regularnie dostarcza treści edukacyjnych, które dotyczą zdrowia. Materiały
informacyjne co środę zamieszczane są m.in. na stronie głównej NFZ oraz na stronach
oddziałów wojewódzkich NFZ. Treści edukacyjne związane ze „Środą z Profilaktyką”
publikowane są również w mediach społecznościowych NFZ.
• Stanowiska ds. profilaktyki w oddziałach wojewódzkich NFZ.
Odnosząc się na koniec do kwestii planów zwiększenia finansowania dla systemu opieki
zdrowotnej w zakresie leczenia i profilaktyki choroby otyłościowej uprzejmie informuję, że
zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym7 NFZ
przeznacza środki z opłaty od środków spożywczych na działania o charakterze
edukacyjnym i profilaktycznym oraz na świadczenia opieki zdrowotnej związane z
utrzymaniem i poprawą stanu zdrowia świadczeniobiorców z chorobami rozwiniętymi na
tle niewłaściwych wyborów i zachowań zdrowotnych, w szczególności z nadwagą i
otyłością.
7 Dz. U. z 2024 r. poz. 1670

-- 6 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
Ponadto, uprzejmie informuję, że w planie finansowym NFZ na 2024 r. uwzględniono
wartość przychodów z tytułu opłaty od środków spożywczych na poziomie 1 597 890 tys.
zł, natomiast w planie finansowym NFZ na 2025 r. oraz w prognozie przychodów NFZ na
lata 2025-2027 uwzględniono wartość przychodów z tytułu opłaty od środków
spożywczych na poziomie 1 452 505 tys. zł (rocznie).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 7 of 7 --