Interpelacja w sprawie postulatów zawartych w petycji obywatelskiej dotyczącej transportu publicznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6344
do ministra infrastruktury
w sprawie postulatów zawartych w petycji obywatelskiej dotyczącej transportu publicznego
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 16-11-2024
Zwracam się z interpelacją dotyczącą petycji obywatelskiej „5 razy tak dla transportu publicznego” złożonej do Ministerstwa Infrastruktury przez Inicjatywę obywatelską Polska-Słowacja-autobusy. Petycja porusza problem wykluczenia komunikacyjnego oraz przedstawia konkretne propozycje działań, które mogłyby przyczynić się do poprawy dostępności i jakości transportu publicznego w Polsce.
Przedstawione w petycji postulaty są zróżnicowane i obejmują kwestie zarówno krótko-, jak i długoterminowe, w tym:
Ujednolicenie ulg ustawowych w transporcie publicznym – uproszczenie i ujednolicenie ulg dla różnych środków transportu (kolejowego, autobusowego, wodnego), co miałoby ułatwić korzystanie z transportu publicznego.
Stworzenie jednolitej bazy przystanków i uniwersalnej wyszukiwarki połączeń komunikacyjnych – na wzór słowackiego systemu www.cp.sk, pozwalającej na łatwe planowanie podróży.
Zainspirowanie się austriackimi i słowackimi rozwiązaniami w zakresie integracji transportu publicznego – w szczególności unifikacją taryf, rozkładów jazdy i przesiadek.
Kształcenie kadr dla transportu publicznego – wprowadzenie nowych programów edukacyjnych, aby przygotować specjalistów do zarządzania i marketingu transportu publicznego.
Transparentna ścieżka kariery w transporcie publicznym – stworzenie systemu dopłat i zachęt do pracy w sektorze transportu publicznego, zwłaszcza w zakresie marketingu i obsługi pasażerów.
Petycja wskazuje także na potrzebę poprawy transgranicznego transportu kolejowego między Polską a Słowacją, w tym brak całorocznych połączeń do Popradu i Koszyc, mimo dużego zapotrzebowania ze strony pasażerów.
W związku z powyższym, zwracam się z pytaniami:
Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje wdrożenie któregokolwiek z postulatów zawartych w petycji „5 razy tak dla transportu publicznego”? Jeśli tak, jakie działania są planowane w najbliższej perspektywie czasowej?
Na jakim etapie znajduje się rozpatrywanie tej petycji? Jakie wnioski dotychczas zostały wyciągnięte?
Jak ministerstwo ocenia słowackie i austriackie doświadczenia w zarządzaniu transportem publicznym i czy planowane jest wykorzystanie tych wzorców w Polsce?
Kiedy można oczekiwać konkretnych decyzji w sprawie:
ujednolicenia ulg w transporcie publicznym,
stworzenia jednolitej bazy przystanków i uniwersalnej wyszukiwarki połączeń komunikacyjnych na wzór słowackiego www.cp.sk?
Czy ministerstwo planuje podjąć kroki w celu uruchomienia całorocznych połączeń kolejowych z Polski do Popradu i Koszyc, a także wprowadzenia ich do horyzontalnego rozkładu jazdy CPK?
Jakie działania ministerstwo podejmuje w celu ograniczenia wykluczenia komunikacyjnego w mniejszych miejscowościach i na obszarach wiejskich?
Problematyka wykluczenia komunikacyjnego jest jednym z kluczowych wyzwań społecznych i gospodarczych, z którym musimy się zmierzyć. Liczę na szczegółowe odpowiedzi oraz informację, które postulaty ministerstwo uważa za warte realizacji w najbliższym czasie.
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11975 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.26.2024
Warszawa, 06 grudnia 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 6344 Pana Dariusza Mateckiego, Posła na Sejm RP
w sprawie postulatów zawartych w petycji obywatelskiej dotyczącej transportu
publicznego, przedstawiam poniżej następujące informacje.
Ad 1 i 2. Uprzejmie informuję, że 2 września 2024 r. do Ministerstwa Infrastruktury
wpłynęła petycja pn. „Pięć razy tak dla transportu publicznego”, natomiast w dniu 24
października 2024 r. odpowiedź na petycję została przekazana do Zainteresowanego.
Z propozycji zawartych w przedmiotowej petycji, w opinii resortu infrastruktury, jako
warte wdrożenia do przepisów krajowych są rozwiązania przewidujące stworzenie
jednolitej bazy przystanków wraz z obowiązkiem dostarczania danych w formie
elektronicznej oraz ustanowienie integratorów transportu publicznego, np. na poziomie
regionalnym.
Jednocześnie w resorcie infrastruktury został powołany Zespół Ekspercki do spraw
przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu, któremu mam zaszczyt przewodniczyć.
Zadaniem Zespołu jest wypracowanie i przygotowanie regulacji prawnych, które będą
odpowiedzią na aktualne oczekiwania wszystkich podmiotów uczestniczących w rynku
drogowego transportu publicznego, w tym przede wszystkim pasażerów. Do prac Zespołu,
oprócz pracowników Ministerstwa, zaproszeni zostali przedstawiciele świata nauki,
branży przewoźników drogowych oraz reprezentanci korporacji samorządowych.
Pierwsze posiedzenie Zespołu odbyło się w dniu 30 października 2024 r. Kolejne spotkanie
Zespołu zostało zaplanowane na 4 grudnia br.
W wyniku prac powołanego Zespołu planowane jest przygotowanie rozwiązań
legislacyjnych nowelizujących przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym
transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 2778) oraz ustawy z dnia 16 maja 2019 r.
o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 402), jak i innych aktów prawnych odnoszących się do publicznego
transportu zbiorowego.
-- 1 of 5 --
2
Rozważane jest objęcie zakresem ww. nowelizacji m.in. utworzenie kompletnego
elektronicznego systemu przewozów pasażerskich, w ramach którego pasażerowie będą
mieli dostęp do mapy i wyszukiwarki połączeń autobusowych i kolejowych w całym kraju.
Ponadto, planuje się, że przedmiotowa nowelizacja może objąć także:
1) wprowadzenie regionalnego integratora przewozów pasażerskich, aby tworzył
przemyślaną i odpowiadającą potrzebom pasażerów sieć połączeń na danym
obszarze. System ten powinien opierać się na integracji transportu autobusowego
i kolejowego;
2) wprowadzenie minimalnych standardów częstotliwości realizowania przewozów
w publicznym transporcie zbiorowym, w tym przewozów o charakterze
użyteczności publicznej dofinansowanych ze środków Funduszu rozwoju
przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej;
3) określenie minimalnych standardów jakości taboru, którym realizowane są
przewozy o charakterze użyteczności publicznej;
4) wzmocnienie kontroli wydatkowania środków Funduszu rozwoju przewozów
autobusowych o charakterze użyteczności publicznej.
Podkreślenia wymaga jednak, że ostateczny kształt wskazanej nowelizacji zostanie
określony w przygotowanym przez Ministerstwo Infrastruktury projekcie ustawy, będącej
efektem prac Zespołu Eksperckiego do spraw przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu. Przedstawienia propozycji rozwiązań w tym zakresie należy
spodziewać się w I kwartale 2025 r.
Ad 3. Należy wskazać, że niezależnie od złożonej petycji pn. „5 razy tak dla transportu
publicznego”, na potrzeby prowadzonej w resorcie infrastruktury rewizji funkcjonowania
publicznego transportu zbiorowego, w sierpniu br. Ministerstwo Infrastruktury wystąpiło
do państw członkowskich Unii Europejskiej z prośbą o przekazanie informacji dotyczących
przyjętych rozwiązań mających na celu likwidację wykluczenia komunikacyjnego w tych
krajach. Do dnia 18 października 2024 r. odpowiedzi na ww. pytanie przekazało 7 państw
członkowskich UE (Austria, Czechy, Dania, Estonia, Niemcy, Słowacja oraz Szwecja). W tym
zakresie przykłady austriackich i słowackich rozwiązań oraz doświadczeń w zarządzaniu
autobusowym transportem regionalnym wydają się być interesujące. Należy jednak
dokonać analizy i oceny, które rozwiązania sprawdziłyby się i są możliwe do wdrożenia
w Polsce. Dobrą okazją do przeprowadzenia takiej analizy będą prace Zespołu
Eksperckiego do spraw przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu.
Ad 4.1. Odnosząc się do pytania w kwestii ujednolicenia ulg w transporcie kolejowym,
drogowym i morskim, uprzejmie informuję, że obecnie realizowane są prace koncepcyjne
związane z pozyskiwaniem od przewoźników drogowych oraz operatorów (w zakresie
przewozów kolejowych) oraz marszałków województw (w zakresie przewozów
autobusowych) informacji odnośnie liczby sprzedanych biletów z ulgą ustawową
i wynikających z tego tytułu należnej kwoty rekompensaty w podziale na poszczególne
grupy uprawnionych. Ministerstwo Infrastruktury pracuje również nad analizą
postulatów, które dotychczas wpłynęły do resortu w przedmiotowym zakresie, jak też
-- 2 of 5 --
3
przygotowywaniem wstępnej propozycji możliwego docelowego kształtu obowiązującego
w Polsce systemu ulg przejazdowych.
Zmiany te będą dotyczyć systemu ulg ustawowych w przewozach drogowych i kolejowych
– z wyłączeniem komunikacji miejskiej, dla której zarówno organizatorem jak i płatnikiem
są poszczególne jednostki samorządu terytorialnego. Podmioty te samodzielnie, każdy we
własnym zakresie, określają beneficjentów, zakres i wymiar ulg, dlatego też nie wydaje się
zasadne ingerowanie na poziomie centralnym w uprawnienia samorządów do
regulowania i organizacji lokalnego publicznego transportu zbiorowego.
Odnosząc się do przewidywanej daty wprowadzenia nowych przepisów w tym zakresie,
należy zauważyć, że będzie to proces skomplikowany i wynikający z konieczności
przeprowadzenia szerokich konsultacji społecznych i uzgodnień ze wszystkimi
zainteresowanymi podmiotami i organami. Po stronie administracji będzie to wymagało
analizy potrzeb i liczebności grup pasażerów objętych wsparciem, dopracowania
mechanizmu sprawozdawczości, rozliczeń i weryfikacji udzielonych ulg przejazdowych.
Po stronie przewoźników, operatorów przewozów i organizatorów tych przewozów
będzie to natomiast wymagało dostosowania nie tylko systemów i kanałów sprzedaży
biletów, ale przede wszystkim oferty przewozowej i cenowej w oparciu o przewidywane
zmiany preferencji pasażerów wynikające z reformy systemu ulg oraz innego wolumenu
przychodów będącego konsekwencją sprzedaży biletów objętych nowym systemem ulg.
Ad 4.2. Ministerstwo Infrastruktury przygotowuje rozwiązania wdrażające postanowienia
rozporządzenia MMTIS (rozporządzenie 2017/1926(KE) z dnia 31 maja 2017 r.
uzupełniające dyrektywę ITS 2010/40/UE w odniesieniu do świadczenia ogólnounijnych
usług w zakresie informacji o podróżach multimodalnych znowelizowane
rozporządzeniem 2024/460).
Wkrótce powinny też rozpocząć się prace związane z implementacją dyrektywy ITS
(dyrektywa 2010/40/UE z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie ram wdrażania inteligentnych
systemów transportowych w obszarze transportu drogowego oraz interfejsów z innymi
rodzajami transportu znowelizowana dyrektywą 2023/2661/UE).
Jednym z przygotowywanych przez Ministerstwo rozwiązań mających na celu ułatwienie
dostępu do danych o rozkładach jazdy jest utworzenie w pełni funkcjonalnego Krajowego
Punktu Dostępu do danych o podróżach multimodalnych (KPD MMTIS).
Punkt ten będzie mógł spełniać rolę ogólnokrajowego systemu udostępniania danych
o rozkładach jazdy wszystkich przewoźników działających na terenie naszego kraju.
W połączeniu z planowanymi efektami implementacji dyrektywy ITS ustanawiającej ramy
cyfryzacji i dostępności danych dotyczących m.in. publicznego transportu zbiorowego,
narzędzie to zapewni kompletność i ustandaryzowanie danych, co z kolei umożliwi ich
interoperacyjność i wymianę transgraniczną.
Ad 5. Informuję, że obecnie trwają konsultacje projektu pn. Horyzontalny Rozkład Jazdy
(opracowywanego przez Ministerstwo Infrastruktury we współpracy z CPK Sp. z o.o., PKP
PLK S.A. oraz CUPT, pod nadzorem Urzędu Transportu Kolejowego) m.in. w wymiarze
-- 3 of 5 --
4
międzynarodowym, które mają doprowadzić do uzgodnienia docelowego układu
połączeń na stykach z państwami sąsiednimi, w tym Republiką Słowacką.
Zaznaczam, że kwestia połączenia Kraków – Koszyce z wykorzystaniem nowej linii Podłęże
– Piekiełko jest analizowana, niemniej zależy również od poprawy stanu infrastruktury po
stronie Słowackiej, jak również uzgodnienia modelu organizacji i finansowania pociągów.
W stosunku do ciągu Muszyna – Koszyce, korytarz przez Ostrawę i Bohumin zapewnia
połączenia międzynarodowe z Austrią, Słowacją, Węgrami oraz Czechami. Ponadto, na
całym odcinku prowadzi liniami magistralnymi, zapewniającymi obecnie bądź
w niedalekiej przyszłości osiągnięcie konkurencyjnych czasów przejazdu względem
transportu drogowego. Jest to zasadnicza przyczyna wyższego priorytetu tego kierunku.
Jednocześnie informuję, że pasażerowie podróżujący między Polską a Słowacją mogą
korzystać z bezpośrednich pociągów PKP Intercity do stolicy Słowacji, Bratysławy (pociągi
IC „Chopin” i IC „Batory”). Pociągi te uruchamiane są na zlecenie ministra właściwego do
spraw transportu na podstawie umowy o świadczenie usług publicznych zawartej z PKP
Intercity SA. Aktualne połączenia miedzy Polską a Słowacją realizowane są przez przejście
graniczne w Zebrzydowicach i Chałupkach, co zapewnia najkrótszą podróż dla pasażerów.
Ad 6. Należy wskazać, że resort infrastruktury dostrzega uciążliwości związane
z utrudnionym dostępem do publicznego transportu zbiorowego na obszarze Polski,
zwłaszcza na terenach oddalonych od dużych aglomeracji miejskich oraz obszarach
wiejskich.
W celu wsparcia organizatorów publicznego transportu zbiorowego w realizacji ich zadań
w zakresie organizacji przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
w ramach publicznego transportu zbiorowego, na mocy ustawy z dnia 16 maja 2019 r.
o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej,
został utworzony Fundusz rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności
publicznej.
Fundusz funkcjonuje od 18 lipca 2019 r. i jest narzędziem wsparcia finansowego jednostek
samorządu terytorialnego w organizacji publicznego transportu zbiorowego. Środki
Funduszu przeznaczone są na dofinansowanie realizacji zadań własnych organizatorów
w zakresie przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej poprzez
dopłatę do kwoty deficytu pojedynczej linii komunikacyjnej w przewozach autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej wynoszącą maksymalnie 3,00 zł
do 1 wozokilometra.
Warunkiem uzyskania dopłaty, zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o Funduszu, jest
sfinansowanie ze środków własnych organizatorów części ceny usługi w wysokości nie
mniejszej niż 10% oraz zawarcie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego
transportu zbiorowego.
Należy wskazać, że zmniejszenie poziomu wykluczenia komunikacyjnego jest jednym
z priorytetowych działań resortu infrastruktury, dlatego też prace wspomnianego Zespołu
Eksperckiego do spraw przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu, będą skupiały się
na dokonaniu oczekiwanych zmian w zakresie funkcjonowania publicznego transportu
-- 4 of 5 --
5
zbiorowego w Polsce, co w konsekwencji przyczyni się do zwiększenia dostępności
mieszkańców do transportu publicznego jak i skuteczniejszego wykorzystania środków
z Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 5 of 5 --