telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.105.2024.DL
Warszawa, 09 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 6369 złożoną przez Panią Annę Pieczarkę, Posłankę na
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie konieczności podjęcia pilnych działań
profilaktycznych w zakresie spożywania alkoholu, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
informacji.
Przeciwdziałanie uzależnieniom od alkoholu oraz innych substancji psychoaktywnych oraz
poprawa funkcjonowania systemu profilaktyki i leczenia uzależnień, są jednym
z kluczowych obszarów działań Ministerstwa Zdrowia.
Ankietowe badania szkolne na temat używania alkoholu i narkotyków przez młodzież
realizowane w ramach europejskiego programu ESPAD, co cztery lata, począwszy od
1995 r. pozwalają na śledzenie długofalowych trendów w zakresie postaw i zachowań
w obszarze substancji psychoaktywnych. Ostatnie takie badania przeprowadzono w
2019 r. Ich wyniki wskazują na kontynuację trendu spadkowego rozpowszechnienia picia
napojów alkoholowych przez młodzież, który został zapoczątkowany w 2007 r., po
tendencji wzrostowej notowanej w latach 1995-2003. Podobnie działo się z odsetkiem
młodych ludzi doświadczających inicjacji alkoholowej. Wyniki najnowszych badań
dotyczących rozpowszechnienia używania substancji psychoaktywnych przez młodzież
zostaną opublikowane na przełomie 2024 i 2025 r.
Uprzejmie informuję, że do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów
wpisany został projekt ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi (numer w wykazie UD147). Założenia projektu stanowią

-- 1 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
odpowiedź m.in. na zdiagnozowany problem jakim są niepożądane i niebezpieczne praktyki
dotyczące wyglądu opakowań napojów alkoholowych.
Zgodnie z informacjami zamieszczonymi w Wykazie, proponowane rozwiązania w
przedmiotowym zakresie odnoszą się zarówno do kwestii wyglądu opakowania napoju
alkoholowego oraz wyglądu i treści zamieszczanych na nim informacji, jak i do materiału,
z którego może być wykonane opakowanie – w przypadku opakowań o ilości nominalnej do
300 ml. Zaproponowano, aby opakowania te mogły być wykonane wyłącznie ze szkła lub
metalu. Ponadto zaproponowano zmianę w art. 15 ustawy, nakładającą na sprzedawców
lub podających napoje alkoholowe obowiązek odmowy sprzedaży lub podania napojów
alkoholowych osobom, które nie okazały dokumentu potwierdzającego ich wiek. Przy czym
konstrukcja proponowanego przepisu obliguje każdorazowo sprzedawcę lub podającego do
żądania okazania powyższego dokumentu, w przypadku wątpliwości co do ukończenia
przez nabywcę 18. roku życia. Obecnie, w przypadku wątpliwości co do pełnoletności
nabywcy, sprzedający lub podający napoje alkoholowe jest uprawniony do żądania okazania
dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy. Taka konstrukcja powoduje, że sprzedający
napoje alkoholowe osobie niepełnoletniej unikali odpowiedzialności karnej przez
wykazanie, iż nie mieli możliwości rozstrzygnąć wątpliwości co do wieku nabywcy. Projekt
zawiera niezbędne zmiany w zakresie przepisów karnych i przepisy intertemporalne,
wynikające z zaproponowanych zmian przepisów ustawy.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że trwają ustalenia dot. możliwości uzupełnienia ww.
wpisu do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów o postulowane przez
Ministerstwo Zdrowia ważne zmiany przepisów dotyczących m.in. promocji napojów
alkoholowych (uzupełnienie definicji promocji, zakaz promocji piwa, wyłączenie
wydzielonych stoisk z przepisu zwalniającego z zakazu promocji, skutkiem czego ma być
zakaz promocji wszystkich napojów alkoholowych na wydzielonych stoiskach), zaostrzenie
przepisu karnego za nielegalną reklamę i promocję a także zakazu sprzedaży napojów
alkoholowych na odległość, w tym z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej.
Priorytetowy charakter działań w przedmiocie ograniczenia spożycia alkoholu, w tym także
przez dzieci i młodzież, ma swoje odzwierciedlenie w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia
30 marca 2021 r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025 (Dz. U. poz.
642), dalej „NPZ”, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o
zdrowiu publicznym, jak i akcie wykonawczym go poprzedzającym, obejmującym horyzont
czasowy od 2016 r. do 2020 r.
W związku z realizacją NPZ Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU),
jednostka podległa Ministrowi Zdrowia wyspecjalizowana w zakresie profilaktyki i
rozwiązywania problemów związanych z uzależnieniami, ogłasza konkursy na realizację

-- 2 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zadań z zakresu zdrowia publicznego w ww. zakresie, które dofinansowane są ze środków
Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych. Tematyka zadań związana jest m.in. z
prowadzeniem działań informacyjno–edukacyjnych, rozwojem kadr uczestniczących w
realizacji zadań z zakresu przeciwdziałania i leczenia uzależnień, profilaktyką, redukcją
szkód, rehabilitacją i reintegracją społeczną, monitorowaniem sytuacji epidemiologicznej
itp. KCPU realizuje zadania wynikające z NPZ także w zakresie własnej działalności
statutowej.
KCPU opracowało procedurę szkolenia dla sprzedawców napojów alkoholowych
i przygotowuje instruktorów do szkoleń. W Polsce obowiązuje zakaz sprzedaży napojów
alkoholowych osobom do 18 roku życia, dlatego sprzedawcy napojów alkoholowych są
ważną grupą, do której kierowane są działania edukacyjne. Celem szkoleń jest
zmotywowanie sprzedawców do sprawdzania wieku klientów wobec absolutnego braku
pewności co do ich pełnoletności. Poza omówieniem regulacji prawnych elementem
szkoleń są warsztaty uczące asertywnego odmawiania sprzedaży alkoholu oraz radzenia
sobie w trudnych sytuacjach np. agresywny klient. Łącznie przeszkolonych i aktywnych
instruktorów prowadzących szkolenia dla sprzedawców jest ponad 200.
Prowadzenie szkoleń dla sprzedawców jest jednym z zadań samorządów gminnych. W
2022 r. takie szkolenia zorganizowało ponad 600 gmin. Przeszkolono w nich ponad 22 tys.
sprzedawców i jest to wzrost w porównaniu z latami 2020 (450 gmin i blisko 13 tys.
sprzedawców) oraz 2021 (570 gmin i 17 tys.). Szkolenia będą kontynuowane w 2025 r.
KCPU (a wcześniej Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych)
wielokrotnie (ponad 100 razy w ciągu ostatnich kilku lat) zgłaszała do organów ścigania
(policja i prokuratura) zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa prowadzenia
nielegalnej reklamy lub promocji napojów alkoholowych. Podejmowanie interwencji w tej
sprawie jest szczególnie ważne w kontekście wiedzy, że grupą szczególnie podatną na
reklamę alkoholu są osoby młode. Relacja pomiędzy presją marketingową na osoby młode a
poziomem konsumpcji alkoholu oraz ryzykiem rozpoczęcia nałogowego picia jest rzetelnie
udowodniona. Jednakże z uwagi na wątpliwości interpretacyjne tego typu sprawy były
umarzane na etapie postępowania przygotowawczego (najczęściej z uwagi na brak znamion
czynu zabronionego – mimo, że z całokształtu zebranego materiału dowodowego jasno
wynikało, że doszło do popełnienia przestępstwa). Zaledwie kilka spraw trafiało do etapu
postępowania sądowego (i te kończyły się wydaniem wyroku skazującego lub warunkowym
umorzeniem postępowania). W odniesieniu do wprowadzonych zakazów i ograniczeń
dotyczących reklamy napojów alkoholowych, niezwykle istotne pozostaje również ich
egzekwowanie przez organy ścigania i wymiar sprawiedliwości, o co zabiega i co podkreśla
Ministerstwo Zdrowia.

-- 3 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Odnosząc się do kwestii wprowadzenia zakazu sprzedaży piwa bezalkoholowego osobom
niepełnoletnim uprzejmie informuję, że obecnie prace w tym kierunku nie są prowadzone,
jednak na bieżąco analizowane są rozwiązania mające na celu ograniczenie spożycia
alkoholu oraz szkód powodowanych przez jego spożywanie, o potwierdzonej skuteczności,
rekomendowane m.in. przez Światową Organizację Zdrowia, zgodnie z podejściem, że
skuteczna polityka przeciwalkoholowa charakteryzuje się wykorzystaniem narzędzi w
różnych zakresach oddziaływania.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 4 of 4 --