Interpelacja nr 6396
Interpelacja w sprawie art. 108 tzw. ustawy emerytalnej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie art. 108 tzw. ustawy emerytalnej
Interpelacja nr 6396
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie art. 108 tzw. ustawy emerytalnej
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 18-11-2024
Szanowna Pani Ministro,
podczas moich spotkań z seniorami często podnoszonym tematem jest sposób przeliczania świadczeń emerytalnych osobom kontynuującym pracę.
Artykuł 108 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2024.0.1631 t.j.) odnosi się do emerytów, którzy mogą złożyć wniosek o przeliczenie emerytury, jeśli po dniu przyznania im świadczenia podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Wniosek, złożony osobiście przez świadczeniobiorcę, powinien zawierać: pesel, podstawowe dane oraz dowód, kto składa wniosek, a ponadto należy wskazać, że dotyczy „ponownego obliczenia świadczenia z uwzględnieniem składek zapisanych na swoim koncie po przyznaniu świadczenia“.
Jak wynika z cytowanych wyżej wyjaśnień (zawartych na stronie internetowej ZUS) do przeliczenia emerytury niezbędne jest jedynie oświadczenie woli, ponieważ wszystkie niezbędne dane są zapisane na indywidualnym koncie ubezpieczonego.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. W jakim celu pracujący emeryt ma corocznie osobiście pojawiać się w placówce ZUS i prosić o przeliczenie należnego świadczenia?
2. Ile w 2023 r. złożono wniosków o przeliczenie świadczeń emerytalnych na podstawie art. 108 cyt. wyżej ustawy?
3. Czy ministerstwo zauważa bezzasadność składania tego typu wniosków oraz czy rozważane jest wprowadzenie corocznego przeliczania emerytur „z urzędu“ na podstawie posiadanych przez ZUS informacji?
Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 6396
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie art. 108 tzw. ustawy emerytalnej
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 18-11-2024
Szanowna Pani Ministro,
podczas moich spotkań z seniorami często podnoszonym tematem jest sposób przeliczania świadczeń emerytalnych osobom kontynuującym pracę.
Artykuł 108 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2024.0.1631 t.j.) odnosi się do emerytów, którzy mogą złożyć wniosek o przeliczenie emerytury, jeśli po dniu przyznania im świadczenia podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Wniosek, złożony osobiście przez świadczeniobiorcę, powinien zawierać: pesel, podstawowe dane oraz dowód, kto składa wniosek, a ponadto należy wskazać, że dotyczy „ponownego obliczenia świadczenia z uwzględnieniem składek zapisanych na swoim koncie po przyznaniu świadczenia“.
Jak wynika z cytowanych wyżej wyjaśnień (zawartych na stronie internetowej ZUS) do przeliczenia emerytury niezbędne jest jedynie oświadczenie woli, ponieważ wszystkie niezbędne dane są zapisane na indywidualnym koncie ubezpieczonego.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. W jakim celu pracujący emeryt ma corocznie osobiście pojawiać się w placówce ZUS i prosić o przeliczenie należnego świadczenia?
2. Ile w 2023 r. złożono wniosków o przeliczenie świadczeń emerytalnych na podstawie art. 108 cyt. wyżej ustawy?
3. Czy ministerstwo zauważa bezzasadność składania tego typu wniosków oraz czy rozważane jest wprowadzenie corocznego przeliczania emerytur „z urzędu“ na podstawie posiadanych przez ZUS informacji?
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5583 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.685.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6396 Panów Posłów Tomasza Nowaka i Krzysztofa
Gadowskiego w sprawie art. 108 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, po uzyskaniu stanowiska Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych w tej sprawie, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Organem wykonującym przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych jest Zakład
Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), który przyznaje i ustala wysokość świadczeń emerytalno-
rentowych w sposób wskazany w ustawie emerytalnej1. Z art. 116 ust. 1 ustawy emerytalnej
wynika, że postępowanie o świadczenia emerytalno-rentowe jest wszczynane na wniosek
zainteresowanego. Jest to jedna z podstawowych, konstrukcyjnych zasad postępowania o
świadczenia emerytalno-rentowe.
Kwestię ponownego ustalenia wysokości emerytury obliczonej w myśl nowych zasad, tj.
z uwzględnieniem zwaloryzowanego kapitału początkowego i składek emerytalnych
zapisanych na koncie ubezpieczonego reguluje art. 108 ustawy emerytalnej. Zgodnie z tym
przepisem, jeżeli po dniu, od którego przyznano emeryturę, emeryt podlegał
ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wysokość świadczenia ulega ponownemu
ustaleniu.
Przeliczenie emerytury polega na zwiększeniu świadczenia o kwotę wynikającą z podzielenia
zwaloryzowanych składek zapisanych na koncie ubezpieczonego po dniu ustalenia prawa
do emerytury przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia, ustalone dla wieku
danego ubezpieczonego w dniu złożenia wniosku o przeliczenie wysokości emerytury.
Kwota emerytury, po jej przeliczeniu w trybie art. 108 ustawy emerytalnej, zależy od:
wielkości zgromadzonych składek, zapisanych na koncie ubezpieczonego po dniu
ustalenia prawa do emerytury do miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym został
złożony wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia,
mechanizmu waloryzacji składek, zapisanych na koncie ubezpieczonego po dniu
ustalenia prawa do emerytury,
średniego dalszego trwania życia, określonego na podstawie komunikatu Prezesa
Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia
kobiet i mężczyzn. Tablice średniego dalszego trwania życia są podstawą
do ponownego ustalenia wysokości emerytury na wnioski zgłoszone od 1 kwietnia
danego roku do 31 marca kolejnego roku.
Wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury, emeryt może zgłosić nie wcześniej
niż po upływie roku kalendarzowego lub po ustaniu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
1 ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.
U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm.), dalej ustawa emerytalna.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Mając na uwadze obowiązujące przepisy, złożenie wniosku inicjuje postępowanie w sprawie
świadczeń emerytalnych. O momencie złożenia wniosku o ponowne przeliczenie wysokości
emerytury decyduje emeryt. Takie rozwiązanie umożliwia osobom, które po przyznaniu
emerytury były aktywne zawodowo, na świadome podjęcie decyzji o dogodnym terminie
złożenia wniosku, uwzględniającej wysokość zgromadzonych składek, mechanizm ich
waloryzacji oraz długość średniego dalszego trwania życia.
Ustawodawca, wprowadzając powyższą regulację, nie narzucił terminu, w którym należy
złożyć wniosek, a jedynie ograniczył częstotliwość jego składania. Przyjęcie takiego
rozwiązania przez ustawodawcę było uzasadnione, gdyż wybranie odpowiedniego terminu
złożenia wniosku o przeliczenie emerytury rzutuje na jej wysokość (opóźnienie terminu
zwiększa kwotę zwaloryzowanych składek, zmniejsza się jednocześnie średnia liczba
miesięcy, określająca dalsze trwanie życia - tym samym, doliczana kwota, stanowiąca iloraz
tych składowych, jest wyższa). Postulowane w interpelacji rozwiązanie nie byłoby więc
korzystne dla wszystkich świadczeniobiorców, w szczególności takich, którzy w sposób
świadomy i celowy wybierają termin na złożenie wniosku, o którym mowa w art. 108 ust. 3
ustawy emerytalnej.
Z tych powodów w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są prowadzone
prace nad zmianami przepisów prawa w zakresie wskazanym w interpelacji Panów posłów.
Ponadto należy wskazać, że złożenie wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury
nie wymaga osobistego stawiennictwa w placówce ZUS. Wniosek ten można bowiem
przesłać elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE)/eZUS
lub za pośrednictwem operatora pocztowego. Osoby, które chcą składać wnioski
elektronicznie, a nie mają jeszcze konta na PUE/eZUS, mogą przy jego założeniu skorzystać
z pomocy pracowników ZUS. Wniosek można również złożyć osobiście podczas wizyty
w dowolnej placówce ZUS na piśmie lub ustnie do protokołu. W przypadku braku możliwości
samodzielnego załatwienia sprawy można skorzystać z pomocy ustanowionego w ZUS
pełnomocnika.
W związku z pytaniem o liczbę złożonych w ZUS w 2023 r. wniosków o przeliczenie
świadczeń emerytalnych na podstawie art. 108 ustawy emerytalnej informuję, że w tej
sprawie zwróciłem się z pytaniem do Prezesa ZUS, który poinformował, że Zakład
Ubezpieczeń Społecznych nie dysponuje danymi w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.685.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6396 Panów Posłów Tomasza Nowaka i Krzysztofa
Gadowskiego w sprawie art. 108 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, po uzyskaniu stanowiska Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych w tej sprawie, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Organem wykonującym przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych jest Zakład
Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), który przyznaje i ustala wysokość świadczeń emerytalno-
rentowych w sposób wskazany w ustawie emerytalnej1. Z art. 116 ust. 1 ustawy emerytalnej
wynika, że postępowanie o świadczenia emerytalno-rentowe jest wszczynane na wniosek
zainteresowanego. Jest to jedna z podstawowych, konstrukcyjnych zasad postępowania o
świadczenia emerytalno-rentowe.
Kwestię ponownego ustalenia wysokości emerytury obliczonej w myśl nowych zasad, tj.
z uwzględnieniem zwaloryzowanego kapitału początkowego i składek emerytalnych
zapisanych na koncie ubezpieczonego reguluje art. 108 ustawy emerytalnej. Zgodnie z tym
przepisem, jeżeli po dniu, od którego przyznano emeryturę, emeryt podlegał
ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wysokość świadczenia ulega ponownemu
ustaleniu.
Przeliczenie emerytury polega na zwiększeniu świadczenia o kwotę wynikającą z podzielenia
zwaloryzowanych składek zapisanych na koncie ubezpieczonego po dniu ustalenia prawa
do emerytury przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia, ustalone dla wieku
danego ubezpieczonego w dniu złożenia wniosku o przeliczenie wysokości emerytury.
Kwota emerytury, po jej przeliczeniu w trybie art. 108 ustawy emerytalnej, zależy od:
wielkości zgromadzonych składek, zapisanych na koncie ubezpieczonego po dniu
ustalenia prawa do emerytury do miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym został
złożony wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia,
mechanizmu waloryzacji składek, zapisanych na koncie ubezpieczonego po dniu
ustalenia prawa do emerytury,
średniego dalszego trwania życia, określonego na podstawie komunikatu Prezesa
Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia
kobiet i mężczyzn. Tablice średniego dalszego trwania życia są podstawą
do ponownego ustalenia wysokości emerytury na wnioski zgłoszone od 1 kwietnia
danego roku do 31 marca kolejnego roku.
Wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury, emeryt może zgłosić nie wcześniej
niż po upływie roku kalendarzowego lub po ustaniu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
1 ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.
U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm.), dalej ustawa emerytalna.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Mając na uwadze obowiązujące przepisy, złożenie wniosku inicjuje postępowanie w sprawie
świadczeń emerytalnych. O momencie złożenia wniosku o ponowne przeliczenie wysokości
emerytury decyduje emeryt. Takie rozwiązanie umożliwia osobom, które po przyznaniu
emerytury były aktywne zawodowo, na świadome podjęcie decyzji o dogodnym terminie
złożenia wniosku, uwzględniającej wysokość zgromadzonych składek, mechanizm ich
waloryzacji oraz długość średniego dalszego trwania życia.
Ustawodawca, wprowadzając powyższą regulację, nie narzucił terminu, w którym należy
złożyć wniosek, a jedynie ograniczył częstotliwość jego składania. Przyjęcie takiego
rozwiązania przez ustawodawcę było uzasadnione, gdyż wybranie odpowiedniego terminu
złożenia wniosku o przeliczenie emerytury rzutuje na jej wysokość (opóźnienie terminu
zwiększa kwotę zwaloryzowanych składek, zmniejsza się jednocześnie średnia liczba
miesięcy, określająca dalsze trwanie życia - tym samym, doliczana kwota, stanowiąca iloraz
tych składowych, jest wyższa). Postulowane w interpelacji rozwiązanie nie byłoby więc
korzystne dla wszystkich świadczeniobiorców, w szczególności takich, którzy w sposób
świadomy i celowy wybierają termin na złożenie wniosku, o którym mowa w art. 108 ust. 3
ustawy emerytalnej.
Z tych powodów w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są prowadzone
prace nad zmianami przepisów prawa w zakresie wskazanym w interpelacji Panów posłów.
Ponadto należy wskazać, że złożenie wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury
nie wymaga osobistego stawiennictwa w placówce ZUS. Wniosek ten można bowiem
przesłać elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE)/eZUS
lub za pośrednictwem operatora pocztowego. Osoby, które chcą składać wnioski
elektronicznie, a nie mają jeszcze konta na PUE/eZUS, mogą przy jego założeniu skorzystać
z pomocy pracowników ZUS. Wniosek można również złożyć osobiście podczas wizyty
w dowolnej placówce ZUS na piśmie lub ustnie do protokołu. W przypadku braku możliwości
samodzielnego załatwienia sprawy można skorzystać z pomocy ustanowionego w ZUS
pełnomocnika.
W związku z pytaniem o liczbę złożonych w ZUS w 2023 r. wniosków o przeliczenie
świadczeń emerytalnych na podstawie art. 108 ustawy emerytalnej informuję, że w tej
sprawie zwróciłem się z pytaniem do Prezesa ZUS, który poinformował, że Zakład
Ubezpieczeń Społecznych nie dysponuje danymi w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --