Interpelacja nr 6404
Interpelacja w sprawie zwiększenia funduszy na wynagrodzenia dla pracowników zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zwiększenia funduszy na wynagrodzenia dla pracowników zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności
Interpelacja nr 6404
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zwiększenia funduszy na wynagrodzenia dla pracowników zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 18-11-2024
Szanowna Pani Ministro!
Na wstępie mojej interpelacji chcę podkreślić, jak ważną rolę w systemie edukacji, zdrowia, pomocy społecznej oraz rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych odgrywają zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Bez ich pracy, ogromna grupa ludzi nie mogłaby egzystować. Tymczasem zadania, które im się powierza, są coraz bardziej czasochłonne. Zmieniające się akty prawne powodują poczucie braku stabilizacji, przysparzają wielu niejasności i zmuszają do bardziej szczegółowej analizy każdej rozpatrywanej sprawy. Powiązanie różnego rodzaju ulg, przywilejów, uprawnień oraz świadczeń finansowych z koniecznością posiadania orzeczenia o niepełnosprawności powoduje znaczny wzrost wpływających wniosków. To wszystko generuje większe koszty i wymaga poświęcenia większej ilości czasu pracy.
W tym wszystkim są pracownicy zespołów, którzy za to samo niskie wynagrodzenie są zmuszani do coraz większego wysiłku. Jest ich szacunkowo ok. 1500-2000 osób. Co ta liczba znaczy wobec 200 tysięcy osób uprawnionych do dodatku motywacyjnego, ponieważ uznano, że pod rządami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, nie mają oni nic wspólnego z zadaniami z zakresu pomocy społecznej.
Należy zaznaczyć, że wiele zespołów funkcjonuje w strukturze powiatowego centrum pomocy rodzinie, a dyrektor tej instytucji jest pracodawcą. Obie instytucje ściśle współpracują. Czym zatem różnią się od swoich koleżanek i kolegów z centrów pomocy rodzinie? W zakresach zespołów są czynności, takie jak współpraca m.in. z ośrodkami pomocy społecznej. Jak sobie wyobrazić pracę socjalną wobec osób schorowanych, po wypadkach bez udziału zespołów i wydania orzeczeń o niepełnosprawności?
Zespoły pracują w ciągłym napięciu z powodu nawału pracy, sposobu, w jaki się ich traktuje: obrażanie, wulgaryzmy, groźby, kłamstwa, agresja - najczęściej słowna. Występują również przypadki używania Policji, gdyż często nie czują się bezpiecznie z powodu petentów. A wszystko to dlatego, że ich główną winą jest wykonywanie obowiązków zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami oraz to, że są w stałym kontakcie z klientami i wszelkim niezadowoleniem, w tym za decyzje i działania innych osób oraz instytucji są obarczani.
A przecież pośród nich pracuje wiele osób niepełnosprawnych (w tym ze stopniem znacznym) oraz rodziców dzieci niepełnosprawnych. Dlatego nie godzą się na wynagrodzenie na poziomie najniższej krajowej lub niewiele wyższe. I nie chodzi tu tylko o dodatek motywacyjny, ale o całościowe rozwiązanie problemu, by zespoły poczuły, że za dobrze wykonywaną pracę w trudnych warunkach są również dobrze wynagradzani. Tymczasem nie im przyznaje się podwyżki i dodatki. Tama pomiędzy poczuciem obowiązku a poczuciem zwątpienia i beznadziejności pęka w tym środowisku od lat.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:
Jakie działania planuje ministerstwo w celu poprawy warunków pracy zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, które aktualnie borykają się z rosnącym obciążeniem pracą i niskimi wynagrodzeniami?
Czy ministerstwo przewiduje zwiększenie funduszy na wynagrodzenia pracowników zespołów orzekających o niepełnosprawności, aby umożliwić im uzyskanie wynagrodzenia adekwatnego do trudności, jakie napotykają w wykonywaniu swoich obowiązków?
W jaki sposób ministerstwo planuje rozwiać niejasności prawne i proceduralne, które towarzyszą obecnym regulacjom dotyczącym orzekania o niepełnosprawności i związanych z tym ulg oraz uprawnień?
Jak ministerstwo zamierza poprawić komfort pracy zespołów orzekających oraz zwiększyć ich bezpieczeństwo, biorąc pod uwagę zgłaszane przypadki agresji i niewłaściwego traktowania przez petentów?
Czy ministerstwo ma w planach przeprowadzenie analiz dotyczących liczby pracowników zespołów orzekających w kontekście rosnących potrzeb osób niepełnosprawnych i ich rodzin?
