Interpelacja nr 6473
Interpelacja w sprawie obecności administracji publicznej w mediach społecznościowych, neutralności technologicznej oraz suwerenności cyfrowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie obecności administracji publicznej w mediach społecznościowych, neutralności technologicznej oraz suwerenności cyfrowej
Interpelacja nr 6473
do ministra cyfryzacji
w sprawie obecności administracji publicznej w mediach społecznościowych, neutralności technologicznej oraz suwerenności cyfrowej
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 19-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
obecnie wiele urzędów, ministerstw oraz innych jednostek administracji publicznej korzysta z komercyjnych platform społecznościowych, takich jak Facebook, X (dawniej Twitter), YouTube czy Instagram, aby komunikować się z obywatelami oraz publikować oficjalne informacje. Jednak brak jednoznacznych ram prawnych oraz strategii w tej dziedzinie rodzi poważne wątpliwości i szereg pytań.
Eksperci wskazują na brak podstawy prawnej dla obecności administracji publicznej w mediach społecznościowych, mimo że jej funkcjonowanie uwzględniane jest w innych przepisach, np. w ustawie o dostępności cyfrowej. Brak neutralności technologicznej sprawia, że administracja publiczna faworyzuje konkretne, komercyjne platformy, często zagraniczne, co prowadzi do sytuacji, w której krytyczne informacje są publikowane na portalach kontrolowanych przez prywatne podmioty. Było to widoczne w trakcie powodzi we wrześniu 2024 r., gdy samorządy często wykorzystywały platformy takie jak Facebook do komunikacji kryzysowej, a portal zbierający aktualne informacje dla powodzian został uruchomiony dopiero tydzień po ostrzeżeniu meteorologicznym IMGW. Skrajnym przykładem jest przypadek stanu wyjątkowego na granicy polsko-białoruskiej w roku 2021, kiedy po wykorzystaniu konstytucyjnego środka ograniczenia wolności działania mediów jedynym miejscem publikacji materiałów wideo pochodzących z polskiej strony granicy był nieoznaczony jako zweryfikowany profil Straży Granicznej na Twitterze, bez równoległej publikacji na stronach internetowych Straży Granicznej. Takie działanie budzi zastrzeżenia z punktu widzenia suwerenności cyfrowej oraz ochrony danych osobowych obywateli.
Kwestia suwerenności cyfrowej jest szczególnie istotna, gdyż korzystanie z platform takich jak Facebook czy X (Twitter) wymaga zgody na przetwarzanie danych osobowych przez podmioty mające siedzibę poza Unią Europejską. W zależności od platformy dostęp do informacji może wymagać też rejestracji na niej. Tymczasem istnieją otwarte standardy, takie jak protokół ActivityPub rekomendowany przez organizację W3C, które mogłyby stanowić alternatywę dla komercyjnych rozwiązań, zapewniając większą neutralność technologiczną oraz kontrolę nad danymi. Przykłady takich rozwiązań można znaleźć m.in. w Holandii, Niemczech czy we Francji, a także na poziomie Komisji Europejskiej, gdzie wdrażane są serwery rozwiązań wykorzystujących protokół ActivityPub, takich jak Mastodon, umożliwiające komunikację instytucji publicznych w sposób niezależny od konkretnych platform komercyjnych.
Możemy już teraz zaobserwować pewne inicjatywy w Polsce, które wskazują na rosnącą potrzebę uniezależnienia administracji publicznej od zagranicznych platform społecznościowych. Przykładem jest tutaj chociażby gmina Stary Sącz, która w miejsce YouTube’a zaczęła wykorzystywać PeerTube do publikowania nagrań z sesji rady miejskiej. Brak spójnej polityki i regulacji w tej dziedzinie sprawiają jednak, że działania te mają charakter fragmentaryczny i mogą nie być wystarczające, aby zapewnić pełną ochronę suwerenności cyfrowej oraz neutralności technologicznej.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Cyfryzacji planuje stworzenie ram prawnych dla obecności administracji publicznej w mediach społecznościowych? Jakie mogłyby być główne założenia tych regulacji?
Jakie działania podejmuje rząd, aby zapewnić neutralność technologiczną?
Czy rozważane są rozwiązania publikacji treści na otwartych standardach, takich jak ActivityPub?
Jakie środki są przewidywane dla ochrony suwerenności cyfrowej?
Czy rząd planuje wdrożenie własnej infrastruktury opartej na otwartych protokołach?
Czy Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi analizę ryzyka publikacji kluczowych informacji na platformach zagranicznych?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie standardu publikacji informacji publicznych na stronach urzędów i w mediach społecznościowych?
Czy rząd zamierza ograniczyć korzystanie z komercyjnych platform społecznościowych w kampaniach reklamowych administracji publicznej?
Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 6473
do ministra cyfryzacji
w sprawie obecności administracji publicznej w mediach społecznościowych, neutralności technologicznej oraz suwerenności cyfrowej
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 19-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
obecnie wiele urzędów, ministerstw oraz innych jednostek administracji publicznej korzysta z komercyjnych platform społecznościowych, takich jak Facebook, X (dawniej Twitter), YouTube czy Instagram, aby komunikować się z obywatelami oraz publikować oficjalne informacje. Jednak brak jednoznacznych ram prawnych oraz strategii w tej dziedzinie rodzi poważne wątpliwości i szereg pytań.
Eksperci wskazują na brak podstawy prawnej dla obecności administracji publicznej w mediach społecznościowych, mimo że jej funkcjonowanie uwzględniane jest w innych przepisach, np. w ustawie o dostępności cyfrowej. Brak neutralności technologicznej sprawia, że administracja publiczna faworyzuje konkretne, komercyjne platformy, często zagraniczne, co prowadzi do sytuacji, w której krytyczne informacje są publikowane na portalach kontrolowanych przez prywatne podmioty. Było to widoczne w trakcie powodzi we wrześniu 2024 r., gdy samorządy często wykorzystywały platformy takie jak Facebook do komunikacji kryzysowej, a portal zbierający aktualne informacje dla powodzian został uruchomiony dopiero tydzień po ostrzeżeniu meteorologicznym IMGW. Skrajnym przykładem jest przypadek stanu wyjątkowego na granicy polsko-białoruskiej w roku 2021, kiedy po wykorzystaniu konstytucyjnego środka ograniczenia wolności działania mediów jedynym miejscem publikacji materiałów wideo pochodzących z polskiej strony granicy był nieoznaczony jako zweryfikowany profil Straży Granicznej na Twitterze, bez równoległej publikacji na stronach internetowych Straży Granicznej. Takie działanie budzi zastrzeżenia z punktu widzenia suwerenności cyfrowej oraz ochrony danych osobowych obywateli.
Kwestia suwerenności cyfrowej jest szczególnie istotna, gdyż korzystanie z platform takich jak Facebook czy X (Twitter) wymaga zgody na przetwarzanie danych osobowych przez podmioty mające siedzibę poza Unią Europejską. W zależności od platformy dostęp do informacji może wymagać też rejestracji na niej. Tymczasem istnieją otwarte standardy, takie jak protokół ActivityPub rekomendowany przez organizację W3C, które mogłyby stanowić alternatywę dla komercyjnych rozwiązań, zapewniając większą neutralność technologiczną oraz kontrolę nad danymi. Przykłady takich rozwiązań można znaleźć m.in. w Holandii, Niemczech czy we Francji, a także na poziomie Komisji Europejskiej, gdzie wdrażane są serwery rozwiązań wykorzystujących protokół ActivityPub, takich jak Mastodon, umożliwiające komunikację instytucji publicznych w sposób niezależny od konkretnych platform komercyjnych.
Możemy już teraz zaobserwować pewne inicjatywy w Polsce, które wskazują na rosnącą potrzebę uniezależnienia administracji publicznej od zagranicznych platform społecznościowych. Przykładem jest tutaj chociażby gmina Stary Sącz, która w miejsce YouTube’a zaczęła wykorzystywać PeerTube do publikowania nagrań z sesji rady miejskiej. Brak spójnej polityki i regulacji w tej dziedzinie sprawiają jednak, że działania te mają charakter fragmentaryczny i mogą nie być wystarczające, aby zapewnić pełną ochronę suwerenności cyfrowej oraz neutralności technologicznej.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Cyfryzacji planuje stworzenie ram prawnych dla obecności administracji publicznej w mediach społecznościowych? Jakie mogłyby być główne założenia tych regulacji?
Jakie działania podejmuje rząd, aby zapewnić neutralność technologiczną?
Czy rozważane są rozwiązania publikacji treści na otwartych standardach, takich jak ActivityPub?
Jakie środki są przewidywane dla ochrony suwerenności cyfrowej?
Czy rząd planuje wdrożenie własnej infrastruktury opartej na otwartych protokołach?
Czy Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi analizę ryzyka publikacji kluczowych informacji na platformach zagranicznych?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie standardu publikacji informacji publicznych na stronach urzędów i w mediach społecznościowych?
Czy rząd zamierza ograniczyć korzystanie z komercyjnych platform społecznościowych w kampaniach reklamowych administracji publicznej?
Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Dariusz Standerski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
60%
Konkretność
40%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwe” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie jest właściwe”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11033 znaków
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.149.2024
Warszawa, 26 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 27 listopada br. Posłanki na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak w sprawie
obecności administracji publicznej w mediach społecznościowych, neutralności
technologicznej oraz suwerenności cyfrowej (interpelacja nr 6473)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłankę pytania.
Ad 1) Czy Ministerstwo Cyfryzacji planuje stworzenie ram prawnych dla obecności
administracji publicznej w mediach społecznościowych? Jakie mogłyby być główne
założenia tych regulacji?
Ministerstwo Cyfryzacji analizuje przedmiotowe zagadnienie. W tym zakresie przyglądamy
się rozwiązaniom dotychczas przyjętym przez inne państwa unijne, w tym przede
wszystkim Maltę1 czy Szwecję2, które wdrożyły standardy korzystania przez organy
administracji publicznej z mediów społecznościowych. Zaproponowane przez te państwa
rozwiązania nie zostały jednak przyjęte w formie regulacji (dokumenty te zostały przyjęte
w formie zaleceń) i są uporządkowanym zbiorem zaleceń oraz dobrych praktyk, którymi
powinni kierować się pracownicy administracji publicznej odpowiedzialni za prowadzenie
oficjalnych kont organu publicznego w mediach społecznościowych.
Według Ministerstwa Cyfryzacji działania administracji publicznej muszą być przede
wszystkim zgodne z obowiązującym prawem, w tym w szczególności przepisami
regulującymi ochronę danych osobowych (w tym pliki cookies), prawa autorskie czy
unijnym rozporządzeniem 2022/2065 (Akt o Usługach Cyfrowych).
Wartościowym rozwiązaniem mogłoby być także zobowiązanie pracowników
odpowiedzialnych za prowadzenie mediów społecznościowych do odbywania regularnych
szkoleń w celu podnoszenia kompetencji i aktualizowania wiedzy, w szczególności w
zakresie regulacji prawnych. Należy także nadmienić, że za właściwe należałoby uznać, by
organy administracji publicznej były zobowiązane do monitorowania treści
zamieszczanych pod ich wpisami oraz podejmowania stosowanych działań w stosunku do
komentarzy naruszających przepisy prawa lub zawierające treści obraźliwe oraz ich
autorów.
Ad 2) Jakie działania podejmuje rząd, aby zapewnić neutralność technologiczną?
W celu zapewnienia neutralności technologicznej Ministerstwo Cyfryzacji: (i) traktuje w
sposób równy poszczególne technologie teleinformatyczne oraz (ii) tworzy warunki do ich
uczciwej konkurencji. Ministerstwo Cyfryzacji dobiera takie działania, które zapewniają
możliwości swobody wyboru technologii w procesach informatyzacji realizacji zadań
publicznych. Przykładowo, Ministerstwo Cyfryzacji przeciwdziała zjawisku uzależnienia od
konkretnego dostawcy produktu lub usługi, które skutkuje brakiem możliwości
1https://publicservices.gov.mt/en/people/Documents/PeopleRelations/PoliciesAndGuidelines/SocialMediaPolic
y.pdf.
2https://www.esamverka.se/download/18.1d126bc174ad1e6c39c6df/1464273265830/Riktlinjer%20f%C3%B
6r%20myndigheters%20anv%C3%A4ndning%20av%20sociala%20medier%201.0.pdf.
-- 1 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
skorzystania z produktów lub usług innych dostawców bez konieczności poniesienia
znaczących kosztów dokonania zmiany (ang. vendor lock-in). Uniknięcie tego zjawiska jest
szczególnym wyzwaniem w obszarze nowych technologii, gdzie dostawcy oprogramowań
często tworzą systemy informatyczne ograniczające swobodną migrację danych. Z tego
względu Ministerstwo Cyfryzacji między innymi dba o to, aby publiczne systemy
informacyjne powstawały w oparciu o nabyte autorskie prawa majątkowe do programów
komputerowych, a nie jedynie licencje.
Należy również podkreślić, że w Ministerstwie Cyfryzacji trwają zaawansowane prace nad
projektem Strategii Cyfryzacji Państwa, kompleksowym dokumentem określającym
kluczowe cele transformacji cyfrowej w obszarach państwo, ludzie, biznes i technologie.
Potrzeba zapewnienia neutralności technologicznej rozwiązań stosowanych przez
państwo została odnotowana jako jeden z czynników umożliwiających realizację
założonych celów. Stanowi element świadomego projektowania cyfrowej rozwoju kraju,
pozwalającego na uniknięcie długofalowego uzależnienia od jednego dostawcy.
Ad 3) Czy rozważane są rozwiązania publikacji treści na otwartych standardach, takich
jak ActivityPub?
Ministerstwo Cyfryzacji nawiązało współpracę z Fundacją Panoptykon oraz Fundacją
“Internet. Czas działać!” odbyło się spotkanie na temat wykorzystywania technologii
śledzących na stronach internetowych prowadzonych przez organy administracji
publicznej.
Podjęto również dyskusję o prowadzeniu oficjalnych instancji Fediwersu przez polskie
organy administracji publicznej, której przykładem jest Urząd Ochrony Danych
Osobowych3 utrzymujący aktywne konto na Mastodon.
Ad 4) Jakie środki są przewidywane dla ochrony suwerenności cyfrowej?
We wzmacnianiu polskiej zdolności w zakresie najnowocześniejszych technologii, w tym
cyfrowych, kluczową rolę pełni obowiązujące unijne rozporządzenie 2022/2065 (Akt o
Usługach Cyfrowych). Ten akt prawny zapewnia narzędzia do walki z treściami
szkodliwymi, w tym dezinformacją.
Wdrożenie ustawy dostosowującej Akt o Usługach Cyfrowych do krajowego systemu
prawnego zapewni także możliwość przyznawania statusu zaufanego podmiotu
sygnalizującego, których zgłoszenia na temat bezprawnych działań w zakresie świadczenia
usług pośrednich będą traktowane priorytetowo.
Poza tym na marginesie warto odnotować, że w unijnych dokumentach rządowych
stosowane jest przede wszystkim pojęcie autonomii strategicznej lub otwartej autonomii
strategicznej.
Ad 5) Czy rząd planuje wdrożenie własnej infrastruktury opartej na otwartych
protokołach?
Administracja rządowa koncentruje się na rozwoju infrastruktury informatycznej w ramach
wielu inicjatyw. Jedną z kluczowych inicjatyw jest Wspólna Infrastruktura Informatyczna
Państwa (WIIP), w ramach której realizowana jest Rządowa Chmura Obliczeniowa (RChO).
RChO dostarcza nowoczesną infrastrukturę informatyczną w modelu usług chmurowych,
wspierając kluczowe systemy administracji publicznej. W ramach tej inicjatywy wdrażane
są rozwiązania informatyczne, które wykorzystują otwarte protokoły i standardy oraz
oprogramowanie open source. Otwarte protokoły zapewniają interoperacyjność,
3 https://uodo.gov.pl/pl/138/3010
-- 2 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
elastyczność oraz bezpieczeństwo systemów, co jest kluczowe dla efektywnego
funkcjonowania infrastruktury IT.
Rząd polski planuje kontynuować wykorzystywanie otwartych protokołów oraz rozwijać
infrastrukturę opartą na tych standardach. Działania te mają na celu zapewnienie
nowoczesnych, bezpiecznych i efektywnych rozwiązań informatycznych, które będą
wspierać rozwój administracji publicznej oraz poprawę jakości usług świadczonych
obywatelom.
Wspomniany wyżej projekt Strategii Cyfryzacji Państwa przewiduje również szereg
rozwiązań dotyczących tworzenia i wykorzystywania otwartego oprogramowania,
ważnego narzędzia pozwalającego zapewnić suwerenność cyfrową oraz zapewniającego
zwiększenie przejrzystości i kontroli nad wykorzystywanymi technologiami. Planowane
jest stworzenie programu wdrażania otwartego oprogramowania w polskiej administracji
oraz utworzenie repozytorium. Wykorzystanie otwartego oprogramowania ma wspierać
określanie zasad prowadzenia przetargów na wdrożenia IT w administracji publicznej.
Przewidywane jest również wprowadzenie instrumentu finansowania dla firm i
programistów na tworzenie otwartego oprogramowania oraz wsparcie rozwoju otwartych
systemów sztucznej inteligencji oraz ich wdrażania w administracji publicznej. Projekt
strategii jest obecnie analizowany pod kątem możliwości uwzględnienia uwag z konsultacji
publicznych. Pierwsza jego wersja dostępna jest na stronie Ministerstwa Cyfryzacji.
Ad 6) Czy Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi analizę ryzyka publikacji kluczowych
informacji na platformach zagranicznych?
W Ministerstwie Cyfryzacji nie była prowadzona analiza ryzyka w zakresie kwestii
publikacji kluczowych informacji na platformach zagranicznych.
Ad 7) Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie standardu publikacji informacji
publicznych na stronach urzędów i w mediach społecznościowych?
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w przypadku korzystania z portali
społecznościowych przez instytucje publiczne, podstawę działań wszelkich podmiotów
korzystających z portali społecznościowych stanowią regulaminy i wewnętrzne regulacje
tych portali. Każdy podmiot wykorzystujący komercyjnie dostępny portal społecznościowy
zobowiązany jest przestrzegać reguł określonych w regulaminie danej usługi. Z tego
powodu w przypadku prowadzenia profili instytucji publicznych na portalach
społecznościowych nieodzowne jest utrzymanie zgodności z regułami tam określonymi.
Ma to zwłaszcza znaczenie ze względu na wagę organu związaną z wyznaczaniem
przykładu odpowiedniego (to jest zgodnego z prawem i etykietą internetową) zachowania
w internecie, w tym poprzez przestrzeganie zapisów regulaminu danej usługi.
Ad 8) Czy rząd zamierza ograniczyć korzystanie z komercyjnych platform
społecznościowych w kampaniach reklamowych administracji publicznej?
Ministerstwo Cyfryzacji nie jest właściwe w zakresie ustanowienia zasad postępowania
instytucji publicznych na portalach społecznościowych.
Należy jednak zwrócić uwagę, że co do zasady ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o
świadczeniu usług drogą elektroniczną, określa obowiązki usługodawców względem
usługobiorców – w głównej mierze konsumentów usług świadczonych drogą
elektroniczną. Podobnie przepisy unijnego aktu o usługach cyfrowych (tzw. DSA), którego
uchwalenie wymusiło wprowadzenie zmian we wspomnianej ustawie, chociaż regulują
kwestie związane z portalami społecznościowymi, to przewidują w pierwszej kolejności
obowiązki usługodawców – w tym m.in. walkę z nielegalnymi treściami w internecie.
Należy podkreślić, że ewentualne zasady korzystania przez instytucje publiczne z portali
społecznościowych powinny wziąć pod uwagę przepisy aktu o usługach cyfrowych, które
-- 3 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
przewidują większą transparentność przy podejmowaniu decyzji wpływających na
użytkowników portalu – w tym przy okazji usunięcia publikowanych przez nich treści lub
ograniczenia dostępu do usługi. Stanowi to punkt wyjścia do rozważań o zasadach
prowadzenia profili instytucji publicznych, zasady te jednak nie mogą sprowadzać się do
wprowadzenia zmian w regulaminach portali czy ustawach określających obowiązki
usługodawców.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 4 of 4 --
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.149.2024
Warszawa, 26 stycznia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 27 listopada br. Posłanki na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak w sprawie
obecności administracji publicznej w mediach społecznościowych, neutralności
technologicznej oraz suwerenności cyfrowej (interpelacja nr 6473)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłankę pytania.
Ad 1) Czy Ministerstwo Cyfryzacji planuje stworzenie ram prawnych dla obecności
administracji publicznej w mediach społecznościowych? Jakie mogłyby być główne
założenia tych regulacji?
Ministerstwo Cyfryzacji analizuje przedmiotowe zagadnienie. W tym zakresie przyglądamy
się rozwiązaniom dotychczas przyjętym przez inne państwa unijne, w tym przede
wszystkim Maltę1 czy Szwecję2, które wdrożyły standardy korzystania przez organy
administracji publicznej z mediów społecznościowych. Zaproponowane przez te państwa
rozwiązania nie zostały jednak przyjęte w formie regulacji (dokumenty te zostały przyjęte
w formie zaleceń) i są uporządkowanym zbiorem zaleceń oraz dobrych praktyk, którymi
powinni kierować się pracownicy administracji publicznej odpowiedzialni za prowadzenie
oficjalnych kont organu publicznego w mediach społecznościowych.
Według Ministerstwa Cyfryzacji działania administracji publicznej muszą być przede
wszystkim zgodne z obowiązującym prawem, w tym w szczególności przepisami
regulującymi ochronę danych osobowych (w tym pliki cookies), prawa autorskie czy
unijnym rozporządzeniem 2022/2065 (Akt o Usługach Cyfrowych).
Wartościowym rozwiązaniem mogłoby być także zobowiązanie pracowników
odpowiedzialnych za prowadzenie mediów społecznościowych do odbywania regularnych
szkoleń w celu podnoszenia kompetencji i aktualizowania wiedzy, w szczególności w
zakresie regulacji prawnych. Należy także nadmienić, że za właściwe należałoby uznać, by
organy administracji publicznej były zobowiązane do monitorowania treści
zamieszczanych pod ich wpisami oraz podejmowania stosowanych działań w stosunku do
komentarzy naruszających przepisy prawa lub zawierające treści obraźliwe oraz ich
autorów.
Ad 2) Jakie działania podejmuje rząd, aby zapewnić neutralność technologiczną?
W celu zapewnienia neutralności technologicznej Ministerstwo Cyfryzacji: (i) traktuje w
sposób równy poszczególne technologie teleinformatyczne oraz (ii) tworzy warunki do ich
uczciwej konkurencji. Ministerstwo Cyfryzacji dobiera takie działania, które zapewniają
możliwości swobody wyboru technologii w procesach informatyzacji realizacji zadań
publicznych. Przykładowo, Ministerstwo Cyfryzacji przeciwdziała zjawisku uzależnienia od
konkretnego dostawcy produktu lub usługi, które skutkuje brakiem możliwości
1https://publicservices.gov.mt/en/people/Documents/PeopleRelations/PoliciesAndGuidelines/SocialMediaPolic
y.pdf.
2https://www.esamverka.se/download/18.1d126bc174ad1e6c39c6df/1464273265830/Riktlinjer%20f%C3%B
6r%20myndigheters%20anv%C3%A4ndning%20av%20sociala%20medier%201.0.pdf.
-- 1 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
skorzystania z produktów lub usług innych dostawców bez konieczności poniesienia
znaczących kosztów dokonania zmiany (ang. vendor lock-in). Uniknięcie tego zjawiska jest
szczególnym wyzwaniem w obszarze nowych technologii, gdzie dostawcy oprogramowań
często tworzą systemy informatyczne ograniczające swobodną migrację danych. Z tego
względu Ministerstwo Cyfryzacji między innymi dba o to, aby publiczne systemy
informacyjne powstawały w oparciu o nabyte autorskie prawa majątkowe do programów
komputerowych, a nie jedynie licencje.
Należy również podkreślić, że w Ministerstwie Cyfryzacji trwają zaawansowane prace nad
projektem Strategii Cyfryzacji Państwa, kompleksowym dokumentem określającym
kluczowe cele transformacji cyfrowej w obszarach państwo, ludzie, biznes i technologie.
Potrzeba zapewnienia neutralności technologicznej rozwiązań stosowanych przez
państwo została odnotowana jako jeden z czynników umożliwiających realizację
założonych celów. Stanowi element świadomego projektowania cyfrowej rozwoju kraju,
pozwalającego na uniknięcie długofalowego uzależnienia od jednego dostawcy.
Ad 3) Czy rozważane są rozwiązania publikacji treści na otwartych standardach, takich
jak ActivityPub?
Ministerstwo Cyfryzacji nawiązało współpracę z Fundacją Panoptykon oraz Fundacją
“Internet. Czas działać!” odbyło się spotkanie na temat wykorzystywania technologii
śledzących na stronach internetowych prowadzonych przez organy administracji
publicznej.
Podjęto również dyskusję o prowadzeniu oficjalnych instancji Fediwersu przez polskie
organy administracji publicznej, której przykładem jest Urząd Ochrony Danych
Osobowych3 utrzymujący aktywne konto na Mastodon.
Ad 4) Jakie środki są przewidywane dla ochrony suwerenności cyfrowej?
We wzmacnianiu polskiej zdolności w zakresie najnowocześniejszych technologii, w tym
cyfrowych, kluczową rolę pełni obowiązujące unijne rozporządzenie 2022/2065 (Akt o
Usługach Cyfrowych). Ten akt prawny zapewnia narzędzia do walki z treściami
szkodliwymi, w tym dezinformacją.
Wdrożenie ustawy dostosowującej Akt o Usługach Cyfrowych do krajowego systemu
prawnego zapewni także możliwość przyznawania statusu zaufanego podmiotu
sygnalizującego, których zgłoszenia na temat bezprawnych działań w zakresie świadczenia
usług pośrednich będą traktowane priorytetowo.
Poza tym na marginesie warto odnotować, że w unijnych dokumentach rządowych
stosowane jest przede wszystkim pojęcie autonomii strategicznej lub otwartej autonomii
strategicznej.
Ad 5) Czy rząd planuje wdrożenie własnej infrastruktury opartej na otwartych
protokołach?
Administracja rządowa koncentruje się na rozwoju infrastruktury informatycznej w ramach
wielu inicjatyw. Jedną z kluczowych inicjatyw jest Wspólna Infrastruktura Informatyczna
Państwa (WIIP), w ramach której realizowana jest Rządowa Chmura Obliczeniowa (RChO).
RChO dostarcza nowoczesną infrastrukturę informatyczną w modelu usług chmurowych,
wspierając kluczowe systemy administracji publicznej. W ramach tej inicjatywy wdrażane
są rozwiązania informatyczne, które wykorzystują otwarte protokoły i standardy oraz
oprogramowanie open source. Otwarte protokoły zapewniają interoperacyjność,
3 https://uodo.gov.pl/pl/138/3010
-- 2 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
elastyczność oraz bezpieczeństwo systemów, co jest kluczowe dla efektywnego
funkcjonowania infrastruktury IT.
Rząd polski planuje kontynuować wykorzystywanie otwartych protokołów oraz rozwijać
infrastrukturę opartą na tych standardach. Działania te mają na celu zapewnienie
nowoczesnych, bezpiecznych i efektywnych rozwiązań informatycznych, które będą
wspierać rozwój administracji publicznej oraz poprawę jakości usług świadczonych
obywatelom.
Wspomniany wyżej projekt Strategii Cyfryzacji Państwa przewiduje również szereg
rozwiązań dotyczących tworzenia i wykorzystywania otwartego oprogramowania,
ważnego narzędzia pozwalającego zapewnić suwerenność cyfrową oraz zapewniającego
zwiększenie przejrzystości i kontroli nad wykorzystywanymi technologiami. Planowane
jest stworzenie programu wdrażania otwartego oprogramowania w polskiej administracji
oraz utworzenie repozytorium. Wykorzystanie otwartego oprogramowania ma wspierać
określanie zasad prowadzenia przetargów na wdrożenia IT w administracji publicznej.
Przewidywane jest również wprowadzenie instrumentu finansowania dla firm i
programistów na tworzenie otwartego oprogramowania oraz wsparcie rozwoju otwartych
systemów sztucznej inteligencji oraz ich wdrażania w administracji publicznej. Projekt
strategii jest obecnie analizowany pod kątem możliwości uwzględnienia uwag z konsultacji
publicznych. Pierwsza jego wersja dostępna jest na stronie Ministerstwa Cyfryzacji.
Ad 6) Czy Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi analizę ryzyka publikacji kluczowych
informacji na platformach zagranicznych?
W Ministerstwie Cyfryzacji nie była prowadzona analiza ryzyka w zakresie kwestii
publikacji kluczowych informacji na platformach zagranicznych.
Ad 7) Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie standardu publikacji informacji
publicznych na stronach urzędów i w mediach społecznościowych?
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w przypadku korzystania z portali
społecznościowych przez instytucje publiczne, podstawę działań wszelkich podmiotów
korzystających z portali społecznościowych stanowią regulaminy i wewnętrzne regulacje
tych portali. Każdy podmiot wykorzystujący komercyjnie dostępny portal społecznościowy
zobowiązany jest przestrzegać reguł określonych w regulaminie danej usługi. Z tego
powodu w przypadku prowadzenia profili instytucji publicznych na portalach
społecznościowych nieodzowne jest utrzymanie zgodności z regułami tam określonymi.
Ma to zwłaszcza znaczenie ze względu na wagę organu związaną z wyznaczaniem
przykładu odpowiedniego (to jest zgodnego z prawem i etykietą internetową) zachowania
w internecie, w tym poprzez przestrzeganie zapisów regulaminu danej usługi.
Ad 8) Czy rząd zamierza ograniczyć korzystanie z komercyjnych platform
społecznościowych w kampaniach reklamowych administracji publicznej?
Ministerstwo Cyfryzacji nie jest właściwe w zakresie ustanowienia zasad postępowania
instytucji publicznych na portalach społecznościowych.
Należy jednak zwrócić uwagę, że co do zasady ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o
świadczeniu usług drogą elektroniczną, określa obowiązki usługodawców względem
usługobiorców – w głównej mierze konsumentów usług świadczonych drogą
elektroniczną. Podobnie przepisy unijnego aktu o usługach cyfrowych (tzw. DSA), którego
uchwalenie wymusiło wprowadzenie zmian we wspomnianej ustawie, chociaż regulują
kwestie związane z portalami społecznościowymi, to przewidują w pierwszej kolejności
obowiązki usługodawców – w tym m.in. walkę z nielegalnymi treściami w internecie.
Należy podkreślić, że ewentualne zasady korzystania przez instytucje publiczne z portali
społecznościowych powinny wziąć pod uwagę przepisy aktu o usługach cyfrowych, które
-- 3 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
przewidują większą transparentność przy podejmowaniu decyzji wpływających na
użytkowników portalu – w tym przy okazji usunięcia publikowanych przez nich treści lub
ograniczenia dostępu do usługi. Stanowi to punkt wyjścia do rozważań o zasadach
prowadzenia profili instytucji publicznych, zasady te jednak nie mogą sprowadzać się do
wprowadzenia zmian w regulaminach portali czy ustawach określających obowiązki
usługodawców.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 4 of 4 --