telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.19.2024.AS
Warszawa, 14 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6469 Pana Posła Grzegorza Płaczka, w sprawie zaliczania
do okresu pracy górniczej dni zwolnienia z pracy w związku z honorowym oddawaniem
krwi, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Krwiodawstwo to misja i odpowiedzialność. Z uwagi na fakt, że krwi nie można kupić ani
wyprodukować tak ważne jest jej honorowe oddawanie. Krew jest potrzebna każdego dnia,
a biorcą krwi może być każdy człowiek niezależnie od wieku. Honorowy Dawca Krwi
oddając cząstkę siebie w bezinteresowny sposób niesie pomoc pacjentom wymagającym
leczenia krwią lub jej składnikami. Ofiarowana krew jest darem życia, który jest potrzebny
m.in. przy wykonywaniu skomplikowanych operacji, ratowaniu zdrowia, a także życia ciężko
chorych oraz przy udzielaniu pomocy ofiarom wypadków.
Dawcom krwi, zgodnie z aktualnym stanem prawnym, przyznaje się określone uprawnienia,
tj.:
1. zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych
w dniu, w którym oddają krew, oraz w dniu następnym, a także na czas okresowego
badania lekarskiego dawców krwi zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie
art. 2982 Kodeksu pracy1,
2. zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy,
3. zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi na
zasadach określonych w przepisach w sprawie diet i innych należności z tytułu
podróży służbowych na obszarze kraju; koszt przejazdu ponosi jednostka
organizacyjna publicznej służby krwi,
4. posiłek regeneracyjny,
5. możliwość odliczenia od podatku dochodowego darowizny w wysokości iloczynu
kwoty rekompensaty,
6. bezpłatne zaopatrzenie w leki objęte wykazami do wysokości limitu finansowania2
– dotyczy Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi,
7. korzystanie poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz usług
farmaceutycznych udzielanych w aptekach3 – dotyczy Zasłużonego Honorowego
Dawcy Krwi.
1 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z późn. zm.).
2 Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 930, z późn. zm.).
3 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.).

-- 1 of 2 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że ustawia o publicznej służbie krwi4 określa
organizację i zadania publicznej służby krwi, zasady:
a) oddawania oraz pobierania krwi i jej składników w celach określonych w ustawie,
b) badania i preparatyki pobranej krwi i jej składników,
c) zapewnienia jakości pobranej krwi i jej składników,
d) czuwania nad bezpieczeństwem krwi i jej składników,
e) przechowywania, wydawania, zbywania oraz przywozu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej krwi i jej składników;
oraz organizację krwiolecznictwa. Kwestie dotyczące szczegółowych zasad organizacji
pracy poszczególnych grup zawodowych znajdują się poza zakresem właściwości Ministra
Zdrowia, stąd zakres merytoryczny poruszony w przedmiotowej interpelacji wykracza poza
kompetencje Ministra Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
4 Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz.U. z 2024 r. poz. 1782).

-- 2 of 2 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.682.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację 6469 Pana Posła Grzegorza Płaczka w sprawie zaliczania do
okresu pracy górniczej dni zwolnienia z pracy w związku z honorowym oddaniem krwi,
proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm.) uregulowana została sprawa uprawnień
do emerytury górniczej oraz emerytury górniczej, bez względu na wiek i zajmowane
stanowisko. Na podstawie art. 50a tego aktu, emerytura górnicza przysługuje pracownikowi,
który spełnia łącznie następujące warunki: ukończył 55 lat życia i legitymuje się okresem
pracy górniczej wynoszącym łącznie z okresami pracy równorzędnej z pracą górniczą co
najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej. Wiek
emerytalny wynosi 50 lat w przypadku kobiet legitymujących się co najmniej 20-letnim
okresem, a w przypadku mężczyzn co najmniej 25-letnim okresem pracy górniczej
i równorzędnej z pracą górniczą, w tym co najmniej 15-letnim okresem pracy górniczej.
Zgodnie z art. 50b wskazanej ustawy przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej
uwzględnia się okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą, będące
okresami składkowymi lub nieskładkowymi w rozumieniu ustawy, z tym że okresy pracy
górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą uwzględnia się, jeżeli praca ta wykonywana
była co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy.
Z kolei na podstawie art. 50e wymienionej ustawy prawo do emerytury górniczej, bez
względu na wiek i zajmowane stanowisko, przysługuje pracownikom, którzy pracę górniczą
wykonywali pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres wynoszący co
najmniej 25 lat. Do okresów pracy górniczej zalicza się także okresy: niezdolności do pracy
z tytułu wypadku przy pracy albo z tytułu choroby zawodowej, za które wypłacone zostało
wynagrodzenie lub zasiłek chorobowy albo świadczenie rehabilitacyjne oraz czasowego
oddelegowania pracowników do zawodowego pogotowia ratowniczego w Centralnej Stacji
Ratownictwa Górniczego S.A. w Bytomiu, w KGHM Polska Miedź S.A. Oddział Jednostka
Ratownictwa Górniczo-Hutniczego w Lubinie lub w okręgowych stacjach ratownictwa
górniczego, które były bezpośrednio poprzedzone pracą górniczą wykonywaną pod ziemią
stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przypadające w czasie trwania stosunku pracy.
Możliwość zaliczenia do pracy górniczej tylko tych okresów wynika z wyjątkowego
charakteru emerytury górniczej, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, oraz jej
funkcji kompensacyjnej, praca tzw. górników dołowych jest bowiem
niewątpliwie ciężka i wyczerpująca.
Prawo do emerytur na wskazanych zasadach przysługuje pod warunkiem, że pracownik nie
przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie środków