Czy ministerstwo planuje konsultacje z przedstawicielami zespołów orzekających oraz organizacjami działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych w celu wypracowania kompleksowych rozwiązań dotyczących systemu orzekania o niepełnosprawności?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 6404
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zwiększenia funduszy na wynagrodzenia dla pracowników zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 18-11-2024
Szanowna Pani Ministro!
Na wstępie mojej interpelacji chcę podkreślić, jak ważną rolę w systemie edukacji, zdrowia, pomocy społecznej oraz rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych odgrywają zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Bez ich pracy, ogromna grupa ludzi nie mogłaby egzystować. Tymczasem zadania, które im się powierza, są coraz bardziej czasochłonne. Zmieniające się akty prawne powodują poczucie braku stabilizacji, przysparzają wielu niejasności i zmuszają do bardziej szczegółowej analizy każdej rozpatrywanej sprawy. Powiązanie różnego rodzaju ulg, przywilejów, uprawnień oraz świadczeń finansowych z koniecznością posiadania orzeczenia o niepełnosprawności powoduje znaczny wzrost wpływających wniosków. To wszystko generuje większe koszty i wymaga poświęcenia większej ilości czasu pracy.
W tym wszystkim są pracownicy zespołów, którzy za to samo niskie wynagrodzenie są zmuszani do coraz większego wysiłku. Jest ich szacunkowo ok. 1500-2000 osób. Co ta liczba znaczy wobec 200 tysięcy osób uprawnionych do dodatku motywacyjnego, ponieważ uznano, że pod rządami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, nie mają oni nic wspólnego z zadaniami z zakresu pomocy społecznej.
Należy zaznaczyć, że wiele zespołów funkcjonuje w strukturze powiatowego centrum pomocy rodzinie, a dyrektor tej instytucji jest pracodawcą. Obie instytucje ściśle współpracują. Czym zatem różnią się od swoich koleżanek i kolegów z centrów pomocy rodzinie? W zakresach zespołów są czynności, takie jak współpraca m.in. z ośrodkami pomocy społecznej. Jak sobie wyobrazić pracę socjalną wobec osób schorowanych, po wypadkach bez udziału zespołów i wydania orzeczeń o niepełnosprawności?
Zespoły pracują w ciągłym napięciu z powodu nawału pracy, sposobu, w jaki się ich traktuje: obrażanie, wulgaryzmy, groźby, kłamstwa, agresja - najczęściej słowna. Występują również przypadki używania Policji, gdyż często nie czują się bezpiecznie z powodu petentów. A wszystko to dlatego, że ich główną winą jest wykonywanie obowiązków zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami oraz to, że są w stałym kontakcie z klientami i wszelkim niezadowoleniem, w tym za decyzje i działania innych osób oraz instytucji są obarczani.
A przecież pośród nich pracuje wiele osób niepełnosprawnych (w tym ze stopniem znacznym) oraz rodziców dzieci niepełnosprawnych. Dlatego nie godzą się na wynagrodzenie na poziomie najniższej krajowej lub niewiele wyższe. I nie chodzi tu tylko o dodatek motywacyjny, ale o całościowe rozwiązanie problemu, by zespoły poczuły, że za dobrze wykonywaną pracę w trudnych warunkach są również dobrze wynagradzani. Tymczasem nie im przyznaje się podwyżki i dodatki. Tama pomiędzy poczuciem obowiązku a poczuciem zwątpienia i beznadziejności pęka w tym środowisku od lat.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:
Jakie działania planuje ministerstwo w celu poprawy warunków pracy zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, które aktualnie borykają się z rosnącym obciążeniem pracą i niskimi wynagrodzeniami?
Czy ministerstwo przewiduje zwiększenie funduszy na wynagrodzenia pracowników zespołów orzekających o niepełnosprawności, aby umożliwić im uzyskanie wynagrodzenia adekwatnego do trudności, jakie napotykają w wykonywaniu swoich obowiązków?
W jaki sposób ministerstwo planuje rozwiać niejasności prawne i proceduralne, które towarzyszą obecnym regulacjom dotyczącym orzekania o niepełnosprawności i związanych z tym ulg oraz uprawnień?
Jak ministerstwo zamierza poprawić komfort pracy zespołów orzekających oraz zwiększyć ich bezpieczeństwo, biorąc pod uwagę zgłaszane przypadki agresji i niewłaściwego traktowania przez petentów?
Czy ministerstwo ma w planach przeprowadzenie analiz dotyczących liczby pracowników zespołów orzekających w kontekście rosnących potrzeb osób niepełnosprawnych i ich rodzin?
Czy ministerstwo planuje konsultacje z przedstawicielami zespołów orzekających oraz organizacjami działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych w celu wypracowania kompleksowych rozwiązań dotyczących systemu orzekania o niepełnosprawności?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
16%
Konkretność
84%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.2 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5497 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.674.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6404 Pani Posłanki Małgorzaty Pępek w sprawie w sprawie
zwiększenia funduszy na wynagrodzenia dla pracowników zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Odnośnie do poruszonej w interpelacji kwestii dotyczącej pracowników powiatowych
zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności należy wskazać, że realizują oni zadania
zlecone administracji rządowej z zakresu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44,
ze zm.), na które samorządy otrzymują dotację z budżetu państwa, przeznaczoną także na
koszty obsługi obejmujące między innymi wynagrodzenia pracowników.
Podstawę finansowania działalności zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności,
stanowi art. 6 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z tym przepisem, wydatki
związane z tworzeniem i działalnością zespołów są pokrywane ze środków budżetu państwa.
Wydatki te mogą być również pokrywane ze środków finansowych jednostek samorządu
terytorialnego.
Zaplanowanie środków finansowych na działalność zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności odbywa się corocznie z udziałem Wojewody na podstawie wykazanego
przez zespoły zapotrzebowania i przy uwzględnieniu zaangażowania w realizację zadań
środków własnych poszczególnych samorządów.
Jednocześnie należy podkreślić, że w skali kraju, na 2023 rok, w budżecie państwa (w części
85, w dziale 853, w rozdziale 85321) zaplanowano na działalność zespołów kwotę
w wysokości 211 106 tys. zł, na którą składają się: dotacje i subwencje, świadczenia na rzecz
osób fizycznych, wydatki bieżące jednostek budżetowych. Kwota ta była o 14,68% większa
od tej z 2022 roku (184 084 tys. zł), a także o 5,55% większa od łącznej planowanej
kwoty w 2022 roku (200 010 tys. zł). Kwota zaplanowana w budżecie państwa na 2023 rok,
w przypadku poszczególnych województw, była zazwyczaj dwukrotnie większa od kwoty
zaplanowanej przykładowo na rok 2018, co potwierdza systematyczny wzrost środków na
finansowanie zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, a różnice w kosztach
wydania orzeczeń są spowodowane indywidualnym określaniem tych stawek w każdym
województwie.
W 2024 r. w ustawie budżetowej uwzględniono na działalność zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności (w tym na wydawanie decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia)
kwotę 461 471 tys. zł.
Kwestia wynagradzania osób orzekających w zespołach do spraw orzekania
o niepełnosprawności jest zależna od różnych czynników, m.in. od sposobu wykorzystania
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
przez danego dysponenta środków finansowych przeznaczonych z budżetu państwa
na działalność zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Koszt wydania orzeczenia zależny jest od różnych czynników, począwszy od liczby
wydawanych orzeczeń, wielkości danego zespołu czy liczby zatrudnionych specjalistów, na
usytuowaniu danego zespołu w strukturze danego starostwa czy urzędu wojewódzkiego
i sposobie wykorzystania przez danego dysponenta środków finansowych przeznaczonych
z budżetu państwa na działalność zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności
kończąc. Samo szacowanie jednostkowego kosztu wydania orzeczenia o niepełnosprawności
lub stopniu niepełnosprawności odbywa się w każdym zespole w różny sposób.
Podkreślić należy, iż w ostatnich latach nie nastąpił istotny wzrost liczby wydanych
przez powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności orzeczeń
o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, dlatego też obciążenie pracą
w powiatowych zespołach nie uległo drastycznemu podwyższeniu.
Wydaje się natomiast, że przestrzenią właściwą do dyskusji w zakresie finansowania zadań
realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego mogły być prace nad zaopiniowanym
pozytywnie przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu projektem przyjętej przez Parlament
ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, której celem jest zbudowanie
nowego systemu finansowania zadań realizowanych przez samorządy.
Nie mogę podzielić zdania Pani Posłanki na temat niejasności prawnych i proceduralnych,
rzekomo towarzyszących obecnym regulacjom w przedmiocie orzekania
o niepełnosprawności i związanych z tym ulg oraz uprawnień. Obowiązujące przepisy prawa
w jasny sposób określają zarówno tryb uzyskiwania orzeczeń o niepełnosprawności lub
stopniu niepełnosprawności, jak i świadczeń przyznawanych na ich podstawie.
Odnośnie komfortu pracy pracowników powiatowych zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności należy zauważyć, że zapewnienie pracownikom bezpiecznych
warunków pracy należy do podstawowych obowiązków pracodawcy. Zgodnie z ustawą
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, to
Wojewoda pełni nadzór nad powiatowymi zespołami przy pomocy wojewódzkiego zespołu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.674.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6404 Pani Posłanki Małgorzaty Pępek w sprawie w sprawie
zwiększenia funduszy na wynagrodzenia dla pracowników zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Odnośnie do poruszonej w interpelacji kwestii dotyczącej pracowników powiatowych
zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności należy wskazać, że realizują oni zadania
zlecone administracji rządowej z zakresu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44,
ze zm.), na które samorządy otrzymują dotację z budżetu państwa, przeznaczoną także na
koszty obsługi obejmujące między innymi wynagrodzenia pracowników.
Podstawę finansowania działalności zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności,
stanowi art. 6 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z tym przepisem, wydatki
związane z tworzeniem i działalnością zespołów są pokrywane ze środków budżetu państwa.
Wydatki te mogą być również pokrywane ze środków finansowych jednostek samorządu
terytorialnego.
Zaplanowanie środków finansowych na działalność zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności odbywa się corocznie z udziałem Wojewody na podstawie wykazanego
przez zespoły zapotrzebowania i przy uwzględnieniu zaangażowania w realizację zadań
środków własnych poszczególnych samorządów.
Jednocześnie należy podkreślić, że w skali kraju, na 2023 rok, w budżecie państwa (w części
85, w dziale 853, w rozdziale 85321) zaplanowano na działalność zespołów kwotę
w wysokości 211 106 tys. zł, na którą składają się: dotacje i subwencje, świadczenia na rzecz
osób fizycznych, wydatki bieżące jednostek budżetowych. Kwota ta była o 14,68% większa
od tej z 2022 roku (184 084 tys. zł), a także o 5,55% większa od łącznej planowanej
kwoty w 2022 roku (200 010 tys. zł). Kwota zaplanowana w budżecie państwa na 2023 rok,
w przypadku poszczególnych województw, była zazwyczaj dwukrotnie większa od kwoty
zaplanowanej przykładowo na rok 2018, co potwierdza systematyczny wzrost środków na
finansowanie zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, a różnice w kosztach
wydania orzeczeń są spowodowane indywidualnym określaniem tych stawek w każdym
województwie.
W 2024 r. w ustawie budżetowej uwzględniono na działalność zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności (w tym na wydawanie decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia)
kwotę 461 471 tys. zł.
Kwestia wynagradzania osób orzekających w zespołach do spraw orzekania
o niepełnosprawności jest zależna od różnych czynników, m.in. od sposobu wykorzystania
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
przez danego dysponenta środków finansowych przeznaczonych z budżetu państwa
na działalność zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Koszt wydania orzeczenia zależny jest od różnych czynników, począwszy od liczby
wydawanych orzeczeń, wielkości danego zespołu czy liczby zatrudnionych specjalistów, na
usytuowaniu danego zespołu w strukturze danego starostwa czy urzędu wojewódzkiego
i sposobie wykorzystania przez danego dysponenta środków finansowych przeznaczonych
z budżetu państwa na działalność zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności
kończąc. Samo szacowanie jednostkowego kosztu wydania orzeczenia o niepełnosprawności
lub stopniu niepełnosprawności odbywa się w każdym zespole w różny sposób.
Podkreślić należy, iż w ostatnich latach nie nastąpił istotny wzrost liczby wydanych
przez powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności orzeczeń
o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, dlatego też obciążenie pracą
w powiatowych zespołach nie uległo drastycznemu podwyższeniu.
Wydaje się natomiast, że przestrzenią właściwą do dyskusji w zakresie finansowania zadań
realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego mogły być prace nad zaopiniowanym
pozytywnie przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu projektem przyjętej przez Parlament
ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, której celem jest zbudowanie
nowego systemu finansowania zadań realizowanych przez samorządy.
Nie mogę podzielić zdania Pani Posłanki na temat niejasności prawnych i proceduralnych,
rzekomo towarzyszących obecnym regulacjom w przedmiocie orzekania
o niepełnosprawności i związanych z tym ulg oraz uprawnień. Obowiązujące przepisy prawa
w jasny sposób określają zarówno tryb uzyskiwania orzeczeń o niepełnosprawności lub
stopniu niepełnosprawności, jak i świadczeń przyznawanych na ich podstawie.
Odnośnie komfortu pracy pracowników powiatowych zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności należy zauważyć, że zapewnienie pracownikom bezpiecznych
warunków pracy należy do podstawowych obowiązków pracodawcy. Zgodnie z ustawą
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, to
Wojewoda pełni nadzór nad powiatowymi zespołami przy pomocy wojewódzkiego zespołu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --