Interpelacja w sprawie działań na rzecz zwiększenia świadczeń publicznej opieki zdrowotnej dla pacjentów zmagających się z chorobą otyłościową
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6347
do ministra zdrowia
w sprawie działań na rzecz zwiększenia świadczeń publicznej opieki zdrowotnej dla pacjentów zmagających się z chorobą otyłościową
Zgłaszający: Stanisław Tomczyszyn
Data wpływu: 16-11-2024
Zielona Góra, 15.11.2024 r.
Na moje ręce został przesłany raport: Choroba otyłościowa – wyzwania społeczne, kliniczne i ekonomiczne, autorstwa firmy farmaceutycznej Eli Lilly Polska sp. z o.o., któremu patronatu udzieliły między innymi Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości oraz Fundacja na Rzecz Leczenia Otyłości.
Choroba otyłościowa przez ostatnie dekady była spychana na drugi plan, aż do momentu, kiedy zaczęła stanowić wyzwanie globalne. Choroba ta będzie coraz większym wyzwaniem finansowym dla publicznego systemu ochrony zdrowia.
Autorzy raportu, opierając się na analizach Najwyższej Izby Kontroli, szacują, że otyłość dotyczy już niemal 10 mln Polaków, a tendencja zachorowalności od przeszło dwudziestu lat jest jedynie rosnąca. Ze względu na duży odsetek powikłań zdrowotnych wynikających z otyłości, ta choroba może stanowić również coraz częściej bezpośrednią przyczynę śmierci Polaków.
Powyższe dane świadczą więc, że zachorowalność na otyłość może mieć również znaczne konsekwencje dla kondycji gospodarczej państwa, wynikające z obniżonej sprawności chorujących, a co za tym idzie – coraz częstszych ich zwolnień lekarskich od pracy.
Sposobem na ograniczenie możliwych skutków finansowych, gospodarczych i społecznych rozwoju choroby otyłościowej wśród Polaków jest przede wszystkim profilaktyka, a w przypadku osób już chorujących, wdrożenie diagnostyki i leczenia we wczesnym stadium choroby.
W związku z tym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje analizami dotyczącymi konsekwencji finansowych rozwoju choroby otyłościowej wśród Polaków dla publicznej służby zdrowia w perspektywie przyszłych lat? Jeżeli tak, to proszę o przedstawienie takich danych.
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w zakresie przeciwdziałania zachorowalności na otyłość wśród Polaków, w tym szczególnie w zakresie profilaktyki skierowanej do dzieci i młodzieży?
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi pracę nad zwiększeniem możliwości publicznej służby zdrowia w zakresie dostępu Polaków do specjalistycznych świadczeń z zakresu bariatrii?
Czy już jest znany termin wdrożenia programów KOS-BMI 30 PLUS oraz KOS-BMI dla dzieci? Jaki jest przewidywany ich łączny koszt i ilu pacjentów będzie mogło z nich skorzystać?
Czy Ministerstwo Zdrowia w przewidywalnym horyzoncie czasowym planuje wprowadzić jako standardowe świadczenie publicznej opieki zdrowotnej model kompleksowej opieki i leczenia choroby otyłościowej realizowanej dotychczas w ramach programu pilotażowego KOS-BAR?
Czy Ministerstwo Zdrowia w przewidywalnym horyzoncie czasowym planuje wprowadzić refundację leków na otyłość? Czy toczą się w tym zakresie rozmowy przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia z firmami farmaceutycznymi produkującymi tę grupę leków?
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (9)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21529 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.31.2024.KM
Warszawa, 04 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6347 w sprawie działań na rzecz zwiększenia świadczeń
publicznej opieki zdrowotnej dla pacjentów zmagających się z chorobą otyłościową,
złożoną przez Pana Posła Stanisława Tomczyszyna, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych wyjaśnień.
Odpowiadając na pytanie w sprawie kosztów choroby otyłościowej, jak i ekonomicznych
korzyści wynikających z wczesnej profilaktyki i leczenia otyłości pragnę poinformować, że
według raportu opublikowanego przez Światową Federację Otyłości (ang. World Obesity
Federation) i RTI International1 w 2019 r. globalne koszty związane z chorobą otyłościową
wyniosły 1,87 bln dolarów, co stanowiło 2,2% światowego PKB. Na tę wartość w 32%
składały się koszty bezpośrednie (w tym w 99% koszty leczenia otyłości i jej powikłań), a w
68% koszty pośrednie m.in. koszty związane z utratą produktywności, absencją chorobową
czy przedwczesnymi zgonami. W 2030 r. koszty nadwagi i otyłości na świecie mają wynosić
około 3 bln dolarów, a w 2060 r. aż 18 bln dolarów. W Polsce w 2019 r. koszty powiązane z
otyłością wynosiły 15,4 mld dolarów, co odpowiadało 2,6% polskiego PKB. Ponad 12,9 mld
dolarów (83%) stanowiły koszty bezpośrednie, w tym prawie 9,8 mld dolarów (ponad 75%)
wynosiły koszty spowodowane przedwczesnymi zgonami. Według szacunków Światowej
Federacji Otyłości i RTI International do 2060 r. koszty związane z otyłością mogą
1 World Obesity Federation, The Economic Impactof Overweight & Obesity in 2020 and 2060, 2nd Edition with
Estimates for 161 Countries
-- 1 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
wzrosnąć w Polsce do ponad 91,4 mld dolarów, co będzie stanowić prawie 4,9% polskiego
PKB2.
Według raportu NFZ3 w 2023 r. kwota refundacji świadczeń związana z leczeniem wśród
dorosłych Polaków chorób związanych z otyłością, tj. cukrzycy typu 2, chorób woreczka
żółciowego, dyslipidemii, bezdechu sennego, zwyrodnienia kolan czy stłuszczenia wątroby,
wynosiła 3,5 mld zł. Dla porównania, w 2014 r. kwota ta wynosiła 1,2 mld zł. Natomiast
wartość sprzedaży leków stosowanych w leczeniu otyłości wrosła dwunastokrotnie w
latach 2019-2023, osiągając w roku 2023 wartość 238,3 mln zł.
Wczesna profilaktyka otyłości może przynieść zatem mierzalne korzyści ekonomiczne,
które wynikają z redukcji kosztów zdrowotnych, wzrostu produktywności oraz
ograniczenia globalnego obciążenia gospodarczego. Światowa Organizacja Zdrowia podaje,
że interwencje prewencyjne, takie jak opodatkowanie słodkich napojów, przynoszą
znaczące korzyści4. Przykładowo, wprowadzenie takiego podatku w Meksyku zmniejszyło
spożycie słodkich napojów o 6,3% w ciągu pierwszego roku, co przyczyniło się do
zmniejszenia liczby przypadków otyłości i przewlekłych chorób z nią związanych5. Według
raportu Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD)6 znaczące korzyści
zdrowotne (w tym redukcję wydatków na opiekę zdrowotną związaną z otyłością) można
osiągnąć poprzez wprowadzanie ogólnokrajowych systemów oceny wartości żywieniowej
produktów spożywczych czy prowadzenie ogólnokrajowych kampanii profilaktycznych
choroby otyłościowej. Wyliczenia OECD wskazują, że w 36 krajach objętych badaniem
takie działania dają średnie oszczędności w wydatkach na opiekę zdrowotną w przedziale
od 0,04 dolara do 0,97 dolara wg parytetu siły nabywczej na mieszkańca rocznie7.
Odnosząc się do kwestii profilaktyki otyłości dzieci i młodzieży, pragnę zwrócić uwagę na
dostępne bilanse zdrowia dzieci i młodzieży. Jednym z celów podstawowej opieki
zdrowotnej jest zapewnienie świadczeniobiorcy edukacji w zakresie odpowiedzialności za
własne zdrowie i kształtowanie świadomości prozdrowotnej. Ważnym elementem tej
odpowiedzialności są działania profilaktyczne, w tym korzystanie z systematycznej,
okresowej oceny stanu zdrowia dzieci i młodzieży w ramach badań bilansowych
prowadzonych przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Bilanse zdrowia to
2 Okunogbe A., et al. Economic impactsofoverweight and obesity: current and future estimates for 161 countries;
https://gh.bmj.com/content/7/9/e009773
3 NFZ ozdrowiu. Otyłość i jej konsekwencje.https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badaniai-dane/zdrowe-
dane/raporty/otylosc
4 World Health Organization. Tackling NCDs: ‘Best buys’ and other recommended interventions for the
prevention and control of noncommunicable diseases. Geneva: World Health Organization, 2017
5 Salgado Hernández, J.C., Ng, S.W. & Colchero, M.A. Changes insugar-sweetened beverage purchases across the
price distributionafter the implementationof a tax in Mexico: a before-and-after analysis. BMC Public Health 23,
265 (2023)
6 OECD Health Policy Studies, The Heavy Burdenof Obesity. The Economicsof Prevention
https://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/the-heavy-burden-ofobesity_67450d67-en
7 Ibidem
-- 2 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wykonywane okresowo u każdego dziecka, kompleksowe przeglądy stanu zdrowia,
połączone z oceną prawidłowości rozwoju. Dzięki systematycznemu wykonywaniu
bilansów zdrowia jest możliwe wczesne wykrycie niepokojących objawów czy
nieprawidłowości rozwoju oraz podjęcie właściwych kroków, zmierzających do poprawy
zdrowia dziecka. Wsparciem dla rodziców dzieci w wieku szkolnym jest pielęgniarka
środowiska nauczania i wychowania albo higienistka szkolna, która zgodnie z ustawą o
opiece zdrowotnej nad uczniami, integruje działania wszystkich osób zaangażowanych w
sprawowanie tej opieki. W ramach współpracy z rodzicami uczniów pielęgniarka albo
higienistka szkolna m.in. przekazuje informacje o terminach i zakresie przysługujących im
świadczeń profilaktycznej opieki zdrowotnej, a także wspiera ich w organizacji korzystania
z takich świadczeń. W ramach współpracy i wymiany informacji między pielęgniarką
szkolną a lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej jest prowadzona karta
profilaktycznego badania ucznia, w której wpisywane są wyniki badań przesiewowych
wykonanych przez pielęgniarkę w szkole, a następnie wyniki badania lekarskiego(bilansu
zdrowia), w szczególności dotyczące wzrastania i rozwoju ucznia, stanu odżywienia,
dojrzewania płciowego, rozwoju psychospołecznego, funkcjonowania układów i narządów,
stwierdzone problemy zdrowotne. W ramach bilansu zdrowia lekarz POZ przeprowadza
m.in. badania przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem oceny rozwoju fizycznego
(pomiary: wzrostu i masy ciała), w tym określenie współczynnika masy ciała (Body Mass
Index - BMI), prowadzi również poradnictwo w zakresie prozdrowotnego stylu życia.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że rozpoczęło się wdrażanie cyfryzacji dokumentacji
medycznej pielęgniarki szkolnej, co usprawni wymianę informacji między
pielęgniarką/higienistką szkolną a lekarzem POZ i rodzicami oraz przyczyni się do lepszego
skoordynowania ich działań.
Niezależnie od powyższego informuję, że poprzez realizację Narodowego Programu
Zdrowia na lata 2021-2025 (NPZ)8 prowadzone są inicjatywy mające na celu edukację
zdrowotną oraz promowanie prozdrowotnego stylu życia. Jednym z celów operacyjnych
NPZ jest profilaktyka nadwagi i otyłości. Programy strategiczne, w które wpisana jest
realizacja działań z zakresu profilaktyki otyłości, obejmują także Narodowy Program
Chorób Układu Krążenia na lata 2022-20329 oraz Narodową Strategię Onkologiczną na
lata 2020-2030 (NSO).
8 Dz. U. z 2021 r. poz. 642
9 M.P. z 2022 r., poz. 1265
-- 3 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
W 2017 r., w ramach NPZ 2016-202010, zostało utworzone Narodowe Centrum Edukacji
Żywieniowej11. Działanie jest kontynuowane w ramach NPZ 2021-2025 i realizowane
przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-Państwowy Instytut Badawczy.
NCEŻ zajmuje się rozpowszechnianiem rzetelnej wiedzy w zakresie żywienia i zdrowego
stylu życia, pozytywnej zmiany postaw i nawyków żywieniowych, co w konsekwencji
przyczynia się do poprawy stanu zdrowia. Portal jest wiarygodnym i łatwo dostępnym
źródłem wiedzy. Każdy zainteresowany poprawą swojego zdrowia i jakości życia ma dostęp
do wyników najnowszych badań, szeregu artykułów edukacyjnych, materiałów wideo i wielu
innych praktycznych narzędzi pomagających w zmianie nawyków na prozdrowotne. Wśród
materiałów, które publikowane są na stronie NCEŻ znaleźć można wiele informacji
poświęconych żywieniu dzieci i młodzieży – skierowanych zarówno do tej grupy odbiorców
jak również do rodziców, nauczycieli oraz realizatorów żywienia zbiorowego. Na szczególną
uwagę zasługują opracowane w ramach NCEŻ bezpłatne e-booki do pobrania ze strony
https://ncez.pzh.gov.pl/e-booki/ w tym m.in.:
Żywienie w przedszkolu w praktyce,
100 jadłospisów dla dzieci i młodzieży w wieku szkolnym,
Obiady szkolne – 60 propozycji zbilansowanych zestawów obiadowych,
Żywienie w przedszkolu w praktyce- propozycja 30 zbilansowanych jadłospisów
przedszkolnych,
Zdrowy dzień przedszkolaka. Jak przedszkolak dba o zdrowie.
W ramach NCEŻ, w 2017 r. zostało uruchomione Centrum Dietetyczne Online (CDO,
https://ncez.pzh.gov.pl/poradnia/). Działanie to wpisuje się zarówno w profilaktykę, jak i
wsparcie żywieniowe w procesie leczenia. Z usług mogą korzystać zarówno osoby zdrowe
w celu profilaktyki chorób zależnych od stylu życia, jak i chore, dla których dieta stanowi
istotny element skutecznego leczenia. Konsultacja dietetyczna może mieć charakter
indywidualny, a także rodzinny. Edukacja żywieniowa całej rodziny to kluczowy element w
procesie zmiany nawyków żywieniowych, szczególnie wśród dzieci z otyłością. Spotkania
mogą mieć charakter jednorazowej porady bądź długofalowej, bezpłatnej opieki.
Ponadto, poprzez realizację NPZ prowadzone są również szkolenia w zakresie promowania
zasad zdrowego żywienia i aktywności fizycznej jako integralnej części zdrowego stylu
życia. Osiągnięcie zadowalającego poziomu wiedzy w powyższym zakresie wśród
uczestników szkoleń, utrwalanie wiedzy zdobytej podczas szkoleń, jak również stosowanie
jej w praktyce to główna idea zadania. Szkolenia skierowane są do grup zawodowych
zaangażowanych w działania na rzecz walki z nadwagą i otyłością: pracodawców,
10 Dz. U. z 2016 r. poz. 1492
11 https://ncez.pzh.gov.pl/
-- 4 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
przemysłu spożywczego, menedżerów zdrowia, osób wykonujących zawody medyczne,
nauczycieli, pracowników ochrony zdrowia, a także pracowników Państwowej Inspekcji
Sanitarnej. Realizatorem zadania jest Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH -
Państwowy Instytut Badawczy.
Dodatkowo, jednym z działań edukacyjnych, opracowanym koncepcyjnie i realizowanym
przez ekspertów NCEŻ, które promuje wiedzę o zasadach zdrowego żywienia wśród dzieci i
młodzieży szkolnej oraz osób odpowiedzialnych za przygotowywanie posiłków dla dzieci w
jednostkach systemu oświaty, są warsztaty edukacyjno-kulinarne.
Edukacja kulinarna to jedna ze skuteczniejszych metod nauki zasad zdrowego żywienia
wśród społeczeństwa, która łączy zarówno wiedzę, jak i praktykę. Takie działania wpisują
się w profilaktykę nadwagi i otyłości oraz innych chorób zależnych od stylu życia.
Kolejnym działaniem edukacyjnym kierowanym do całych rodzin, jest cykliczny konkurs
„Rodzinna Akcja: Zdrowa Rywalizacja”. Ma on na celu promowanie prozdrowotnych
nawyków żywieniowych i aktywności fizycznej wśród wszystkich członków rodziny.
Inicjatywa ta ma zachęcić do zwiększenia świadomości na temat zdrowego stylu życia i jego
wpływu na zdrowie, a w efekcie trwałej zmiany nawyków żywieniowych na zdrowsze.
Ponadto, w zakresie NPZ na lata 2021-2025 Instytut Matki i Dziecka realizuje zadanie:
Monitorowanie, wczesna diagnoza i interwencja w zakresie występowania nadwagi i
otyłości oraz podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi w populacji dzieci. W ramach
zadania został opracowany program „Przybij Piątkę” skierowany do uczniów klas I-III oraz
ich rodziców. Jego nadrzędnym celem jest ograniczenie ryzyka nadwagi, otyłości i
podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi u dzieci w wieku wczesnoszkolnym i poprawa
zachowań zdrowotnych dzieci poprzez zapoznanie z rekomendacjami w zakresie zdrowego
stylu życia.
Odnosząc się do pytania w sprawie prac nad zwiększeniem możliwości publicznej służby
zdrowia w zakresie dostępu Polaków do specjalistycznych świadczeń z zakresu bariatrii,
uprzejmie informuję, że świadczenia z zakresu bariatrii realizowane są zgodnie z lp. 44
załącznika 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego12. Są to następujące
świadczenia gwarantowane z zakresu chirurgicznego leczenia otyłości:
43.71 Częściowe wycięcie żołądka z zespoleniem z jelitem czczym metodą Roux-en
gastric bypass;
43.72 Częściowe wycięcie żołądka z zespoleniem z jelitem czczym metodą Mini gastric
bypass;
12 (Dz.U. z 2023 r., poz. 870, z późn. zm.
-- 5 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
43.82 Rękawowa resekcja żołądka (sleeve gastrectomy);
44.95 Laparoskopowa operacja ograniczająca objętość żołądka;
44.96 Operacja powtórna zabiegu ograniczającego objętość żołądka, laparoskopowa.
Ponadto należy wskazać, że kierując się chęcią poprawy jakości i efektywności leczenia
pacjentów wprowadzono na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 sierpnia
2021 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki specjalistycznej
nad świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości olbrzymiej KOS-BAR13 program
pilotażowy KOS-BAR. Program funkcjonuje od 2021 r., a jego realizacja została
przedłużona do dnia 30 czerwca 2026 r.
Proponowany model koordynowanej i kompleksowej opieki nad pacjentami z otyłością
olbrzymią zakłada prowadzenie procesu diagnostyczno-terapeutycznego w ośrodkach
mających doświadczenie w chirurgii bariatrycznej i metabolicznej przez wielodyscyplinarny
zespół i obejmuje cztery moduły:
Moduł I– diagnostyka, postępowanie przed operacyjne,
Moduł II–leczenie zabiegowe,
Moduł III–rehabilitacja lecznicza przed - i pooperacyjna,
Moduł IV – Bariatryczna opieka specjalistyczna– monitorowanie.
Liczba świadczeniobiorców, którym zostały udzielone świadczenia w pilotażu KOS-BAR w
latach 2021-2024 r. (do lipca 2024 r.).
Liczba świadczeniobiorców leczonych w
pilotażu
Wartość rozliczonych świadczeń (zł)
6174 108 756 823
Łączna wartość sfinansowanych świadczeń wyniosła 113 655 424 zł:
w zakresie 18.4500.001.02 Świadczenia opieki zdrowotnej - program pilotażowy KOS-
BAR - 108 756 823 zł,
w zakresie 18.4500.001.03 Ryczałt KOS-BAR za koordynację – 4 881 195 zł,
w zakresie 18.4500.002.02 Dodatek za osiągnięte efekty leczenia 1- 1 054 zł,
w zakresie 18.4500.003.02 Dodatek za osiągnięte efekty leczenia 2 – 16 352 zł.
W programie KOS-BAR skupiono się na kompleksowości, koordynacji, które niewątpliwie
stanowią korzyści dla pacjenta w postaci oczekiwanego efektu programu pilotażowego,
którym jest poprawa stanu zdrowia świadczeniobiorców jak np. szybszy powrót do
aktywności zawodowej, niższa skala występowania powikłań, skrócenie czasu
13 Dz.U. z 2023 r. poz. 1858
-- 6 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
hospitalizacji, a także zmniejszenie kosztów leczenia wynikających z otyłości ponoszonych
przez państwo, pacjentów i ich rodziny.
W tym miejscu pragnę zaznaczyć, że w rozporządzeniu wskazano, że Prezes Narodowego
Funduszu Zdrowia, we współpracy z ośrodkami koordynującymi, sporządza raport:
1) częściowy, zawierający analizę i ocenę realizacji programu pilotażowego z 4-letniego
okresu realizacji programu pilotażowego, i przekazuje go ministrowi właściwemu do spraw
zdrowia w terminie do dnia 31 grudnia 2025 r.;
2) końcowy, zawierający analizę i ocenę realizacji programu pilotażowego, i przekazuje go
ministrowi właściwemu do spraw zdrowia nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia
przekazania temu ministrowi sprawozdania końcowego z realizacji programu pilotażowego.
Jak wynika z powyższego, po dokonaniu śródewaluacji zawierającej analizę i ocenę
programu przez NFZ, będzie można rozpocząć prace analityczne mające na celu podjęcie
decyzji w zakresie dalszego funkcjonowania programu w systemie ochrony zdrowia.
Odpowiadając na pytanie w sprawie programu KOS-BMI 30 PLUS oraz KOS-BMI dla dzieci,
uprzejmie wyjaśniam, że kierownictwo Ministerstwa Zdrowia, po dogłębnej analizie,
podjęło decyzję o dyskontynuacji prac nad projektem rozporządzenia Ministra Zdrowia w
sprawie programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki specjalistycznej nad
świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości KOS-BMI 30 PLUS oraz projektem
rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie programu pilotażowego w zakresie
kompleksowej opieki nad świadczeniobiorcami, u których stwierdzono występowanie
otyłości lub wysokie ryzyko jej rozwoju KOS-BMI Dzieci. W tym miejscu pragnę zwrócić
uwagę, że uchwałą nr 26/2024 z dnia 15 listopada 2024 r. Rady do spraw Zdrowia
Publicznego powołany został Zespół do spraw przeciwdziałania otyłości. Uchwała
dostępna jest na stronie Ministerstwa Zdrowia pod adresem:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/rada-do-spraw-zdrowia-publicznego. Zgodnie z uchwałą,
do Zadań Zespołu należą:
- przeprowadzenie analizy systemu ochrony zdrowia w zakresie przeciwdziałania otyłości,
- wypracowanie propozycji rozwiązań w zakresie zmniejszenia liczby osób z chorobą
otyłościową w Polsce,
- wypracowanie propozycji rozwiązań w odpowiedzi na problemy osób z chorobą
otyłościową w Polsce.
Pierwsze posiedzenie Zespołu odbyło się w dniu 27 listopada 2024 r.
Odpowiadając na pytanie w sprawie rozszerzenia finansowania farmakoterapii dla
pacjentów z chorobą otyłościową, pragnę zwrócić uwagę, iż zgodnie z obwieszczeniem
Ministra Zdrowia z dnia 18 września 2024 r. w sprawie wykazu refundowanych leków,
-- 7 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych, na wykazie tym nie znajduje się żaden lek, dla którego wskazaniem
refundacyjnym bądź zarejestrowanym do stosowania (ujętym w Charakterystyce Produktu
Leczniczego) byłoby leczenie choroby otyłościowej.
W Rejestrze produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej znajdują się leki, dla których zarejestrowanym wskazaniem jest
stosowanie w celu kontroli masy ciała, np. lek Mounjaro (tirzepatyd) lub Saxenda
(liraglutyd).
W kwestii objęcia refundacją leków we wskazaniu dotyczącym leczenia otyłości, należy
wskazać, że procedura obejmowania refundacją uruchamiana jest wyłącznie poprzez
złożenie odpowiedniego wniosku przez podmiot odpowiedzialny. Do Ministerstwa Zdrowia
nie wpłynął i nie jest procedowany żaden wniosek o objęcie refundacją i ustalenie ceny
zbytu netto dla produktu leczniczego wskazanego dostosowania w leczeniu choroby
otyłościowej.
Na podstawie art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych14 po
zasięgnięciu opinii Rady Przejrzystości, Konsultantów Krajowych oraz Rzecznika Praw
Pacjenta, Minister Zdrowia z końcem maja 2022 r. opublikował drugą listę technologii
lekowych o wysokim poziomie innowacyjności (TLI) na podstawie wykazu technologii
lekowych o wysokim poziomie innowacyjności przygotowanego przez Agencję Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji.
Na liście tej znalazł się lek Imcivree (setmelanotyd),oceniany we wskazaniu
otyłość i
kontrola uczucia głodu towarzyszącego potwierdzonemu w badaniach genetycznych
związanemu z bialleliczną utratą funkcji niedoborowi roopiomelanokortyny (POMC), w tym
PCSK1, lub receptora leptyny (LEPR) u osób dorosłych i dzieci w wieku od 6 lat.
Aby wyjść naprzeciw potrzebom pacjentów, dla produktów leczniczych ujętych na liście TLI
wprowadzono ekstraordynaryjny tryb procedowania wniosków. Dzięki temu podmioty
odpowiedzialne mogą skorzystać z uproszczonej, 60-dniowej ścieżki refundacyjnej, nie
ponosząc przy tym znacznych kosztów związanych z opracowaniem kompletu analiz HTA i
przygotowaniem analizy weryfikacyjnej przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji. Niestety, często firmy farmaceutyczne nie są zainteresowane przedłożeniem
odpowiedniego wniosku lub niektóre z takich wniosków pojawiają się dopiero po 6, a nawet
12 miesiącach od publikacji listy TLI.
14 Dz.U. z 2024 r. poz. 930
-- 8 of 9 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
Powodem takiego zjawiska jest przede wszystkim indywidualna strategia centrali
konkretnych firm farmaceutycznych w stosunku do własnego portfolio w zakresie
produktów jakie mają być wprowadzone do systemowej refundacji w Polsce. Pomimo
preferencyjnej ścieżki obejmowania refundacją leków znajdujących się na wykazach TLI, dla
leku Imcivree nie został złożony wniosek o objęcie refundacją i ustalenie ceny zbytu netto.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 9 of 9 --