-- 1 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa.
Ze wskazanych przepisów wynika, jakie okresy są uznane za pracę górniczą przy ustalaniu
prawa do emerytur górniczych. Za taki okres nie są uznawane dni wolne od pracy
poświęcone honorowemu krwiodawstwu. W związku z tym dni udzielone górnikom na
honorowe oddanie krwi nie są uwzględniane jako praca górnicza wykonywana pod ziemią,
stale i w pełnym wymiarze, ale jako okresy składkowe na ogólnych zasadach określonych
w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych.
Na podstawie art. 50e wymienionej ustawy przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej, bez
względu na wiek i zajmowane stanowisko, okresy pracy górniczej wykonywanej pod ziemią
stale i w pełnym wymiarze czasu pracy mogą być na wniosek pracownika rozliczane
w okresach kwartalnych. Celem wskazanej regulacji jest możliwość uelastycznienia
rozliczenia czasu pracy przy ustalaniu uprawnień do emerytury górniczej, bez względu na
wiek i zajmowane stanowisko, uwarunkowanej wykonywaniem stale i w pełnym wymiarze
czasu pracy pod ziemią przez wymagany okres, przy zastosowanie rozliczenia tego czasu
w okresach kwartalnych w przypadku osób legitymujących się dniami wolnymi z tytułu
honorowego krwiodawstwa.
W obowiązującym stanie prawnym nie ma przepisu nakazującego odpracowywania dni za
czas zwolnienia od pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas oznaczony przez stacje
krwiodawstwa w celu oddania krwi oraz na czas niezbędny do przeprowadzenia zaleconych
przez stację krwiodawstwa okresowych badań lekarskich, jeżeli nie mogą one być wykonane
w czasie wolnym od pracy. Pracownik za te dni zachowuje prawo do wynagrodzenia,
o którym mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15
maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania
pracownikom zwolnień od pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1632).
Należy dodać, że w stosunku do tej grupy zawodowej utrzymano tzw. stare zasady ustalania
wysokości emerytury, tj. przy zastosowaniu kwoty bazowej i okresów składkowych
i nieskładkowych oraz przy zastosowaniu określonych przeliczników za każdy rok określonej
pracy górniczej.
Prawo do emerytury górniczej lub emerytury górniczej, bez względu na wiek i zajmowane
stanowisko, ustanowione na odmiennych zasadach niż zasady ustanowione dla ogółu
ubezpieczonych, wynika z faktu warunków wykonywania pracy w górnictwie
i jej uciążliwości.
Pragnę poinformować, że kwestia uwzględniania dni poświęconych honorowemu
krwiodawstwu przy ustalenia prawa do emerytury została podniesiona przez przedstawicieli
związków zawodowych.
4 lipca 2024 r. odbyło się posiedzenie Zespołu problemowego ds. ubezpieczeń społecznych
Rady Dialogu Społecznego, podczas którego został rozpatrzony problem zaliczania do
okresów pracy górniczej dni zwolnienia od pracy w związku z honorowym oddawaniem krwi.
Podczas posiedzenia Zespołu strona związkowa zgłosiła postulat, aby do okresów pracy
górniczej wykonywanej pod ziemią, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, uprawniających
do nabycia prawa do emerytury górniczej, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko,
zaliczać dni zwolnienia od wykonywania obowiązków służbowych w celu honorowego

-- 2 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
oddania krwi. W związku z postulowaną zmianą w trakcie posiedzenia w przedmiotowej
sprawie została przedstawiona opinia Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Wskazano, że zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania obowiązków
służbowych w związku z honorowym oddaniem krwi powinno być oceniane na gruncie
przepisów emerytalnych w ten sam lub bardzo zbliżony sposób, bez względu na to, do
którego systemu emerytalnego honorowy dawca krwi należy. Honorowe krwiodawstwo
odnosi bowiem jednakowe korzyści dla społeczeństwa niezależnie od tego, przez kogo krew
została oddana. W świetle przeprowadzonych podczas posiedzenia dyskusji ze stroną
związkową zadeklarowałem konieczność rozwiązania przedstawionego problemu.
Należy dodać, że Pan Piotr Duda, Przewodniczący Rady Dialogu Społecznego
i Przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, przesłał do Ministerstwa Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej Uchwałę nr 131 strony pracowników i strony pracodawców Rady
Dialogu Społecznego z dnia 25 października 2024 r. dotyczącą zaliczenia okresów
krwiodawstwa do pracy górniczej.
Z uwagi, że strona pracowników i strona pracodawców Rady Dialogu Społecznego, podniosła
kwestię podjęcia pilnych prac w przedmiotowej sprawie przez stronę rządową, zwróciłem się
do Ministra Zdrowia o przedstawienie stanowiska w tej sprawie, w tym informacji
o planowanych pracach dotyczących zmiany przepisów ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r.
o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 281).
Jednocześnie informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone
są prace nad możliwymi rozwiązania postulowanych zmian przez stronę społeczną.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 3 of 3 --