Interpelacja w sprawie systemu kaucyjnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6416
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie systemu kaucyjnego
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 18-11-2024
Szanowna Pani Minister,
proces przygotowania i procedowania ustawy o systemie kaucyjnym wzbudził szereg kontrowersji, które szeroko komentowane są zarówno przez samorządy, jak i ekspertów oraz media, w tym np. w „Dzienniku Łódzkim”. Wątpliwości dotyczą zarówno samego przebiegu prac legislacyjnych, jak i potencjalnych skutków wprowadzenia tego systemu. Wiele uwag zgłaszanych przez zainteresowane strony zostało zignorowanych, mimo że dotyczyły one kluczowych kwestii, takich jak brak wystarczającego wsparcia finansowego i logistycznego dla samorządów, ryzyko obciążenia kosztami systemu lokalnych budżetów, a ostatecznie także podatników. Media wskazują również na podejrzenia o faworyzowanie wybranych podmiotów gospodarczych, które mogą odnieść największe korzyści z wprowadzenia nowego systemu, co budzi poważne zastrzeżenia co do transparentności całego procesu.
Dodatkowo, chaos legislacyjny, wielokrotne zmiany założeń projektu ustawy oraz brak jasnej komunikacji ze strony ministerstwa sprawiają, że samorządy oraz przedsiębiorcy nie mają możliwości rzetelnego przygotowania się na nowe obowiązki. Pomimo wielomiesięcznych prac nad projektem, efekty są oceniane jako niespójne i wymagające gruntownych poprawek. W związku z tym nasuwa się pytanie o odpowiedzialność za liczne błędy i zaniedbania, które doprowadziły do obecnej sytuacji. Czy osoby odpowiedzialne za przygotowanie projektu i sposób jego procedowania poniosą konsekwencje? Brak odpowiednich działań naprawczych może skutkować nie tylko utratą zaufania do ministerstwa, ale także ogromnymi stratami dla samorządów i mieszkańców.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedzi na następujące pytania.
1. Dlaczego w trakcie prac nad ustawą o systemie kaucyjnym zignorowano liczne uwagi zgłaszane przez samorządy i inne zainteresowane strony? Jakie działania ministerstwo podjęło, aby uwzględnić te stanowiska?
2. Jakie mechanizmy mają zostać wprowadzone w celu zapewnienia transparentności wyboru operatorów systemu kaucyjnego oraz uniknięcia monopolizacji rynku?
3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu ustawy na budżety samorządów? Jakie wyniki uzyskano?
4. Jakie wsparcie finansowe ministerstwo zamierza zapewnić samorządom na dostosowanie infrastruktury do nowego systemu?
5. Jak ministerstwo odnosi się do zarzutów, że ustawa w obecnym kształcie faworyzuje określone firmy? Czy przeprowadzono analizy dotyczące potencjalnych korzyści dla wybranych podmiotów?
6. Z jakiego powodu proces legislacyjny był prowadzony w sposób chaotyczny, a ostateczne założenia ustawy zmieniały się wielokrotnie w trakcie prac?
7. Kto w ministerstwie odpowiada za ten proces legislacyjny i czy zostaną wyciągnięte konsekwencje wobec osób odpowiedzialnych za chaos oraz zignorowanie uwag ekspertów i samorządów?
8. Kiedy, zdaniem ministerstwa, wejdzie w życie poprawiona i w pełni funkcjonalna ustawa o systemie kaucyjnym?
9. Czy ministerstwo planuje kampanię informacyjną skierowaną do obywateli, która wyjaśni zasady funkcjonowania systemu kaucyjnego? Jeśli tak, kiedy ta kampania zostanie uruchomiona?
10. Czy ministerstwo przewiduje dodatkowe konsultacje społeczne w celu uwzględnienia zgłaszanych w mediach oraz przez interesariuszy uwag?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5411 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.50.2024.AK
3499901.13916255.11215733
Warszawa, 09-12-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie systemu
kaucyjnego, nr: K10INT6416, poniżej przedstawiam stosowne wyjaśnienia.
Przepisy dot. systemu kaucyjnego zostały wprowadzone na mocy ustawy z dnia 13 lipca
2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1852), przy poparciu 433 spośród 447 głosujących
posłów, w tym także autora interpelacji.
Przedmiotem aktualnie procedowanego rządowego projektu ustawy nie jest wprowadzenie
systemu kaucyjnego, lub uchylenie już przyjętych przepisów, ale wprowadzenie do nich
szeregu koniecznych poprawek, obejmujących w szczególności doprecyzowanie przepisów
dotyczących wydawania, cofania i zmieniania zezwolenia na prowadzenie systemu
kaucyjnego, wprowadzenie zamkniętego obiegu kaucji oraz zniesienie obowiązku zbierania
w systemie opakowań po mleku i napojach mlecznych. W świetle powyższego:
1. Dlaczego w trakcie prac nad ustawą o systemie kaucyjnym zignorowano liczne uwagi
zgłaszane przez samorządy i inne zainteresowane strony? Jakie działania ministerstwo
podjęło, aby uwzględnić te stanowiska?
W toku konsultacji publicznych zgłoszone zostały łącznie 534 uwagi. Stanowisko
Ministerstwa do każdej z tych uwag i przyczyny ich uwzględnienia - lub nie uwzględnienia -
są publicznie dostępne i stanowią część druku sejmowego nr 760 (strony 44-538).
2. Jakie mechanizmy mają zostać wprowadzone w celu zapewnienia transparentności
wyboru operatorów systemu kaucyjnego oraz uniknięcia monopolizacji rynku?
Przedmiotowe zagadnienia nie stanowią przedmiotu procedowanej nowelizacji. W mocy
pozostają uchwalone już mechanizmy, dotyczące w szczególności otwartej liczby
wnioskodawców mogących ubiegać się o zezwolenie na prowadzenie systemu kaucyjnego
(art. 40j ustawy), podziału jednostek handlowych na mniejsze (o powierzchni sprzedaży nie
większej niż 200 m2) obowiązane do zawarcia umowy z co najmniej jednym operatorem
i większe, obowiązane do zawarcia takich umów ze wszystkimi operatorami (art. 44 ust. 4 i 6
ustawy) oraz utrzymania prawa własności odpadów opakowaniowych po stronie operatora
zapewniającego zbiórkę odpadów (art. 40g ust. 9 ustawy).
-- 1 of 3 --
3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu ustawy na budżety samorządów?
Jakie wyniki uzyskano?
Przepisy procedowanego projektu nie zawierają rozwiązań wpływających na budżety
samorządów.
4. Jakie wsparcie finansowe ministerstwo zamierza zapewnić samorządom na
dostosowanie infrastruktury do nowego systemu?
Nie jest przewidywane zapewnienie samorządom wsparcia finansowego na dostosowanie
infrastruktury do nowego systemu. W przypadku organizacji przez samorząd punktów
zbiórki odpadów opakowaniowych, koszty selektywnej zbiórki, odbioru i transportu ponosi
na podstawie umowy podmiot reprezentujący, zgodnie z art. 40i ustawy.
5. Jak ministerstwo odnosi się do zarzutów, że ustawa w obecnym kształcie faworyzuje
określone firmy? Czy przeprowadzono analizy dotyczące potencjalnych korzyści dla
wybranych podmiotów?
Przeprowadzona ocena skutków regulacji oraz postulaty zgłoszone przez poszczególnych
interesariuszy i sposób ich rozpatrzenia przez Ministerstwo są publicznie dostępne
i stanowią część druku sejmowego nr 760 (strony 44-538). Interpelacja nie wskazuje
określonych firm, które w ocenie stawiających zarzuty miałyby być faworyzowane, co
istotnie utrudnia ustosunkowanie się do przedstawionego poglądu.
6. Z jakiego powodu proces legislacyjny był prowadzony w sposób chaotyczny,
a ostateczne założenia ustawy zmieniały się wielokrotnie w trakcie prac?
Ministerstwo nie podziela powyższej oceny p. posła.
7. Kto w ministerstwie odpowiada za ten proces legislacyjny i czy zostaną wyciągnięte
konsekwencje wobec osób odpowiedzialnych za chaos oraz zignorowanie uwag
ekspertów i samorządów?
Proces legislacyjny jest prowadzony przez Departament Gospodarki Odpadami.
Nieuwzględnienie postulatów zgłaszanych przez interesariuszy w procesie legislacyjnym nie
stanowi podstawy do wyciągania wobec kogokolwiek nieokreślonych bliżej konsekwencji,
o których mowa w pytaniu.
8. Kiedy, zdaniem ministerstwa, wejdzie w życie poprawiona i w pełni funkcjonalna ustawa
o systemie kaucyjnym?
Zakładany termin wejścia w życie procedowanej ustawy to 1 stycznia 2025 r.
9. Czy ministerstwo planuje kampanię informacyjną skierowaną do obywateli, która
wyjaśni zasady funkcjonowania systemu kaucyjnego? Jeśli tak, kiedy ta kampania
zostanie uruchomiona?
Ministerstwo planuje taką kampanię, zostanie przygotowana po zakończeniu procesu
legislacyjnego.
-- 2 of 3 --
10. Czy ministerstwo przewiduje dodatkowe konsultacje społeczne w celu uwzględnienia
zgłaszanych w mediach oraz przez interesariuszy uwag?
Uwagi zgłoszone przez interesariuszy zostały poddane analizie na stosownym etapie
procesu legislacyjnego. Nie są planowane dodatkowe konsultacje społeczne.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
dw. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM,
-- 3 of 3 --