Interpelacja w sprawie nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług w kontekście zmian w opodatkowaniu monet bulionowych i kolekcjonerskich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 6342
do ministra finansów
w sprawie nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług w kontekście zmian w opodatkowaniu monet bulionowych i kolekcjonerskich
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 16-11-2024
Zwracam się z interpelacją dotyczącą rządowego projektu nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (UC56). W tej sprawie zwrócił się do mnie obywatel, który wskazał na potencjalnie niekorzystne skutki projektowanych zmian dla polskiego rynku monet bulionowych i kolekcjonerskich oraz dla inwestorów indywidualnych.
Zgodnie z projektem, proponuje się ograniczenie możliwości stosowania procedury VAT-marża względem importowanych monet bulionowych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków, które przy imporcie objęte były obniżoną stawką VAT (8%). W praktyce oznacza to konieczność naliczania pełnej stawki VAT (23%) od całej ceny transakcji. Dotychczasowy mechanizm VAT-marża pozwalał naliczać podatek jedynie od różnicy między ceną zakupu a sprzedaży, co stanowiło rozwiązanie korzystne dla rynku.
Stanowisko Związku Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP)
Związek Przedsiębiorców i Pracodawców zwraca uwagę, że omawiana zmiana:
Uderzy w rynek monet kolekcjonerskich i inwestycyjnych, który zyskuje na popularności wśród Polaków – według badania z 2023 roku, kruszce stanowią element portfela inwestycyjnego dla 46% osób inwestujących.
Stanowi przykład tzw. goldplatingu, czyli wyjścia poza minimalne wymogi unijnej dyrektywy VAT i wprowadzenia bardziej restrykcyjnych przepisów, co do zasady jest praktyką niepożądaną.
Zwiększy koszty transakcyjne, co może zniechęcić do inwestycji w Polsce, a w efekcie doprowadzić do przeniesienia transakcji na rynki zagraniczne lub do szarej strefy. Przykład Niemiec pokazuje, że po podobnych zmianach w 2023 roku poziom inwestycji rzeczowych, w tym w srebrne monety, spadł o 73%.
Znaczenie zmian dla rynku i inwestorów indywidualnych
Wprowadzenie pełnej stawki VAT na monety bulionowe wykonane ze srebra i platyny oraz monety kolekcjonerskie negatywnie wpłynie na opłacalność tych inwestycji. Dla wielu osób kruszce są jedną z metod ochrony oszczędności przed inflacją, szczególnie w czasie niepewności gospodarczej.
Jak wynika z raportu Grupy Assay z 2022 roku, choć obecnie jedynie 22% Polaków oszczędza, a zaledwie 38% z nich inwestuje, zainteresowanie inwestycjami sukcesywnie rośnie. Dalsze utrudnienia w dostępie do opłacalnych narzędzi inwestycyjnych mogą zahamować ten pozytywny trend.
Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło szczegółowe analizy skutków gospodarczych, jakie wprowadzenie pełnej stawki VAT na monety bulionowe i kolekcjonerskie może wywołać na polskim rynku?
Czy rozważano możliwość utrzymania mechanizmu VAT-marża dla tego rodzaju walorów, w zgodzie z dyrektywą VAT, która pozostawia państwom członkowskim swobodę regulacyjną?
Jakie działania ministerstwo zamierza podjąć, aby zapobiec odpływowi inwestorów na zagraniczne rynki oraz ryzyku wzrostu transakcji w szarej strefie?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie modyfikacji projektu ustawy, które pozwoliłyby na zachowanie konkurencyjności polskiego rynku w obrocie monetami bulionowymi i kolekcjonerskimi?
Z uwagi na wzrastające zainteresowanie inwestowaniem w metale szlachetne oraz ich znaczenie jako narzędzia ochrony kapitału, uprzejmie proszę o odpowiedź na powyższe pytania oraz rozważenie potencjalnych zmian w projekcie ustawy, które uwzględniałyby interesy polskich inwestorów i przedsiębiorców.
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6491 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 4 grudnia 2024 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 6342
Znak sprawy: PT2.054.3.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z otrzymaną interpelacją nr 6342 pana posła Dariusza Mateckiego
w sprawie nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług w kontekście zmian
w opodatkowaniu monet bulionowych i kolekcjonerskich, odpowiadając na pytania
zadane w tej interpelacji, uprzejmie informuję:
Dyrektywa Rady (UE) 2022/542 z dnia 5 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany
dyrektyw 2006/112/WE i (UE) 2020/285 w zakresie stawek podatku od wartości
dodanej, zwanej dalej „dyrektywą 2022/542”, została ogłoszona 6 kwietnia 2022 r.
Przyjęcie tej dyrektywy w 2022 r. nastąpiło za pełną aprobatą polskiego Ministra
Finansów.
Dyrektywa wprowadziła m.in. zmiany w zakresie procedury marży dotyczącej dzieł
sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków (art. 1 pkt 20 dyrektywy
2022/542).
Z brzmienia tego przepisu wynika, że o ile nie zastosowano stawki obniżonej do
dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków dostarczonych podatnikowi
– pośrednikowi lub zaimportowanych przez podatnika – pośrednika, państwa
członkowskie przyznają podatnikom-pośrednikom prawo wyboru stosowania
procedury marży w odniesieniu do następujących transakcji:
1) dostaw dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków osobiście
zaimportowanych przez podatnika - pośrednika;
-- 1 of 4 --
2/4
2) dostaw dzieł sztuki dostarczonych podatnikowi – pośrednikowi przez ich
twórców lub ich następców prawnych;
3) dostaw dzieł sztuki dostarczonych podatnikowi – pośrednikowi przez podatnika
innego niż podatnik – pośrednik.
Zatem procedura marży będzie możliwa do zastosowania, jeżeli do importu dzieł
sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków zaimportowanych przez podatnika
– pośrednika nie była zastosowana stawka obniżona.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 dyrektywy 2022/542 regulacje dotyczące zmian w zakresie
procedury marży państwa członkowskie obowiązane są stosować od 1 stycznia
2025 r. Państwa członkowskie nie mają dobrowolności we wprowadzeniu tego
rozwiązania.
Przepisy dotyczące procedury marży zostały zaimplementowane w art. 1 pkt 16
lit. c ustawy z dnia 8 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów
i usług oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 721), dalej „ustawa
z 8 listopada 2024 r.”.
Od 1 stycznia 2025 r. zmianie ulegną reguły umożliwiające stosowanie procedury
marży do dostawy dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków,
w przypadku gdy podatnik osobiście zaimportował te towary, oraz do dostawy
dzieł sztuki dostarczonych podatnikowi przez ich twórców lub ich następców
prawnych, lub przez podatnika niekorzystającego z procedury marży. W takich
przypadkach zastosowanie procedury marży będzie możliwe, jeżeli do importu
dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków lub do dostawy dzieł sztuki
nie była zastosowana stawka obniżona.
W Polsce import dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków podlega
opodatkowaniu obniżoną stawką podatku VAT. Oznacza to, że podatnik, który
dokonał importu dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków w Polsce
nie może, zgodnie z nowymi regulacjami stanowiącymi implementację przepisów
unijnych, zastosować procedury marży.
W sytuacji takiej podatnik będzie zobowiązany do zastosowania ogólnych zasad
opodatkowania. Należy pamiętać, że w przypadku zastosowania ogólnych zasad
opodatkowania, podatnik ma prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego od
importu tych towarów.
Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło szczegółowe analizy skutków
gospodarczych, jakie wprowadzenie pełnej stawki VAT na monety bulionowe i
kolekcjonerskie może wywołać na polskim rynku?
Ministerstwo Finansów nie dokonywało w pracach nad przyjęciem
dyrektywy2022/542 analizy skutków gospodarczych, jakie może wywołać
zastosowanie ogólnych zasad opodatkowania na monety bulionowe i
kolekcjonerskie, zamiast zastosowania procedury marży w odniesieniu do tych
-- 2 of 4 --
3/4
monet. Obecnie wdrażane przepisy krajowe są jedynie konsekwencją przyjętej w
2022 r. dyrektywy.
Czy rozważano możliwość utrzymania mechanizmu VAT-marża dla tego rodzaju
walorów, w zgodzie z dyrektywą VAT, która pozostawia państwom członkowskim
swobodę regulacyjną?
Zmiana wynikająca z art. 316 ust. 1 dyrektywy VAT (art. 1 pkt 20 dyrektywy
2022/542) jest zmianą obligatoryjną, nie pozostawia państwom członkowskim
swobody w jej implementacji do porządku krajowego danego państwa
członkowskiego. Polska zgadzając się na przyjęcie dyrektywy w 2022 r. wyraziła
akceptację dla takiego podejścia.
Należy zauważyć, że jeżeli Polska chciałaby utrzymać procedurę marży m.in. dla
przedmiotów kolekcjonerskich w postaci monet ze srebra zaimportowanych
osobiście przez podatnika to implementując dyrektywę 2022/542 byłaby
obowiązana do wprowadzenia stawki podstawowej na import przedmiotów
kolekcjonerskich. Z uwagi na to, że stawka obniżona na import dzieł sztuki,
przedmiotów kolekcjonerskich i antyków obowiązuje od przystąpienia Polski do
Unii Europejskiej nie rozważano takiej możliwości.
Jakie działania Ministerstwo zamierza podjąć, aby zapobiec odpływowi inwestorów na
zagraniczne rynki oraz ryzyku wzrostu transakcji w szarej strefie?
Z uwagi na to, że nowe regulacje jeszcze nie obowiązują, nie jest możliwe
potwierdzenie, czy faktycznie nastąpi odpływ inwestorów na zagraniczne rynki
oraz czy nastąpi wzrost transakcji w szarej strefie, tym bardziej że są to regulacje,
które podlegają harmonizacji w Unii Europejskiej.
W związku powyższym, obecnie Ministerstwo Finansów nie zamierza podejmować
takich działań.
Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie modyfikacji projektu ustawy, które
pozwoliłyby na zachowanie konkurencyjności polskiego rynku w obrocie monetami
bulionowymi i kolekcjonerskimi?
Ministerstwo Finansów nie rozważa obecnie modyfikacji ustawy o VAT w zakresie
procedury marży stosowanej do dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich,
antyków i towarów używanych. Jak już zaznaczono ewentualna modyfikacja
mogłaby dotyczyć wprowadzenia stawki podstawowej, co pozwoliłoby stosować
procedurę marży – nie jest jednak to obecnie rozważane.
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --